24/09/2026
🌧️ සැප්තැම්බර් 24 රාත්‍රියේ සිට 25 උදෑසන දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ වැසි පද්ධතියේ තීව්‍ර වෙනස්වීමක් — සබරගමුව හා මධ්‍යම කඳුකරයට තද වැසි | උතුරු–නැගෙනහිර වියළි තත්ත්වය
📅 2026 සැප්තැම්බර් 24 ප.ව. 11:30 සිට සැප්තැම්බර් 25 පෙ.ව. 08:30 දක්වා පැය 9ක කාලය
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
🌧️ වර්ෂාපතනයේ කාලීන සහ භූගෝලීය ව්‍යාප්තිය
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
නව වර්ෂාපතන සිතියම් විශ්ලේෂණය කිරීමේදී, පැය 9ක කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ වර්ෂාපතන රටාවේ පැහැදිලි අවකාශීය හා කාලීන විපර්යාසයක් හඳුනාගත හැක.
🕦 ප.ව. 11:30 — සැප්තැම්බර් 24
🌧️ බස්නාහිර සහ සබරගමුවේ උපරිම වැසි: 5–7 mm/3h
ගම්පහ, කොළඹ, කෑගල්ල සහ නුවරඑළිය බැවුම් ආශ්‍රිතව පැය 3කට මි.මී. 3–7 අතර වර්ෂාපතන කලාපයක් පැතිර පවතී.
බස්නාහිර, සබරගමුව සහ මධ්‍යම කඳුකරයේ බටහිර බැවුම් පුරා වැසි පටියක් ව්‍යාප්තව
🕝 පෙ.ව. 02:30 — සැප්තැම්බර් 25
🌧️ වර්ෂාපතන තීව්‍රතාවයේ උපරිම අවස්ථාව
වැසි ක්‍රමයෙන් කෑගල්ල සහ රත්නපුර දෙසට සන්ද්‍රණය වන අතර, නුවරඑළිය නිරිතදිග බැවුම් ආශ්‍රිතවද තද වැසි කලාපයක් වර්ධනය වේ.
🌧️ පැය 3කට මි.මී. 7–10 දක්වා වූ තද වර්ෂාපතන කලාපයක් නිර්මාණය වේ.
මධ්‍යම කඳුකරයේ බටහිර බැවුම්වල ඇතැම් ප්‍රදේශවල පැය 3කට මි.මී. 10 ඉක්මවන තද වැසි දක්නට ලැබේ.
🕠 පෙ.ව. 05:30 — සැප්තැම්බර් 25
🌧️ “H” මධ්‍යස්ථානය වටා වැසි ඒකරාශී වීම
මධ්‍යම කඳුකරයේ ස්ථානීය අධිපීඩන “H” මධ්‍යස්ථානය වටා වර්ෂාපතන පටිය වළල්ලක් ආකාරයෙන් පිහිටන අතර, තීව්‍රතාවය පැය 3කට මි.මී. 5–7 පමණ මට්ටමක පවතී.
🕣 පෙ.ව. 08:30 — සැප්තැම්බර් 25
☀️ හිරු උදාවත් සමග වර්ෂාපතන තීව්‍රතාවය අඩුවීම
භූමිය උණුසුම් වීමත් සමග වර්ෂාපතන තීව්‍රතාවය ක්‍රමයෙන් පහත වැටී පැය 3කට මි.මී. 1.5–3 දක්වා අඩු වේ.
🏜️ වියළි කලාපයේ තත්ත්වය
සමස්ත පැය 9ක කාලය තුළම උතුර, උතුරු-මැද සහ නැගෙනහිර පළාත් පුරා සැලකිය යුතු වර්ෂාපතනයක් නොපෙන්වන අතර, ආකෘති දත්තවල වර්ෂාපතනය 0.0 mm ලෙස පෙන්වාදිය හැක..
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
🌍 භූගෝලීය සහ කාලගුණ විද්‍යාත්මක පරාමිතීන්ගේ ඒකාබද්ධ සම්බන්ධතාව
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
SST, MSLP, Wind, Humidity සහ Precipitation යන සියලුම දත්ත සිතියම් එකිනෙක හා සැසඳීමේදී පහත භෞතික කාලගුණ විද්‍යාත්මක සම්බන්ධතාව හඳුනාගත හැක.
🌊 නිරිතදිග සහ බස්නාහිර කලාපය
• SST: 28.5°C – 31.0°C
• MSLP: 1011–1013 hPa
• සුළං වේගය: 40–50 km/h
• RH: 80%–90%
• වර්ෂාපතනය: 3–5 mm/3h
මෙහි ඉහළ මුහුදු උෂ්ණත්වය හේතුවෙන් වාෂ්පීකරණය ඉහළ මට්ටමක පවතින අතර, තෙතමනය සහිත වාතය දිවයින දෙසට ගමන් කරයි.
⛰️ මධ්‍යම කඳුකරය — නුවරඑළිය / කෑගල්ල
• MSLP: 1014 hPa — “H” අධිපීඩන මධ්‍යස්ථානය
• සුළං වේගය: 2–16 km/h
• RH: 95%–100%
• වර්ෂාපතනය: 7–10 mm/3h — උපරිම තීව්‍රතාව
කඳුකර භූ විෂමතාව සහ භූ-ඝර්ෂණය හේතුවෙන් සුළං වේගය පහත වැටීමත් සමග තෙතමනය සහිත වාතය ඉහළට එසවීමේ ක්‍රියාවලිය තීව්‍ර වේ.
🏜️ උතුරු සහ නැගෙනහිර කලාපය
• SST: 29.0°C – 29.5°C
• MSLP: 1008–1009 hPa
• සුළං වේගය: 30–40 km/h
• RH: 50%–65%
• වර්ෂාපතනය: 0.0 mm
අඩු ආර්ද්‍රතාව සහිත වියළි වායු තත්ත්වය හේතුවෙන්, අඩු පීඩන තත්ත්වයක් පැවතියද සැලකිය යුතු වර්ෂාපතනයක් වර්ධනය නොවේ.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
🌬️ භෞතික කාලගුණ විද්‍යාත්මක යාන්ත්‍රණය
(Meteorological Mechanism)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
🌊 කදු බාධක.සහ තෙතමනය (Orographic Lifting & Moisture Convergence)
නිරිතදිගින් හමන පැයට කි.මී. 50ක පමණ ප්‍රබල මෝසම් සුළඟ මගින් ඉන්දියන් සාගරයෙන් තෙතමනය සහිත වාතය දිවයින දෙසට ඇදගෙන එයි.
මෙම තෙතමනය සහිත වාතය මධ්‍යම කඳුකරයට ළඟා වන විට භූ-ඝර්ෂණය හේතුවෙන් සුළං වේගය 2–16 km/h දක්වා අඩාල වන අතර, කඳුකර බෑවුම් ඔස්සේ වාතය ඉහළට තල්ලු වීම සිදුවේ.
මෙම Orographic Lifting ක්‍රියාවලිය හේතුවෙන් බටහිර බැවුම් සහ සබරගමුව ආශ්‍රිතව වර්ෂාපතනය තීව්‍ර වේ.
☁️ “H” ප්‍රධාන ඝනීභවනය (Core Condensation)
රාත්‍රී කාලයේදී මධ්‍යම කඳුකරය ආශ්‍රිතව පවතින 1014 hPa අධිපීඩන “H” මධ්‍යස්ථානය හා සම්බන්ධ ශීතල වායු තලය හමුවේ වාතයේ ආර්ද්‍රතාව 95%–100% දක්වා ඉහළ යා හැක.
ඒ අනුව වාතය සංතෘප්ත වීම සහ ඝනීභවනය හේතුවෙන්, සබරගමුව සහ මධ්‍යම කඳුකරයේ බටහිර බැවුම් මත අඛණ්ඩ Orographic Rainfall වර්ධනය වීම සිදුවේ.
🌬️ Foehn සුළග සහ වැසි මුවාව
කඳු වැටිය ඔස්සේ ඉහළට නැඟෙන වාතයෙන් තෙතමනය වැසි ලෙස ඉවත් වීමෙන් පසුව, නැගෙනහිර සහ උතුරු තැනිතලා දෙසට බැස යන වාතය සාපේක්ෂව වියළි වේ.
ඒ අනුව එම ප්‍රදේශවල RH 50%–65% දක්වා පහළ මට්ටමක පැවතිය හැකි අතර, වර්ෂාපතනය සඳහා අවශ්‍ය තෙතමනය සීමා වේ.
උතුරු ප්‍රදේශයේ පීඩනය 1008 hPa දක්වා අඩුව පැවතුණද, ප්‍රමාණවත් තෙතමනයක් නොමැති වීම හේතුවෙන් සැලකිය යුතු වර්ෂාපතනයක් වර්ධනය නොවේ.
මෙය Foehn Wind / Rain Shadow Effect සමඟ සම්බන්ධ භූගෝලීය වර්ෂාපතන විෂමතාවක් ලෙස හඳුනාගත හැක.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
🛑 ඔබගේ අවධානයට
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
🏔️ නායයෑම් සහ පස්කන්ඩි කඩා වැටීම්
කෑගල්ල, රත්නපුර, නුවරඑළිය සහ මහනුවර දිස්ත්‍රික්කවල බටහිර බැවුම්වල පස අතිශයින් සංතෘප්ත වී ඇති බව සලකා, පැය 3කට මි.මී. 10 දක්වා වූ තීව්‍ර වර්ෂාපතනය අඛණ්ඩව පැවතියහොත් නායයෑම් සහ පස්කන්ඩි කඩා වැටීම් අවදානම ඉහළ යා හැක.
🔴 Red Alert මට්ටමේ අවදානමක්
🌊 ජලගැලීම් අවදානම
කැළණි, කළු සහ ගින් ගංගා ද්‍රෝණිවල ඉහළ පෝෂක ප්‍රදේශවලට නොකඩවා වැසි ලැබීම හේතුවෙන් පහත්බිම් ප්‍රදේශවල ජලය එක්රැස් වීම සහ ජලයෙන් යටවීමේ තත්ත්වයන් ඇති විය හැක.
🌊 නාවික සහ ධීවර කටයුතු
දිවයිනට නිරිත දෙසින් සහ දකුණෙන් වූ මුහුදු තීරයේ සුළං වේගය පැයට කි.මී. 50 දක්වා ඉහළ යා හැකි බැවින් මුහුදු තත්ත්වය රළු විය හැක.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
🌦️ සමස්ත කාලගුණ විද්‍යාත්මක සංස්ලේෂණය
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
2026 සැප්තැම්බර් 24 රාත්‍රියේ සිට සැප්තැම්බර් 25 උදෑසන දක්වා වූ පැය 9ක කාල පරාසය තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ වර්ෂාපතන රටාව ප්‍රධාන වශයෙන් නිරිතදිගින් පැමිණෙන තෙතමනය සහිත වායු ප්‍රවාහය, මධ්‍යම කඳුකරයේ භූ-විෂමතාව, Orographic Lifting, ආර්ද්‍රතා සංතෘප්තිය සහ ප්‍රාදේශීය පීඩන ව්‍යුහය මගින් පාලනය වන බව මෙම දත්ත සංසන්දනයෙන් පෙනී යයි.
එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස සබරගමුව සහ මධ්‍යම කඳුකරයේ බටහිර බැවුම්වල වර්ෂාපතනය තීව්‍ර වන අතර, උතුරු, උතුරු-මැද සහ නැගෙනහිර ප්‍රදේශවල Rain Shadow / වියළි වායු තත්ත්වය හේතුවෙන් වර්ෂාපතනය නොපෙන්වයි.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
📚 දත්ත හා මූලාශ්‍ර
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
🌐 ECMWF IFS-HRES Global Modeling System
🛰️ Japan Meteorological Agency — JMA Himawari-9 Satellite IR Imagery
මෙය සංඛ්‍යාත්මක කාලගුණ අනාවැකි ආකෘති, SST, MSLP, සුළං, ආර්ද්‍රතාව, වර්ෂාපතන සමුච්චිත දත්ත සහ Himawari-9 චන්ද්‍රිකා දත්ත ඒකාබද්ධ කර සිදුකළ කාලගුණ විද්‍යාත්මක සංස්ලේෂණයකි.
Geography for life Kapila Krishantha Perera Pradeep Sisira Kumara Kumara Pissu Pusa Champika Nirosh ALTRION
