Dhananjaya Amarasinghe-Mathematics

🍦 දවස තිස්සේම අයිස්ක්‍රීම් රස බලන්න ලක්ෂ 8ක් පඩි ගන්න මිනිස්සු!

අපි හැමෝම පොඩි කාලේ ඉඳන්ම, දවල්ට කෑම කෑවට පස්සේ නැත්නම් හවසට නිවීහැනහිල්ලේ අයිස්ක්‍රීම් එකක් කන්න මාරම ආසයි නේද? "දවස තිස්සේම හිතුණ හිතුණ වෙලාවට අයිස්ක්‍රීම් කන්න ඇත්නම්" කියලා අපිට හැමදාම හිතෙනවා. හැබැයි ලෝකේ සමහර මිනිස්සු ඉන්නවා දවස තිස්සේම එකදිගට අයිස්ක්‍රීම් කන එකම තමන්ගේ රස්සාව කරගත්තු අය. ඔවුන් කරන්නේ "වෘත්තීයමය අයිස්ක්‍රීම් රස පරීක්ෂාව" (Professional Ice Cream Taster)! ඇහුවමත් කටට කෙළ උනනවා නේද? මේක වෙන්නේ මෙහෙමයි...

🍧 කොහොමද මේක රස්සාවක් වුණේ?
ලෝක ප්‍රසිද්ධ අයිස්ක්‍රීම් සමාගම් (Ben & Jerry's, Baskin-Robbins වගේ) වසරකට අලුත්ම රසයන් (Flavors) සිය ගණනක් වෙළඳපොළට හඳුන්වා දෙනවා. හැබැයි මේ කිරි, පැණිරස, සහ එක එක පළතුරු රසවල් එකතු කරලා හදන අයිස්ක්‍රීම් එකක් සාමාන්‍ය මිනිස්සුන්ට විකුණන්න කලින්, ඒකේ රසය 100%ක්ම Balance ද, නැත්නම් ඒක කද්දී මිනිස්සුන්ට මාරම සතුටක් ලැබෙනවාද කියලා විද්‍යාත්මකවම බලන්න මේ වගේ අයව ලොකු පඩියකට කුලියට ගන්නවා.

ඔබ මේ රස්සාවට තේරුණොත් ඔබට තියෙන්නේ මුළු දවසම පැණිරස ලෝකෙක ගිලිලා කරන්න තියෙන මාරම වැඩ ටිකක්.

රන් හැන්දෙන් රස බැලීම: අයිස්ක්‍රීම් රස බලන්න සාමාන්‍ය ප්ලාස්ටික් හෝ යකඩ හැඳි පාවිච්චි කරන්නේ නැහැ. මොකද ඒවායේ තියෙන ලෝහ රසය අයිස්ක්‍රීම් එකට කලවම් වෙන්න පුළුවන් නිසා. ඔවුන් පාවිච්චි කරන්නේ කැරට් 24 රන් ආලේපිත හැන්දක්!

නියම පදම නිරීක්ෂණය කිරීම: අයිස්ක්‍රීම් එකේ උෂ්ණත්වය, ඒක දිව උඩ දියවෙන වේගය, මුලින්ම දැනෙන රසය සහ ගිලල දැම්මට පස්සේ උගුරට දැනෙන රසය නිවැරදිව පරීක්ෂා කිරීම.

අලුත් රසවල් නිර්මාණය: ලෝකයේ මිනිස්සු මෙතෙක් කාපු නැති අමුතුම පළතුරු, චොකලට් සහ කුළුබඩු වර්ග එකතු කරලා අලුත්ම Formula එකක් රසායනාගාර ඇතුළේ නිර්මාණය කිරීම.

🧠 ඇත්තටම මේක ලේසිද?
අපිට නිකන් අයිස්ක්‍රීම් කන එක සෙල්ලමක් වුණාට, මේකෙත් මාරම තද කොන්දේසි තියෙනවා. දවසකට අයිස්ක්‍රීම් සාම්පල් 30-40ක් රස බලන්න සිද්ධ වෙනවා. හැබැයි මේ හැම එකක්ම ගිලින්න බැහැ! රස බලලා ඒක කෙළ ගසන භාජනයකට (Spittoon) දමන්න ඕනේ (මොකද හැම එකම ගිලුනොත් ලෙඩ හැදෙන නිසා). ඒ වගේම එක සාම්පල් එකක් රස බලලා, ඊළඟ එක බලන්න කලින් මද උණුසුම් වතුරෙන් කට සෝදන්න ඕනේ. මේ අය තමන්ගේ දිව සහ රස නහර වල ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් කෝටි ගණන් රක්ෂණ (Insurance) පවා කරලයි තියෙන්නේ.

💰 මේකෙන් ඇත්තටම සල්ලි හම්බවෙනවද?
ඔව්, ප්‍රධාන පෙළේ සමාගම් වල ඉන්න ප්‍රධාන අයිස්ක්‍රීම් රස පරීක්ෂකයන් (John Harrison වැනි ප්‍රසිද්ධ අය) වසරකට ඩොලර් 60,000 සිට 100,000 දක්වා උපයනවා. ඒ කියන්නේ ලංකාවේ සල්ලි වලින් මාසෙකට රුපියල් ලක්ෂ 8කට වඩා වැඩි පඩියක්!

💡 අපිට ගන්න තියෙන පාඩම?
අපි හිතන්නේ නැති වුණාට, අපි නිකන් ආසාවට කන කෑමක් බීමක් පිටුපස පවා මිලියන ගණනක තාක්ෂණික සහ විද්‍යාත්මක ලෝකයක් හැංගිලා තියෙනවා. තමන්ගේ රස නහර වල තියෙන සංවේදීතාවය වුණත් නියම අවස්ථාව ලැබුණොත් ලෝකයේ ඉහළම තලයේ වෘත්තියක් කරගන්න පුළුවන්.

ඔයාගේ යාළුවන් අතරත් ඇති නේද බඩගින්නක් නැතත්, දවසේ ඕනෑම වෙලාවක අයිස්ක්‍රීම් එකක් දැක්කොත් පෙරේතයා වගේ කන්න ලෑස්ති වෙන, අයිස්ක්‍රීම් වලටම උපන් "පැණිරස පෙරේතයෝ"? ඒ වගේ අයව පල්ලෙහායින් Tag කරගෙන යන්න. 👇 මේ වගේ ලක්ෂ 8ක පඩියක් ලැබුණොත් දවස තිස්සේම රන් හැන්දෙන් අයිස්ක්‍රීම් කන රස්සාව ඔයා භාර ගන්නවද?

🔴Special Paper Class
Mathematics | 2026 O/L

Paper 01 : 6th Sunday
10.30 a.m. - 1.00 p.m.

Susipka Homagama
☎️ (011) 285 7777

🏄‍♂️ දවස තිස්සේම වෝටර් පාක් වල ලිස්සලා යන්න මාසෙකට ලක්ෂ 5ක් පඩි ගන්න මිනිස්සු?

අපි හැමෝම නිවාඩුවක් ලැබුණු ගමන් පවුලේ අය හෝ යාළුවෝ එක්ක වෝටර් පාක් (Water Park) එකකට ගිහින්, අර ලොකු වෝටර් ස්ලයිඩර්ස් (Water Slides) දිගේ පල්ලෙහාට ලිස්සලා ගිහින් වතුරට පනින්න මාරම ආසයි නේද? "හැමදාම මේ වගේ සෙල්ලම් කරන්න ඇත්නම්" කියලා අපිට හිතෙනවා. හැබැයි ලෝකේ සමහර මිනිස්සු ඉන්නවා දවස තිස්සේම වෝටර් පාක් වල ලිස්සන එකම තමන්ගේ රස්සාව කරගත්තු අය. ඔවුන් කරන්නේ "වෘත්තීයමය වෝටර් ස්ලයිඩර් පරීක්ෂාව" (Professional Water Slide Tester)! ඇහුවමත් පිස්සු වගේ නේද? මේක වෙන්නේ මෙහෙමයි...

🌊 කොහොමද මේක රස්සාවක් වුණේ?
ලෝකය පුරාම තියෙන සුඛෝපභෝගී හෝටල් සහ තේමා උද්‍යාන (Theme Parks) වසරකට බිලියන ගණන් වියදම් කරලා අලුත්ම, දැවැන්ත වෝටර් ස්ලයිඩර්ස් නිර්මාණය කරනවා. හැබැයි මේවා සාමාන්‍ය ජනතාවට විවෘත කරන්න කලින්, ඒවා 100%ක්ම ආරක්ෂිතද, ඒ වගේම ඒකෙන් ලිස්සලා යද්දී මිනිස්සුන්ට ලොකු ත්‍රාසයක් සහ සතුටක් ලැබෙනවාද කියලා ප්‍රායෝගිකවම බලන්න මේ වගේ අයව ලොකු පඩියකට කුලියට ගන්නවා.

🩳 මොකක්ද මේ සේවාව? (Professional Water Slide Tester)
ඔබ මේ රස්සාවට තේරුණොත් ඔබට තියෙන්නේ මුළු දවසම වතුරේ සෙල්ලම් කර කර කරන්න තියෙන මාරම වැඩ ටිකක්.

මේකෙදි ලෝකයේ තියෙන සුපිරිම හෝටල් සහ වෝටර් පාක් වලට සමාගමේ වියදමෙන්ම ගිහින් එහි තියෙන අලුත්ම ස්ලයිඩර්ස් වල දිනකට වතාවන් සිය ගණනක් ලිස්සලා යන්න ඔයාට සිද්ධ වෙනවා.

ඒ වගේම ස්ලයිඩරය ඇතුළේ වතුර මට්ටම (Water depth) ඇතිද, ලිස්සලා යන වේගය (Speed) කොහොමද, සහ බිමට වැටෙන තැන තියෙන ආරක්ෂාව මොන වගේද කියලා නිවැරදිව නිරීක්ෂණය කරන්න ඔයාට සිද්ධ වෙනවා.

තව ඔයා ලිස්සලා යද්දී දැනුණු සැබෑ අත්දැකීම (Adrenaline rush) ගැන වාර්තාවක් දෙන ගමන්, ඒ වීඩියෝස් සමාජ මාධ්‍ය (TikTok/Instagram) වලට දාලා ඒ හෝටලය ප්‍රවර්ධනය කරන්නත් ඕනේ.

🧠 ඇත්තටම මේක ලේසිද?
අපිට නිකන් වතුරේ සෙල්ලම් කරන එක ලේසි වුණාට, මේකෙත් මාරම කොන්දේසි තියෙනවා. දවස තිස්සේම එකදිගට වතුරේ ඉන්න සිදුවන නිසා ශරීරයේ ප්‍රතිශක්තිකරණය මාරම ඉහළ වෙන්න ඕනේ. ඒ වගේම ලිස්සලා යද්දී ඇඟ තැලෙන්නේ නැතුව, නියම Balance එක තියාගෙන යන්න ලොකු ශාරීරික යෝග්‍යතාවයක් (Fitness) තියෙන්න ඕනේ. කුණාටු හෝ අධික සීතල කාලගුණ තත්ත්වයන් යටතේ වුණත් රස්සාව වෙනුවෙන් වතුරට පනින්න මේ අයට සිද්ධ වෙනවා.

💰 මේකෙන් ඇත්තටම සල්ලි හම්බවෙනවද?
ඔව්, බ්‍රිතාන්‍යයේ "First Choice" වැනි ප්‍රධාන සංචාරක සමාගම් මේ වගේ Slide Testers ලා වෙනුවෙන් වසරකට ඩොලර් 30,000 සිට 45,000 දක්වා (ලංකාවේ සල්ලි වලින් මාසෙකට රුපියල් ලක්ෂ 5කට ආසන්න මුදලක්) ගෙවනවා. මීට අමතරව ඔවුන් යන එන හැම සුපිරි හෝටලයකම නවාතැන්, කෑම බීම සහ ගුවන් ටිකට්පත් ඔක්කොම ලැබෙන්නේ සම්පූර්ණයෙන්ම නොමිලේ!

අපි හිතන්නේ නැති වුණාට, අපි නිකන් සෙල්ලමකට හෝ විනෝදෙට කරන දේවල් පවා නූතන ව්‍යාපාරික ලෝකය ඇතුළේ මාරම ඉල්ලුමක් තියෙන වෘත්තියක් වෙන්න පුළුවන්. දක්ෂතාවය, වාසනාව සහ නියම අවස්ථාව ලැබුණොත් සෙල්ලම් කරලත් කෝටිපතියෙක් වෙන්න පුළුවන්.

ඔයාගේ යාළුවන් අතරත් ඇති නේද වතුර දැක්ක ගමන් පිස්සු හැදිලා, දවස තිස්සේම වතුරේ නැහුණත් එපා වෙන්නේ නැති යාලුවෝ? ඒ වගේ අයව පල්ලෙහායින් Tag කරගෙන යන්න. 👇 මේ වගේ ලක්ෂ 5ක පඩියක් එක්ක ලිස්සලා යන්න ලැබුණොත් ඔයා මේ රස්සාව භාර ගන්නවද?

🤯 දවස තිස්සේම Netflix බලන්න, ෆිල්ම්ස් වර්ග කරන්න මාසෙකට ලක්ෂ 7ක් පඩි ගන්න මිනිස්සු?

අපි හැමෝම නිවාඩු දවසට, එහෙමත් නැත්නම් රෑට නිදාගන්න කලින් ෆෝන් එකෙන් Netflix, Reels හෝ TikTok බලන්න මාරම ආසයි නේද? "දවස තිස්සේම ෆිල්ම්ස් බලන්න ඇත්නම්" කියලා අපිට හැමදාම හිතෙනවා. හැබැයි ලෝකේ සමහර මිනිස්සු ඉන්නවා දවස තිස්සේම එකදිගට ෆිල්ම්ස් සහ වීඩියෝ බලන එකම තමන්ගේ රස්සාව කරගත්තු අය. ඔවුන් කරන්නේ "වෘත්තීයමය වීඩියෝ වර්ගීකරණය" (Professional Netflix Tagger)! ඇහුවමත් පිස්සු වගේ නේද? මේක වෙන්නේ මෙහෙමයි...

🎬 කොහොමද මේක රස්සාවක් වුණේ?
අපි හැමෝම Netflix එකට ලොග් වුණාම අපිට කැමති විදිහේ ෆිල්ම්ස් "Recommended" කියලා උඩින්ම පෙන්වනවා ඔයා දැකලා ඇති. අපේ මොළේ කියවලා වගේ අපිට ගැලපෙනම ෆිල්ම්ස් එකපාරටම Screen එකට එන්නේ කොහොමද? අපි හිතන්නේ මේක කරන්නේ Artificial Intelligence (AI) එකෙන් විතරයි කියලා. හැබැයි ඒ AI එකට පස්සෙන් ඉඳන් හැමදේම කියලා දෙන්නේ මේ කියන "ලෙහෙසි පහසු නැති" රස්සාව කරන සැබෑ මිනිස්සුන් විසිනුයි.

🏷️ මොකක්ද මේ සේවාව? (Professional Content Tagger)
ඔබ මේ රස්සාවට තේරුණොත් ඔබට තියෙන්නේ මාරම සුවපහසු, හැබැයි මාරම වගකීමක් තියෙන වැඩ ටිකක්.

ෆිල්ම්ස් එකදිගට නැරඹීම: Netflix හෝ වෙනත් ප්‍රධාන සමාගම් විසින් දිනපතා නිකුත් කරන අලුත්ම චිත්‍රපට, සීරීස් සහ කාටූන් කාමරයට වෙලා මුල සිට අගටම බලන්න.

ටැග් (Tags) ඇතුළත් කිරීම: ඔයා බලපු ෆිල්ම් එකේ තියෙන හැඟීම් (Emotional, Scary, Funny), ඒකේ පාවිච්චි කරපු වචන, ඇඳුම් පැළඳුම්, සහ ඒක අයිති වෙන සැබෑ කැටගරි එක මොකක්ද කියලා ලොකු ලිස්ට් එකකට (Metadata) වෙන් කරලා පරිගණකයට ඇතුළත් කරන්න.

ඔයා දාන ඒ ටැග්ස් (Tags) නිසා තමයි ලෝකයේ ඉන්න අනෙක් මිනිස්සුන්ට තමන් ආස කරන විදිහේ ෆිල්ම් එකක් ලෙහෙසියෙන්ම හොයාගන්න පුළුවන් වෙන්නේ.

🧠 ඇත්තටම මේක ලේසිද?
අපිට නිකන් ෆිල්ම් එකක් බලන එක ලේසි වුණාට, මේකේ මාරම කොන්දේසි තියෙනවා. සමහර වෙලාවට ඔබට දවසකට පැය 8-10 ක් එක දිගට, කිසිම කතාවක් නැතුව ප්ලොට් එක මිස් කරගන්නේ නැතුව ෆිල්ම්ස් බලන්න සිද්ධ වෙනවා. ඔයා ඒ බලන හැම තත්පරයක් ගැනම මාරම විදිහට Analyze කරන්න ඕනේ. ඒ වගේම ඔයා අකමැතිම වර්ගයේ (Horror හෝ දරුණු ලේ වැගිරීම් තියෙන) ෆිල්ම්ස් වුණත් රස්සාව වෙනුවෙන් එකදිගටම බලන්න ඔයාට සිද්ධ වෙනවා.

💰 මේකෙන් ඇත්තටම සල්ලි හම්බවෙනවද?
ඔව්, Netflix සමාගම මේ වගේ Professional Taggers ලා වෙනුවෙන් වසරකට ඩොලර් 45,000 සිට 70,000 දක්වා (ලංකාවේ සල්ලි වලින් මාසෙකට රුපියල් ලක්ෂ 7කටත් වඩා වැඩි මුදලක්) ගෙවනවා. හැබැයි මේ රස්සාවට ලෝකෙන් ලොකු පිරිසක් ගන්නේ නැහැ, ගන්නෙත් මාරම තේරීම් පරීක්ෂණ රැසකින් පස්සෙයි.

අපි හිතන්නේ නැති වුණාට, අපි නිකන් සෙල්ලමකට හෝ විනෝදෙට කරන දේවල් පවා නූතන ඩිජිටල් ලෝකය ඇතුළේ මිලියන ගණනක් වටිනා සුපිරිම රස්සාවක් වෙන්න පුළුවන්. දක්ෂතාවය සහ නිවැරදි අවස්ථාව ලැබුණොත් ගෙදරට වෙලා ෆිල්ම් බලලත් කෝටිපතියෙක් වෙන්න පුළුවන්.

ඔයාගේ යාළුවන් අතරත් ඇති නේද රෑ තිස්සේ නිදි මරාගෙන, දවස තිස්සේම ෆෝන් එක බදාගෙන එකදිගටම සීරිස් සහ ෆිල්ම්ස් බලන "Netflix පිස්සෝ"? ඒ වගේ අයව පල්ලෙහායින් Tag කරගෙන යන්න. 👇 මේ වගේ ලක්ෂ 7ක පඩියක් එක්ක දවස තිස්සේම ෆිල්ම් බලන්න ලැබුණොත් ඔයා මේ රස්සාව භාර ගන්නවද?

🛑 "මළමිනී සින්ඩ්‍රෝමය"!
1880 අවුරුද්දේ ප්‍රංශ ජාතික මනෝ වෛද්‍ය "Jules Cotard" ළඟට මාරම අමුතු රෝගී කාන්තාවක් පැමිණියා. වෛද්‍ය ඉතිහාසයේ ඇයව හඳුන්වන්නේ "Mademoiselle X" නමින්.

ඇය වෛද්‍යවරයා ඉස්සරහ වාඩි වෙලා දැඩි විශ්වාසයකින් ප්‍රකාශ කළේ තමන්ට මොළයක්, ස්නායු පද්ධතියක්, පපුවක් හෝ බඩවැල් කිසිවක් නැති බවයි. ඇය විශ්වාස කළා තමන් සදාකාලිකවම මියගිය, හැබැයි ලෝකයෙන් තුරන් වෙන්නේ නැති "සාපලත් ආත්මයක්" කියලා. ඇයට තමන් මියගොස් ඇති බව 100%ක්ම විශ්වාස වූ නිසා ඇය ආහාර ගැනීම සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කළ අතර, අවසානයේදී ඇය බඩගින්නේන්ම මියගියා!

🧠 මොළය ඇතුළේ සිද්ධ වෙන "භයානක" වයර් මාරුව
"මනුස්සයෙක්ට තමන් පණපිටින් ඉද්දී තමන් මැරිලා කියලා හිතෙන්නේ කොහොමද?" ඔයාට එහෙම හිතෙනවා ඇති. අන්න එතන තමයි මිනිස් මොළයේ තියෙන මාරම අමුතු රසායනික ක්‍රියාවලිය හැංගිලා තියෙන්නේ.

නූතන ස්නායු විද්‍යාඥයන් සොයාගෙන තියෙනවා අපේ මොළයේ ප්‍රධාන කොටස් දෙකක සම්බන්ධතාවය බිඳ වැටීමෙන් තමයි මේක සිද්ධ වෙන්නේ කියලා.

Fusiform Face Area: අපේ ඇස් වලින් දකින මුහුණු සහ රූප හඳුනාගන්නා කොටස.

Amygdala: ඒ දකින රූප වලට අදාළ "හැඟීම්" (Emotions) එකතු කරන කොටස.

සාමාන්‍යයෙන් ඔයා කණ්ණාඩියෙන් ඔයාගේ මූණ බලද්දී, මොළය විසින් "මේ මමයි" කියන හැඟීම ඔයාට දෙනවා. හැබැයි මේ ලෙඩේ හැදුණු කෙනෙක් කණ්ණාඩියෙන් තමන්ගේ මූණ බලද්දී, රූපය පෙනුනත් මොළයෙන් ඒකට අදාළ කිසිම හැඟීමක් (Emotional connection) පිටවෙන්නේ නැහැ.

එතකොට මොළය දැඩි ව්‍යාකූලත්වයකට පත්වෙලා, ඒකට මාරම අමුතු Logic එකක් හදාගන්නවා. "මගේ මූණ මට පෙනුනත් මට මාව දැනෙන්නේ නැහැ. ඒ කියන්නේ මම ඇත්තටම මැරිලා!" කියලා.

💀 මෑතකදී වාර්තා වුණු බියකරු සිදුවීම්
2008 අවුරුද්දේ නිව්යෝර්ක් හි වයස අවුරුදු 53ක කාන්තාවකගේ පවුලේ අය පොලීසියට කතා කළා. ඇය තමන්ගේ නිවස ඇතුළේ ඉඳන් කෑගසමින් කියා සිටියේ තමන්ගේ ඇඟෙන් මළමිනී කුණු වෙන ගඳ එන බවත්, තමන්ව වහාම මිනීකනත්තකට රැගෙන ගොස් වළලන ලෙසත්ය. ඇය පොලීසියට පැවසුවේ: "මට ඕන මළවුන් සමඟ ඉන්න. මොකද මමත් දැන් මළමිනියක්" කියලායි.

තවත් "Graham" කියන බ්‍රිතාන්‍ය ජාතික තරුණයෙක් තමන්ගේ මොළය මැරිලා කියලා හිතලා, මුළු දවසම ගත කළේ දේශීය සුසාන භූමියක මිනීපෙට්ටි සහ සොහොන් කොත් උඩ නිදාගෙනයි. ඔහු කිව්වේ "මම මැරිලා ඉන්න නිසා මට කනත්තෙන් පිට ඉන්න බෑ" කියලායි.

වාසනාවකට වගේ නූතන වෛද්‍ය විද්‍යාවේ තියෙන "Antipsychotic drugs" (මානසික ව්‍යාධි සඳහා දෙන පෙති) සහ "ECT" (Electroconvulsive therapy - මොළයට විදුලි සැර වැද්දීමේ ප්‍රතිකාර) මඟින් මොළයේ අක්‍රිය වූ ස්නායු පද්ධතිය නැවත පණගන්වා මේ රෝගීන්ව සාමාන්‍ය තත්ත්වයට පත් කරන්න දැන් පුළුවන්. ග්‍රැහැම් පවා වසර කිහිපයක ප්‍රතිකාර වලින් පසු සුවය ලැබුවා.

අපි දකින, අපිට දැනෙන මේ "ජීවිතය" කියන සැබෑ ලෝකය සම්පූර්ණයෙන්ම තීරණය කරන්නේ අපේ මොළයේ තියෙන පුංචි රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවලියක් විතරක් බවත්, ඒක පොඩ්ඩක් හරි වැරදුනොත් තමන්ගේම ජීවිතය තමන්ට මාරම බියකරු අපායක් කරන්න පුළුවන් බවත් පෙන්වන්න මේ මළමිනී සින්ඩ්‍රෝමය හොඳම උදාහරණයක්.

ඔයාලටත් කවදා හරි නින්දෙන් ඇහැරෙද්දී තමන් ඉන්නේ කොහේද, තමන් කවුද කියලා එක තත්පරයකට අමතක වෙලා මාරම විදිහට හොල්මන් වුණු අවස්ථා තියෙනවද? පල්ලෙහායින් Comment එකක් දාන්න. 👇

🛑 පාසලකින් ඇරඹි මාරාන්තික "හිනාව"

1962 ජනවාරි 30 වෙනිදා ටැන්ගානිකා හි කාන්තා නේවාසික පාසලක හිටපු ගැහැණු ළමයින් තිදෙනෙකුගෙන් තමයි මේක මුලින්ම පටන් ගත්තේ. ඔවුන් කිසිම හේතුවක් නැතුව එකදිගටම හිනාවෙන්න සහ අඬන්න පටන් ගත්තා.

මාර්තු මාසය වෙද්දී මේ පාසලේ හිටපු ළමයි 159 දෙනාගෙන් ළමයින් 95 දෙනෙකුටම මේ සිනහ පිස්සුව බෝ වෙලා තිබුණා. මේක සාමාන්‍ය සිනහවක් වුණේ නැහැ. ළමයින් එකදිගටම පැය ගණනාවක්, සමහර විට දින කිහිපයක් තිස්සේ හිනාවුණා.

ඔවුන්ට මේක පාලනය කරගන්න බැරි වූ අතර, සිනහව අතරතුරදී දැඩි මානසික බියක්, ශ්වසන අපහසුතා සහ ඇඟ පත රිදීම් ඇති වුණා.

තත්ත්වය පාලනය කරගන්න බැරිම තැන, මාර්තු 18 වෙනිදා බලධාරීන් විසින් මේ පාසල සම්පූර්ණයෙන්ම වසා දමා ළමයින්ව ගෙවල් වලට යැව්වා.

🌾 ගම්මාන පුරා පැතිරී ගිය වසංගතය
නමුත් පාසල වැසීමෙන් වුණේ විපතක්. ගෙවල් වලට ගිය ළමයින්ගෙන් ඔවුන්ගේ දෙමාපියන්ට සහ අවට ගම්මාන වල වැසියන්ටත් මේ ලෙඩේ බෝ වුණා.

අසල තිබූ තවත් පාසලක ළමයින් 200කට වඩා වැඩි පිරිසක් සහ ගම්මාන කිහිපයක මිනිස්සු දහස් ගණනක් එකපාරටම මේ සිනහ වසංගතයට ගොදුරු වුණා. මිනිස්සු හිනාවෙවී පාරවල් මැද වැටෙන්න පටන් ගත්තා. මුළු පළාතේම ව්‍යාපාර, කෘෂිකර්මාන්ත, පාසල් හැමදේම එක රැයකින් අඩපණ වුණා. වෛද්‍යවරුන් ඇවිත් ලේ පරීක්ෂණ, මොළයේ පරීක්ෂණ (EEG) සියල්ලම කළත්, ඔවුන්ගේ ශරීර ඇතුළේ එකම එක වෛරසයක් හෝ බැක්ටීරියාවක්වත් තිබුණේ නැහැ.

"වෛරසයක් නැතුව මිනිස්සු මෙහෙම එකපාරටම හිනාවෙවී පිස්සු වැටෙන්නේ කොහොමද?" ඔයාට එහෙම හිතෙනවා ඇති. අන්න එතන තමයි මනෝවිද්‍යාවේ තියෙන මාරම තාක්ෂණික Logic එකක් මතු වෙන්නේ.

විද්‍යාඥයන් සහ මනෝවිද්‍යාඥයන් පවසන විදිහට මේක දරුණු "Mass Hysteria" නැත්නම් "Mass Psychogenic Illness" (සමූහ මනෝවිද්‍යාත්මක උන්මාදය) තත්ත්වයක්.

1962 කාලයේ ටැන්ගානිකාව බ්‍රිතාන්‍ය පාලනයෙන් නිදහස ලබාගෙන අලුත්ම දේශපාලන පරිසරයකට හැඩගැසෙමින් තිබුණේ. විශේෂයෙන්ම මේ පාසල් වල හිටපු ළමයින්ට තමන්ගේ දෙමාපියන්ගෙන් සහ ගුරුවරුන්ගෙන් දැඩි ආගමික සහ අධ්‍යාපනික පීඩනයක් එල්ල වෙලා තිබුණා.

මිනිස් මොළයට තමන්ගේ හිත් ඇතුළේ තියෙන දැඩි බය, පීඩනය සහ ආතතිය වචන වලින් පිට කරගන්න බැරි වුණාම, මොළයේ තියෙන ආරක්ෂක පද්ධතිය (Defense mechanism) විසින් ඒ පීඩනය ශාරීරික හැසිරීමක් විදිහට එකපාරටම පිටතට මුදාහරිනවා. එක ළමයෙක්ගේ මොළයෙන් පිටවුණු ඒ සිනහව, අවට සිටි අනෙක් ළමයින්ගේ මොළ විසින් "තමන්ගේ පීඩනය පිට කරගන්නා ක්‍රමයක්" විදිහට Brainwash වෙලා අන්ධ ලෙස කොපි කරන්න පටන් ගත්තා.

මාස 6 සිට 18 දක්වා කාලයක් මුළු පළාතම හොල්මන් කරපු මේ සිනහ වසංගතය, 1963 වර්ෂයේදී කිසිම බෙහෙතක් නැතුවම, ආපු විදිහටම නිරායාසයෙන්ම ලෝකයෙන් වඳ වී ගියා. වාසනාවකට වගේ මේ සිදුවීමෙන් කිසිම කෙනෙක් මියගියේ නැහැ.

මනුෂ්‍ය මොළය කියන්නේ තමන්ට දැනෙන මානසික ආතතිය ඉදිරියේ, මුළු ශරීරයේම පාලනය අතහැරලා මුළු සමාජයක්ම එකපාර පිස්සන් බවට පත් කළ හැකි, අදටත් වෛද්‍ය විද්‍යාවට සම්පූර්ණයෙන්ම කොටු කරගන්න බැරි මාරම බියකරු ව්‍යුහයක් කියා පෙන්වන්න මේ ටැන්ගානිකා සිනහ වසංගතය හොඳම උදාහරණයක්.

ඔයාලටත් දැඩි බයක් හෝ ආතතියක් දැනුණු වෙලාවක, අඬනවා වෙනුවට එකපාරටම හිනාවක් ආපු අමුතු අවස්ථා තියෙනවද? පල්ලෙහායින් Comment එකක් දාන්න. 👇

🛑 Mary Reeser සහ පුටුව මත ඉතිරි වූ කකුල

1951 ජූලි 2 වෙනිදා ඇමරිකාවේ ෆ්ලොරිඩා ප්‍රදේශයේ ජීවත් වුණු වයස අවුරුදු 67ක "Mary Reeser" කියන කාන්තාවට සිද්ධ වුණු දේ මුළු FBI ආයතනයම හොල්මන් කළා. ඇගේ නිවස බැලීමට ආපු නිවාස හිමිකාරිය දොරේ අගුල අල්ලද්දී ඒක මාරම රස්නෙයි කියලා තේරුණා.

ඇය වහාම අසල්වැසියන් එක්ක දොර කඩාගෙන ඇතුළට ගියා. කාමරය ඇතුළේ තිබුණේ පුංචි දුමාරයක් විතරයි.

ඔවුන් එහි දැකපු දේ 😥

මේරි වාඩි වී සිටි ලොකු සෝෆා පුටුව තිබූ තැන ඉතිරි වී තිබුණේ පුංචි අළු ගොඩක් සහ සෝෆා එකේ තිබුණු ලෝහ ස්ප්‍රින්ග්ස් කෑලි විතරයි.

ඇගේ හිස්කබල (Skull) අධික රස්නය නිසා තේ කෝප්පයක් තරම් කුඩා ප්‍රමාණයකට හැකීලී තිබුණා.

බියකරුම දේ වුණේ, ඒ අළු ගොඩ මැද කිසිම සීරීමක් නැතුව ඉතිරි වී තිබුණු ඇගේ වම් කකුලේ පහළ කොටස!

කාමරයේ තිබුණු ප්ලාස්ටික් බඩු කිහිපයක් රස්නයට උණු වී තිබුණත්, මේරි අසල තිබූ ඇඳ රෙදි හෝ ලී බඩු කිසිවකට ගිනි අරන් තිබුණේ නැහැ. වෛද්‍යවරුන් කිව්වේ මනුෂ්‍ය ශරීරයක ඇටකටු පවා මේ වගේ අළු වෙන්න නම් සෙල්සියස් අංශක 1400කට වඩා වැඩි ගින්නක් (මිනිස්සු ආදාහනය කරන පෝරණුවක තියෙනවාටත් වඩා වැඩි රස්නයක්) ඕනෑ කියලායි. එහෙනම් මුළු කාමරයම පිච්චෙන්නේ නැතුව මේ ගෑනු කෙනා විතරක් පිච්චුනේ කොහොමද?

🔬 විද්‍යාත්මක මතය: "ඉටිපන්දම් ආචරණය" (The Wick Effect)
අවුරුදු ගණනාවක් තිස්සේ මිනිස්සු හිතුවේ මේක දෙවියන්ගේ ශාපයක්, නැත්නම් ඇඟ ඇතුළේ තියෙන ඇල්කොහොල් එකපාරටම පත්තු වීමක් කියලායි. හැබැයි මෑතකදී විද්‍යාඥයන් මේකට මාරම විද්‍යාත්මක Logic එකක් ඉදිරිපත් කළා. ඒක හැඳින්වෙන්නේ "The Wick Effect" (වැටි ආචරණය) කියලා.

අපේ ශරීරය ක්‍රියා කරන්නේ හරියට උඩුයටිකුරු කරපු "ඉටිපන්දමක්" වගේ කියලා විද්‍යාඥයන් පවසනවා.

අපේ ඇඟ ඇතුළේ තියෙන ලිපිඩ (Body Fat/Lipids) ක්‍රියා කරන්නේ ඉටිපන්දමක තියෙන "ඉටි" (Wax) විදිහටයි.

අපේ ඇඳුම් හෝ ශරීරයේ තියෙන රෝම ක්‍රියා කරන්නේ ඉටිපන්දමේ තියෙන "වැටිය" (Wick) විදිහටයි.

මේ සිදුවීම් වලට මුහුණ දුන් බහුතරයක් දෙනා අධික ලෙස මහත, වයසක, තනිවම ජීවත් වන, සිගරට් බොන හෝ නිදි පෙති ගන්නා අයයි. ඔවුන් සිගරට් එකක් බොමින් ඉද්දී එකපාරටම නින්ද ගොස්, ඒ සිගරට් කොටය ඇඟ මත වැටීමෙන් තමයි ගින්න පටන් ගන්නේ.

ඇඳුම පත්තු වූ සැනින්, සම පිච්චිලා ඇඟ ඇතුළේ තියෙන තෙල් (Fat) දිය වෙලා එළියට එනවා. ඒ තෙල් ඇඳුමට උරා ගත්තාම, ඒක හරියට දිගටම පත්තු වන ඉටිපන්දමක් වගේ පැය ගණනාවක් තිස්සේ ඉතාම සෙමින්, හැබැයි මාරම අධික උෂ්ණත්වයකින් ඇඟ ඇතුළතින්ම පිච්චෙන්න පටන් ගන්නවා.

කකුල් වල තෙල් ගතිය ඉතාම අඩු නිසා කකුල් දෙක විතරක් පිච්චෙන්නේ නැතුව ඉතිරි වෙනවා. ගින්න ඉතාම සෙමින් සිද්ධ වන නිසාත්, රස්නය ඉහළට විතරක් ඇදී යන නිසාත් අවට තියෙන බඩු බාහිරාදිය පිච්චෙන්නේ නැහැ.

💀 අදටත් ඉතිරි වුණු අභිරහස
හැබැයි වැටි ආචරණයෙන් හැමදේම පැහැදිලි කරන්න බැහැ කියලා තවමත් තර්ක තියෙනවා. මොකද සමහර සිදුවීම් වලදී මිනිස්සු පාරේ ඇවිදගෙන යද්දී, කිසිම ගිනි ප්‍රභවයක් ළඟ නැතුව, තත්පර කිහිපයක් ඇතුළත එකපාරටම ඇඟෙන් දුම් දමා ගිනිගත් අවස්ථා ලෝක ඉතිහාසයේ වාර්තා වෙලා තියෙනවා.

මනුෂ්‍ය ශරීරය කියන්නේ අදටත් විද්‍යාවට 100%ක්ම තේරුම් ගන්න බැරි, ඕනෑම වෙලාවක තමන්වම විනාශ කරගන්නා "රසායනික බෝම්බයක්" බවට පත්වෙන්න පුළුවන් මාරම අද්භූත ව්‍යුහයක් කියා පෙන්වන්න මේ ස්වයංසිද්ධ මිනිස් දහනය හොඳම උදාහරණයක්.

ඔයාලා හිතන විදිහට මේක සිගරට් කොටයක් නිසා වෙන "ඉටිපන්දම් ආචරණයක්ද"? නැත්නම් ඇඟ ඇතුළේ තියෙන තවමත් විද්‍යාවට නොවිසඳුණු රසායනික ප්‍රතික්‍රියාවක්ද? පල්ලෙහායින් Comment එකක් දාන්න. 👇

Combustion Stories

පින්බර වෙසක් පොහොය දිනයක් වේවා! 🌕

🌙✨Eid Mubarak! to all my Muslim students✨🌙

May this special day bring peace, happiness, and endless blessings to you and your loved ones. Let’s celebrate love, kindness, and togetherness. 💜🕌

🛑 කැන්සාස් ප්‍රාන්තයේ අද්භූත හෝටලය

1870 අවුරුද්දේ ඇමරිකාවේ කැන්සාස් (Kansas) ප්‍රාන්තයේ පදිංචියට ආපු ජර්මානු ජාතික බෙන්ඩර් පවුලේ හතර දෙනෙක් හිටියා. "John Bender", ඔහුගේ බිරිඳ, පුතා John Jr. සහ ලස්සන දියණිය වුණු "Kate Bender". ඔවුන් පාර අයිනේ පුංචි ලී ගෙයක් හදලා ඒක හෝටලයක් සහ බඩු විකුණන කඩයක් බවට පත් කළා.

මේ පවුලේ හිටපු කේට් (Kate Bender) කියන තරුණිය මාරම ආකර්ෂණීය කෙනෙක් වුණා. ඇය තමන්ට "අනාගතය කියන්න පුළුවන්, හොල්මන් එක්ක කතා කරන්න පුළුවන්" කියලා ප්‍රසිද්ධ කරලා තිබුණා. ඉතින් ඈත පළාත් වල ඉඳන් සල්ලි තියෙන මිනිස්සු මේ හෝටලයට ආවේ ඇයගෙන් තමන්ගේ අනාගතය අහගන්නයි. හැබැයි ඔවුන් ආපහු ගියේ නැහැ.

1871 ඉඳන් 1873 වෙනකන් ඒ පාරේ ගිය සල්ලි තියෙන ව්‍යාපාරිකයන්, දොස්තරලා, සොල්දාදුවන් දොළොස් දෙනෙකුට වඩා වැඩි පිරිසක් එකපාරටම වාෂ්ප වුනා වගේ නැති වුනා. මේ ගැන සැක කරපු පොලීසිය සහ ගම්වැසියෝ එකතු වෙලා 1873 අප්‍රේල් මාසයේදී ලොකු රැස්වීමක් තිබ්බා මේ අතුරුදන්වීම් හොයන්න.

මේ රැස්වීමට බෙන්ඩර් පවුලේ තාත්තා සහ පුතත් සහභාගී වුණා. හැබැයි ඉන් දින කිහිපයකට පස්සේ, ඒ හෝටලය අසලින් ගිය කෙනෙක් දැක්කා හෝටලයේ සත්තු බඩගින්නේ කෑගහනවා, හැබැයි ගෙදර කවුරුවත් නැහැ කියලා.

ගම්වැසියෝ සහ පොලීසිය එකතු වෙලා ගේ ඇතුළට කඩා වැදුණා. ගේ ඇතුළට යද්දීම ආවේ මහා දරුණු මළමිනී කුණු වෙන ගඳක්!

ඔවුන් ගේ ඇතුළේ පරීක්ෂා කරද්දී හමු වුණු දේවල් මෙන්න:

ඇඳන් යට සහ බිම සම්පූර්ණයෙන්ම ලේ වලින් වැහිලා තිබුණා.

කෑම මේසය පිටුපස තිබුණු රෙදි තිරය ඇරලා බලද්දී, බිම තිබුණු රහස් දොරක් හමුවුණා. ඒක ඇරියාම අඩි 6ක් යට තිබුණු, ලේ විලක් වුණු කුඩා බිම්ගෙයක් දැකගන්න ලැබුණා.

හෝටලය පිටුපස තිබුණු වත්ත (Orchard) හාරලා බලද්දී, එහි වළලා තිබුණු මළ සිරුරු 11ක් හමුවුණා! ඒ හැම සිරුරකම හිස්කබල මිටියකින් ගසා කුඩු කර, බෙල්ල කපා දමා තිබුණා. එක කුඩා දියණියකගේ සිරුරක් හමුවූ අතර ඇයව පණපිටින්ම වළලා තිබූ බව පසුව හෙළි වුණා.

🧠 පවුලක්ම මිනීමරුවන් වුනේ කොහොමද?
"සාමාන්‍යයෙන් Serial Killer කෙනෙක් කියන්නේ තනිවම වැඩ කරන කෙනෙක්නේ. පවුලක්ම එකතු වෙලා මෙච්චර දරුණු විදිහට මිනිස්සු මර*න්නේ කොහොමද?" ඔයාට එහෙම හිතෙනවා ඇති. අන්න එතන තමයි මනෝවිද්‍යාවේ තියෙන "Folie à deux" නැත්නම් "Shared Psychosis" (හවුල් මානසික ව්‍යාධිය) කියන බියකරු තත්ත්වය මතු වෙන්නේ.

පවුලක ඉන්න එක ප්‍රධාන, දරුණු මානසික ලෙඩක් තියෙන කෙනෙක් (මෙතනදී ඒ කේට් හෝ ඇගේ අම්මා විය හැකියි) තමන්ගේ බියකරු මතවාද සහ අපරාධ චින්තනය පවුලේ අනෙක් අයගේ මොළ ඇතුළටත් රිංගවනවා. කාලය යද්දී මුළු පවුලම එකම අපරාධ කල්ලියක් බවට පත් වෙන්නේ "මේක තමයි සාමාන්‍ය දේ" කියා ඔවුන්ගේ මොළ විසින්ම ඒත්තු ගන්වන නිසයි. ඔවුන් මිනිස්සුන්ව දැක්කේ තමන්ගේ හෝටලයට එන "ගොදුරු" විදිහට විතරයි.

පොලීසිය වත්ත හාරලා මළ සිරුරු හොයාගන්න කලින්ම, බෙන්ඩර් පවුලේ හතර දෙනා තමන්ගේ බඩු බාහිරාදියත් අරන් අශ්ව කරත්තයකින් පැනලා ගිහින් තිබුණා!

රජයෙන් ඔවුන්ව අල්ලන්න ඩොලර් දහස් ගණනක තෑගි මුදල් ප්‍රකාශ කළා. ඇමරිකාව පුරාම දැවැන්ත මෙහෙයුම් කරලා, සැකපිට මිනිස්සු සිය ගණනක් අත්අඩංගුවට ගත්තත්, අද වෙනකන්ම බෙන්ඩර් පවුලේ හතරදෙනාට මොකද වුණේ, ඔවුන් කොහේ හැංගුණාද කියලා එකම එක සලකුණක්වත් හොයාගන්න බැරි වුණා. ඔවුන් සදහටම ලෝකයෙන් වාෂ්ප වෙලා ගියා.

මිනිස්සුන්ගේ බාහිර කරුණාවන්තකම සහ ආගමික මුහුණුවර පිටුපස කොයිතරම් බියකරු, යක්ෂ ආත්මයන් හැංගිලා තියෙන්න පුළුවන්ද කියා පෙන්වන්න මේ බෙන්ඩර් පවුලේ කතාව හොඳම උදාහරණයක්.

ඔයා මොකද හිතන්නේ? පහලින් comment එකක් දාන්න 👇