12/11/2025
රෝහණ වීරසූරිය විරු සැමරුම
1976.11.12 දින රාජ්ය මර්දනය
විසින් ශිෂ්ය ව්යාපාරයෙන් උදුරාගත්
රෝහණ වීරසූරිය සහෝදරයා
සිහිකරමු!
ශ්රී ලාංකේය විශ්වවිද්යාල ඉතිහාසය, නිදහස් අධ්යාපන අයිතිය දිනාගැනීමේ සහ රැකගැනීමේ අරගලයන්ගෙන් ගහණ වූවකි. ඒ ඉතිහාස පොතේ, ඇතැම් පරිච්ඡේද ලියැවී ඇත්තේ හුදු තීන්තෙන් නොව, රුධිරයෙනි. එවන් ඉතිහාසයක නොමැකෙන, පූජනීය සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කළ දිනය ලෙස 1976 නොවැම්බර් 12 වන දින හැඳින්විය හැකිය. එදින, රාජ්ය මර්දනයේ වෙඩි උණ්ඩයකට ගොදුරු වී, ශ්රී ලංකා ඉතිහාසයේ රාජ්ය බලය විසින් ඝාතනය කරනු ලැබූ ප්රථම විශ්වවිද්යාල ශිෂ්යයා ලෙස රෝහණ වීරසූරිය ඉතිහාසයට එක්විය.
"වීරසූරිය දිනය" ලෙස ශිෂ්ය ව්යාපාරය විසින් උත්කර්ෂයෙන් සමරනු ලබන මෙම දිනය, හුදෙක් ශෝකී මතකයක් අවදිකිරීමක් නොව, ශිෂ්ය අයිතීන්, ප්රජාතන්ත්රවාදය සහ මර්දනයට එරෙහි අරගලයේ නොනිවෙන සංකේතයක් බවට පත්ව තිබේ.
1. දේශපාලන හා විශ්වවිද්යාල පසුබිම
1970 දශකයේ මැද භාගය වන විට, ශ්රී ලංකාව දේශපාලනික හා ආර්ථික වශයෙන් දැඩි අර්බුදකාරී තත්ත්වයක පැවතුණි. එවකට පැවති සමගි පෙරමුණු ආණ්ඩුව යටතේ, ආර්ථික දුෂ්කරතා උග්ර වීමත් සමග, ජනතාව අතර මෙන්ම විශ්වවිද්යාල ශිෂ්ය ප්රජාව අතර ද ආණ්ඩුව කෙරෙහි වූ විරෝධය ක්රමයෙන් වර්ධනය වෙමින් පැවතිණි.
මෙම පසුබිම තුළ, පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලයේ එවකට මණ්ඩපාධිපති (Vice-Chancellor) ලෙස කටයුතු කළ මහාචාර්ය පී. ඩබ්ලිව්. විතානගේ මහතාගේ පරිපාලනය, ශිෂ්යයන් විසින් සලකනු ලැබුවේ අත්තනෝමතික සහ ශිෂ්ය මර්දනකාරී එකක් ලෙසය. ශිෂ්ය සුබසාධන කප්පාදුව, ශිෂ්ය සංගම් ක්රියාකාරකම් සීමා කිරීම සහ පරිපාලනයේ දැඩි තීරණවලට එරෙහිව ශිෂ්ය ප්රජාව සංවිධානය වෙමින් සිටියහ. 1976 නොවැම්බර් මාසය වන විට මෙම තත්ත්වය උච්චස්ථානයකට පැමිණ තිබුණි.
2. ග්රාමීය තරුණයාගේ සරසවි සිහිනය
රෝහණ වීරසූරිය යනු මේ අරගලයේ නියෝජනයකි. කුරුණෑගල දිස්ත්රික්කයේ, උහුමීය නම් ග්රාමයේ, දිළිඳු ගොවි පවුලක දෙවෙනියා ලෙස ඔහු උපත ලැබීය. අප්රමාණ දුෂ්කරතා මධ්යයේ අධ්යාපනය හැදෑරූ ඔහු, තම ගමේ පාසල වූ මුදුන්න මහා විද්යාලයෙන් විශ්වවිද්යාල ප්රවේශය දිනාගත් ප්රථම ශිෂ්යයා විය.
ඔහු පේරාදෙණිය සරසවියේ ශාස්ත්ර පීඨයේ දෙවන වසරේ ඉගෙනුම ලබමින් සිටියේ, තමා වැනිම දහස් ගණනක් ග්රාමීය දරුවන්ගේ "නිදහස් අධ්යාපනයේ සිහිනය" සැබෑ කරමිනි. ඔහු හුදෙක් සරසවි සිසුවෙකු පමණක් නොව, රටේ පොදු ජනතාවගේ බලාපොරොත්තුවල සංකේතයක් ද විය.
3. 1976 නොවැම්බර් 12: ඒ ඛේදජනක දිනය
නොවැම්බර් 11 වන දින, පරිපාලනයේ මර්දනකාරී ක්රියාවලට එරෙහිව ශිෂ්යයන් පිරිසක් මණ්ඩපාධිපතිවරයාගේ කාර්යාලය වටලා විරෝධතාවක නිරත වූහ. මෙයට ප්රතිචාර ලෙස, විශ්වවිද්යාල පරිපාලනය විසින් පොලීසිය විශ්වවිද්යාල භූමියට කැඳවන ලදී.
නොවැම්බර් 12 වන දින, සෙනෙට් සභා ගොඩනැගිල්ල අසල (වර්තමාන වීරසූරිය චතුරශ්රය) ශිෂ්යයන් විශාල පිරිසක් සාමකාමීව රැස්ව සිටියහ. ඔවුන්ගේ අරමුණ වූයේ පරිපාලනයේ ක්රියාකලාපයට සිය විරෝධය පෑමයි.
කිසිදු පූර්ව අනතුරු ඇඟවීමකින් හෝ උසිගැන්වීමකින් තොරව, ශිෂ්යයන් විසුරුවා හැරීම සඳහා පොලීසිය කඳුළු ගෑස් හෝ ජල ප්රහාර වෙනුවට, සැබෑ උණ්ඩ යොදාගනිමින් වෙඩි තැබීම ආරම්භ කළේය. මෙම අමානුෂික, ම්ලේච්ඡ ප්රහාරයෙන් බරපතල ලෙස තුවාල ලැබූ රෝහණ වීරසූරිය, රෝහල් ගත කිරීමෙන් අනතුරුව ජීවිතක්ෂයට පත්විය.
4. ජාතික නැගිටීම සහ වීරසූරියගේ උරුමය
වීරසූරියගේ මරණය හුදෙක් පේරාදෙණිය සරසවියට පමණක් සීමා නොවීය. එය මුළු මහත් ජාතියම කම්පනයට පත් කළ සිදුවීමක් විය.
රට පුරා විරෝධතා: මෙම ඝාතනයත් සමග, කොළඹ, විද්යාලංකාර, විද්යෝදය ඇතුළු රටේ සියලුම විශ්වවිද්යාල සහ බොහෝ පාසල් වසා දමමින් සිසුහු දැවැන්ත විරෝධතාවල නිරත වූහ.
දේශපාලන කම්පනය: මෙම සිදුවීම එවකට පැවති රජයට එරෙහිව ප්රබල ජන මතයක් ගොඩනැගීමට සෘජුවම බලපෑ අතර, 1977 මැතිවරණයේදී එම රජය ලැබූ දැවැන්ත පරාජයට ද මෙය එක් හේතුවක් ලෙස ඉතිහාසඥයෝ පෙන්වා දෙති.
අරගලයේ සංකේතය: රෝහණ වීරසූරිය, "රාජ්ය මර්දනයට" එරෙහි ශිෂ්ය අරගලයේ නොනිවෙන සංකේතය බවට පත්විය. ඔහුගෙන් පසුවද දයා පතිරණ, පදුමසිරි ත්රීමාවිතාන, ක්රිෂාන්ත කුරේ වැනි බොහෝ සිසු නායකයින් රාජ්ය සහ අර්ධ-රාජ්ය මර්දනකාරී කල්ලි අතින් ඝාතනය විය. එහෙත්, ඒ සියලු අරගලවල ආරම්භක පූජනීය නාමය වූයේ වීරසූරියයි.
5. අමරණීය සැමරුම
වසර 50කට ආසන්න කාලයක් ගතවී ඇතත්, රෝහණ වීරසූරිය නාමය අදටත් ජීවමානය. ඔහු වෙඩි තබා ඝාතනය කළ ස්ථානයේ, පේරාදෙණිය සරසවියේ සෙනෙට් ගොඩනැගිල්ල අබියස, "වීරසූරිය චතුරශ්රය" (Weerasuriya Square) නමින් ස්මාරකයක් ඉදිකර තිබේ. එය හුදෙක් ගල් ස්මාරකයක් නොව, පේරාදෙණිය සරසවියේ ශිෂ්ය ක්රියාකාරීත්වයේ සහ ප්රජාතන්ත්රවාදී හඬ නැගීමේ කේන්ද්රස්ථානය බවට පත්ව ඇත.
සෑම වසරකම නොවැම්බර් 12 වන දින, රට පුරා විශ්වවිද්යාල සිසුන්, විශේෂයෙන්ම පේරාදෙණිය ශිෂ්ය ප්රජාව, එම ස්මාරකය අභියසට රැස්වන්නේ, අධ්යාපනයේ නිදහස වෙනුවෙන් දිවි පිදූ ඒ විරුවා සිහිපත් කිරීමට පමණක් නොවේ. ඒ, නිදහස් අධ්යාපනය කප්පාදු කිරීමට එරෙහිව, ශිෂ්ය මර්දනයට එරෙහිව සහ සියලු ආකාරයේ පීඩනයන්ට එරෙහිව තමන් ගෙන යන අරගලය යළි යළිත් තහවුරු කිරීමටය.
රෝහණ වීරසූරියගේ රුධිරයෙන් තෙත් වූ ඒ පොළොව, අනාගත පරපුරට ද අයිතීන් වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට ශක්තිය සපයන පූජනීය භූමියක් ලෙස සදාකල් පවතිනු ඇත.
මහා ශිෂ්ය සංගමය
පේරාදෙණිය විශ්වවිද්යාලය
