05/06/2025
📢 කොටස් වෙළඳපොළේ අවධානම ගැන ඉගෙන ගනිමු! 😊
, කොටස් වෙළඳපොළ ගැන ටිකක් හිතන්න ඇති නේද? ඒකෙන් මුදල් උපයන්න පුළුවන්, ඒත් ඒකත් එක්ක එන අවධානම් ගැනත් දැනගන්න ඕනෑ. ඒ නිසා අපි ලේසි විදිහට, කතා බහට ගැලපෙන විදිහට, කොටස් වෙළඳපොළේ අවධානම් ගැනත්, ඒවා අඩු කරගන්නේ කොහොමද කියලත්, බලමු. 🚀
❓ කොටස් වෙළඳපොළේ අවධානම කියන්නේ මොකක්ද?කොටස් වෙළඳපොළේ ආයෝජනය කරනකොට, ඔබේ මුදල් වැඩි වෙන්න පුළුවන්, ඒත් අවධානම් තියෙනවා. ඒ ගැන හිතන්න බය වෙන්න එපා!
අපි ඒවා ලේසි උදාහරණත් එක්ක බලමු.
1️⃣ මිල උච්චාවචනය (Price Fluctuation Risk)ඔබ මිලදී ගන්න කොටස්වල වටිනාකම ඉහළ යන්නත් පුළුවන්, පහළ යන්නත් පුළුවන්. මේක හරියට රෝලර් කෝස්ටර් එකක යනවා වගේ! 😅
උදාහරණය:
ඔබ රු. 1000ට ඩයලොග් සමාගමේ කොටසක් මිලදී ගත්තා. ඒත් එකපාරට ඩයලොග් ලාභ ලබන්න බැරි උනොත්, ඒ කොටසේ වටිනාකම රු. 800ට පහළ යන්න පුළුවන්. එතකොට ඔබට රු. 200ක පාඩුවක්!
2️⃣ සමාගමේ අවධානම (Company Risk)ඔබ ආයෝජනය කරන සමාගම හොඳින් වැඩ කළේ නැත්නම්, එහි කොටස්වල වටිනාකම අඩු වෙනවා.
උදාහරණය:
ඔබේ යහළුවාගේ ජුස් කඩේ (සනත්ගේ යුෂ ගබඩාව) ජුස් හොඳ නැති උනොත්, ගනුදෙනුකරුවෝ එන්නේ නැති වෙනවා. එතකොට ඔබ ඒකේ මිලදී ගත්ත කොටස්වල වටිනාකමත් අඩු වෙනවා.
3️⃣ වෙළඳපොළ අවධානම (Market Risk)කොටස් වෙළඳපොළ මුළුමනින්ම බැලූ බැල්මට පහළ යන්න පුළුවන්. ඒක රටේ ආර්ථික තත්ත්වය, දේශපාලනික ගැටලු, හෝ ලෝක ආර්ථික ගැටලු නිසා වෙන්න පුළුවන්.
උදාහරණය:
ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අර්බුදයක් ඇති උනොත්, බොහෝ සමාගම්වල කොටස්වල වටිනාකම පහළ යන්න පුළුවන්, ඒත් ඔබේ සමාගම හොඳින් ලාභ ලබන එකක් වුනත්.
4️⃣ ලාභාංශ අවධානම (Dividend Risk)සමහර සමාගම් ලාභ ලැබුවත්, ඒවා ලාභාංශ (dividends) බෙදන්නේ නැති වෙන්න පුළුවන්. ඒක ඔබේ අමතර ආදායම බලාපොරොත්තුවට බලපෑමක්.
උදාහරණය:
ඔබ ජුස් කඡේකින් ලාභාංශ බලාපොරොත්තු වුනත්, යහළුවා ඒ මුදල් ආපහු ව්‍යාපාරයටම යොදවන්න හිතුවොත්, ඔබට ලාභාංශ ලැබෙන්නේ නැහැ.
🛡️ එම අවධානම අවම කරගන්නේ කොහොමද?අවධානම් තිබුණත්, ඒවා අඩු කරගන්න උපාය මාර්ග තියෙනවා. අපි බලමු ඒවා ලේසි විදිහට! 😎
1️⃣ විවිධ ආයෝජන (Diversification)එකම සමාගමකට ඔක්කොම මුදල් දාන්න එපා! ඔබේ මුදල් විවිධ සමාගම්වලට බෙදලා ආයෝජනය කරන්න.
උදාහරණය:
ඔබ රු. 10,000 තියෙනවා නම්, ඒ ඔක්කොම ඩයලොග් කොටස්වලට දාන්න එපා. ටිකක් ඩයලොග්, ටිකක් JKH, ටිකක් සම්පත් බැංකුව වගේ බෙදලා ආයෝජනය කරන්න. එක සමාගමකට යමක් උනත්, අනිත් ඒවා ඔබව බේරගනී!
2️⃣ හොඳින් ඉගෙන ගන්න (Research)ඔබ ආයෝජනය කරන සමාගම ගැන හොඳින් හොයලා බලන්න. ඒ සමාගම හොඳින් ලාභ ලබනවාද? ඒවායේ ව්‍යාපාරය ශක්තිමත්ද?
උදාහරණය:
ඔබ ජුස් කඡේක කොටස් මිලදී ගන්න හිතුවොත්, බලන්න ඒකට ගනුදෙනුකරුවෝ එනවද, ජුස් හොඳද, ඒ යහළුවා ව්‍යාපාරය හොඳින් කරගෙන යනවද කියලා.
3️⃣ දිගුකාලීන ආයෝජන (Long-Term Investment)කොටස් වෙළඳපොළේ මිල උච්චාවචනය වෙනවා. ඒ නිසා ඉක්මනින් විකුණන්න හිතන්න එපා. දිගුකාලීනව ආයෝජනය කරන්න.උදාහරණය:
ඔබ ඩයලොග් කොටස් රු. 1000ට ගත්තා, ඒත් එකපාරට ඒක රු. 800ට බැස්සා. බය වෙලා විකුණන්න එපා! හොඳ සමාගමක් නම්, කාලයත් එක්ක ඒක ආපහු ඉහළ යන්න පුළුවන්.
4️⃣ කොටස් තැරැව්කරුවෙකුගේ උපදෙස් ගන්නබලපත්‍රලාභී කොටස් තැරැව්කරුවෙක් ඔබට හොඳ ආයෝජන තෝරන්න උදව් කරනවා.උදාහරණය:
ඔබේ ගුරුවරයෙක් වගේ හිතන්න. ඔබට ගණිත ගැටලුවක් තේරුන්නේ නැත්නම්, ගුරුවරයා උදව් කරනවා වගේ, තැරැව්කරුවෙක් ඔබට හොඳම සමාගම් තෝරන්න උපදෙස් දෙනවා.
💸 ලබන මාසේ අවශ්‍ය මුදලක් කොටස් වෙළඳපොළෙන් ගන්න පුළුවන්ද?මේක ටිකක් බරපතල ප්‍රශ්නයක්! 😅 කොටස් වෙළඳපොළ යනු ඉක්මනින් මුදල් ගන්න තැනක් නෙවෙයි. ඇයි? මොකද කොටස්වල මිල ඉහළ පහළ යන්නේ ඉක්මනින්. ඔබ ලබන මාසේ මුදලක් ගන්න හිතනවා නම්, ඒක බොහොම අවිනිශ්චිතයි.
උදාහරණය:ඔබ රු. 10,000ක් ඩයලොග් කොටස්වලට දැම්මා, ලබන මාසේ ඔබට රු. 12,000ක් ඕනෑ කියලා හිතමු. ඒත්, එකපාරට වෙළඳපොළ පහළ ගියොත්, ඔබේ කොටස්වල වටිනාකම රු. 8,000ට බහින්න පුළුවන්. එතකොට ඔබට ලාභයක් නැතුව, පාඩුවක් ලැබෙන්නත් පුළුවන්!
😕ඒ වෙනුවට මොකද කරන්නේ?කෙටිකාලීන අවශ්‍යතාවකට: ඉතිරි ගිණුමක් (savings account) හෝ බැංකු තැන්පතුවක් (fixed deposit) හරි ආරක්ෂිතයි. ඒවායින් ඔබට ස්ථිර ආදායමක් ලැබෙනවා, අවධානමක් නැතුව.කොටස් වෙළඳපොළ: තමයි දිගුකාලීන ආයෝජනයකට හොඳ. ඔබට ලබන මාසේ මුදල් ඕනෑ නම්, කොටස් වෙළඳපොළ ඒකට හොඳම තේරීම නෙවෙයි.
🧠 අවසාන වශයෙන්, මොකක්ද ඉගෙන ගත්තේ?
කොටස් වෙළඳපොළේ අවධානම්: මිල උච්චාවචනය, සමාගම් අවධානම, වෙළඳපොළ අවධානම, ලාභාංශ නොලැබීම වගේ දේවල් තියෙනවා.
ඒවා අඩු කරගන්න: විවිධ සමාගම්වල ආයෝජනය, හොඳින් හොයලා බලන එක, දිගුකාලීනව ආයෝජනය කිරීම, තැරැව්කරුවෙකුගේ උපදෙස් ගැනීම.
කෙටිකාලීන මුදල්: ලබන මාසේ මුදල් ඕනෑ නම්, කොටස් වෙළඳපොළ ඒකට හොඳම තැන නෙවෙයි. ඒ වෙනුවට ඉතිරි ගිණුමක් හෝ තැන්පතුවක් තෝරන්න.
