Nirmad Samarakoon

මිනිස් රසායන විද්‍යාඥයෙකුට වඩා වේගයෙන් නව ඖෂධ සොයා ගැනීමට AI හට හැකි නම්? 🤯

අද වන විට ලෝකය වේගයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී. රසායන විද්‍යාව සහ කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI - Artificial Intelligence) යන ක්ෂේත්‍ර දෙක එකට එක්වීමෙන් අපේ අනාගතය රැඩිකල් ලෙස වෙනස් වෙමින් පවතී. AI යනු පරිගණක වැඩසටහනක් පමණක් නොව, එය අනාගත රසායන විද්‍යාඥයාගේ හොඳම සහායකයා බවට පත්වෙමින් තිබේ.

AI රසායන විද්‍යාඥයෙකු වන්නේ කෙසේද?

AI හට විශාල රසායනික දත්ත ප්‍රමාණයක් විශ්ලේෂණය කිරීමටත්, නව සංයෝග සහ ප්‍රතික්‍රියා පුරෝකථනය කිරීමටත් හැකියාව ඇත. මෙය අපට අණුක මට්ටමින් ලෝකය තේරුම් ගැනීමට සහ නව ද්‍රව්‍ය නිර්මාණය කිරීමට ඇති හැකියාව විශාල ලෙස ඉහළ නංවයි.

ඖෂධ සොයා ගැනීම (Drug Discovery): සාම්ප්‍රදායික ක්‍රම මගින් නව ඖෂධයක් සොයා ගැනීමට වසර ගණනාවක් ගත වන අතර අධික පිරිවැයක් දැරීමට සිදුවේ. AI හට රෝගයක් සඳහා වඩාත් සුදුසු අණුක ව්‍යුහයන් මොනවාදැයි තීරණය කිරීමට, අත්හදා බැලීම් සහ වැරදි ගණන අවම කිරීමට, සහ ඖෂධ සංවර්ධන කාලය කෙටි කිරීමට හැකිය.

ද්‍රව්‍ය නිර්මාණය (Materials Design): කාර්යක්ෂම නව සූර්ය පැනල ද්‍රව්‍ය (Solar Panel Materials) හෝ බැටරි ද්‍රව්‍ය වැනි නව්‍ය ද්‍රව්‍ය නිර්මාණය කිරීමට AI උපකාරී වේ. එය ද්‍රව්‍යයක ගුණාංග එහි අණුක ව්‍යුහය සමඟ සම්බන්ධ කරන්නේ කෙසේදැයි පුරෝකථනය කරයි.

ප්‍රතික්‍රියා පුරෝකථනය (Reaction Prediction): AI ඇල්ගොරිතමවලට, දී ඇති ප්‍රතික්‍රියාකාරක වලින් කුමන ප්‍රතික්‍රියාවක් සිදුවිය හැකිද සහ කුමන නිෂ්පාදන සෑදිය හැකිද යන්න පුරෝකථනය කළ හැකිය.

මිනිස් රසායන විද්‍යාඥයාගේ කාර්යභාරය කුමක්ද?

AI විසින් ප්‍රතික්‍රියා පුරෝකථනය කළද, එම ප්‍රතික්‍රියාගාරයේදී සිදු කර යථාර්ථය තහවුරු කිරීමට මිනිස් රසායන විද්‍යාඥයා අවශ්‍ය වේ. AI අපට මාර්ගය පෙන්වන අතර, එම මාර්ගයේ ගමන් කර සත්‍යය සොයා ගැනීම අපගේ වගකීමයි. නිර්මාණශීලීත්වය, විචාරාත්මක චින්තනය සහ පර්යේෂණාත්මක දක්ෂතා කිසිදු AI එකකට ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැක.

අභිප්‍රේරණය: අනාගතයේදී රසායන විද්‍යාඥයෙකු වීමට, ඔබට අණු සහ කේත (Code) යන දෙකම තේරුම් ගැනීමට සිදුවේ. අපේක්ෂිත දේ සහ කළ හැකි දේ අතර පරතරය පිරවීමටයි. AI යනු ඔබගේ සතුරා නොව, ඔබේ පර්යේෂණ වේගවත් කිරීමට, නව සොයාගැනීම් කිරීමට සහ ලෝකයේ විශාල ගැටලුවලට විසඳුම් සෙවීමට උපකාර කරන බලවත් මෙවලමකි. රසායන විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය එක්වීමෙන් ගොඩනැගෙන මෙම නව ලෝකයේ කොටස්කරුවෙකු වීමට ඔබත් සූදානම් වන්න!
විමසන්න 071 320 9438

#අනාගතය #රසායනවිද්‍යාව #තාක්ෂණය #නවෝත්පාදන

නොබෙල් ත්‍යාගයෙන් පිදුම් ලැබූ විද්‍යාවේ විස්මිත සොයාගැනීම! 🤩🔬
මේ වසරේ (2025) රසායන විද්‍යාව සඳහා වන නොබෙල් ත්‍යාගය පිරිනැමුණේ Metal-Organic Frameworks (M*Fs) නොහොත් ලෝහ-කාබනික සැකසුම් ආකෘත්‍රීන් නම් වූ අපූරු සොයාගැනීම වෙනුවෙනි. මේ සඳහා දායක වූ විද්‍යාඥයන් තිදෙනා වන්නේ සුසුමු කිටගාවා (Susumu Kitagawa), රිචඩ් රොබ්සන් (Richard Robson) සහ ඕමාර් එම්. යාගි (Omar M. Yaghi) යන අයයි.
මොනවද මේ M*F?
මේවා කාබනික අණු (Organic Molecules) සහ ලෝහ අයන (Metal Ions) එකට සම්බන්ධ කිරීමෙන් සාදන ලද අතිශයින් සිදුරු සහිත අණුක ව්‍යුහයන් සහිත සංයෝග කාණ්ඩයකි. මෙම අණුක ව්‍යුහයන් තුළ විශාල කුහර පිහිටා ඇති අතර, ඒවා කුඩා අණු සහ වායු වර්ග ගබඩා කර තබාගැනීමට හෝ වෙන් කිරීමට සමත් වේ.
ඓතිහාසික පසුබිම 🕰️
1974: රිචඩ් රොබ්සන් හට මෙවැනි හිස් අවකාශ සහිත අණු නිර්මාණය කිරීමේ අදහස මුලින්ම ඇති විය.
1989: ඔහු විසින් දියමන්තියකට සමාන චතුස්තලීය හැඩයක් සහිත සංයෝගයක් නිර්මාණය කළේය. පසුව ඔහු, Cu+ ලෝහ අයන ආධාරයෙන් මෙම අණු එකට සම්බන්ධ කර, යම් යම් ද්‍රව්‍ය රඳවා තබාගැනීමට හැකි කුහර සහිත අණුවක් නිර්මාණය කළේය.
1992-2003: රොබ්සන්ගේ අදහස තවදුරටත් ඉදිරියට ගෙන ගිය සුසුමු කිටගාවා සහ ඕමාර් යාගි, M*F වල ස්ථාවරත්වය සහ ක්‍රියාකාරීත්වය වැඩිදියුණු කිරීමට සමත් වූ සොයාගැනීම් රාශියක් සිදු කළහ.
M*F වල අසීමිත හැකියාවන්
ජලය වෙන්කරගැනීම: කාන්තාර වැනි වියළි ප්‍රදේශවල සුළඟින් ජලය වෙන්කරගැනීමට මෙම අණු භාවිතා කළ හැකිය.
වායු ගබඩා කිරීම: විවිධ වායු වර්ග එහි කුහර තුළ ගබඩා කර තබාගැනීමට ඇති හැකියාව නිසා, එය බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ නව සොයාගැනීම්වලට මඟ පාදයි.
පිරිසිදු කිරීම: විෂ ද්‍රව්‍ය සහ පරිසර දූෂක ඉවත් කිරීමේදී මේවා පෙරහන් ලෙස භාවිතා කළ හැකිය.
උත්ප්‍රේරක: එන්සයිම සහ උත්ප්‍රේරක රඳවා තබාගැනීමෙන් රසායනික ප්‍රතික්‍රියා වේගවත් කිරීමට උදව් කරයි.
මෙම සොයාගැනීම මඟින් අනාගතයේදී පාරිසරික අභියෝග රැසකට විසඳුම් ලැබෙනු ඇතැයි විද්‍යාඥයෝ විශ්වාස කරති.
#නොබෙල් #රසායනවිද්‍යාව *F #නවෝත්පාදන #අනාගතවිද්‍යාව

දිගුකල් පවතින බැටරි ගැන අසන්න ලැබී තිබේද? දියමන්ති න්‍යෂ්ටික බැටරි ගැන දැනගන්න! 💎🔋
අපි හැමෝම දන්නවා අපේ ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණවලට නිතරම චාජ් කරන්න වෙන බව. නමුත්, වසර දහස් ගණනක් නොනැවතී බලය සපයන බැටරියක් ගැන ඔබ අසා තිබේද? මෙය විද්‍යා ප්‍රබන්ධයක් නොවේ, එය "දියමන්ති න්‍යෂ්ටික බැටරි" (Diamond Nuclear Batteries) තාක්ෂණයයි.
දියමන්ති න්‍යෂ්ටික බැටරි ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද?
මෙම බැටරි සාදා ඇත්තේ න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍යවලින් ලබාගන්නා කාබන්-14 (Carbon-14) නම් විකිරණශීලී ද්‍රව්‍යයක් භාවිතා කරමිනි.
විකිරණශීලී ප්‍රභවය: මෙහිදී, න්‍යෂ්ටික බලාගාරවලින් ඉවත් කරන අපද්‍රව්‍යවල අඩංගු කාබන්-14 ලබා ගනී. මෙම ද්‍රව්‍යයෙහි අර්ධ ආයු කාලය වසර 5,730ක් පමණ වේ.

දියමන්ති ආවරණය: මෙම කාබන්-14 ද්‍රව්‍යය කෘතිම දියමන්ති ස්ථරයකින් ආවරණය කර ඇත. මෙම දියමන්ති ආවරණය විකිරණශීලීතාව සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂිතව රඳවා ගනී.

බලය ජනනය: කාබන්-14 ක්ෂය වීමේදී නිපදවන ඉලෙක්ට්‍රෝන (බීටා අංශු) දියමන්ති ස්ථරය හරහා ගමන් කරයි. එවිට, සූර්ය පැනලයක් මෙන් මෙම ශක්තිය විදුලිය බවට පරිවර්තනය කරයි.

මොන වගේ වාසිද තියෙන්නේ?

අතිශය දීර්ඝ ආයු කාලයක්: වසර දහස් ගණනක් ක්‍රියා කරන නිසා නැවත බැටරි මාරු කිරීමක් හෝ චාජ් කිරීමක් අවශ්‍ය නොවේ.

පරිසර හිතකාමී: න්‍යෂ්ටික අපද්‍රව්‍ය ප්‍රයෝජනවත් ආකාරයකට නැවත භාවිත කරයි.

ඉහළ ආරක්ෂාවක්: දියමන්ති ආවරණය විකිරණශීලීතාව පිටතට නොඑන ලෙස ආරක්ෂා කරයි.

අවාසි සහ භාවිත කළ හැකි අවස්ථා

මෙම බැටරි ඉතා අඩු බලයක් සපයන නිසා, ජංගම දුරකථන වැනි ඉහළ බලයක් අවශ්‍ය උපකරණ සඳහා සුදුසු නැත. ඒවායේ ප්‍රධාන භාවිතය වන්නේ:

වෛද්‍ය උපකරණ: පේස්මේකර් වැනි ශරීරයට බද්ධ කරන උපකරණ.

අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණය: චන්ද්‍රිකා සහ අභ්‍යවකාශ යානා.

සංවේදක (Sensors): ළඟා වීමට අපහසු ස්ථානවල සවිකරන සංවේදක.

අන්තර්ජාලය හා සම්බන්ධ උපකරණ (IoT Devices): දිගුකාලීනව ක්‍රියාත්මක විය යුතු කුඩා උපකරණ.

දියමන්ති බැටරි තාක්ෂණය තවමත් පර්යේෂණ මට්ටමේ පවතින නමුත්, එය අනාගතයේදී බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයේ විප්ලවයක් ඇති කරනු ඇතැයි බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරති.
#දියමන්තිබැටරි #න්‍යෂ්ටිකතාක්ෂණය #නවෝත්පාදන #අනාගතබලය

ළමයි share කරලා මිතුරන් දැනුවත් කරන්න
පන්තිය සමඟ සම්බන්ධ වීමට what's app පණිවුඩයක් 0713209438 අංකයට යොමු කරන්න.

ප්‍රතිපදාර්ථය (Antimatter) යනු කුමක්ද?
අප වටා ඇති සියල්ල සෑදී ඇත්තේ එනම් ඔබ, මම, පෘථිවිය සහ තාරකා යන සියල්ලක්ම සෑදී ඇත්තේ පදාර්ථයෙන් (matter) වේ.
නමුත් විද්‍යාව පවසන්නේ පදාර්ථයේ වූ සෑම අංශුවකටම ස්කන්ධයෙන් සමාන වූත් අරෝපණයෙන් ප්‍රතිවිරුද්ධ වූත් අංශුවක් සහිත බවයි.එනම් ප්‍රතිපදාර්ථය (antimatter) ද ඇති බවයි.
පදාර්ථය සහ ප්‍රතිපදාර්ථය සමාන ලෙස පෙනේ, නමුත් ඒවායේ ආරෝපණ ප්‍රතිවිරුද්ධය.ඒවා හමු වූ විට, ඒවා එකිනෙක විනාශ වී පිරිසිදු ශක්තිය බවට පත් වේ!
මහ පිපිරුම (Big Bang) අනුව, විශ්වය පදාර්ථය සහ ප්‍රතිපදාර්ථය යන දෙකම නිර්මාණය කළේය.
ඒවා සමාන වූවා නම්, ඒවා සියල්ලම විශාල ආලෝකයේ දීප්තියකින් අතුරුදහන් වීමට තිබුණි.
නමුත් ආශ්චර්යය වුයේ සෑම ප්‍රතිපදාර්ථ අංශු 1,000,000,000 පදාර්ථ අංශු 1000,000,001 ක් තිබුණි. පදාර්ථයේ ඇති වූ එම කුඩා අමතර ප්‍රමාණයෙන් මන්දාකිණි, තාරකා, ග්‍රහලෝක... සහ අපව සෑදී ඇත! 💫
එමෙන්ම පෘථිවියේ ඇති මිල අධිකම ද්‍රව්‍යය ප්‍රති-පදාර්ථයයි.(Antimatter)
විද්‍යාඥයින් ඇස්තමේන්තු කරන්නේ ප්‍රති-පදාර්ථ ග්‍රෑම් 1ක් නිෂ්පාදනය කිරීමට ඩොලර් ට්‍රිලියන 62.5ක් වැය වන බවයි.
වර්තමානයේ, අපට අංශු ත්වරක තුළ වසරකට නැනෝ ග්‍රෑම් කිහිපයක් පමණක් Antimatter සෑදිය හැකිය. එය පරිපූර්ණ ලෙස අඩංගු නොවේ නම් ක්ෂණිකව අතුරුදහන් වේ.
එහි විභව භාවිතයන් තවමත් න්‍යායාත්මක වුවද, ප්‍රති-පදාර්ථය යම් දිනක අපට අභ්‍යවකාශ යානා ඉන්ධන සැපයීමට හෝ නව වෛද්‍ය දියුණුවක් ඇති කිරීමට පවා උපකාරී විය හැකිය.
එබැවින්, මුල් විශ්වයේ ඇති වූ එම එක් වාසනාවන්ත අසමතුලිතතාවය නිසා අපි අද සිටිමු.