History - ඉතිහාසය

ආදිවාසීන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ආහාර තාක්ෂණය

ලංකාවේ වැදි ජනයා ලොව ජීවත් වන සුවිශේෂ වූ ජන කොට්ඨාසයකි. ඔවුන්ගේ විශේෂිත වූ මානව ලක්ෂණ, භාෂාව, සිරිත් විරිත් හා ඔවුන්ටම අනන්‍ය වූ සංස්කෘතිය සේම, දිගු ඉතිහාසය ද එම සුවිශේෂී බවට සාක්ෂ්‍ය සපයයි. මෙරට වැදි සමාජය ගල් වැද්දන්, ගම් වැද්දන් හා වෙරළබඩ වැද්දන් ලෙස කාණ්ඩ තුනකි. ගල් වැද්දන් වනාන්තරවල ගල් ගුහා නිවහන් කර ගෙන ජීවත් වූ පිරිසකි. එහෙත්, අද වන විට එම ගල් වැද්දන් ලෙස හැඳින්වූ, වනයේ ගල් ගුහා ආශ්‍රිතව ජීවත් වූ වැදි කාණ්ඩය දක්නට නොමැත. ගල් වැද්දන් දක්නට නොලැබුණු නමුත්, ගම් වැද්දෝ අද ද වාසය කරති. ගල්ගුහාවලින් බැහැරව, පැල්පත් සාදාගෙන, ගම් වැද්දෝ ජීවත් වෙති. ඔවුන් දඩයම් කිරීම මෙන්ම ගොවිතැන් කටයුතුවල ද නිරත වේ. වර්තමානය වන විට දඹාන, හෙන්නානිගල, රතුගල, පොල්ලෙබැද්ද, දලුකාන ආදී ගම්මාන කිහිපයක පමණක් ගම් වැද්දෝ ජීවත් වෙති.

වෙරළබඩ වැද්දන් හෙවත් මූදු වැද්දන් යනු නැඟෙනහිර වෙරළබඩ ආශ්‍රිතව ජීවත් වන වැදි ජනයාය. අතීතයේ රට අභ්‍යන්තරයේ ජීවත් වූ වැදි ජනයා, ගංගා මාර්ග ඔස්සේ ආහාර සොයමින් යන අතරතුර වෙරළබඩට සේන්දු වීම, වෙරළබඩ වැදි ජනයාගේ ආරම්භය යැයි විශ්වාස කරයි. එහෙත්, අද වන විට වෙරළබඩ වැද්දන් ඔවුන්ගේ අසල්වැසි දෙමළ ජනයා සමඟ සම්මිශ්‍රණය වීම හේතුවෙන්ම තම වැදි උරුමයෙන් ඈත්ව ගොසිනි.

සාම්ප්‍රදායික වැදි ජනයා හට තම ජීවිතය පවත්වා ගැනීම සඳහා ඉටුකර ගත යුතුව ඇත්තේ ඉතා සීමිත අවශ්‍යතා කිහිපයක් පමණි. එකී සීමිත අවශ්‍යතා අතර, ආහාරවලට හිමි වන්නේ ප්‍රමුඛස්ථානයකි. වැදි ජනයාගේ ආහාර පුරුදු, සිරිත් විරිත්, ආහාර සොයා යෑම, ආහාරවල භාවිතය මෙන්ම, ආහාර කල් තබා ගැනීම් ආදිය පොදු ජන සමාජයේ භාවිතාවන්ට වඩා සුවිශේෂී ලක්ෂණවලින් පෝෂිත වූවකි.

මී පැණි භාවිතය
මී පැණි යනු වැද්දන්ගේ ප්‍රියතම ආහාරයකි. මී වද සොයා යෑමේදී වැද්දන් භාවිත කරන ක්‍රම සැබැවින්ම විස්මයජනකය. එය නූතන විද්‍යාඥයන් ද මවිත කරවන්නකි. මන්ද, වැද්දන් තම ජීවිත අත්දැකීමෙන් හා පාරම්පරික ඥානයෙන් උරුම කරගත් දැනුම, නූතන පර්යේෂණ ප්‍රතිඵලවලට ද එහා ගිය මහා දැනුම් සම්භාරයකි. මී මැස්සන් යනු ගණාවාසී දිවි පැවැත්මක් ගත කරන ජීවී කොට්ඨාසයකි. එහිදී තම පැවැත්ම තහවුරු කර ගැනීම සඳහා සුවිශේෂ සන්නිවේදන හැකියාවක් මී මැස්සන් සතුය. ඒ පිළිබඳ ගැඹුරු පර්යේෂණ සිදු කළ මහාචාර්ය කාල් ෆොන් ෆ්රිෂ් හට 1973 වසරේදී නොබෙල් ත්‍යාගය ද හිමි විය.

නූතන පර්යේෂණවලින් හඳුනාගත් මී මැස්සන් සතු එක් සන්නිවේදන සංඥා ක්‍රමයක් ලෙස, ‘බිඟු නැටුම‘ හැඳින්විය හැකිය. බිඟු නැටුම යනු රිද්මයාකාර ශරීර චලන ක්‍රම කිහිපයකි. එම බිඟු නැටුම රඟ දක්වන්නේ බිඟුවකු තමන් සොයා ගත් ආහාර ප්‍රභවයක් පිළිබඳ අන් බිඟුන්ට දැන්වීමටය. එහිදී, නූතන පර්යේෂකයන් සොයාගත් පරිදි, වට නැටුම, දෑකැති හැඩ නැටුම හා උර ලෙළන නැටුම ආදී බිඟු රැඟුම් ආකාර කිහිපයකි. මේ එක් එක් බිඟු රැගුම මඟින්, ආහාර ප්‍රභවයට කැදැල්ලේ සිට ඇති දුර පිළිබඳ වටහා ගත හැකිය. නිදසුනක් ලෙස, චර බිඟුවකු වට නැටුම රඟ දක්වන්නේ නම්, එහි අදහස ආහාර ප්‍රභවය කැදැල්ල ආසන්නයේම ඇති බවය. එහෙත්, උර ලෙළන නැටුම රඟ දක්වන්නේ නම් එහි අදහස, ආහාර ප්‍රභවය ඇත්තේ කැදැල්ලේ සිට මීටර දෙකකට වඩා වැඩි දුරකින් බවය. මේ නූතන පර්යේෂණවලින් මී මැස්සන්ගේ සන්නිවේදන හැකියා පිළිබඳ කළ අපූර්ව සොයා ගැනීම්ය. එහෙත් විස්මයජනක කරුණ නම්, මෙරට වැදි ජනයා මේ නූතන පර්යේෂණ කිරීමටත් පෙර සියවස් ගණනාවක ඈත අතීතයේ සිටම, තම ජීවන අත්දැකීම් හා පාරම්පරික ඥානය මඟින් මී මැස්සන්ගේ මෙකී අපූර්ව සන්නිවේදන හැකියා පිළිබඳ මීට වඩා දැන සිටීමය.

වැද්දන්ට මී මැස්සන්ගේ චර්‍යා විධි නිරීක්ෂණය කර, බොහෝ පුරෝකථන කළ හැකිය. එම හැකියා, මී වද සොයා ගැනීමට ඔවුහු භාවිත කරති. නිදසුන් ලෙස, මල් රොන් රැගෙන පියාසර කරන මී මැස්සන් දුටු විට, එම මී මැස්සන් පියාසර කරන දිශාවෙන් හා පියාසර කරන විට නැඟෙන හඬින් මී වද ඇති දිශාව නිවැරැදිවම ප්‍රකාශ කිරීමට, වැද්දෝ සමත්කම් දක්වති. මී මැස්සන් නොදැක වුව ද, ඔවුන්ගේ පියාසර හඬට සවන්දී, මී මැස්සන් පියාසර කරන්නේ මී වදය දෙසට ද? නැතහොත් මී වදයෙන් ඉවතට ද? යන්න නිවැරැදිව කිව හැකිය.එපමණක් නොව, මී මැසි චර්‍යා නිරීක්ෂණය කර, එම මී මැස්සන් තනා ඇති මී වදය නොදැකම එහි ඇති පැණි ප්‍රමාණය මෙන්ම, අලුතින් බැඳි මී වදයක් ද? පරණ මී වදයක් ද? ආදී ලෙස නිවැරැදිව බොහෝ පුරෝකථන කිරීමේ හැකියාව, වැද්දන් සතුවේ.

මී පැණි සොයා යෑමේදී පමණක් නොව, දඩයමේ යන විට ද වැද්දෝ තමා සතු පාරම්පරික ඥානය ප්‍රකට කරවති. වැද්දෝ සතුන් නොදැක ඔවුන්ගේ වසුරු, පා සලකුණු , ශබ්දය, ගන්ධය ආදියෙන් අවට සැරිසරන සතුන් පිළිබඳ නිවැරැදිව නිගමනයකට එළැඹීමට සමත්කම් දක්වති.
වැද්දන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ආහාර අතර, මී පැණි මෙන්ම දඩමස් වලට ද හිමි වන්නේ ප්‍රමුඛ ස්ථානයකි. එහෙත්, ඔවුහු සමහර සතුන්ගේ මස් ආහාරයට නොගනිති. ඉබ්බා, ගවයා, නරියා, ගම් කුකුළා, හබන් කුකුළා, වලිකුකුළා, කොටියා ආදී සතුන්ගේ මෙන්ම සේරු, කොකුන් ආදී ජලාශ්‍රිත පක්ෂීන් ද ආහාරයට නොගනිති. වැද්දෝ, අමු දඩමස් මෙන්ම, වියළි දඩමස් ද විවිධාකාරයෙන් පිළියෙළ කර ආහාරයට ගනිති. මෙහිදී සමහර මස් වර්ග පිසින විශේෂ ක්‍රම ද දැකිය හැකිය.

හම භාවිත කර අමු මස් පිසීම
වැද්දන්, දඩයම් කළ ස්ථානයේදීම මස් ආහාරයට ගන්නාවිට, ඒවා පිස ගැනීම සඳහා බඳුන් වෙනුවට දඩයම් කළ සතාගේ හම භාවිත කරන අවස්ථා ද ඇත. ගෝනකු දඩයම් කළ විට, එම සතා හම ගසාගත් පසු ඔවුහු එම හම තිරස්ව වියනක් ලෙස ලී කණු ආධාරයෙන් ගැට ගසා ගනිති. මෙය ගැට ගසන්නේ මස් පිසීමට දල්වන ලද ගිනි මැළයට ඉහළින් හා ප්‍රමාණවත් උසකිනි. එමෙන්ම, ඔවුන් දෙසට මුහුණ ලා තිබෙන අයුරින් හා එම හම මධ්‍යයේ වක්‍ර හැඩයක් ගන්නා අයුරිනි. මෙහිදී සතාගේ මස් කපා, උගේ ලේ සමඟ මිශ්‍ර කර, හම මත තබා පිස ගැනේ.

සමහර සතුන්ගේ උදරයේ හම භාවිත කර, අමු මස් පිසින අවස්ථා ද ඇත. එහිදී ඔවුහු පළමුව දඩයම් කළ සතා හම ගසා ගනිති. පසුව උදර ප්‍රදේශයේ හම යොදාගෙන, එයින් හමේ ඇතුළු පැත්තට මිරිස්, කරපිංචා ආදිය යොදා වැල්වලින් ගැට ගසා ගනියි. මස් පිටතට නොපෙනෙන පරිදි මේ මස් පොදිය ගිනි අඟුරු ගොඩේ බහා, හොඳින් තැම්බුණු පසු ඔවුහු එය ආහාරයට ගනිති.

මස් සම්බොලය
මස් සම්බෝලය සෑදීමට ගන්නේ, හොඳින් වියළන ලද මස්ය. වැද්දෝ, වියළන ලද මස් වංගෙඩියේ ලා කොටා, එයට මිරිස් හා ලුණු ද එක් කර සම්බෝලය සාදති. එසේ නොවේ නම්, මස් කැබැලි සමඟ ලුණු හා කොච්චි එක්කාසු කර, වංගෙඩියේ දමා කොටා සම්බෝලය සාදයි. අවසානයේ සම්බෝලයට ඇඹුල් ද එක්කර අනා ගනියි.

මස් මැල්ලුම
මස් මැල්ලුම සෑදීමේදී වියළන ලද මස් ජලයෙහි පොඟවා ගත යුතුය. පසුව එය වංගෙඩියෙලා කොටා එයට ලුණු කුඩු හා මිරිස් එක් කර අනා මළවා ගැනේ.

ලේ පිරුම
වැද්දෝ දඩමස් පමණක් නොව දඩයම් කළ සතාගේ රුධිරය ද පිස ආහාරයට ගනිති. මෙහිදී මස් මෙන්ම අල වර්ග ද භාවිත කර රුධිරය ද සමඟ පිස ආහාරයට ගැනීම සිදුවේ. මේ ආහාර ‘ලේ පිරුම‘ ලෙස හැඳින්වේ. දඩයම් කළ සතාගේ අන්ත්‍ර කොටස් භාවිත කරමින් ද ඔවුන් ලේ පිරුම පිළියෙළ කරයි. මෙහිදී සතකු දඩයම් කළ පසු එම අන්ත්‍ර කුහර තුළ සතාගේ ලේ පුරවා, එහි කෙළවරවල් ගැට ගසා, ඒවා ගිනි මැළයකට උඩින් එල්ලා තබයි. අන්ත්‍ර තුළවූ ලේ කැටි ගැසුණු පසු, එම අන්ත්‍ර කොටස් ආහාරයට ගැනේ. මේ අන්ත්‍ර තුළ ලේ පිරුම වර්තමානයේ නිපදවන සොසේජස්වලට අනුරූප ආහාර සැකසීමේ ක්‍රමයකි.

නූතන ලෝකයේ මස් ආහාරයට ගන්නා ජනප්‍රිය ක්‍රමයක් නම්, මස් පුළුස්සා ආහාරයට ගැනීමයි. එහෙත්, වැද්දන් මෙලෙස මස් හා මාළු වර්ග පුලුස්සා ආහාරයට ගැනීම, ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ආහාර රටාවේ සාමාන්‍ය අංගයකි.

මෙහිදී මස් වියළීම සඳහා මස් මැස්ස භාවිත කරන අතර, මාළු වියළීමට හා පුලුස්සා ගැනීමට මාළු මැස්ස භාවිත කරයි. වැද්දෝ මස් හා මාළු වලට දුම් ගැසීම සඳහා වනයේ ඇති සියලුම ශාකවල දර භාවිත නොකරති. තම පාරම්පරික ඥානය හා ජීවන අත්දැකීම් තුළින්, දුම් ගැසීමට වඩාත් සුදුසුම වන්නේ කවර වර්ගයේ දර දැයි ඔවුහු දනිති. උදාහරණයක් ලෙස ඔවුහු බුරුත, වැලිකෝන්, කරඳ ආදී දර දුම් ගැසීම සඳහා භාවිත නොකරති. මන්ද, එම දර යොදා වියළා ගන්නා මස් ආහාරයට ගත් විට, මත් ගතියක් දැනෙන අතර, උදරාබාධද ඇති වන බව ඔවුන් අත්දැකීමෙන්ම දන්නා නිසාය. සියලුම ශාක දැව පිලිස්සීමේදී පිටවන දුමෙහි රසායනික සංයුතිය එක හා සමාන නොවේ. සමහර ශාක දැවවලින් හට ගන්නා දුම්වල, ශරීරයට අහිතකර රසායනික ද්‍රව්‍ය ද අඩංගුවේ.

වැද්දෝ කිසි විටෙක විනෝදය උදෙසා සතුන් දඩයම් කිරීමක් සිදු නොකරති. හුදෙක් ඔවුන් දඩයමේ යන්නේ, කුසගින්න උදෙසා සතකු දඩයම් කිරීමටය. එහිදී ඔවුන් දඩයම් කරන්නේ, තම පිරිසට ප්‍රමාණවත් තරමේ සතුන් පමණි. කිසි විටෙක ආහාර අපතේ නොදැමීම වැද්දන්ගේ සිරිතකි. යම් හෙයකින් ආහාර අපතේ දැම්මේ නම්, නෑ යකුන් කෝපවී, තමාට අනාගතයේදී ආහාර අහිමි කරවන බව තරයේ විස්වාස කරන වැද්දන්, කිසි විටෙක ආහාර අපතේ නොදමයි. එහෙයින්ම ඔවුහු ආහාර පරීක්ෂණ ක්‍රම මඟින් වැඩිපුර ආහාර කල් තබා ගැනීමට හුරුපුරුදු වූහ. එකී පරීක්ෂණ ක්‍රමවේද සරලය. එහෙත්, විද්‍යාත්මක පසුබිමකින් යුක්තය. එම විද්‍යාත්මක කරුණු, පොත පතින් ඉගෙන නොගත්ත ද, තම ජීවන අත්දැකීම් හා පාරම්පරික ඥානයෙන් ලද දායාදය. මස්, පැණිවල බහාලා කල් තබා ගැනීම එයට කදිම නිදසුනකි..

පැණි තුළ බහා මස් කල් තබා ගැනීම ආකාර කිහිපයකටම සිදු කෙරේ. ඒ, මැටි බඳුන්, ගස් බෙන හා ගල් බෙන තුළට පැණි දමා, එයට මස් එක් කිරීමෙනි. වැද්දන්, මැටි මුට්ටි තුළ මී පැණි බහා මස් කල් තබා ගැනීමේදී, පළමුව වියළන ලද මස්, කැබැලිවලට කපා ගැනීමය. පසුව, මැටි මුට්ටියක් ගෙන, එහි පතුලට මී පැණි ස්ථරයක් හෙළා, ඒ මත මස් කැබැලි ස්ථරයක් ද තැන්පත් කරති. ඊට පසු නැවත මී පැණි ස්ථරයක් ඒ මතට එක් කෙරේ. මෙලෙස අනුයාත මස් හා මී පැණි ස්ථර පිළිවෙළින් මුට්ටිය තුළට තැන්පත් කරන අතර, අවසානයේ තැන්පත් කරන්නේ ද මී පැණි ස්ථරයකි. මෙලෙස මැටි මුට්ටිය මී පැණි හා මස්වලින් පිරී ගිය පසු, උයන් හෝ කැන්ද කොළයක් ගෙන, එහි කට වසා, වාතය ඇතුළු නොවන සේ මුට්ටිය වටා බාහිරින් මැනවින් මැටි ගසයි. මෙහිදී මී පැණි මස්වලට යහමින් උරා ගැනේ. එම මස් ඉතා ප්‍රණීතය. මෙලෙස සැකසූ මස් බඳුනක් අවුරුදු කිහිපයක් හෝ නරක් නොවී කල් තබා ගත හැකි බව, වැද්දෝ තම අත්දැකීමෙන් දනිති.

පැණි යනු අධි සාන්ද්‍ර සීනි ද්‍රාවණයකි. මී පැණි තුළ දඩමස් ගිල්වා තැබීමේදී, ආස්‍රැති ක්‍රියාවලිය හේතු කොට ගෙන දඩමස්වලවූ සැලකිය යුතු තරමේ ක්‍රියාකාරී ජල ප්‍රමාණයක් එයින් ඉවත්ව, මී පැණි ද්‍රාවණයට එක්වේ. එමනිසා, දඩමස්වල අඩංගු වන්නේ අඩු ක්‍රියාකාරී ජල ප්‍රමාණයකි. එය ආහාර නරක් වීමට බලපාන එන්සයිම හා ක්ෂූද්‍ර ජීවි ක්‍රියාකාරීත්වය අඩපණ කිරීම හා නිශේධනයට බලපායි. එමෙන්ම, බහාලන දඩමස් කැබැලි කිරීම නිසා, දඩමස්වල පෘෂ්ඨික වර්ගඵලය වැඩිවී, මී පැණි සමඟ එම මස් මැනවින් ස්පර්ශවේ. එහෙයින්, දඩමස්වලින් ජලය ඉවත් වීම කාර්යක්ෂමව සිදුවේ. කැන්ද කොළ හා මැටි ස්ථරය මඟින් වායුරෝධනයවී, බාහිර පරිසරයෙන් ආහාර නරක් කරන ක්ෂූද්‍ර ජීවීන්ගේ ඇතුළුවීම වළක්වයි. මේ සරල විද්‍යාත්මක පසුබිම සාම්ප්‍රදායික වැද්දෝ පොත පතින් ඉගෙන නොගත්ත ද, තම ජීවන අත්දැකීමෙන් දනිති.

වැද්දෝ ආහාර රසකාරක පිළියෙළ කිරීමේදී, හොඳින් මෝරා පැසුණු වට්ටක්කා ගෙඩිවල ඇට සෝදා, අව්වේ වේලා ගනිති. පසුව, වියළා ගත් එම වට්ටක්කා ඇට කබලේ බැද, වංගෙඩියේලා කොටා පිටි ලබා ගැනේ. මේ පිටි ස්වල්පයක් ගෙන, වෑංජන රසකාරකයක් ලෙස යොදා ගැනේ. එය වෑංජනවල රසය මෙන්ම සුවඳ ද තීව්‍ර කරවයි. වර්තමානයේ සමහර පිළිකා ඇති කරන කෘත්‍රිම රසකාරක සඳහා මෙය කදිම, රසවත් හා ගුණවත් ආදේශකයක් වනු ඇත.
වැදි ජනයාගේ සාම්ප්‍රදායික ආහාර තාක්ෂණය අධ්‍යයනයේදී පැහැදිලි වන තවත් එක් සුවිශේෂී කරුණක් නම්, ඔවුන්ගේ සාම්ප්‍රදායික ආහාර රටාව, අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍ය ශිලා යුගයේ ජීවත්වූ බලංගොඩ මානවයාගේ ආහාර රටාව සමඟ දැක්වූ බන්ධුතාවයි.

බලංගොඩ මානවයාගේ සමහර ගල් ආයුධ, උසස් ශිල්පීය ලක්ෂණවලින් යුක්ත ඒවාය. එම ආයුධ අතර, ගල් දුන්නෙන් විදීමට යොදා ගත් ගල් මූනිස්සම් ද විය. වැද්දන් තම ආහාර සොයා යාමේදී භාවිත කළ එක් ප්‍රධාන මෙවලමක් වූයේ ගල් දුන්නය. එමෙන්ම, බලංගොඩ මානවයා මෙන්ම වැද්දන් ද වනයේ ගහකොළ සතා සීපාවන්ගෙන් තම ආහාර අවශ්‍යතාව සපුරා ගත්හ. මේ අනුව වැද්දන්ගේ ආහාර හා සැබැඳි තාක්ෂණික ඥානයේ මූලාරම්භය, අතීත බලංගොඩ මානවයාගෙන් උරුම වූවා යැයි සිතිය හැකිය.

(මූලාශ්‍රය : වැදි ජනයාගේ සාම්ප්‍රදායික ආහාර තාක්ෂණය නමැති පර්යේෂණ කෘතිය ඇසුරිනි.)

ඉතිහාසය දැනගන්න History - ඉතිහාසය ෆේස්බුක් පිටුව සමග එකතුවන්න.

මහනුවර යුගයේ වලව්

අතීත මහනුවර රාජධානියේ ශ්‍රී වික‍්‍රම රාජසිංහ රජ සමයේදී (ක්‍රි.ව.1798 - 1815)මහනුවර නගරයේ වලව් 18 ක් පැවති බව 1818 මාර්තු 27 මිනුම්දෝරු දෙපාර්තමේන්තු සිතියම මගින් සළකුණු කොට තිබේ.

මහනුවර නගරය තුල අතීතයේ තිබූ ඉපැරණි වලව් 18 න් මේ වන විට ඉතිරි වී එම පැරණි ස්වභාවය ආරක්ෂා වී පවතින්නේ පිළිමතලව්වේ වලව්ව, දුනුවිල වලව්ව සහ ඇහැලේපොල වලව්ව යන ගොඩනැගිලි පමණකි. අනෙක් වලව් ගොඩනැගිලි සියල්ල නවීකරණය කර නව ඉදිකිරීම් කර තිබේ.

01. පිළිමතලාවේ වලව්ව
බ්‍රිතාන්‍ය සමයේ ආණ්ඩුකාරවරයාගේ නිල නිවස වූ මෙය වර්තමානයේ ජනාධිපති මන්දිරය ලෙස භාවිතා වෙයි.

02. ඇහැලේපොළ වලව්ව - රජ වීදිය
බෝගම්බර රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරය වශයෙන් භාවිතා කල මෙය වර්තමානයේ ඉටි රූ කෞතුකාගාරයක් ලෙස භාවිතා වෙයි.

03. දුනුවිල වලව්ව
වර්තමාන මහනුවර නගර සභාව

04. දූල්ලෑව වලව්ව සහ
05. මොල්ලිගොඩ වලව්ව - දළදා වීදිය
රැජිණ හෝටලය (Queens Hotel)

06. රත්වත්තේ වලව්ව
වර්තමාන පීසා හට් එක

07. දෙහිගම වලව්ව - පැරණි කන්දේ වීදිය
වර්තමාන සෙන්ට්‍රල් ෆිනෑන්ස් ආයතනය

08. මොලදන්ඩ වලව්ව - කොටුගොඩැල්ල වීදිය
ශන්ත අන්තෝනි පල්ලිය ඉදිරිපිට ඇත.

09. මුල්ලේගම වලව්ව - යටිනුවර වීදිය
ශාන්ත සිල්වෙස්තර විදුහල

10. කපුවත්ත වලව්ව - යටිනුවර වීදිය
නිවාස ලේකම් කාර්‍යාලය ඉදිරිපිට

11. ඇරැව්වල වලව්ව - යටිනුවර වීදිය
ෆයිවාස් හොටෙල්

12. එරමුදු ලියද්ද වලව්ව - කුමාර වීදිය
බෙන්තොට බේක් හවුස්

13. මීගස්තැන්න වලව්ව
ගාමිණි සිගරට් සමාගම

14. වෑගොඩපොල වලව්ව - හරස් වීදිය
ටයර් සාප්පුව

15. නුගවෙල වලව්ව

16. ඇරැව්පොල වලව්ව - යටිනුවර වීදිය
වාණිජ ගොඩනැගිල්ලක් (ෆැන්සි හවුස්)

17. මාම්පිටිය වලව්ව - රජ වීදිය
වාණිජ ගිඩනැගිල්ලක් (Royal Bar and Hotel)

18. ගිරිහාගම වලව්ව - කොළඹ වීදිය
ව්‍යාපාරික ගොඩනැගිල්ලක්

ඉතිහාසය දැනගන්න History - ඉතිහාසය ෆේස්බුක් පිටුව සමග එකතුවන්න.

ඩෙල්ෆ්ට් දූපතේ ඓති­හා­සික උරු­මය

උතුරු පළාතේ යාප­නය දිස්ත්‍රි­ක්කයේ ඩෙල්ෆ්ට් ප්‍රාදේ­ශීය ලේකම් කොට්ඨා­ස­යට මෙම දූපත අයත් වන අතර දිගින් කිලෝ­මී­ටර් 09 කින් හා පළල කිලෝ­මී­ටර් 06 කින් සම­න්වි­තය. මුළු භූමි වප­ස­රිය වර්ග කිලෝ­මී­ටර් 48.5 කි. ජන­ග­හ­ණය පවුල් 1500 කට ආසන්න බව සඳ­හන්ය. උතුරු පළාතේ පිහිටි දූපත් අතර කයිට්ස් විශා­ල­තම දූපත වන අතර ඩෙල්ෆ්ට් දෙවෙනි වන්නේ කයිට්ස් දූප­තට පමණි. යාප­නයේ කුරි­ක­ට්ටු­වාන් ජැටි­යෙන් ගමන් අරඹා පැයක පමණ මුහුදු ගම­න­කින් පසුව මෙහි පිවි­සිය හැකිය. යාප­නය අර්ධ­ද්වී­පයේ බට­හිර දෙසින් පිහිටා ඇති ඩෙල්ෆ්ට් දූපත තැනි­තලා බිම­ක්‌ ­ස­හිත භූමි­යකි. මයෝ­සීන යුග­යට අයත් යැයි පැව­සෙන මෙහි වැලි සහ හුණු­ගල් සහිත පස­කින් සැදි පාෂාණ වලින් යුක්තය.

යාප­න­යට අයත් බොහෝ දූපත් යුරෝ­පීය නම් වලින් හඳුන්වා ඇත. ‘තීව්’ යන අරු­තින් දමිළ භාෂා­වෙන් දූපත හඳු­න්වයි. ඒ අනුව නයි­න­තිව්, අන­ල­තිව්,එළු­ම­තිව්, කාර­තිව්, කච්ච­තිව්, ඉර­න­තිව්, පලෙ­යි­තිව්, පුන්කු­ඩු­තිව් යනාදි ලෙස ඒසේ හැඳින් වූ දූපත් දැක්විය හැකිය. ද්‍රවිඩ බසින් ඩෙල්ෆ්ට් හඳුන්වා ඇත්තේ නෙදු­න්තීව් ලෙසිනි.

ලන්දේ­සීන්ගේ ජන්ම භූමිය වූ නෙද­ර්ල­න්තයේ පිහිටි නග­ර­යක් වූ ඩෙල්ෆ්ට් යන නම මෙම දූප­තට යොදා ඇති අතර විද්ව­තුන්ගේ අද­හස වූයේ එම නග­රයේ භූ විෂ­ම­තා­ව­යට සමාන බවක් මෙහිද දක්නට ඇති බැවින් එසේ නම් කර­න්නට ඇති බවය. පෘතු­ගී­සීන් මෙම දූපත හඳුන්වා ඇත්තේ අයිෆා ඩාස් වැකාස් නමිනි.

පුරා­වි­ද්‍යා­ත්මක වශ­යෙන් වටි­නා­ක­මක් උසු­ලන සාධක අතර මිගා­මන් ලන්දේසි බළ­කො­ටුව, පැරණි ලන්දේසි රෝහල, රැජින කුලුන හෙවත් මිණු­ම්දෝරු කුලුන (ක්වීන්ස් ටවර්), පරවි කූඩුව, ස්තූප සහිත බෞද්ධ නට­බුන්, හින්දු කෝවිල් නට­බුන්, ගබඩා ගොඩ­නැ­ගිලි, පැරණි අශ්ව­ගාල, පැරණි සුසාන භූමිය හා බයෝ­බැබ් ගස යනා­දිය ඩෙල්ෆ්ට් දූපතේ දක්නට ඇති ස්ථාන අතර ප්‍රමු­ඛ­ත්ව­යක් ගනු ලබයි. පෘතු­ගිසි සහ ලන්දේසි යුග වලට අයත් යටත් විජිත රාජ්‍යන්හී නට­බුන් බහුල වශ­යෙන් මෙහි දක්නට ඇති අතර බෞද්ධ ස්තූප­වල නට­බුන් පිහිටා තිබීම සුවි­ශේෂි කරු­ණකි.

2013 වසරේ අගෝස්තු මසදි මධ්‍යම සංස්කෘ­තික අර­මු­දලේ ගාල්ල ව්‍යාපෘ­ති­යට අයත් මුහුදු පුරා­විද්‍යා ඒක­කය මගින් සිදු­කළ ගවේ­ෂ­ණ­යක ප්‍රති­ඵ­ල­යක් ලෙස සෙල්ලිපි තුනක් පිළි­බ­ඳව ප්‍රථම වතා­වට අනා­ව­ර­ණය කර ගැනී­මට සමත් විය. ඩෙල්ෆ්ට් දූපත පුරා විවිධ පුරා­වි­ද්‍යා­ත්මක වටි­නා­ක­ම­කින් යුත් පුරා­කෘති විසිර ඇති අතර පෞරා­ණික වටි­නා­ක­ම­කින් යුක්ත ස්තූප තුනක සාධක මෙහි දක්නට ලැබේ. මෙම ස්තූප එකි­නෙ­කට වෙනස් ප්‍රමා­ණ­යන් ගන්නා අතර ශේෂව ඇති විශා­ල­තම ස්තූපයෙ සළ ­ප­තල මළුවෙ ගල් අතර තිබී මෙම සෙල්ලිපි තුන සොයා ගෙන ඇත.

ස්තූපය විශ්ක­ම්භය මීටර 13.54 කින් යුත් මෙහි පරි­දිය 31.93 ක් ද උස සෙන්ටි­මී­ටර 58 ක් ලෙසින් සඳ­හන්ය. සෙල්ලිපි වලින් එක් ලිපි­යක් බ්‍රාහ්මී අක්ෂ­ර­යෙන් ද අනෙක් ලිපි දෙක දෙමළ අක්ෂර වලින් ද සට­හන්ව ඇත. අභි­ලේ­ඛ­න­ඥ­යින්ගේ අද­හස වනුයේ බ්‍රාහ්මී ලිපිය ක්‍රි.ව.1-2 අතර කාල­යට අයත් බවය. දෙමළ ලිපි දෙක අක්ෂ­ර­වල හැඩය අනුව ක්‍රි.ව. 14-15 කාල­ව­ක­වා­නු­වෙන් පසු­කා­ලීන බව සඳ­හන්ය. රජ­රට විශ්ව­වි­ද්‍යා­ලයේ අභි­ලේ­ඛන විද්‍යාව හා පුරා අක්ෂර විද්‍යාව පිළි­බඳ කථි­කා­චාර්ය චන්දිම අඹ­න්ව­ලගේ අද­හස වූයේ බ්‍රාහ්මී ලිපිය සිංහල ප්‍රාකෘත බසින් ලියා ඇත යන්නය.

ඩෙල්ෆ්ට් දූපතේ පිහිටි පැර­ණි­තම ස්ථානය ලෙසට මෙම බෞද්ධ නට­බුන් සහිත භූමිය හැඳින්වේ. ක්‍රි.පූ. 2 වන සිය­වස දක්වා කාල වක­වා­නු­වට මෙහි ආර­ම්භය දිව යන බව සඳ­හන්ය. එසේම මෙම ස්තූප එදි­රේ­සන්ගේ කොටුව නමින් හැඳින් වූ ප්‍රදේ­ශයේ ගොඩ­නැ­ගුවා යැයි සැලකේ. ප්‍රමා­ණ­යෙන් විශාල වූ ප්‍රධාන ස්තූපය කොරල් ගලින් නිමවා ඇති අතර මෙම ප්‍රදේ­ශයේ පිහිටි උසම ස්ථානයේ එය ගොඩ­නංවා ඇත. අනෙ­කුත් ස්තූප දෙක මෙම ස්තූප­යට බට­හි­රින් හා නැගෙ­න­හි­රට දිශා­නු­ග­තව ඇත. දැනට ඒවායේ පාදම් පම­ණක් දක්නට ලැබේ. මේ අවට පරි­ස­රය පුරාම කැඩී බිඳී ගිය වළං කටු හා පබළු අද­ටත් දැක ගැනී­මට හැකිය.

යාප­න­යට අයත් දුපත් පිළි­බ­ඳව විවිධ මත දක්නට ඇති අතර ඉන් විශේ­ෂිත මත­යන් ලෙස, ලේඛක මසුදි ‘රුවන් තණ­බිම’ (Meadows of Gold) නම් සිය කෘතියේ දක්වන්නේ මෙම දූපත් අතී­තයේ දී අරාබි වෙළ­ඳුන්ගේ නැව­තුම් පොළ­වල් වූ බවය. එල්.එදි­රිසි 13 වන සිය­වසේ දී ප්‍රකාශ කර­නුයේ යාප­නයේ බොහෝ දූප­ත්වල පාල­ක­යෙක් යැයි සැල­කෙන ජාබේ නම් රජෙකු සිටි බවය. චීනය බලා ගමන් කළ නැව් මෙම දූප­ත්ව­ලින් ජලය ලබා ගත් බව සට­හන් වෙන මත­යන් අතර වේ. ඉන් ගම්‍ය වනුයේ එකල මෙම දූප­ත්වල පරි­භෝ­ජ­න­යට සුදුසු ජලය පව­ති­න්නට ඇතැයි යන්නය. රාස­නා­ය­ගම්ගේ ගවේ­ෂණ වාර්තාවේ එකී නැව් ජලය, වේල­නෙයි දූපතේ බට­හිර ඉවුරේ පිහිටි චීනාන් කෝවිල් නම් ස්ථාන­යෙන් ලබා­ගත් බව දැක්වේ.

ඩෙල්ෆ්ට් දූපතේ විශේ­ෂ­යෙන්ම දක්නට ලැබෙන තවත් ලක්ෂ­ණ­යක් වන්නේ මෙහි ඇති නිවෙස් හි තාප්ප හිරි­ගල් වලින් ඉදි­කර තිබී­මය. මෙම දූපතේ බහුල ලෙස දක්නට ලැබෙන හිරි­ගල් ඉතා ආක­ර්ෂ­ණීය ලෙස තම ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පීය කට­යුතු සඳහා යොදා­ගෙන තිබේ. දූපත පුරාම විවිධ ප්‍රමා­ණ­යෙන් යුතු හුණු­ගල් තට්ටු දකි­න්නට ලැබේ. මෙහි ඉදි­කොට ඇති පැරණි ගොඩ­නැ­ගිලි හුණු­ගල් වලින් නිමවා ඇති අතර විශේ­ෂි­තම සාධක ලෙස නට­බුන්ව ගිය පැරණි ඕලන්ද බළ­කො­ටුව හා ඕලන්ද සමයේ ගොඩ­නැගූ අශ්ව ගාල දැක්විය හැකිය.

කොරල් ගල් භාවිතා කොට ඉදි­කර ඇති මිගා­මන් ලන්දේසි බළ­කො­ටුව ඩෙල්ෆ්ට් පැරණි ලන්දේසි රෝහල පිටු­පස භූමියේ දක්නට ඇත. බිත්ති­යක ඝන­කම මීටර් 2 ක් පමණ වූ අතර දිග මීටර් 30 ක් හා පළල මීටර් 26 ක් විය. මෙහි දැනට ශේෂව ඇති සාධක අනුව දෙම­හල් හෝ තෙම­හල්ව බළ­කො­ටුව පැව­තියේ යැයි විශ්වාස කෙරේ. එහි පහත මාලයේ කුඩා ප්‍රමා­ණයේ කාමර සිර­කුටි යැයි අනු­මාන කරන අතර ඉහළ මාල­යට නැගී­මට පිය­ගැට පෙළක් තිබී ඇත. මුහුද හොඳින් නිරී­ක්ෂ­ණය කළ හැකි අයු­රින් ඉදි­කළ කාම­ර­යක් ඉහළ මාලයේ දක්නට ලැබේ. මෙය බළ­කො­ටුවේ ආර­ක්ෂක කට­යුතු සඳහා උප­යෝගි කර ගන්නට ඇතැයි සැලකේ.

පැරණි අශ්ව­ගා­ලක නට­බුන් නැර­ඹී­මට ඩෙල්ෆ්ට් ජැටියේ සිට බට­හිර දෙසට යන මාර්ගයේ පුල්ලෙ­යාර් කෝවිල් හන්දි­යෙන් දකු­ණට මීටර් 500 ක් දුර ගමන් කළ යුතුය. දිගු ශාලා­වක නට­බුන් මෙහි දක්නට ඇති අතර එය මීටර් 150 ක් පමණ දිගට විහිදේ. වර්ත­මා­නය වන විට එහි ආරාක්ෂා වී ඇති එක් මුදුන් බිත්ති­යක් දැක ගැනී­මට හැකිය.

විශාල හත­රැස් කුලුනු පේළි දෙක­කට පිහි­ටුවා එක් පසෙ­කට කුලුනු 36 බැගින් ස්ථාපිත කර තිබී ඇතැයි සැලකේ. එක් කුලු­නක් ඝන­ක­මින් අඩි 3 ක් පම­ණය. ඇතැම් කුලුනු කොටස් කැඩී බිම විසර පවතී. මෙවැනි සුවි­සල් අශ්ව ගාලක් පව­ත්වා­ගෙන යන්නට ඇත්තේ අශ්ව අභි­ජ­නන මධ්‍ය­ස්ථා­න­යක් ලෙස මෙම ස්ථානය පව­ත්වා­ගෙන ගිය නිසා­වෙන් විය හැකිය. ඇතැම් විට මෙම අශ්ව­යින් අපෙ රටෙන් පිට­තට රැගෙන යාමට මෙම ස්ථානයේ අභි­ජ­න­නය කර­න්නට ඇතැයි විශ්වාස කෙරේ.

වර්ත­මා­නය වන විට වන සංර­ක්ෂණ දෙපා­ර්ත­මේ­න්තුව විසින් ඩෙල්ෆ්ට් දූපතේ ජීවත් වන අශ්ව­යින් ගැව­සෙන පෙදෙස් ආව­රණ කොට ජාතික උද්‍යා­න­යක් ස්ථාපිත කොට තිබීම මෙම අශ්ව­යින්ගේ සුර­ක්ෂි­ත­භා­ව­යට බොහෝ ඉව­හල් වී ඇත. මෙම සත්ත්ව­යින් ඩෙල්ෆ්ට් දූපත තුළ ශුෂ්ක කටුක ජීවි­ත­ය­කට අනු­ව­ර්ත­නය වෙමින් ජීවත් වීම ද ඉතා සුවි­ශේ­ෂීය. 2013-2014 අතර කාලය තුළ වන­ජිවී දෙපා­ර්ත­මේ­න්තුව විසින් සිදු කළ අශ්ව සංග­ණ­න­යට අනුව ඩෙල්ෆ්ට් දූපතේ ජිවත් වූ කැලෑ අශ්ව­යින් ගණන 455 කි. වයස අවු­රුදු එකට අඩු අශ්ව පැට­වුන් 27 ක් ද වයස අවු­රුදු එකත් දෙකත් අතර වයසේ පසු වන අශ්ව පැට­වුන් 48 ක් සහ වැඩි­වි­යට පත් වු අශ්ව­යින් 380 ක් ලෙස එම සංග­ණ­න­යට අනුව වාර්තා විය. ඩෙල්ෆ්ට් දූපත ඩෙල්ෆ්ට් ජාතික උද්‍යා­නය ලෙස 2015.06.22 වැනි දින ප්‍රකාශ වීමත් සම­ඟම මෙම සත්ත්ව­යින් සංර­ක්ෂණ ක්‍රියා­ව­ළි­යට යොමු විය. වන­ජිවී සංර­ක්ෂණ දෙපා­ර්ත­මේ­න්තු­වට අයත් ඩෙල්ෆ්ට් ජාතික උද්‍යා­නයේ පරි­පා­ල­න­මය කට­යුතු සඳහා වර්ත­මා­නයේ දී වන­ජිවී සංර­ක්ෂණ කාර්යා­ල­යක් දූපත තුළ ස්ථාපිත කර ඇත.

වංශ­කතා අනුව අශ්ව­යන් ලබා ගැනීම සඳහා ඇත් දළ, අලි ඇතුන්, මුතු මැණික් මෙන්න කුළු බඩු ද හුව­මාරු වී ඇතැයි සඳ­හන්ය. එමෙන්ම යටත් විජිත පාලන සම­යේදී ඩෙල්ෆ්ට් අශ්ව­යන් තම ගමනා ගමන කට­යුතු සඳහා උප­යෝගි කොට ගත් බවට සාධ­යක් ලෙස 1811-1819 කාල වක­වා­නුවේ දී බ්‍රිතාන්‍ය හමුදා කඳ­වුරේ සිටි අණ­දෙන නිල­ධාරී ලෙස සේවය කළ නෝලාන්ට් දැක්විය හැකිය. ඔහු අශ්ව ලෝලි­යෙක් ලෙස ප්‍රක­ටය. එසේම පෘතු­ග්‍රීසි පාලන සමයේ දී ඔවුන්ගේ ගමනා ගම­නය පිණිස මෙම දූප­තට අශ්ව­යින් රැගෙන ආ බව ද කියැවේ.

ඓති­හා­සික වැද­ග­ත්ක­මක් සහිත ස්ථාන අතර පුරා­වි­ද්‍යා­ත්මක සාධක ශේෂව ඇති නට­බුන් ලෙස ක්‍රිස්ති­යානි පල්ලි 12 ක් හා හින්දු කෝවිල් 17 ක් පිළි­බ­ඳව තොර­තුරු සඳ­හන්ය. මෙහි දූප­තෙන් බට­හි­රට වෙර­ළා­ස­න්නව පුක්කාඩු පෙදෙසේ හින්දු කෝවි­ලක නට­බුන් සහිත භූමි­යක් දකි­න්නට ලැබේ. දේව­කු­ටිය, අන්ත­රා­ලය, මණ්ඩ­පය හා පිවි­සුම් ශාලාව යන ප්‍රධාන අංග වලින් හින්දු කෝවිල් සම්ප්‍ර­දාය අනුව ගොඩ නගා ඇත. හුණු­ගල් උප­යෝගි කොට ගෙන මෙය නිමවා තිබීම විශේ­ෂි­තය.

හිරි­ග­ලින් නෙළා ඇති පරවි කූඩුව ඩෙල්ෆ්ට් නට­බුන් අතර සුවි­ශේෂි ස්ථාන­යක් හිමි­කර ගනී. අතී­තයේ දී මිනි­සුන් තම සන්නි­වේ­දන අව­ශ්‍යතා සපුරා ගැනී­මට සතුන් යොදා ගෙන ඇති ආකා­රය පරවි හා සැල­ළි­හිණි යන සංදේ­ශය කාව්‍ය සාක්ෂි සප­යයි.

ඒ අනුව ඩෙල්ෆ් දූපත තුළද එවැනි සාම්ප්‍ර­දා­යික සන්නි­වේ­දන ක්‍රම­යක් අනු­ග­ම­නය කොට ඇති බවට මෙම පරවි කූඩුව සාධ­ක­යකි. මෙය ලන්දේ­සීන් විසින් ඉදි­ක­රන ලදැයි සැලකේ. වර්ත­මාන ප්‍රාදේ­ශීය ලේකම් කාර්යා­ල­යට යාබද භූමියේ මෙම නිර්මා­ණය ස්ථාපිත කොට තිබේ. පැරණි වාර්තා අනුව එකල ඩෙල්ෆ්ට් වාසය කළ ලන්දේ­සීන් පණි­විඩ හුව­මාරු කර ගැනීමේ කට­යුතු සඳහා පර­වි­යන් යොදා ගත් බව කියැවේ. ඔවුන් ඩෙල්ෆ්ට් හා අනෙ­කුත් දූපත් අතර එසේ පණි­විඩ හුව­මාරු කොට ගෙන ඇත. මෙම පරවි කූඩූවේ සම්පූර්ණ උස මීටර් 4 ක් පම­ණය. හත­රැස් පාද­මක් මත ඉදි­කොට ඇති මෙහි එක් පසෙක දිග මීටර් 1.65 ක් ලෙසින් සිව් පැත්ත­ටම විහිදී යන අයු­රින් නිමවා ඇත. කූඩූවේ සිව් පැත්තේම කුඩා කුටි දක්නට ලැබෙන අතර සමස්ත කුටි සංඛ්‍යාව 80 කි. ඒ අනුව පර­වි­යන්ට ගිමන් හැරී­මට හා ළැඟුම් ගැනී­මට මෙම පරවි කූඩුව උප­යෝගි වූ බව අද­හ­සයි.

පුරා­විද්‍යා දෙපා­ර්ත­මේ­න්තුවේ අනු­මැ­ති­යට යටත්ව මධ්‍යම සංස්කෘ­තික අර­මු­දල විසින් මෑත කාලයේ දී පැරණි ලන්දේසී රෝහලේ සංර­ක්ෂණ කට­යුතු සිදු­කොට තිබේ. ලන්දේසි යුගයේ දී ඉදි­ක­රන ලද මෙම ගොඩ­නැ­ගිල්ල එකල රෝහ­ලක් ලෙසින් ද පසුව බ්‍රිතාන්‍ය යුගයේ දී දූප­තෙහි පරි­පා­ලන මධ්‍ය­ස්ථා­න­යක් ලෙස ද භාවිතා කර ඇත. ඩෙල්ෆ්ට් පොලි­සිය ඉදි­රි­පිට පිහිටි මෙම ලන්දේසී රෝහල ඉදි­රි­ප­සින් කුඩා විවෘත ආලි­න්ද­යක් දක්නට ලැබේ. පියස්ස සඳහා බැංග­ලෝ­රයේ නිෂ්පා­දිත උළු භාවිතා කොට ඇති අතර එම උළු­වල නිෂ්පා­දිත වසර ලෙස 1865 සට­හන් කොට ඇත. කොරල් සහ හුණු බදා­ම­යෙන් පැරණි රෝහලේ බිත්ති සකසා තිබීම දැකිය හැකිය.

ඉංග්‍රීසි පාලන සමයේ දී ඉදි­ක­රන ලද රැජින කුලුන හෙවත් මිණු­ම්දෝරු කුලුන (ක්වීන්ස් ටවර්) ඩෙල්ෆ්ට් දූපතේ දකුණු වෙරළ තීරයේ පිහිටා ඇත. ඉහ­ළට යාමේ දී ප්‍රමා­ණ­යෙන් කුඩා­වන පරිදි තට්ටු පහ­කින් නිමවා ඇති මෙය හත­රැස් හැඩ­යෙන් යුක්තය. අඩි 55 ක් පමණ උස් වන අතර පොළො­වට සම්බ­න්ධව ඇති මුල් කොටසේ ආරක්කු හැඩැති දොර­ටු­වක් උතුරු දෙසින් දක්නට ලැබේ. මනා­ලෙස කපා සකස් කරන ලද හුණු ගල් කුට්ටි භාවිත කොට මෙම කුලුන සකසා ඇත.

ඩෙල්ෆ්ට් යනු ඓති­හා­සි­ක­මය වශ­යෙන් ඉතා වටි­නා­ක­මක් උසු­ලන යාපන අර්ධ­ද්වී­පයේ පිහිටි සංචා­රක ආක­ර්ෂ­ණය දිනා­ගත් දූප­තක් ලෙස හැඳි­න්විය හැකිය.

රුක්ෂිලා වෙත්ත­මුණි.

ඉතිහාසය දැනගන්න History - ඉතිහාසය ෆේස්බුක් පිටුව සමග එකතුවන්න.

වසර 16,000 කට උරුමකම් කියන කූරගල ප්‍රාග් ඓතිහාසික භූමිය

ප්ලයි­ටෝ­සීන යුගයේ අව­සා­නයේ සිටම මානව ජනා­වා­ස­යක් වූ කූර­ගල මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 360 ක උස­කින් පිහිටා ඇති අතර රත්න­පුර දිස්ත්‍රි­ක්කයේ බලං­ගොඩ ප්‍රාදේ­ශීය ලේකම් කොට්ඨා­ශයේ, කඩ­වත් මැද කෝරළේ, හෙළ උඩ පත්තු­වට අයත් වේ. පැරණි පිය­ගැට පෙළ ඔස්සේ ගමන් කිරීමේ දී වම් පසින් පූර්ව බ්‍රහ්මී අක්ෂර සහිත ප්‍රධාන ලෙන් සංකී­ර්ණය පිහිටා ඇති අතර දකුණු පසින් හිටු­ව­න්ගල ගල් ගුහා පිහිටා තිබේ. පොදුවේ කූර­ගල යනු­වෙන් මෙම ස්ථාන හැඳ­න්වූ­වත් මෙහි පර්වත ශිඛර දෙකකි. එය කූර­ගල හා හිටු­ව­න්ගල යි. කූර­ගල ගල් ලෙන් ප්‍රාග් මානව යුගය දක්වා අතීත ඉති­හා­ස­යක් කරා දිව­ය­න්නකි. කූර­ග­ලට ආසන්න ප්‍රාග් ඉති­හා­ස­යට අයත් ස්ථාන ලෙස උඩු­පි­යන් ගල්ගේ, වලව නිම්නයේ රත්කිඳ සහ බුදු­ගල දැක්විය හැකි ය. ආචාර්ය පී.ඊ.පී. දැර­ණි­ය­ගල හා ආචාර්ය ශිරාන් දැර­ණි­ය­ග­ලට අනුව බෙල්ල­න්බැඳි පැලැ­ස්සෙන් සොයා ගත් මානව අව­ශේෂ හා මෙව­ලම් අදින් වසර 6500 කට අයත් බවට කාල නිර්ණය කර ඇත. එමෙන් ම කූර­ග­ලට තර­මක් ඈතින් පිහි­ටිය ද බළං­ගොඩ මාන­වයා විසූ ස්ථාන ලෙස රාවණ ඇල්ල ගල්ගේ, හල්දු­ම්මුල්ල, රංච­ම­ඩම සහ ගල්පාය දැක්විය හැකි ය.

බළන්­ගොඩ මාන­ව­යාගේ නිජ­බිම් වශ­යෙන් මධ්‍යම කඳු­ක­රයේ ගල් ලෙන් භාවිතා කොට ඇත. කූර­ගල ඇතුළු නැගෙ­න­හිර බෑවුමේ ඇති බුදු­ගල, පබ්බත, සොණ­ගල්ගේ, කිරි­ම­කු­ළු­ගොල්ල ලෙන්, පිය­න්ගි­රිය ලෙන, මනෝ­ප­ද­ස්සන ලෙන, ලෙන් දොර ලෙන, මනෝ­රම්‍ය ලෙන, දේව­ගිරි විහාර ලෙන ආදි වශ­යෙන් බොහෝ ස්ථාන­යන් බළං­ගොඩ මාන­ව­යාගේ වාස­ස්ථාන ලෙස භාවිතා වූ බව සඳ­හන් වේ. එමෙන්ම බළන්­ගොඩ මාන­වයා පිළි­බඳ තොර­තුරු රැසක් ඉහත ප්‍රදේශ වලින් සොයා ගැනී­මට හැකි වූ බැවින් බළන්­ගොඩ සංස්කෘ­තික සමය “හෝමෝ සේපි­යින්ස් බළන්­ගො­ඩිං­සිස්” යනු­වෙන් නම් කිරී­මට මෙම මානව අව­ශේෂ ඉව­හල් විය. කූර­ගල පර්ව­තය පාමුල ඇති බුදු­ගල ප්‍රාග් මාන­වයා විසූ ස්ථාන­යක් ලෙස එහි ගලේ කොටා ඇති මාළුවා, ත්‍රිශූ­ලය, ස්වස්ති­කය, සිංහ රූපය හා මිනිස් රූප දෙකින් ගම්‍ය වේ.

කූර­ගල සෙල් ලිපි පළමු වරට පිට­පත් කිරීමේ ගෞර­වය හිමි විය යුත්තේ සී. එච්. කොලින්ස් මහ­තාට ය.1932 දී සී.එච්. කොලින්ස් කූර­ගල ගැන තැබූ සට­හන මෙසේ ය. “මෙයට ළඟා­විය හැක්කේ බළන්ගොඩ- කල්තොට මාර්ගයේ කන්ද කල්තොට දක්වා බෑවුම් වීමට මත්තෙන් ඒ හරහා වැටී ඇති අඩි පාර­කිනි. උස් කඳු මුඳුන් දෙකක් සහ ඒ අතර ඇති ප්‍රපා­තා­කාර කපොල්ල ප්‍රදේ­ශය පුරා­වි­ද්‍යා­ත්මක වශ­යෙන් වැද­ගත්ය. කල්තො­ටට ආසන්න පළමු කොටසේ ගුහා බොහෝ­ම­යක් ඇති අතර එහි දී ශිලා ලේඛන දෙකක් නිරී­ක්ෂ­ණය කෙරුණි. හිටු­ව­න්ගල නමින් හඳු­න්වන උස් කඳු මුදුනේ අනෙක් සාධක දැක ගත හැකි ය” යනු­වෙනි.

බළන්ගොඩ, කූර­ගල පුරා­විද්‍යා රක්ෂි­තයේ 2013 වස­රේදී පුරා­විද්‍යා දෙපා­ර්ත­මේ­න්තුව විසින් ගල්ලෙන් ආශ්‍රි­තව කළ කැණීම් මගින් ප්‍රාග් ඓත­හා­සික වාස­ස්ථා­න­යක් ලෙස භාවිතා කර­න්නට ඇති බවට සාධක ලැබිණි. අදින් වසර 16000කට පෙර කාල­යට අයත් බව කැණිම් වළෙහි පහ­ළම ස්තාරා­ය­න­යෙන් කළ වික­ර්ණ­ශීලි දිනවලින් ගණ­නය කර ඇත. එහිදී සොයා ගන්නට ලැබුණු මානව ඇට­සැ­කිල්ල අදින් වසර 8000ක් පැරණි බවට දින නිර්ණය කර ඇත.

2013 වසරේ අප්‍රේල් මස සිට දෙසැ­ම්බර් දක්වා පුරා­විද්‍යා දෙපා­ර්ත­මේ­න්තුව විසින් සිදු­ක­රන ලද කැණීම්හි කාල නිර්ණ වාර්තා ඇම­රිකා එක්සත් ජන­ප­දයේ බීටා ඇන­ල­යි­සීස් ආය­ත­නය විසින් කූර­ගල ප්‍රාග් ඓති­හා­සික පස් තැන්පතු සඳහා ලබා­දුන් කාල­නි­ර්ණ­යන් අනුව අදින් වසර 16000 සිට 6000 දක්වා අවධි 5 කට අයත් බව පැවසේ. ශ්‍රී ලංකාව තුළ අතර මැදි කලා­ප­යක සිදු කරන ලද කැණීම් වලින් මෙත­රම් පැරණි සාධක අනා­ව­ර­ණය වන ස්ථානය කූර­ග­ලය. එමෙන් ම මෙහි දී සිදු කරන ලද කැණීම් වලින් මුහුදු බෙල්ලන් විශේ­ෂ­යක් හමු වූ අතර ඉන් අනා­ව­ර­ණය වන්නේ මෙහි ජීවත් වූ මිනි­සුන් මුහුද සමඟ සමී­පව කට­යුතු කර ඇති බව ය. එමෙන් ම මෙහිදි සොයා ගත් ඉතා පිරි­සිදු තිරි­වාණා පාෂා­ණ­යෙන් සෑදු ශිලා මෙව­ලම් සුවි­ශේෂි වේ.

ගල් ලෙන් ආශ්‍ර­ම­යක් ලෙස පැවති කූර­ගල, අනු­රා­ධ­පුර යුගයේ සිට ම පැවති බෞද්ධ පුද බිමකි. මීට ආසන්න ව පිහිටි අනෙක් බෞද්ධ කේන්ද්‍ර­ස්ථාන ලෙස ගල්ටැ­ම්යාය, බුදු­ගල, හඳ­ගි­රිය, දේව­ගි­රිය, කොට්ටි­මු­ල්වල, ලෙන්දොර, මහ සුද­ර්ශන ලෙන හා කිරි­ම­කු­ළු­ගොල්ල යනා­දිය දැක්විය හැකිය. ඒ අනුව කූර­ගල යනු හුද­ක­ලාව පිහිටි ආරණ්‍ය සේනා­ස­න­යක් නොවේ. පශ්චාත් අනු­රා­ධ­පුර යුගයේ දී කූර­ගල ලෙන්වල සිට භාව­නා­යෝගි භික්ෂූන් බුදු­ගල පධා­න­ඝර ආරණ්‍ය සේනා­ස­න­යට වැඩම කර වින­ය­කර්ම කට­යු­තු­වල නිරත වූ බවට සාධක සොයා­ගෙන තිබේ. අද­ටත් වාස්තු විද්‍යා­ත්මක නිර්මාණ රැසක නට­බුන් මෙම ස්ථාන­වල දැක ගත හැකි ය.

කූර­ගල ඓති­හා­සික භූමියේ ඇති ගල්ලෙන් ප්‍රාග් ඓති­හා­සික අව­ධියේ දී විසු මාන­ව­යන් තම වාස­ස්ථාන කර ගත්ත ද ක්‍රි.පූ. 3 වන සිය­ව­සත් ක්‍රි.ව. පළමු සිය­ව­සත් අතර කාල­යට අයත් බෞද්ධ සංඝා­රා­ම­යකි. එනම් කූර­ගල බෞද්ධ අන­න්‍ය­තා­වය තහ­වුරු වන ප්‍රධාන ලෙන් ලිපි තුනකි. (මහා­චාර්ය සෙන­රත් පර­ණ­වි­තා­න­ය­නගේ අර්ථ­ක­ථ­න­යට අනුව)
එනම් ;
01- කූර­ගල ලෙන් ලිපි අංක 01
පෙළ - --------- දතහ සමු­දහ ලෙනෙ
අර්ථය - දත්ත (සහ) සමු­ද්‍රගේ ලෙන
02- කූර­ගල ලෙන් ලිපි අංක 02
පෙළ - දම ගුත තෙරස ලෙන
අර්ථය - ධම්ම­ගුප්ත තෙරුන්ගේ ලෙන
03- කූර­ගල ලෙන් ලිපි අංක 03
පෙළ - (පරු­මක) සුම­නහ
පරු­ම­කලු ශුමය
අර්ථය - ප්‍රධානී සුම­න­ගේත්, සුම්මා නම් ප්‍රධා­නී­ව­රි­ය­ගේත් (ලෙනයි)

මෙම ලෙන් ලිපි මුල් බ්‍රහ්මී අක්ෂර වලින් ලියා ඇති අතර (ක්‍රි.පූ. 3 ත් ක්‍රි.ව. 1 ත් අතර කාලයේ) කූර­ගල බෞද්ධ අන­න්‍ය­තා­වය අදින් වසර 2300කට පෙර අතී­ත­ය­කට දිව­යයි. පැරණි රජ දවස “තණ්ඩු ල්‍යෙයක පබ්බත” සහ “දත්ත ශෛල පබ්බත” යන නම් වලින් හැඳින්වූ අතර පසුකාලී­නව “කුහ­ර­ගල” නමින් ද එය වත්මනේ දී “කූර­ගල” නමින් ද හඳු­න්වන අනු­රා­ධ­පුර යුගයේ මුල් අව­ධියේ සිටම ඓති­හා­සික බෞද්ධ පුද­බි­මකි.

කූර­ගල ඇති ලෙන් ලිපි සිය­ල්ලම ඉතා කෙටිය. එය විශේ­ෂ­ත්ව­යකි. සාමා­න්‍ය­යෙන් බොහෝ ලෙන් ලිපි­වල “අගත අන­ගත චතු දිශ ශගශ දිනෙ” (අතීත අනා­ගත සතර දිසා­වෙන් පැමි­ණියා වූ ද නොපැ­මි­ණියා වූ ද, භික්ෂු සංඝයා වහ­න්සේ­ලාට පූජා කළ වගයි) යනු­වෙන් සඳ­හන් කර තිබුණ ද මෙහි එසේ දක්නට නොලැබේ. ඊට හේතු ලෙස මෙම ස්ථාන, ලෙන් ආරාම සකස් කිරීමේ ප්‍රාථ­මික අව­ධි­යට අයත් ස්ථාන­යක් විය හැකිය. මේ පිළි­බ­ඳව වට­ද්දර ඥානි­ස්සර නාහි­මි­යන් ප්‍රකාශ කර­නුයේ මහි­න්දා­ග­ම­න­යට පෙර, ප්‍රාග් බෞද්ධ සමයේ මෙම ගල් ලෙන් යම් යම් ප්‍රදේශ වලට අයත් අධි­ප­තීන් විසින් බුදුන් වහන්සේ උදෙසා පූජා කර­න්නට ඇති බවයි. එම හේතුව උඩ “අගත අන­ගත චතු දිශ ශගශ දිනෙ” යන වැකිය භාවිතා නොක­ර­න්නට ඇතැයි යන්න උන් වහ­න්සේගේ අද­හ­සයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ පැර­ණි­තම ආරණ්‍ය සේනා­සන ලෙන් වලට අයත් මිහි­න්ත­ලය, වෙස්ස­ගි­රිය, රිටි­ගල, දිඹු­ලා­ගල, සිතු­ල්ප­වුව, බුද්ධං­ගල ආදිය කූර­ගල ගල් ලෙන් ආරණ්‍ය සේනා­ස­නය හා සම කාලීන අව­ධි­වල දී සංව­ර්ධ­නය වූ බෞද්ධ සංස්කෘ­තික උරු­ම­යන් ය.

කූර­ගල පිළි­බ­ඳව රත්න­පුර දිස්ක්‍රි­ක්කයේ එකල රාජ­කාරි කළ බ්‍රිතා­නය ජාතික දිසා­ප­ති­ව­රුන් සහ සිවිල් නිල­ධා­රීන්ගේ දින­පොත්, ස්ථානීය පරී­ක්ෂණ වාර්තා­වන් මෙන් ම සංචා­රක ගමන් විස්තර සට­හන් අනුව ද තොර­තුරු ලබා­ගත හැකි ය. ඒ අනුව රත්න­පුර දිස්ත්‍රි­ක්කයේ හිටපු දිසා­ප­ති­ව­ර­යකු වන ආර්.බී. හෙලින්ස් මහතා (1906-1910) කූර­ගල අවට කළ සංචා­ර­ය­කින් පසු 1910.02.12 වන දින තබන ලද සට­හ­නක් මෙසේ දැක්විය හැකි ය. “මට පෙනෙන හැටි­යට මෙම ස්ථානයේ මූලා­ර­ම්භයේ සිට ම වසර ගණ­නා­වක් යන තුරු ශුද්ධ වූ පූජ­නීය ස්ථාන­යක් වශ­යෙන් සහ භව­නා­යෝ­ගීව කට­යුතු කිරී­මට සුදුසු තැනක් ලෙස­ටත් ප්‍රසි­ද්ධව ඇත."

කූර­ගල පිළි­බඳ අව­සාන විග්‍ර­හයේ දී කූර­ගල සංස්කෘ­තිමය වශ­යෙන් මෙන් ම ආග­මික වශ­යෙන් ද ස්ථර දෙකක් නියෝ­ජ­නය කරයි. එනම් හොලෝ­සීන යුග­යට අයත් ප්‍රාග් ඓති­හා­සික සාධක සහ මූල ඓති­හා­සික යුග­යට අයත් බෞද්ධ සංඝයා වහන්සේ­ලාගේ සාධ­ක වශයෙනි.

රුක්ෂිලා වෙත්ත­මුණි

ඉතිහාසය දැනගන්න History - ඉතිහාසය ෆේස්බුක් පිටුව සමග එකතුවන්න.

පොළොන්නරුව රන්කොත් වෙහෙර

වසර 2500කටත් වඩා ප්‍රෞඪ ඉතිහාසයකට උරුමකම් කියන ශ්‍රී ලංකාව අතීතයේ දී රාජධානි රැසක් යටතේ පාලනය වුණත් අනුරාධපුරය සහ පොළොන්නරුව රාජධානි තුළ දක්නට ලැබෙන තරම් නටබුන් වෙනත් ස්ථානවල දී දක්නට ලැබෙන්නේ නැහැ. එම යුගයන් දෙකේ දී විවිධ රජවරුන් ඉදිකර ඇති නිර්මාණ තවමත් ජනතාවගේ වැඳුම් පිදුම්වලට ලක්වන බවත්, විශේෂයෙන්ම සුවිසල් දාගැබ් ජනතාවගේ ආකර්ෂණයට ලක්වන බවත් අප කවුරුත් හොඳින්ම දන්නා කරුණක්. එලෙස ජනතාව වන්දනාමාන කරන සුවිසල් දාගැබ් සැලකූ විට දුටුගැමුණු රජතුමා ඉදිකළ රුවන්වැලි සෑය, සහ වලගම්බා රජතුමා ඉදිකළ අභයගිරි ස්ථුපය ප්‍රධාන තැනක් ගන්නා අතර එම ස්ථුපයන් තවමත් අනුරාධපුර නගරයේ විරාජමානව වැඩ සිටින්නේ එම යුගයේ දී ලක් දීපයේ තිබුණු ශ්‍රී විභූතිය සිහි ගන්වමින්. නමුත් අනුරාධපුර යුගයේ දී ඉදිවුණු මහා ස්ථුපයන් පිළිබඳව එලෙස බොහෝ තැන්වල දී කතාබහට ලක්වුණත් පොළොන්නරු යුගයේ දී ඉදිවුණු ස්ථුපයන් පිළිබඳව අප කතා කරන්නේ නැති තරම්. එම නිසාම මෙම ලිපිය වෙන්වන්නේ පොළොන්නරු යුගයේ ඉදිවුණු සුවිශේෂීම ස්ථුපයක් වන රන්කොත් වෙහෙර පිළිබඳව කරුණු ඔබ වෙත ඉදිරිපත් කිරීමට යි.

රන්කොත් වෙහෙර ඉදිකිරීමේ ගෞරවය නිශ්ශංකමල්ල රජතුමාට හිමිවෙයි

මහා පරාක්‍රමබාහු රජුගේ බිසවක් වුණු රූපවතී බිසව විසින් ඉදිකිරීම ආරම්භ කළ මෙම ස්ථුපය නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා විසින් සම්පූර්ණ කරන්නට ඇති බවට මතයක් පවතියි. එම මතය සනාථ කරන ප්‍රධාන සාක්ෂ්‍ය ශිලා ලේඛන, පූජාවලිය, සහ චූලවංශය යන මූලාශ්‍රයයන්වල සඳහන්. නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා රුවන්වැලි නමින් දාගැබක් ඉදිකර එහි ඉදිකිරීම් නිරීක්ෂණය කළ බව ශිලා ලේඛනවල සඳහන් වන විට, නිශ්ශංකමල්ල රජතුමා විසින් ස්වර්ණමය කොතක් සවිකළ ස්ථුපය රන්කොත් වෙහෙර නමින් ප්‍රසිද්ධ වුණු බවට පූජාවලියේ සහ චූලවංශයේ සඳහන් වෙයි.

අනුරාධපුර යුගයේ රජකළ මහසෙන් රජතුමා ජේතවනරාම ස්ථුපය ඉදිකිරීමෙන් අනතුරුව ලංකාවේ සම්පූර්ණයෙන්ම ඉදිකරන ලද විශාලතම ස්ථුපය වුණු රන්කොත් වෙහෙර පොළොන්නරු යුගය තුළ දී අපට දක්නට ලැබෙන ස්ථුපවලින් උසින් වැඩිම ස්ථුපය යි. බුබ්බුලාකාර හැඩයෙන් යුතු මෙම ස්ථුපය උසින් අඩි 180ක් පමණ වන අතර එහි පාදමේ විෂ්කම්භය අඩි 186ක් පමණ වෙයි. මෙම ස්ථුපය ඉදිකිරීමේ දී ගර්භයේ බාහිර බිත්තියත්, මධ්‍ය හරයත් ගඩොලින් නිමකර ඇති අතර ඒ දෙක අතර අවකාශය පස්වලින් පුරවා තිබේ.

ස්ථුපය පිළිබඳව වැඩිදුර තොරතුරු

මෙම ස්ථුපයේ මළුව මාලක දෙකකින් යුක්ත වන අතර ඉන් ඇතුළුවීමේ දොරටු හතරක් සහිත පහළ මාලකය හෙවත් වැලිමළුව ප්‍රදක්ෂිණාපථයක් ලෙස භාවිතා කරයි. වට කරන ලද චතුරශ්‍රාකාර ඉහළ සලපතල මළුව මත ස්ථුපය ඉදිකර ඇත. එලෙස පිහිටා ඇති ඉහළ සලපතල මළුවට ගොඩවීම සඳහා සිව් දෙසින් දොරටු හතරක් ඉදිකර ඇත. එමෙන්ම එහි ගඩොලින් ඉදිකළ වාහල්කඩ 4ක් ද දක්නට ලැබෙයි. නමුත් අනුරාධපුර යුගයේ දී දක්නට ලැබෙන වාහල්කඩවල පහළ කොටස හුණු ගලින් ද ඉහළ කොටස ගඩොලින් ද නිමකර තිබුණත්, රන්කොත් වෙහෙරේ දී දක්නට ලැබෙන වාහල්කඩ සම්පූර්ණයෙන්ම ගඩොලින් නිමකර තිබීම සුවිශේෂී කරුණක්. ඊට අමතරව වාහල්කඩේ පසු පැත්තේ ස්ථුපයට නමස්කාර කරන සතර වරම් දේව රූපයක් බැගින් දක්නට ලැබෙයි. එදා එලෙස අලංකාර වාහල්කඩක් රන්කොත් වෙහෙරට තිබුණත් අද විශාල ලෙස විනාශ වී ගොස් ඇති වාහල්කඩේ දැනට සුරක්ෂිතව ඇති කොටසේ දිග අඩි 18ක් වන අතර එහි උස අඩි 22ක්. එමෙන්ම මෙම වෙහෙරේ ඇති වාහල්කඩ අතර ප්‍රතිමාඝර ඉදිකර ඇති අතර එහි ඇති කුඩා පිළිම ගෙවල් ගෙඩිගේ ක්‍රමය අනුව ඉදිකිරීම මෙහිදී නිරීක්ෂණය කළ හැකි තවත් කරුණක්. ඉහත සඳහන් කළ කරුණුවලට අමතරව රන්කොත් වෙහෙර පිළිබඳව කතා කරන විට අපට දක්නට ලැබෙන සුවිශේෂී කරුණු වන්නේ ස්ථුපය නමස්කාර කිරීම සඳහා ස්ථුපය වටා විහාර ගෙවල් 16ක් දක්නට ලැබීම, සහ ස්ථුපයේ හතරැස් කොටුවෙහි නෙලුම් මලක් දක්නට ලැබීම යි.

කාලිංග මාඝ පොළොන්නරුව ආක්‍රමණය කිරීම

පරාක්‍රම පණ්ඩු නම් රජතුමා පොළොන්නරුව රාජධානිය පාලනය කළ සමය තුළ පොළොන්නරුවේ අවුල් වියවුල් රැසක් පැවතුණි. ඒ වටපිටාව නිසාම රාජධානිය අස්ථාවරත්වයට පත්වුණි. රාජධානිය අස්ථාවර වීමෙන් ප්‍රයෝජන ගත් කාලිංග මාඝ නම් දරුණු ආක්‍රමණිකයා ක්‍රි.ව 1215 දී පොළොන්නරුව රාජධානිය ආක්‍රමණය කරමින් ඔහු යටතට ගැනීමත් සමගම ඔහු ආරම්භ කළ විනාශකාරී වැඩ පිළිවෙල නිසා පොළොන්නරු යුගයේ දී ඉදිවුණු බොහෝ වෙහෙර විහාර විනාශයට පත්වුණි. ඊට අමතරව කාලිංග මාඝට බියෙන් බොහෝ පිරිස් නිරිත දිගට සංක්‍රමණය වීමත් සමග පොළොන්නරු රාජධානියේ බිඳ වැටීම ආරම්භ වුණු අතර, රන්කොත් වෙහෙර වැනි වෙහෙර විහාර වල් බිහිවීම ආරම්භ විය.

ස්ථුපය වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන ආකාරයට පත්වුණු අයුරු

පොළොන්නරුව රාජධානිය විනාශ වීමෙන් අනතුරුව ගරා වැටුණු මෙම ස්ථුපය ඉංග්‍රීසි පාලන සමයේ දී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව විසින් ප්‍රතිසංස්කරණය කෙරිණි. අනතුරුව 1981 වසරේ දී ආරම්භ වුණු සංස්කෘතික ත්‍රිකෝණ යෝජනා ක්‍රමය මඟින් රන්කොත් වෙහෙර සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතිසංස්කරණ කර වර්තමානයේ දක්නට ලැබෙන තත්ත්වයට පත් කර ඇත.

Nadun Liyanagedara

ඉතිහාසය දැනගන්න History - ඉතිහාසය ෆේස්බුක් පිටුව සමග එකතුවන්න.