The Law Vista

12/01/2026

සිහි විකල් භාවය මත කරනු ලබන විත්තිවාචකය (Defence of insanity) යනු පොදු විත්තිවාචකයන්ගෙන් එකක් වන අතර, එය ඔප්පු කළහොත් පුද්ගලයෙකුට චෝදනාවලින් සම්පූර්ණයෙන්ම නිදහස් වීමට (exonerate) හැකියාව ලැබේ.

• ​දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 77 වන වගන්තිය යටතේ, යම් ක්‍රියාවක් කරන අවස්ථාවේදී අදාළ පුද්ගලයා මානසික විකෘතිභාවයක හේතුවෙන් "එම ක්‍රියාවේ ස්වභාවය" හෝ එය "වැරදි සහගත හෝ නීතියට පටහැනි බව" තේරුම් ගැනීමට අසමත් වූයේ නම්, එම ක්‍රියාව වරදක් නොවේ.

​එම වගන්තියේ ඇති වැදගත් කරුණු වන්නේ:
• ​වරද සිදුකරන අවස්ථාව වන විට විත්තිකරු උමතුභාවයෙන් පසු විය යුතුය.
• ​ඔහුට පහත කරුණු පිළිබඳ අවබෝධයක් නොමැති වීම නිසා නිදහස් කරනු ලැබේ:
• වරදේ ස්වභාවය පිළිබඳව හෝ
• ​ එම ක්‍රියාව වැරදි සහගත බව හෝ
• ​ එම ක්‍රියාව නීතියට පටහැනි බව.

​මැක්නොටන් මූලධර්මය (M'Naghten principle)
• ​1843 ජනවාරි 20 වන දින, මැක්නොටන් හට බ්‍රිතාන්‍ය අගමැතිවරයාගේ නිවසින් පිටවන පුද්ගලයෙකු දක්නට ලැබුණි. ඔහු අගමැති පීල් (Peel) යැයි සිතා මැක්නොටන් එම පුද්ගලයාගේ පිටුපසට වෙඩි තැබීය. නමුත් සැබවින්ම ඔහු වෙඩි තබා තිබුණේ අගමැතිවරයාගේ පෞද්ගලික ලේකම්වරයා වූ එඩ්වඩ් ඩ්‍රමන්ඩ්ට (Edward Drummond) ය. ඩ්‍රමන්ඩ් දින පහකට පසු තුවාල හේතුවෙන් මිය ගියේය.
• ​ජූරි සභාව විසින් මැක්නොටන් "උමතුභාවය හේතුවෙන් වරදකරු නොවන" බවට තීන්දු කළේය. ඔහුව බෙත්ලෙහෙම් රෝහලටත්, පසුව බ්‍රෝඩ්මූර් (Broadmoor) වෙතත් යොමු කළ අතර, ඔහු මිය යන තෙක්ම එහි රැඳී සිටියේය.

12/01/2026

• Defence of insanity is one of the general defences where the person can completely exhortate if it is proven.
• Under Section 77 of the Penal Code, an act is not an offense if the person, at the time of the act, was "incapable of knowing the nature of the act" or that it was "wrong or contrary to law" due to unsoundness of mind.

Important points in the section are,
Accused should be insane at the time of doing it
He will be exhortated because he doesnt have knowledge about,
Nature of the offence or
Act is wrong or
Act is contrary to law.

M'Naghten principle
• On January 20, 1843, M'Naghten spotted a man leaving the Prime Minister’s residence. Thinking it was Peel, he shot him in the back. In reality, he had shot Edward Drummond, the Prime Minister’s personal secretary. Drummond died from his wounds five days later.

• The jury found M'Naghten "Not Guilty by reason of insanity." He was sent to Bethlehem Hospital and later Broadmoor, where he remained until his death.

10/01/2026

GCHQ නඩුව ( Council of Civil Service Unions v Minister for the Civil Service [1985] ) යනු පරිපාලන නීතිය (Administrative Law) සහ අධිකරණ සමාලෝචනය (Judicial Review) සම්බන්ධයෙන් එක්සත් රාජධානියේ මෙන්ම පොදු රාජ්‍ය මණ්ඩලීය රටවල නීති පද්ධතියට විශාල බලපෑමක් කළ ඓතිහාසික නඩු තීන්දුවකි.

​
• ​GCHQ යනු බ්‍රිතාන්‍ය රජයේ බුද්ධි තොරතුරු සහ සන්නිවේදන ආරක්ෂාව පිළිබඳ ආයතනයකි.
• ​1984 දී එවකට සිටි අගමැතිනී මාග්‍රට් තැචර් මහත්මිය විසින් GCHQ ආයතනයේ සේවකයන්ට වෘත්තීය සමිතිවල සාමාජිකත්වය දැරීම තහනම් කරමින් නියෝගයක් නිකුත් කරන ලදී.
• ​මෙම තහනම පැනවූයේ ජාතික ආරක්ෂාව (National Security) හේතුවක් කර ගනිමිනි.
• ​සේවකයින් නියෝජනය කළ සිවිල් සේවා වෘත්තීය සමිති (CCSU) මෙම තීරණයට එරෙහිව අධිකරණ ක්‍රියාමාර්ග ගත්හ.

​
​මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන් මතු වූ ප්‍රශ්නය වූයේ රජයට හිමි "රාජකීය වරප්‍රසාද" (Royal Prerogative) යටතේ ගනු ලබන තීරණ, අධිකරණයක් විසින් සමාලෝචනය කළ හැකිද යන්නයි. එතෙක් පැවති මතය වූයේ එවැනි වරප්‍රසාද බලතල අධිකරණ පරීක්ෂාවට ලක් කළ නොහැකි බවයි.

​ලබා දුන් තීන්දුවේ ප්‍රධාන කරුණු කිහිපයක් විය:
• ​වරප්‍රසාද බලතල සමාලෝචනය: රජයේ තීරණයක් ගනු ලබන්නේ ව්‍යවස්ථාපිත බලතලවලින් ද නැතහොත් රාජකීය වරප්‍රසාද බලතලවලින් ද යන්න අදාළ නොවන බවත්, එම බලතල ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය අධිකරණ සමාලෝචනයට (Judicial Review) යටත් කළ හැකි බවත් තීන්දු විය.

• ​සාධාරණ අපේක්ෂාව (Legitimate Expectation): වෘත්තීය සමිති සමඟ සාකච්ඡා නොකර මෙම තීරණය ගැනීම "සාධාරණ අපේක්ෂාව" යන නීතිමය මූලධර්මය උල්ලංඝනය කිරීමක් බව අධිකරණය පිළිගත්තේය.

• ​ජාතික ආරක්ෂාව පිළිබඳ විශේෂත්වය: කෙසේ වෙතත්, ජාතික ආරක්ෂාව සම්බන්ධ කාරණාවලදී අධිකරණය මැදිහත් නොවන බව මෙහිදී ප්‍රකාශ විය. රජය විසින් ජාතික ආරක්ෂාව අනතුරේ ඇති බව පෙන්වා දුන් විට, සාධාරණ අපේක්ෂාව පිළිබඳ තර්කය පසෙකලා රජයේ තීරණය තහවුරු කිරීමට අධිකරණය තීරණය කළේය.

​මෙම නඩුවේදී ලෝඩ් ඩිප්ලොක් (Lord Diplock) විසින් අධිකරණ සමාලෝචනය සඳහා පදනම් වන කරුණු 3ක් ඉදිරිපත් කරන ලදී:
• ​නීතිවිරෝධීභාවය (Illegality):
• ​අතාර්කිකත්වය (Irrationality) (Wednesbury unreasonableness).
• ​පටිපාටිමය අක්‍රමිකතාව (Procedural Impropriety):

06/01/2026

සාමාන්‍යයෙන් රිය අනතුරකදී නියම වන්නේ

"නොසැලකිලිමත් ලෙස රිය පදවා මනුෂ්‍ය ඝාතනයක් සිදු කිරීම" (Culpable homicide not amounting to murder) වැනි චෝදනා වේ.

නමුත්
යාංගල්මෝදර අනතුර සම්බන්ධයෙන්
පෞද්ගලික බස් රථයේ රියදුරු සහ කොන්දොස්තරවරයාට දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ (Penal Code) 296 වගන්තිය යටතේ මිනීමැරුම් චෝදනාවට මරණ දඬුවම නියම කිරීම, ශ්‍රී ලංකාවේ නීති ඉතිහාසයේ සුවිශේෂී අවස්ථාවකි.

දණ්ඩ නීති සංග්‍රහයේ 294 වගන්තිය මිනීමැරීමේ වරද සදහන් වේ,
එම වගන්තියට අනුව මිනීමැරීමක් සිදුකිරීමේ වරද සිදුකිරීමට චූදිත හට තිබූ අදහස හා දැනුම සම්බන්දයෙන් ඔප්පු කල හැකි කරුණු අවස්ථා 4ක් යටතේ දක්වා ඇති අතර එහි සිව්වන අවස්ථාවේදී,

අදහසක් නොමැතිව උවද දැනුම පමණක් තිබියදී යමෙක් මිනීමැරීමේ වරදට වරදකරු කල හැකි අවස්ථාවක් සදහන් කර ඇත.

සිව්වන අවස්ථාවේ මූලික ලක්ෂණ
• ​අතිශයින්ම අන්තරායදායක ක්‍රියාවක් වන් විට - පුද්ගලයා කරන ක්‍රියාව කෙතරම් භයානකද යත්, එයින් ඕනෑම මොහොතක මරණයක් සිදුවිය හැකි බව (Imminently dangerous) පැහැදිලි විය යුතුය.

• ​මරණයක් සිදුවිය හැකි බව දැන සිටින විට - එම ක්‍රියාව නිසා මරණයක් හෝ මරණයට සමාන බරපතල තුවාලයක් සිදුවීමට බොහෝ දුරට ඉඩ ඇති බව (Likely to cause death) ක්‍රියාව කරන පුද්ගලයා දැන සිටිය යුතුය.

• ​අනවශ්‍ය අවදානමක් ගැනීම: කිසිදු සාධාරණ හේතුවක් නොමැතිව මරණයක් සිදුවිය හැකි බව දැන දැනම එම අවදානම ගැනීම මෙහිදී වරදක් ලෙස සැලකේ.

යාංගල්මෝදර අනතුර සම්බන්ධයෙන් අදාල කර ගැනීමේදී - රියදුරු දුම්රිය එන බව දන්වන සීනුව නාද වෙද්දී සහ ගේට්ටුව අඩක් වසා තිබියදී බසය රේල් පාරට දැමීම, මරණයක් සිදු වීමට "ඉතා ඉහළ සම්භාවිතාවක්" ඇති බව ඔහු දැන සිටිය යුතු කරුණක් ලෙස අධිකරණය සැලකීය.
​
​කොන්දොස්තරවරයා රිය පදවා නොතිබුණද ඔහුටත් මරණ දඬුවම ලැබුණේ 32 වන වගන්තිය යටතේ එන "පොදු අභිලාෂය" (Common Intention) මතයි.

• ​ඔහු බසයෙන් බැස රියදුරුට රේල් පාර හරහා බසය ගැනීමට මග පෙන්වා ඇත.
• ​ඒ අනුව, මෙම අනතුරුදායක ක්‍රියාව සඳහා දෙදෙනාම එකඟතාවයෙන් (Joint liability) කටයුතු කළ බව අධිකරණය තීන්දු කළේය.

06/01/2026

පාපෝච්චාරණයක් හෙවත් වරද කියා පෑමක් යනු කුමක්ද? (Confession)
​සාක්ෂි ආඥාපනතේ 17(2) වගන්තියට අනුව, පාපෝච්චාරණයක් යනු:
• ​වරදක් සම්බන්ධයෙන් චෝදනා ලැබූ අයෙකු විසින් කරනු ලබන ප්‍රකාශයකි.
• ​එම ප්‍රකාශය මගින් ඔහු තමන් එම වරද කළ බව සෘජුවම පිළිගැනීම හෝ,
• ​එම වරද ඔහු කළ බවට නිගමනය කළ හැකි කරුණු ඉදිරිපත් කිරීම සිදු කරයි.

​සෑම පාපෝච්චාරණයක්ම "පිළිගැනීමක්" (Admission) වන නමුත්, සෑම පිළිගැනීමක්ම "පාපෝච්චාරණයක්" නොවේ.

​
​පාපෝච්චාරණයක් අධිකරණයකදී සාක්ෂියක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීමට නම් එය ස්වේච්ඡාවෙන් (Voluntary) කරන ලද්දක් විය යුතුය.

​පොලිසියට කරන පාපෝච්චාරණ

• ​සක්ෂි ආඥාපනතේ 25 වන වගන්තිය අනුව : පොලිස් නිලධාරියෙකුට කරන ලද කිසිදු පාපෝච්චාරණයක් විත්තිකරුට එරෙහිව සාක්ෂියක් ලෙස මෙහෙයවිය නොහැක.

හමුදා නිලධාරීන්ට කරන ප්‍රකාශ
​Somaratne Rajapakse and Others v. Attorney General [2010] (ක්‍රිෂාන්ති කුමාරස්වාමි නඩුව) හි ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවට අනුව:
• ​හමුදා පොලිස් නිලධාරීන්ට (Military Police Officers) සිදු කරන ලද පාපෝච්චාරණ සාක්ෂි ලෙස පිළිගත නොහැකි බව (Inadmissible) තීරණය විය.

• ​මෙහිදී අධිකරණය පෙන්වා දුන්නේ හමුදා අත්අඩංගුවේ සිටින සැකකරුවෙකුට නීතිඥ සහාය නොමැතිව සහ දැඩි පාලනයක් යටතේ සිටියදී කරන ප්‍රකාශ සාක්ෂි ආඥාපනතේ 25 වන වගන්තියේ අරමුණට පටහැනි බවයි.

31/12/2025

Special Entrance examination new theory classes will be started from January.

All classes will be held on weekends via Zoom platform.

Whole sylabus will be covered within two months.
Model qustions will be discussed.

Students will be individualy assessed by the teachers and their questions will be answered at any time.

Classes will be conducted by experienced teachers,

Miss Rashmi Weerasekara (first class honours in Attorney-at Law examination )

Mr. Ravindu Mapalagama ( second class honours in Attorney-at Law examinations)

Those who are willing to participate may add to the new theory class group through below link. Further details will be shared in the group.

https://chat.whatsapp.com/JbgG8MI0I1Z2HvW5YQ0KIJ

28/12/2025

New Paper classes for 2026 April examination will be started from first week of January 2026.

Past papers up to 5 years will be discussed.
Target questions will be given.
Model answers for difficult questions will be given
IRAC method will be practiced
Answers of students will be corrected and discussed individually.
All the classes will be conducted via Zoom.

The students who are planing to join may add in to the relevant group.

https://chat.whatsapp.com/CAMMdOxv5925mUz6bHlpvT
Preliminary year

https://chat.whatsapp.com/KS3Fi0OBYGf2qqKZMEpqz6
Intermediate year

https://chat.whatsapp.com/Ced2ZeDLY2g1D3bPmtSs38
Final year

07/11/2025

New classes for 2026 April examination will be started from 8th November 2025. On that day an introduction about all the subjects and the class time frame will be provided.

Updated lecture notes will be given in the classes.
Your questions will be discussed lesson wise. And IRAC method will be practiced.
Students are required to write answers, and they will be corrected and discussed individually.
All the classes will be conducted via Zoom.

Class fees -
Preliminary year - 4000/= per subject
Intermediate year - 4500/= per subject
Final year - 2000/= per day

The students who are planing to join the classes may fill the google form. Then you will be added in to the groups.

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdj7hKVucOZjBH0vJdxrbxT_aR0wzcd89yutI_hTcEVrMH_EA/viewform?usp=preview

11/01/2025

*✒WANT TO PASS AAL EXAMINATION WITH FLYING COLOURS ❔*

New theory classes for 2025 April examinations are starting.....

📌📌Preliminary year- 18th January

ENVIRONMENTAL LAW - (English medium)
CONSTITUTIONAL LAW ( sinhala medium)
Class fees - 4000/= per subject

✏️✏️Intermediate year - 19th January.

CONSTRUCTION AND ARBITRATION
INTERLECTUAL PROPERTY LAW
Class fees - 4500/= per subject

🔎🔎Final year - 12th January

LAW OF EVIDENCE
Class fees - 2000/= per day.

📖All short notes and the class recordings will be provided.
📖Answers for past papers will be discussed following IRAC method.

Those who are willing to participate may contact ;
0767084014 ( Rashmi Weerasekara )

12/12/2024