11/05/2026
මේ කියන්න යන්නේ ව්යාපාරිකයෙක් ඉතාම සුක්ෂමව සම්පූර්ණ ගමක්ම මංකොල්ල කාපු කතාවක්. ඒ වගේම ගමේ මිනිස්සුත් ඒක කරන්න එයාට උදව් කළා.
එක්තරා නාදුනන මනුස්සයෙක් ඇමරිකාවේ පොඩි ගම්මානයකට එනවා. එතකොට ගමේ කුකුළෙක් ඩොලර් 7 ගානේ තමයි අලෙවිය සිද්ධ උනේ. හැබයි මේ මනුස්සයා කුකුළෙක්ට ඩොලර් 10ක් දෙන්නම් කිව්වා.
එක ගොවියෙක් හිතුවා 'මේ මනුස්සයාට පිස්සුද කොහෙද, මගේ කුකුල්ලු සේරම මෙයාට විකුණනවා' කියලා, එයා කුකුළන් 120ක් විකුණලා, ඩොලර් 1,200ක් සාක්කුවේ දාගත්තා. එයා ගෙදර ගියේ හරියට මහා මොළකාරයෙක් වගේ දැනීමකින්.
දවස් දෙකකට පස්සේ මේ මනුස්සයා ආපහු කුකුල්ලු ගන්න ගමට ආවා. මේ පාර ඔහු කුකුළෙක්ට ඩොලර් 30 ගානේ ගෙවනවා කිව්වා. ගොවියා තමන්ගේ ළඟ හිටපු අන්තිම කුකුළන් 30 දෙනාත් ඇසිපිය ගහන පමාවෙන් ඔහුට විකුණලා දැම්මා.
මේ ආරංචිය, ලැව්ගින්නක් වගේ මුළු ගම පුරාම පැතිරුණා. හැමෝම තමන් සතු කුකුළන් සේරම විකුණුවා, පැය ගාණක් ඇතුළත ඩොලර් 15,000ක කුකුළන් මේ අලුත් ව්යාපාරිකයා මිලදී ගත්තා. ගමේ කුකුල්ලු ඔක්කොම ඉවරයි.
දැන් තමයි වැඩේ භයානක වෙන්නේ. ව්යාපාරිකයා ඊට පස්සේ ඒ ලගම දවසක, තුන්වෙනි පාරටත් ගමට එනවා. මේ පාර කුකුළෙක්ට ඩොලර් 100ක් ! මේ පාර ඉහළම මිලක් ! ගමේ මිනිස්සුන්ට පිස්සු හැදුණා වගේ වුණා. හැබැයි මාර වැඩේ. විකුණන්න කොහෙවත් කුකුළන් හොයා ගන්න නැහැ. හැමෝම සේරම වැඩ නවත්තලා කුකුලන් ගන්න පුළුවන් තැන් හෙව්වා. මේ අතරේ කෙනෙක් හොයාගත්තා, ළඟ තියෙන ගොවිපළක කුකුළෙක් ඩොලර් 80 ගානේ විකුණනවා කියලා. එතන ගමටම ඇති තරම් කුකුල්ලුත් හිටියා.
"හරි ... අපි 80ට අරගෙන 100ට විකුණමු, එක කුකුළෙක්ගෙන් ලේසියෙන්ම ඩොලර් 20ක ලාභයක්!" ගමේ මිනිස්සු මේ ලැබුණු අවස්ථාවෙන් උපරිම ප්රයෝජන ගන්න හිතා ගත්තා ! ඔවුන් තමන්ගේ ජීවිත කාලෙම එකතු කරපු ඉතුරුම් සල්ලි ඩොලර් 40,000ක් විතර එකතු කරලා, ඩොලර් 80 ගානේ කුකුළන් පන්සීයක් මිලදී ගත්තා, අපි දිනුම්. දැන් ඔවුන් ධනවත් වෙන්නයි යන්නේ, ඔවුන් හිතුවේ එහෙමයි.
හැබැයි ඒ විදියට මිලදී ගත්තු කුකුළන් විකුණන්න ගෙනාවම, ව්යාපාරිකයා ඔවුන් දිහා බලලා උරහිස් ඇකිලුවා. "අයියෝ මේ දැන් මාර්කට් එක දරුණුවටම කඩාගෙන වැටුණා, මට දැන් කුකුලෙකුට දෙන්න පුළුවන් උපරිම ගාන ඩොලර් 5යි."
මිනිස්සු වියදම් කරපු ඩොලර් 40,000න් හොයාගත්තේ 2,500යි, ඩොලර් 37,500ක්ම නැති වුණා. මුළු ගමම නිහඬ වුණා. හැබැයි ඔවුන් දැනගෙන හිටියේ නෑ , ඔවුන් කුකුළන් මිලදී ගත්තු, ඒ ළඟ තිබුණු ගොවිපළ , අර ව්යාපාරිකයාගේම එකක් බව. පළවෙනි සහ දෙවෙනි දවසේදී මිලදී ගත් සේරම කුකුලන් ටික තමයි , ඒ ගොවිපලේ ඔහු නැවත අලෙවිය සදහා තියා තිබුණේ.
ඇත්තටම එයාට තමන්ගේ කියලා එක කුකුළෙක්වත් හිටියේ නෑ, ලොකු අවදානමක් ගත්තෙත් නෑ. හැබැයි එයා ඩොලර් 23,800ක ලාභයක් අරගෙන යන්න ගියා, හරිම පිරිසිදුව, නිහඬව, නීත්යානුකූලව.
ගමේ මිනිස්සු සෙල්ලම් කළේ දාම්, හැබැයි එයා සෙල්ලම් කළේ චෙස්. භයානකම කොටස තමයි, එයා එක පාරක්වත් බොරු කිව්වේ නෑ. එයා තේරුම් ගත්තා, ගමේ මිනිස්සුන්ට තේරුණේ නැති දෙයක්, ඒ තමයි "තොරතුරු කියන්නේ නියම මුදල් ඒකකය" කියන එක. ඔයාටත් ගමේ මිනිස්සු වගේ නෙවෙයි. මේ ව්යාපාරිකයා වගේ හිතන්න ඕනේ නම් , අඩුම ගාණේ මේ වගේ සෙල්ලම් වලට අහු නොවී ඉන්න ඕනේ නම් අපේ ෆේස්බුක් පිටුව මේ දැන්ම ෆලෝ කරන්න.