05/06/2025
World Environment Day 🪴🌳
ලෝක පරිසර දිනය සෑම වසරකම ජුනි 5 වන දින සමරනු ලැබේ. එය පරිසරය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පියවර ගැනීම සඳහා මෙන්ම පරිසරය සම්බන්ධයෙන් දැනුවත්භාවයන් ඇති කිරීමට කටයුතු කරන ප්‍රධාන වේදිකාවක් ලෙස සැලකිය හැකිය. ඒ අනුව වර්ෂ 1972 දී එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් පිහිටුවන ලද මෙම දිනය පාරිසරික වශයෙන් මෙන්ම ගෝලීය වශයෙන් වඩාත් වැදගත් ජාත්‍යන්තර දිනයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.
සෑම වසරකදීම එයට සුවිශේෂි වූ තේමාවක් ඇති අතර 2025 වර්ෂයේ එහි තේමාව වන්නේ , ප්ලාස්ටික් මගින් සිදුවන දූෂණය පරාජය කිරීම " හෙවත් "Beat Plastic Pollution" යන්නයි. මෙහිදී අප පෘථිවිය වඩාත්ම දැවෙන පාරිසරික අභියෝගවලින් එකක් වන ප්ලාස්ටික් ද්‍රව්‍ය අධික ලෙස භාවිතය දැක්විය හැකිය. ගෝලීය වශයෙන් මෙය ගැටළුවක් වී ඇති අතර ප්ලාස්ටික් නූතන ජීවිතයේ අනිවාර්ය අංගයක් බවට පත්ව ඇත. එනම් අප එදිනෙදා භාවිත කරන ඇසුරුම්, ඇඳුම් පැළඳුම්, ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ සහ රූපලාවන්‍ය ද්‍රව්‍යවල පවා දක්නට ලැබේ. කෙසේ වෙතත්, එහි පහසුව සඳහා අධික පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවේ. සෑම වසරකම, ගෝලීය වශයෙන් ප්ලාස්ටික් ටොන් මිලියන 400 කට වඩා නිෂ්පාදනය කරනු ලබන අතර, ඉන් 1/3 ට වඩා එක් වරක් පමණක් භාවිතා කර ඉවත දමනු ලැබේ. මෙම අපද්‍රව්‍යවලින් කොටසක් ගොඩබිම් ගොඩකිරීම්, ගංගා සහ සාගරවල අවසන් වන අතර, ඒවා දිරාපත් වීමට සියවස් ගණනාවක් ගත විය හැකිය. ක්ෂුද්‍ර ප්ලාස්ටික් , දිරාපත් වූ ප්ලාස්ටික් කුඩා කොටස් පානීය ජලය, ආහාර සහ මිනිස් රුධිරයේ පවා අඩංගු බව අනාවරණය වී ඇති අතර, මිනිස් සෞඛ්‍යයට ඒවායේ බලපෑම දැඩි ලෙස බලපා ඇත. එලෙස සාගරයට එකතුවන ප්ලාස්ටික් ශරීරගතවීම නිසා හෝ පැටලීම හේතුවෙන් වසරකට මිලියන ගණනක් මුහුදු පක්ෂීන් , කැස්බෑවන් , මාළුන් ආදිය මිය යන බව හඳුනාගත හැකිය.
මෙහිදි අප ප්ලාස්ටික් පරාජය කළ යුතු වන්නෙ ඇයි ? මෙම තේමාව මගින් අප ප්ලාස්ටික් නිෂ්පාදනය කරන, පරිභෝජනය කරන සහ බැහැර කරන ආකාරයෙහි පද්ධතිමය වෙනසක් සඳහා ඇති අවශ්‍යතාවය ඉස්මතු කරයි. මෙම ව්‍යාපාරය රජයන්, කර්මාන්ත සහ පුද්ගලයින්ගෙන් ඉල්ලා සිටින්නේ ප්ලාස්ටික් නැවත භාවිතා කිරීමට, ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීමට හෝ තිරසාර විකල්ප සමඟ ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමට නිර්මාණය කර ඇති චක්‍රීය ආර්ථිකයක් කරා මාරු වන ලෙසයි. එය ගෝලීය ප්ලාස්ටික් ගිවිසුමක් සඳහා වන අඛණ්ඩ සාකච්ඡා සමඟ ද සමපාත වන අතර, එය ප්‍රභවයේදී ප්ලාස්ටික් දූෂණය අඩු කිරීම සඳහා රටවල් නීත්‍යානුකූලව බැඳ තැබීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය විසින් සංවර්ධනය වෙමින් පවතින සන්ධිස්ථානීය ජාත්‍යන්තර ගිවිසුමක් ලෙස දැක්විය හැකිය.
මෙම ප්ලාස්ටික් දූෂණය අවම කිරීම සඳහා ලොව පුරා ගෙන ඇති පියවරයන් රැසකි. බොහෝ රටවල් සහ ප්‍රජාවන් විසින් පිරිසිදු කිරීමේ ව්‍යාපාර, දැනුවත් කිරීමේ ව්‍යාපාර, ප්‍රතිපත්ති දියත් කිරීම් සහ නවෝත්පාදන ප්‍රදර්ශන සමඟින් මෙම දිනය සමරනු ලැබේ.
මේ යටතේ තවදුරටත් විවිධ ක්‍රියාමාර්ග ක්‍රියාවට නංවනු ලැබේ. ඒ අනුව වෙළඳපල සහ නිවාසවල ප්ලාස්ටික් වෙනුවට වෙනත් විකල්ප ක්‍රම ප්‍රවර්ධනය කිරීම , තරුණ කණ්ඩායම් සහ පාරිසරික රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන විසින් සංවිධානය කරන ලද වෙරළ සහ ගංගා පිරිසිදු කිරීම් , දේශීය ව්‍යාපාර සඳහා තිරසාර ඇසුරුම්කරණය සහ ජෛව හායනයට ලක්විය හැකි ද්‍රව්‍ය පිළිබඳ වැඩමුළු , වගකිවයුතු පරිභෝජනය සහ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය පිළිබඳව දරුවන් දැනුවත් කිරීම සඳහා පාසල් වැඩසටහන් , ප්ලාස්ටික් විකල්ප සහ අපද්‍රව්‍ය-බලශක්ති විසඳුම් සඳහා වැඩ කරන ආරම්භකයින් ඇතුළත් තාක්ෂණික සහ නවෝත්පාදන ප්‍රදර්ශන ආදිය ක්‍රියාවට නංවා ඇත.
ඒ අනුව ප්ලාස්ටික් දූෂණය පරාජය කිරීම සඳහා සෑම පුද්ගලයෙකුටම කාර්යභාරයක් ඇති අතර , එයට දායක විය හැකි ක්‍රම කිහිපයක් මෙසේ දැක්විය හැකිය. ඒ අනුව
නැවත භාවිතා කළ හැකි ජල බෝතලයක් සහ බෑග් භාවිතය , පරිසර හිතකාමී ඇසුරුම් භාවිතා කරන ව්‍යාපාරවලට සහය වීම , අපද්‍රව්‍ය වගකීමෙන් වර්ග කර ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීම , සමූහයන් තුළ ප්ලාස්ටික් තහනම් කිරීම් සහ පාරිසරික ප්‍රතිපත්ති වෙනුවෙන් පෙනී සිටීම යනාදිය දැක්විය හැකිය.
එහිදී ප්ලාස්ටික් දූෂණය පරාජය කිරීම පාරිසරික අවශ්‍යතාවයක් පමණක් නොවේ. එය සෞඛ්‍ය, ආර්ථික සහ සදාචාරාත්මක අවශ්‍යතාවයකි. නවෝත්පාදන, නියාමනය සහ තනි ක්‍රියාමාර්ග හරහා, අපට එක්ව, ප්ලාස්ටික් දූෂණයේ රැල්ල හරවා පිරිසිදු, සෞඛ්‍ය සම්පන්න සහ තිරසාර අනාගතයක් කරා ගමන් කළ හැකිය.
ඒ අනුව ලෝක පරිසර දිනය යනු සැමරීමක් පමණක් නොවේ එය අපගේ පරිසර පද්ධති අනාගතය වෙනුවෙන් ආරක්ෂා කිරීම උදෙසා
හඬ නැගීමකි. අවසාන වශයෙන් අද දින අප ගනු ලබන තීරණ සහ තෝරා ගැනීම් හෙට ලෝකය හැඩගස්වනු ඇත. එහිදී දැනුවත්භාවය සහ ක්‍රියාව තුළින්, අපට සොබාදහමේ සමතුලිතතාවය යථා තත්වයට පත් කළ හැකි අතර වඩා යහපත්, හරිතවත් අනාගතයක් සහතික කළ හැකිය.
Supun sir = Follow 🖤
