ගුරු අභිමානී Guru Abhimani

කෙටි නිවාඩු

🍁🍁🍁 උසාවියක් මඟින් විදේශ ගමන් තහනමක් පැනවීමට බලපාන හේතු

🌷 නඩු විභාගයක් අවසන් වී ඔහු වැරදිකරුවෙකු වනතුරුම නීතිය ඉදිරියේ ඔහු "සැකකරුවෙකු" පමණි.

🌷 නමුත් විදේශ ගමන් තහනමක් පැනවීමට ඔහු වරදට අදාළ කෙනෙකු බවට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි හෝ සාධාරණ සැකයක් විමර්ශන නිලධාරීන් (පොලිසිය හෝ CID) විසින් උසාවියට ඉදිරිපත් කළ යුතුය.

🌷 ​සෘජු සැකකරුවන්.
අපරාධයකට, මූල්‍ය වංචාවකට හෝ වෙනත් නීතිවිරෝධී ක්‍රියාවකට සෘජුවම සම්බන්ධ බවට සාක්ෂි ඇති අය.

🌷 ​සහභාගී වූවන්/ආධාර දුන් අය.
වරද තමන්ම නොකළත්, ඊට උදව් උපකාර කළ හෝ කුමන්ත්‍රණය කළ බවට සැකකෙරෙන අය.

🌷 ​ප්‍රධාන සාක්ෂිකරුවන්.
ඇතැම් අවස්ථාවලදී වරදට අදාළව ඉතාමත් තීරණාත්මක සාක්ෂි දන්නා, නමුත් රටින් පැන යාමට උත්සාහ කරන සාක්ෂිකරුවන්ටද නඩුවේ ප්‍රගතිය වෙනුවෙන් ගමන් තහනම් පැනවිය හැකිය.

☘️ යම් පුද්ගලයෙකු තමන් මෙම වරදට අදාළ නැති බව හෝ පනවා ඇති තහනම අසාධාරණ බව පෙන්වා දෙන්නේ නම්, තම නීතිඥයන් මාර්ගයෙන් අධිකරණයට කරුණු වාර්තා කර එම තහනම ඉවත් කරවා ගැනීමට නීතිමය ප්‍රතිපාදන පවතී.

☘️ මෙවැනි තහනමක් පැනවීමට ප්‍රධාන වශයෙන් පහත හේතු බලපායි.
🌷 නීතියෙන් පලා යාමේ අවදානම.
සැකකරු විදේශගත වුවහොත් නඩු විභාගය පවත්වාගෙන යාමට නොහැකි වීම සහ ඔහුව නැවත මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ අපහසුව.

🌷 විමර්ශනවලට සහාය වීම.
ප්‍රකාශ සටහන් කරගැනීම ඇතුළු ඉදිරි විමර්ශන කටයුතු සඳහා අදාළ පුද්ගලයා රට තුළ සිටීම අත්‍යවශ්‍ය වීම.

🌷 සාක්ෂි ආරක්ෂා කිරීම.
සැකකරු රටින් පිටවී, සාක්ෂිකරුවන්ට බලපෑම් කිරීම හෝ සාක්ෂි විනාශ කිරීම වැළැක්වීම.

ගුරු අභිමානී Guru Abhimani

ශ්‍රී ලංකා විදුහල්පති සේවයේ නිලධාරීන්ගේ ආරම්භක වැටුප සංශෝධනය කෙරේ.

උසස් වීමක් සේ සළකා වැටුප් ගණනය කිරීමට අනුමැතිය

උසස් වීම් සඳහා සුදුසුකම් සපුරා ගැනීමට සහන කාලයක්

ශ්‍රී ලංකා විදුහල්පති සේවයේ නිලධාරීන්ගේ ආරම්භක වැටුප් පියවර විධිමත් කිරීම සඳහා අධ්‍යාපන,උසස් අධ්‍යාපන හා වෘත්තිය අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය විසින් අංක 03/2014 (I) දරන නව චක්‍රලේඛය නිකුත් කර ඇත. 2026 මැයි මස 11 වන දින පැවති අමාත්‍ය මණ්ඩල රැස්වීමේදී ලැබුණු අනුමැතිය පරිදි, මීට පෙර පැවති 03/2014 චක්‍රලේඛයේ 01 වගන්තිය සහ එහි උප වගන්ති අවලංගු කර, ඒ වෙනුවට ආයතන සංග්‍රහයේ I කාණ්ඩයේ VII වන පරිච්ඡේදයේ 05 වන වගන්තිය ප්‍රකාරව නව වගන්‍ති ආදේශ කරමින් මෙම නව වැටුප් සංශෝධනයන් සිදු කර තිබේ.

මේ අනුව වසර ගණනාවක් පුරා විදුහල්පතිවරුන් විසින් ඉල්ලුම් කරන ලද වැටුප් ගැටලුව විසඳීම සඳහා මූලික පියවර තබමින්, උසස් වීමක් සේ සලකා විදුහල්පතිරුන්ගේ වැටුප් ගණනය කිරීමට අවශ්‍ය අනුමැතිය ලැබී තිබේ.

එමෙන් ම 2009 නොවැම්බර් 13 වන දින ශ්‍රී ලංකා විදුහල්පති සේවයේ තුන්වන පන්තියට බඳවාගනු ලැබූ නිලධාරීන්ගේ පළමු ශ්‍රේණිය දක්වා වන උසස්වීම් ක්‍රියාවලිය විධිමත් කිරීම සහ පැනනැඟී තිබූ ප්‍රායෝගික ගැටලුවලට සහනයක් සැලසීම වෙනුවෙන් රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ එකඟතාවය ඇතිව විශේෂ සහන කාලසීමාවක් ලබාදීමට ද අධ්‍යාපන, උසස් අධ්‍යාපන සහ වෘත්තීය අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශය පියවර ගෙන ඇත.

ඒ අනුව 2027.12.31 දක්වා උසස් වීම් සඳහා වන සුදුසුකම් සපුරා ගැනීමට විදුහල්පතිවරුන් සඳහා සහන කාල සීමාවක් ලබාදී ඇත.

இலங்கை அதிபர் சேவை அதிகாரிகளின் ஆரம்ப சம்பளத்தில் திருத்தம்

பதவி உயர்வு அடிப்படையில் சம்பளத்தினைக் கணக்கிட அங்கீகாரம்

பதவி உயர்வுக்கான தகுதிகளைப் பூர்த்தி செய்வதற்கு கால அவகாசம்

இலங்கை அதிபர் சேவை அதிகாரிகளின் ஆரம்ப சம்பளப் படிகளை முறைப்படுத்துவதற்காக, கல்வி, உயர்கல்வி மற்றும் தொழில்சார் கல்வி அமைச்சினால் 03/2014 (I) இலக்கமுடைய புதிய சுற்றறிக்கை வெளியிடப்பட்டுள்ளது. 2026 மே 11 ஆம் திகதி நடைபெற்ற அமைச்சரவைக் கூட்டத்தில் வழங்கப்பட்ட அங்கீகாரத்திற்கு அமைவாக, முன்னதாக நடைமுறையிலிருந்த 03/2014 சுற்றறிக்கையின் 01 ஆம் பந்தியும் அதன் உபபந்திகளும் இரத்து செய்யப்பட்டு, அதற்குப் பதிலாக அரச சேவை ஆணைக்குழுவின் சம்பளத் தொகுதியின் முதலாம் தொகுதியின், ஏழாம் அத்தியாயத்தின் 05 ஆம் பந்திக்கமைவாகப் புதிய விதிகள் உள்வாங்கப்பட்டு இந்தச் சம்பளத் திருத்தம் மேற்கொள்ளப்பட்டுள்ளது.

இதற்கு அமைய, பல ஆண்டுகளாக அதிபர்களால் கோரப்பட்ட சம்பள முரண்பாட்டுப் பிரச்சினைக்குத் தீர்வுகாணும் வகையில், அதிபர்களின் சம்பளத்தை ஒரு பதவி உயர்வாகக் கருதி கணக்கிடுவதற்குத் தேவையான அங்கீகாரம் கிடைத்துள்ளது.

அத்துடன், 2009 நவம்பர் 13 ஆம் திகதி இலங்கை அதிபர் சேவையின் மூன்றாம் தரத்திற்கு ஆட்சேர்ப்பு செய்யப்பட்ட அதிகாரிகளின் முதல் தரம் வரையிலான பதவி உயர்வுச் செயன்முறையை முறைப்படுத்துவதற்கும், இது தொடர்பில் எழுந்திருந்த நடைமுறைச் சிக்கல்களுக்குத் தீர்வு காணும் நோக்கிலும், அரச சேவை ஆணைக்குழுவின் இணக்கப்பாட்டுடன் விசேட சலுகைக் காலமொன்றை வழங்க கல்வி, உயர்கல்வி மற்றும் தொழில் கல்வி அமைச்சு நடவடிக்கை எடுத்திருக்கின்றது.

அதற்கமைய, அதிபர்களின் பதவி உயர்வுக்கான தகுதிகளைப் பூர்த்தி செய்வதற்கு 2027.12.31 வரையில் சலுகைக் காலம் வழங்கப்பட்டிருக்கின்றது.

🌻🌻🌻 ශ්‍රී ලංකා ගුරු සේවා ව්‍යවස්ථාවේ සංශෝධනයක් පිළිබඳ හැඳින්වීමක් පහත පරිදි දැක්විය හැකිය.

🌸 මෙම ලේඛන මඟින් ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ 2014 ඔක්තෝබර් මස 23 වැනි දින ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද ශ්‍රී ලංකා ගුරු සේවා ව්‍යවස්ථා සංග්‍රහය සඳහා වන 03 වන සංශෝධනයයි.

🌸 මෙය 2025 ජූලි මස 08 වැනි දිනැති අංක 2444/21 දරන ශ්‍රී ලංකා ප්‍රජාතාන්ත්‍රික සමාජවාදී ජනරජයේ අති විශේෂ ගැසට් පත්‍රය මඟින් රාජ්‍ය සේවා කොමිෂන් සභාවේ නියෝග පරිදි නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇත.

🌸 මෙම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනයේ ප්‍රධානතම අරමුණ වන්නේ ගුරු සේවයේ විවිධ ශ්‍රේණිවල නිරත නිලධාරීන්ගේ වෘත්තීය නිපුණතාව සහ ගුණාත්මකභාවය ඉහළ නැංවීමයි.

🌸 ඒ වෙනුවෙන් ගුරුවරුන් මුහුණ දිය යුතු කාර්යක්ෂමතා කඩඉම් පරීක්ෂණ (Efficiency Bars) ක්‍රමවත් කිරීම, ශ්‍රේණි උසස් වීම් සඳහා අදාළ වන කාර්ය සාධන ඇගයීම් නිර්ණායක පැහැදිලි කිරීම සහ ඒ සඳහා වන ලිඛිත විභාගයන්හි නව විෂය නිර්දේශයන් හඳුන්වා දීම මෙහිදී සිදු කර ඇත.

🌸 විශේෂයෙන්ම, සාම්ප්‍රදායික රටාවෙන් බැහැරව අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ වෙබ් අඩවිය ඔස්සේ ලබාදෙන ස්වයං අධ්‍යයන මොඩියුල ක්‍රමවේදයක් (Self-study modules) හරහා ගුරුවරුන්ගේ වෘත්තීය දැනුම මැන බැලීමට මෙයින් නව මඟක් විවෘත කර තිබේ.

ගුරු අභිමානී Guru Abhimani

🌻🌻🌻 ශ්‍රී ලංකා ගුරු සේවයේ ව්‍යවස්ථා සංග්‍රහය.

ගුරු සේවයේ සහා ගුරු සේවයට බැඳීමට අපේක්ෂා කරන අය සඳහා

🌸 ශ්‍රී ලංකා ගුරු සේවා ව්‍යවස්ථා සංග්‍රහය යනු මෙරට රජයේ පාසල් පද්ධතියේ සේවය කරන සමස්ත ගුරුවරුන්ගේ වෘත්තීය ජීවිතය, අයිතිවාසිකම් සහ වගකීම් නීත්‍යානුකූලව නියාමනය කරනු ලබන නිල රාජ්‍ය ලේඛනයයි.

🌸 රජයේ සේවයේ නියුතු සෑම ගුරුවරයෙකුගේම පත්වීමේ සිට විශ්‍රාම ගැනීම දක්වා වන සමස්ත වෘත්තීය ගමනම තීරණය වන්නේ මෙම ව්‍යවස්ථා සංග්‍රහයේ අඩංගු නීති-රීති මාලාවට අනුකූලවය.

🌸 මෙම සංග්‍රහය මඟින් ප්‍රධාන වශයෙන්ම බලාපොරොත්තු වන්නේ,

🌻ප්‍රමිතියක් ඇති කිරීම...
ගුරු සේවයට බඳවා ගන්නා පුද්ගලයින් සතු විය යුතු අවම අධ්‍යාපන සහ වෘත්තීය සුදුසුකම් නිර්වචනය කිරීම.

🌻සාධාරණත්වය ඉටු කිරීම.
ගුරුවරුන්ගේ වැටුප් තල, නිවාඩු, සහ ස්ථාන මාරුවීම් කිසියම් නිශ්චිත නීති පද්ධතියකට අනුව විනිවිදභාවයකින් යුතුව සිදු කිරීම.

🌻වෘත්තීය අභිමානය රැකීම.
ගුරුවරයෙකු සතු විනය සහ වගකීම් පෙන්වා දෙමින්, නිදහස් අධ්‍යාපන පද්ධතිය තුළ ගුරු වෘත්තියේ ගෞරවය සුරක්ෂිත කිරීම.

( කලින් කල සිදුවන සංශෝධන පිළිබඳ ද දැනුවත් වීම වැදගත්ය. )

ගුරු අභිමානී Guru Abhimani

🌻🌻 “ජීවත්වීමේ අයිතිය” යනු කුමක්ද?

🌸 ​ජීවත්වීමේ අයිතිය (Right to Life) යනු සෑම පුද්ගලයෙකුටම උපතින්ම හිමි වන, කිසිවෙකුට හෝ කිසිම රජයකට උල්ලංඝනය කළ නොහැකි මූලිකම මානව හිමිකමයි. එය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා ප්‍රධානතම ජාත්‍යන්තර සහ දේශීය යාන්ත්‍රණ ක්‍රියාත්මක වේ.

🌸 එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මගින් 1948 දී සම්මත කරන ලද මානව හිමිකම් පිළිබඳ විශ්ව ප්‍රකාශනයේ 3 වැනි වගන්තිය අනුව, සෑම පුද්ගලයෙකුටම ජීවත්වීමට, නිදහසට සහ පුද්ගල ආරක්ෂාවට අයිතියක් ඇත.

🌸 වර්තමාන ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ මූලික අයිතිවාසිකම් පරිච්ඡේදය යටතේ 'ජීවත්වීමේ අයිතිය' ප්‍රකාශිතව සඳහන් කර නොතිබුණද, අධිකරණ අර්ථකථන හරහා සහ මානව හිමිකම් කොමිෂන් සභාව වැනි ආයතන හරහා පුද්ගල ජීවිතයේ ආරක්ෂාව සහ පුද්ගල නිදහස පුළුල් ලෙස තහවුරු කර ඇත.

🌸 මීට අමතරව, නව ව්‍යවස්ථා සංශෝධන ක්‍රියාදාමයන්හිදී මෙම අයිතිය මූලික අයිතිවාසිකමක් ලෙස ඍජුවම ඇතුළත් කිරීම සම්බන්ධයෙන් නිරන්තරයෙන් අවධානය යොමු වී ඇත.

​🌻🌻 ප්‍රාථමික පාසල් වියේ දරුවන්ගේ ජීවත්වීමේ අයිතිය ඔවුන්ගේ නිවෙස් තුළදී උල්ලංඝනය වන අවස්ථා පහක් (05) ලැයිස්තු ගත කරන්න.
1) ​පෝෂණ ඌණතාවය සහ බඩගින්න...
දරිද්‍රතාවය හෝ නොසලකා හැරීම නිසා දරුවාට දිනපතා අවශ්‍ය සමබර ආහාර වේලක් නොලැබී යාම.

2) ​වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර අහිමි කිරීම.
දරුවා අසනීප වූ විට නිසි වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා නොදී ආගමික හෝ මිථ්‍යා විශ්වාස මත පමණක් යැපීම.

3) ​භෞතික අනාරක්ෂිතතාවය.
නිවස තුළ ළිං, අනාරක්ෂිත විදුලි පද්ධති හෝ වස විස (කෘමිනාශක වැනි) දරුවාට පහසුවෙන් ළඟා විය හැකි පරිදි තැබීමෙන් ජීවිත අවදානමක් ඇතිවීම.

4) ​දරුණු ගෘහස්ථ ප්‍රචණ්ඩත්වය.
දෙමාපියන් හෝ භාරකරුවන් විසින් දරුවාට අධික ලෙස ශාරීරිකව වධහිංසා පැමිණවීම හෝ පහරදීම.

5) ​අපිරිසිදු ජලය සහ සනීපාරක්ෂාව.
පිරිසිදු පානීය ජලය නොමැතිකම සහ නිසි වැසිකිළි පහසුකම් නොමැති අපිරිසිදු වටපිටාවක හැදී වැඩෙන්නට සැලැස්වීමෙන් මාරාන්තික රෝගවලට ගොදුරු වීම.

​🌻🌻 තම දරුවන්ගේ ජීවත්වීමේ අයිතිය ආරක්ෂා කිරීමට දෙමාපියන්ට ගතහැකි ක්‍රියාමාර්ග අවම වශයෙන් පහක් (05) සුදුසු උදාහරණ සහිතව විස්තර කරන්න.

1) ​සමබර සහ පෝෂණීය ආහාර වේලක් සැපයීම.
දරුවාගේ වර්ධනයට අවශ්‍ය පෝෂණය නිවස තුළදීම ලබාදීම.
​උදාහරණ
මිල අධික කෘතිම ආහාර වෙනුවට දේශීය එළවළු, පළතුරු, බිත්තර සහ පලා වර්ග දෛනික ආහාර වේලට එකතු කිරීම.

2) ​කාලීනව සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ ක්‍රමවේද අනුගමනය කිරීම..
ලෙඩ රෝගවලින් දරුවා ආරක්ෂා කර ගැනීම.
​උදාහරණ
රජයේ සායන මඟින් ලබාදෙන ප්‍රතිශක්තිකරණ එන්නත් (Vaccines) නියමිත කාලයට දරුවාට ලබාදීම.

3) ​නිවස තුළ අනතුරු අවම වන පරිදි භෞතික වටපිටාව සැකසීම.
දරුවාගේ ජීවිතයට අනතුරක් විය හැකි දෑ ඉවත් කිරීම.
​උදාහරණ
ළිඳ වටා ආරක්ෂිත බැම්මක් සහ දැලක් යෙදීම, විදුලි පේනු ආවරණය කිරීම සහ බෙහෙත් පෙති දරුවන්ට හසු නොවන සේ අගුළු දැමූ ලාච්චුවල තැබීම.

4) ​ආදරණීය සහ ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් තොර මානසික පරිසරයක් නිර්මාණය කිරීම.
​උදාහරණ
වැරැද්දක් සිදු වූ විට දරුණු ලෙස පහර නොදී, දරුවා සමඟ සුහදව කතාබස් කර වැරැද්ද වටහා දීම.

5) ​පිරිසිදු සනීපාරක්ෂක පුරුදු ඇති කිරීම.
බෝවන රෝගවලින් දරුවා බේරා ගැනීම.
​උදාහරණ
ආහාර ගැනීමට පෙර සහ වැසිකිළි භාවිතයෙන් පසු සබන් යොදා දෑත් සේදීමේ පුරුද්ද නිවස තුළ ක්‍රියාත්මක කිරීම.

​
​🌻🌻 “ළමා අයිතිවාසිකම්” යන්න නිර්වචනය කරන්න.

🌸 ​ළමා අයිතිවාසිකම් යනු වයස අවුරුදු 18 ට අඩු සෑම මිනිසෙකුටම, ඔවුන්ගේ ලිංගභේදය, ජාතිය, ආගම, කුලය, උපත හෝ සමාජ තත්ත්වය කුමක් වුවත්, පූර්ණ මනුෂ්‍යයෙකු ලෙස ගෞරවාන්විතව, ආරක්ෂිතව සහ සර්වප්‍රකාරයෙන්ම වර්ධනය වීම සඳහා උපතින්ම හිමිවන සුවිශේෂී, මානව හිමිකම් සමූහයකි.

​🌻🌻 ශ්‍රී ලංකාවේ ළමයින්ගේ තත්ත්වය සුරක්ෂිත කිරීම සඳහා ලන්දේසි යුගයේදී ගන්නා ලද පියවර කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්න.

🌸​​රෝම-ලන්දේසි නීතිය හඳුන්වාදීම.
දරුවන්ගේ නීත්‍යානුකූල භාවය (Legitimacy), භාරකාරත්වය සහ දේපළ උරුමයන් පිළිබඳ වඩාත් විධිමත් නීතිමය රාමුවක් මෙරටට ලැබුණි.

🌸 ​තොම්බු (Thombu) ලේඛන ක්‍රමය.
උප්පැන්න සහ විවාහ ලියාපදිංචි කිරීමේ මූලික ක්‍රමවේදයක් ඇරඹූ අතර, එමඟින් දරුවෙකුගේ පවුල් පසුබිම සහ අනන්‍යතාවය නීත්‍යානුකූලව තහවුරු කර ගැනීමට මඟ පෑදුණි.

🌸 ​පල්ලිය මූලික කරගත් පාසල් පද්ධතිය.
ළමයින්ට මූලික සාක්ෂරතාවය (කියවීම සහ ලිවීම) සහ ආගමික අධ්‍යාපනය ලබාදීම සඳහා පල්ලි ආශ්‍රිතව පාසල් ආරම්භ කරන ලදී.

🌻🌻 යටත්විජිත යුගයට පෙර සහ වර්තමාන ළමා අයිතිවාසිකම් තත්ත්වය සංසන්දනය කරන්න🌻

🌻 ​නීතිමය රාමුව සහ පිළිගැනීම -

යටත්විජිත යුගයට පෙර (වැඩවසම් හෝ රාජාණ්ඩු සමයේ) ලංකාව තුළ ළමයින් වෙනුවෙන්ම ලියැවුණු සුවිශේෂී ලිඛිත පනත් හෝ රාජ්‍ය නීති පද්ධතියක් තිබුණේ නැත. ළමා ආරක්ෂාව සහ රැකවරණය තීරණය වූයේ සමාජයේ පැවති සිරිත් විරිත්, ආගමික සාරධර්ම (විශේෂයෙන් බුදුදහම සහ හින්දු දහම) සහ "කඩඉම් පොත්" වැනි සම්ප්‍රදායික මඟපෙන්වීම් ඇසුරෙනි.

🌸 වර්තමානය වන විට, එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් සම්මුතිය (UNCRC) වැනි ජාත්‍යන්තර එකඟතාවලට මෙන්ම 1998 අංක 50 දරන ජාතික ළමා රක්ෂක අධිකාරිය පනත වැනි ශක්තිමත්, ලිඛිත සහ ව්‍යවස්ථාපිත නීති පද්ධතියකට ශ්‍රී ලංකාව අනුගත වී ඇත.

🌸 ළමා අයිතිවාසිකම් කඩවීම වර්තමානයේදී බරපතළ දණ්ඩනීය අපරාධයක් ලෙස නීතියෙන් සලකනු ලබයි.

🌻​අධ්‍යාපන අයිතිය සහ ප්‍රවේශය -

🌸 අතීත ලංකාවේ අධ්‍යාපන අයිතිය විශ්වීය එකක් නොවූ අතර එය බොහෝ දුරට කුලය, පන්තිය සහ ලිංගභේදය මත පදනම්ව තීරණය විය.

🌸 පන්සල හෝ පිරිවෙන කේන්ද්‍ර කරගනිමින් පිරිමි දරුවන්ට මූලික අධ්‍යාපනයක් ලැබුණු අතර, බහුතරයක් ළමයින්ට කුඩා කල සිටම තම පවුලේ පාරම්පරික රැකියාවලට හුරුවීමට සිදු විය.

🌸 වර්තමාන තත්ත්වය මෙයට හාත්පසින්ම වෙනස්ය. අද වන විට වයස අවුරුදු 5 ත් 16 ත් අතර සෑම දරුවෙකුටම පාසල් අධ්‍යාපනය ලැබීම නීතිමය වශයෙන් අනිවාර්ය කර ඇත.

🌸 කුල, ආගම්, දේශපාලන හෝ ලිංගභේද භේදයකින් තොරව නිදහස් අධ්‍යාපන අයිතිය භුක්ති විඳීමේ අවස්ථාව ව්‍යවස්ථාවෙන්ම සෑම දරුවෙකුටම තහවුරු කර දී තිබේ.

🌻 ​ළමා ශ්‍රමිකත්වය සහ සමාජයීය භූමිකාව

🌸 යටත්විජිත යුගයට පෙර පැවති සමාජ ක්‍රමය තුළ දරුවන් ස්වාධීන පුද්ගලයන් ලෙසට වඩා පවුලේ ආර්ථිකයේ කොටස්කරුවන් ලෙස සලකනු ලැබීය.

🌸 ඒ නිසාම දරුවන් කුඩා අවධියේදීම ගොවිතැන් කටයුතුවලට, පවුලේ කර්මාන්තවලට හෝ ගෘහස්ත වැඩපලවලට යෙදවීම සාමාන්‍ය සහ සදාචාරාත්මක දෙයක් ලෙස සමාජය විසින් පිළිගනු ලැබිණි.

🌸 නමුත් වර්තමාන සමාජයීය සහ නීතිමය වටපිටාව තුළ ළමා ශ්‍රමිකත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් කර ඇත.

🌸 වයස අවුරුදු 16 ට අඩු ළමයින් කිසිදු සේවයක හෝ රැකියාවක යෙදවීම දඬුවම් ලැබිය හැකි වරදක් වන අතර, දරුවෙකුගේ මූලික කාර්යය ශ්‍රමය සැපයීම නොව අධ්‍යාපනය ලැබීම සහ ක්‍රීඩා කිරීම බව වර්තමානයේ පිළිගැනේ.

🌻 ​දරුවාගේ ස්වාධීනත්වය සහ සහභාගිත්ව අයිතිය.

🌸 පැරණි සමාජයේ දරුවන්ට ස්වාධීන අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට හෝ පවුලේ/සමාජයේ තීරණ ගැනීමට මැදිහත් වීමට අවස්ථාවක් ලැබුණේ නැත.

🌸 "වැඩිහිටියන් කියන දේ නිහඬව අසා සිටීම සහ කීකරුවීම" දරුවෙකු සතු එකම යහපත් චාරිත්‍රය ලෙස සලකනු ලැබීය.

🌸 එහෙත් වර්තමාන සංකල්ප අනුව දරුවා යනු නිකම්ම උපදෙස් ලබන්නෙකු නොවේ.

🌸 තමන්ට බලපාන ඕනෑම කරුණකදී තමන්ගේ වයසට සහ පරිණතභාවයට ගැලපෙන පරිදි ස්වාධීන අදහස් දැක්වීමට දරුවාට "සහභාගිත්ව අයිතිය" ඇති බව වර්තමාන ලෝකය පිළිගනී.

🌸 ඒ වෙනුවෙන් ළමා පාර්ලිමේන්තු සහ පාසල් මට්ටමේ ශිෂ්‍ය කමිටු වැනි විවිධ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අවස්ථාවන් ද වර්තමානයේදී නිර්මාණය කර දී ඇත.

🌻🌻 ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාථමික පාසල් සිසුන්ගේ සෞඛ්‍ය හා පෝෂණ තත්ත්වය නැංවීමට ප්‍රාථමික ගුරුවරයෙකු ලෙස ඔබට කළ හැකිදේ කුමක්ද? කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්න.

🌸 ​ප්‍රාථමික ගුරුවරයෙකුට දරුවන් සමඟ සෘජුවම කටයුතු කිරීමට ලැබෙන බැවින් පහත දෑ කළ හැකිය.

🌻 ​ළඟම ඇති සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය නිලධාරී කාර්යාලය (MOH) සමඟ සම්බන්ධීකරණය.
🌸 පාසල් සෞඛ්‍ය සායන පවත්වා දරුවන්ගේ උස, බර, පෙනීම සහ ශ්‍රවණාබාධ නියමිත පරිදි පරීක්ෂා කරවීම.

🌻 ​දිවා ආහාර වේල නිරීක්ෂණය.
🌸 රජයෙන් දෙන පාසල් දිවා ආහාර වේල (තිබේ නම්) පෝෂණීයව ලැබෙන්නේදැයි බැලීම සහ නිවසින් ගෙනෙන බෝතල් කළ කෘතිම බීම/පැකට් කළ කෑම වෙනුවට දේශීය පෝෂණීය ආහාර දිරිමත් කිරීම.

🌻 ​සෞඛ්‍ය පුරුදු පන්තිය තුළ ප්‍රායෝගික කිරීම.
🌸දිනපතා නියපොතු කපා ඇත්දැයි බැලීම, කෑමට පෙර දෑත් සේදීම සහ පන්තිය තුළ පිරිසිදු පානීය ජලය වැඩිපුර බීමට දරුවන් පෙළඹවීම.

🌻 ​සෞඛ්‍ය අධ්‍යාපනය.
🌸 ක්‍රීඩා, කවි සහ කෙටි කතා ඇසුරෙන් සමබර ආහාර වේලක වැදගත්කම සරලව කියා දීම.

​🌻🌻 ඉහත සඳහන් ක්‍රියාමාර්ග ක්‍රියාත්මක කිරීමේ දී ඔබට මුහුණ දිය හැකි අභියෝග පහක් (05) කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්න.

🌻​දෙමාපියන්ගේ දැඩි දරිද්‍රතාවය.
🌸 ගුරුවරයා කොතෙක් උපදෙස් දුන්නද ආර්ථික අපහසුතා නිසා දරුවාට පෝෂණීය ආහාර වේලක් ලබාදීමට දෙමාපියන්ට වත්කමක් නොමැති වීම.

🌻​කාලය මදිකම (විෂය නිර්දේශයේ පීඩනය)
🌸 නිශ්චිත කාල රාමුවක් තුළ විෂය කරුණු උගන්වා අවසන් කිරීමට සිදුවීම නිසා දරුවන්ගේ සෞඛ්‍ය කරුණු පිළිබඳව දිනපතා තනි තනිව සෙවීමට ගුරුවරයාට කාලය මද වීම.

🌻 ​දෙමාපියන්ගේ අනවබෝධය සහ සහයෝගය නොලැබීම.
🌸 කෘතිම ආහාරවලට පුරුදු වූ දෙමාපියන් ගුරුවරයාගේ සෞඛ්‍ය උපදෙස් නොසලකා හැරීම.

🌻 ​පාසලේ භෞතික පහසුකම් අවම වීම.
🌸 පිරිසිදු පානීය ජල පහසුකම් හෝ ක්‍රමවත් ජලනල පද්ධති නොමැති පාසල්වල දෑත් සේදීමේ වැනි පුරුදු පවත්වාගෙන යාමට අපහසු වීම.

🌻 ​දරුවන්ගේ ආහාර රුචිකත්වයේ ගැටලු.
🌸 ප්‍රාථමික වියේ දරුවන් නිවසේ හදන එළවළු, පලා වර්ග ප්‍රතික්ෂේප කර කඩචෝරුවලට පමණක් ප්‍රිය කිරීම.

​🌻🌻 “වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අර්බුදය ප්‍රාථමික පාසල් සිසුන්ගේ සෞඛ්‍ය හා පෝෂණ තත්ත්වය කෙරෙහි ප්‍රබල බලපෑමක් ඇතිකර ඇත.” ඔබ මෙම වගන්තිය සමඟ එකඟවන්නේද? නොවන්නේද යන්න සුදුසු උදාහරණ සහිතව පැහැදිලි කරන්න.

​මම මෙම වගන්තිය සමඟ සම්පූර්ණයෙන්ම එකඟ වෙමි.
​හේතු සහ උදාහරණ...

🌻 ​ආහාර උද්ධමනය සහ මන්දපෝෂණය.
🌸 ආර්ථික අර්බුදය හේතුවෙන් කිරිපිටි, බිත්තර, මාළු සහ පරිප්පු වැනි අත්‍යවශ්‍ය ප්‍රෝටීන බහුල ආහාරවල මිල අධික ලෙස ඉහළ ගියේය.
​උදාහරණ
බොහෝ අඩු ආදායම්ලාභී පවුල්වල දරුවන්ගේ වේල් ගණන සීමා වී ඇති අතර, බහුතරයක් දරුවන් කාබෝහයිඩ්‍රේට් (බත්/පාන්) පමණක් ආහාරයට ගැනීම නිසා 'ක්‍ෂයවීම්' (Wasting) සහ 'කෙටිකාලීන පෝෂණ ඌණතා' (Stunting) වැනි මන්දපෝෂණ තත්ත්වයන්ට ගොදුරු වී ඇත.

🌻 ​පාසල් උපකරණ මිල ඉහළ යාම නිසා ඇතිවන මානසික පීඩනය.
🌸 පොත්පත් සහ පාවහන් මිල ඉහළ යාම නිසා දරුවන්ට පාසල් ඒමට නොහැකි තත්ත්වයක් උදා විය. මෙය දරුවන්ගේ මානසික සෞඛ්‍යයට ඍණාත්මකව බලපායි.

🌻 ​ප්‍රවාහන සහ පොදු පහසුකම් ගැටලු.
🌸 ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම නිසා පාසල් වෑන් රථ ගාස්තු ඉහළ ගිය අතර, බොහෝ දරුවන්ට දුර කතර පයින් ඒමට සිදුවීමෙන් අධික ලෙස විඩාවට පත්වී සෞඛ්‍ය පිරිහීමට ලක්විය.

​
​🌻🌻 සුරක්ෂණ අයිතිය යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?

🌸 ​සුරක්ෂණ අයිතිය (Right to Protection) යනු දරුවෙකුගේ ශාරීරික, මානසික සහ ආත්මීය වර්ධනයට හානි පමුණුවන සියලුම ආකාරයේ ප්‍රචණ්ඩත්වයන්, අපයෝජනයන් (ලිංගික, ශාරීරික හා මානසික), නොසලකා හැරීම්, කෲරත්වයට ලක්කිරීම්, සූරාකෑම් (ළමා ශ්‍රමිකත්වය) සහ යුද ගැටුම්වලින් දරුවා ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඇති නීත්‍යානුකූල අයිතියයි.

​🌻🌻 ළමයින්ගේ සුරක්ෂණ අයිතිය තර්ජනයට ලක්විය හැකි අවස්ථා තුනක් (03) කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්න.

1) ​අන්තර්ජාලය සහ සයිබර් අවකාශය හරහා සිදුවන අපයෝජන.
🌸 තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ දරුවන් මාර්ගගත (Online) ක්‍රීඩා සහ සමාජ මාධ්‍ය හරහා විවිධ ලිංගික සූරාකෑම්වලට සහ බ්ලැක්මේල් කිරීම්වලට (Cyberbullying) ලක්වීම.

2) ​ළමා ශ්‍රමිකත්වය සහ වීදිගත වීම: පවුල් බිඳවැටීම් හෝ දරිද්‍රතාවය නිසා වයස අවුරුදු 16ට අඩු දරුවන් යාචක වෘත්තියේ, හෝටල්වල හෝ බර වැඩවල යෙදවීමෙන් ඔවුන්ගේ ආරක්ෂාව නැති වීම.

3) ​පාසල තුළ හෝ ප්‍රවාහනයේදී සිදුවන හිරිහැර (Bullying & Ragging).
🌸 වැඩිමහල් සිසුන් හෝ බාහිර පුද්ගලයන් විසින් ප්‍රාථමික දරුවන්ව ශාරීරික සහ මානසික පීඩාවන්ට ලක් කිරීම.

​🌻🌻 වර්තමානයේ ලෝකයේ ප්‍රාථමික පාසල් සිසුන්ගේ සුරක්ෂණ අයිතිය සුරැකීම සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයට ගතහැකි ක්‍රියාමාර්ග අවම වශයෙන් පහක් (05) යෝජනා කරන්න.

1) ​ගෝලීය වශයෙන් 'Cyber Safety' (සයිබර් ආරක්ෂණ) ප්‍රතිපත්ති සම්මත කිරීම.
🌸 ගූගල්, මෙටා වැනි ලෝක ප්‍රකට සමාජ මාධ්‍ය සමාගම් සමඟ එක්ව ළමුන්ට අහිතකර අන්තර්ගතයන් අවහිර කිරීමේ තාක්ෂණික පියවර දැඩි කිරීම.

2) ​යුද ගැටුම් පවතින කලාපවල සෘජු මැදිහත්වීම.
🌸 UNICEF වැනි ආයතන හරහා යුද පීඩිත රටවල (උදා: පලස්තීනය, යුක්‍රේනය) ප්‍රාථමික දරුවන් වහාම ආරක්ෂිත කලාප වෙත මුදා හැරීම සහ ඔවුන්ට සහන සැලසීම.

3) ​දුප්පත් රටවල පාසල් පෝෂණ වැඩසටහන් සඳහා අරමුදල් සැපයීම.
🌸 ළමුන් ආහාර සොයා වීදිවලට පැමිණ අපයෝජනයට ලක්වීම වැළැක්වීමට පාසල තුළදීම ආහාර සහ රැකවරණය තහවුරු කිරීම.

4) ​ළමා හිංසනයට එරෙහි ජාත්‍යන්තර අධීක්ෂණ කමිටු ශක්තිමත් කිරීම.
🌸 එක් එක් රටවල සිදුවන ළමා අයිතිවාසිකම් කඩවීම් පිළිබඳව වාර්තා ලබාගෙන, එම රජයන්ට නීති දැඩි කරන ලෙස රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික බලපෑම් කිරීම.

5) ​ගුරුවරුන් සහ දෙමාපියන් සඳහා ගෝලීය මට්ටමින් නොමිලේ ඉගෙනුම් මෙවලම් (E-learning tools) හඳුන්වාදීම.
🌸 ළමා ආරක්ෂාව පිළිබඳව ලෝකය පුරා සිටින ප්‍රජාව දැනුවත් කිරීමට විවිධ භාෂාවලින් කෙටි පාඨමාලා සහ වැඩසටහන් සම්පාදනය කිරීම.
​

​🌻🌻 ශ්‍රී ලංකාවේ මහජනතාවගේ ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ දැනුවත් භාවය ඉහළ නැංවීමේ දී ශ්‍රව්‍ය-දෘශ්‍ය මාධ්‍යයන්හි දක්නට ලැබෙන දුර්වලතා අවම වශයෙන් තුනක් (03) සඳහන් කරන්න.

1) ​වාණිජ පරමාර්ථවලට මුල්තැන දීම.
රූපවාහිනී සහ ගුවන්විදුලි නාලිකා තම 'TRP/Ratings' සහ වෙළඳ දැන්වීම් ලාභය සලකමින් ළමා වැඩසටහන් හෝ දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් සඳහා ප්‍රධාන කාලවේලාවන් (Prime time) වෙන් නොකිරීම.

2) ​ළමා අයිතිවාසිකම්/පුවත් ආන්දෝලනාත්මක ලෙස වාර්තා කිරීම (Sensationalism).
🌸 ළමා අපයෝජනයක් සිදු වූ විට දරුවාගේ රහස්‍යභාවය හා මානසිකත්වය නොතකා, ප්‍රේක්ෂක ආකර්ෂණය ලබාගැනීම සඳහා සිද්ධිය ඕපාදූපයක් ලෙස විකාශනය කිරීම.

4) ​වැඩසටහන්වල නිර්මාණශීලීභාවය අවම වීම.
🌸 ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ වැඩසටහන් කම්මැලි, දේශන ස්වරූපයෙන් පැවැත්වීම නිසා මහජනතාව ඒවා නැරඹීමට හෝ සවන්දීමට පෙළඹෙන්නේ නැත.

​🌻🌻 එම දුර්වලතා ඇතිවීමට බලපාන හේතු මොනවාද?
නිදසුන් සමඟ පැහැදිලි කරන්න.

1) ​නාලිකා අතර පවතින දැඩි තරඟකාරිත්වය.
​නිදසුන
සමාජ සත්කාරක වැඩසටහන්වලට වඩා මෙගා ටෙලිනාට්‍ය සහ දේශපාලන සංවාදවලට වැඩි ප්‍රේක්ෂක පිරිසක් සිටින බැවින්, නාලිකා ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳ වැඩසටහන් (රාත්‍රී 10 න් පසුව වැනි) අවිවේකී වෙලාවල විකාශනය කිරීම.

2) ​මාධ්‍යවේදීන්ගේ වෘත්තීය පුහුණුවක් නොමැතිකම.
🌸 ළමා මනෝවිද්‍යාව හෝ ළමා නීති පිළිබඳ මාධ්‍ය ආයතනවල සිටින වාර්තාකරුවන්ට නිසි අවබෝධයක් නොමැති වීම.
​නිදසුන
අපයෝජනයට ලක් වූ දරුවෙකුගේ නිවසට ගොස් දෙමාපියන් හඬන ආකාරය සහ දරුවා ඉගෙන ගන්නා පාසලේ දර්ශන පෙන්වීම මඟින් දරුවාගේ අනන්‍යතාවය හෙළිදරව් කිරීම.

3) ​නිසි මාධ්‍ය නියාමනයක් (Regulation) නොමැතිකම.
🌸 ළමා අයිතිවාසිකම් උල්ලංඝනය කරන නාලිකාවලට එරෙහිව පියවර ගැනීමට ශක්තිමත් ස්වාධීන මාධ්‍ය නියාමන මණ්ඩලයක් ලංකාව තුළ ක්‍රියාත්මක නොවීම.

​🌻🌻 ඔබ ඉහත පිළිතුරෙහි සඳහන් කළ දුර්වලතා මඟහරවා ගැනීමට ගතයුතු නිර්මාණශීලී යෝජනා තුනක් (03) සුදුසු උදාහරණ සහිතව පැහැදිලි කරන්න.

1) ​කෙටි නාට්‍ය, 'Social Media Reels' සහ සජීවීකරණ (Animations) භාවිතය.
සාම්ප්‍රදායික සාකච්ඡා කලාවෙන් බැහැර වී මිනිසුන් ඉක්මනින් වැළඳගන්නා කෙටි දෘශ්‍ය මාධ්‍ය ආකෘති භාවිත කිරීම.
​උදාහරණ:
ප්‍රසිද්ධ කාටූන් චරිත හෝ ජනප්‍රිය රංගන ශිල්පීන් යොදාගෙන ළමා ආරක්ෂාව පිළිබඳ තත්පර 30-60 ක ආකර්ෂණීය වීඩියෝ නිපදවා Facebook, TikTok සහ YouTube හරහා ප්‍රචාරය කිරීම.

2) ​මාධ්‍ය ආයතන සඳහා අනිවාර්ය 'ළමා මාධ්‍ය ආචාරධර්ම පද්ධතියක්' (Code of Ethics) පැනවීම.
​උදාහරණ:
ළමයින් සම්බන්ධ පුවත් වාර්තා කිරීමේදී දරුවාගේ මුහුණ බොඳ කිරීම (Blur), ගමේ හෝ පාසලේ නම භාවිත නොකිරීම නීතියක් ලෙසම අනිවාර්ය කිරීම සහ එය කඩකරන නාලිකාවල බලපත්‍ර තහනම් කිරීමේ නීති ගෙන ඒම.

3) ​'Edutainment' (අධ්‍යාපනික විනෝදාස්වාද) වැඩසටහන් නිර්මාණය.
🌸 පවුලේ සැමට එකට වාඩි වී නැරඹිය හැකි පරිදි විනෝදාස්වාදය සමඟ ළමා අයිතිවාසිකම් පණිවිඩ මුසු කිරීම.
​උදාහරණ:
පාසල් දරුවන් සහ දෙමාපියන් එකට සහභාගි වන රූපවාහිනී රියැලිටි හෝ ප්‍රශ්න විචාරාත්මක වැඩසටහන් (Quiz Shows) පවත්වා, ඒ අතරතුර ළමා අයිතිවාසිකම් සහ නීති පිළිබඳ ප්‍රශ්න ඇතුළත් කර සමාජය දැනුවත් කිරීම.

(පාඨක ඉල්ලීමක් මත සකස් කරන ලදී.

ගුරු අභිමානී Guru Abhimani
නයන්ති අලුත්ගේ
(B.A., P.G.D.E., M.Ed)

🌻🌻🌻 එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් සම්මුතිය (UNCRC)

01. එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් සම්මුතිය (UNCRC) කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්න.

🌸 එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් සම්මුතිය (UNCRC) යනු වයස අවුරුදු 18 ට අඩු සෑම මිනිසෙකුගේම සිවිල්, දේශපාලනික, ආර්ථික, සමාජීය සහ සංස්කෘතික අයිතිවාසිකම් ආරක්ෂා කිරීම වෙනුවෙන් 1989 දී සම්මත කරගත් ජාත්‍යන්තර මානව හිමිකම් ගිවිසුමකි. මූලික මානව හිමිකම් 54ක් ඇතුළත්ය.

🌸 මෙහි ප්‍රධාන මූලධර්ම 4ක් පදනම් කරගෙන අයිතිවාසිකම් වර්ගීකරණය කර ඇත.
1) ජීවත්වීමේ අයිතිය.
ආහාර, නවාතැන් සහ සෞඛ්‍ය පහසුකම් ලැබීමේ අයිතිය.

2) සංවර්ධනය වීමේ අයිතිය.
අධ්‍යාපනය, ක්‍රීඩාව සහ සංස්කෘතික කටයුතුවලට සම්බන්ධ වීමේ අයිතිය.

3) ආරක්ෂාව ලැබීමේ අයිතිය.
ප්‍රචණ්ඩත්වය, අපයෝජනය, නොසලකා හැරීම සහ සූරාකෑමෙන් ආරක්ෂා වීමේ අයිතිය.

4) සහභාගීත්ව අයිතිය.
තමන්ට බලපාන තීරණ ගැනීමේදී අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට සහ ඊට ඇහුම්කන් දීමට ඇති අයිතිය.

02. නිදහසින් පසු ශ්‍රී ලංකා රජය ළමා අයිතිවාසිකම් සුරැකීම සඳහා ක්‍රියාත්මක කළ වැදගත් ක්‍රියාමාර්ග 5ක් ලියන්න.
1. නිදහස් අධ්‍යාපන සහ සෞඛ්‍ය ප්‍රතිපත්තිය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම.
සෑම දරුවෙකුටම සමාන අධ්‍යාපන සහ නොමිලේ සෞඛ්‍ය පහසුකම් ලබාදීම.

2. ළමා ආරක්ෂක පනත් සහ ආයතන පිහිටුවීම.
1998 අංක 50 දරන ජාතික ළමා රක්ෂක අධිකාරිය (NCPA) පිහිටුවා ළමා ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම.

3. එක්සත් ජාතීන්ගේ ළමා අයිතිවාසිකම් සම්මුතිය (UNCRC) අපරානුමත කිරීම.
1991 දී ශ්‍රී ලංකාව මෙයට අත්සන් තබා එකඟතාවය පළ කිරීම.

4. අනිවාර්ය අධ්‍යාපන නීති රීති පැනවීම.
වයස අවුරුදු 5-16 අතර සෑම දරුවෙකුටම පාසල් අධ්‍යාපනය අනිවාර්ය කිරීම.

5. දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය සංශෝධනය කිරීම.
1995 අංක 22 දරන දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය සංශෝධනය මඟින් ළමා අපයෝජන, කෲරත්වය සහ සූරාකෑමට එරෙහිව දැඩි දඬුවම් නියම කිරීම.

03. 1948 – 2019 කාලය තුළ ශ්‍රී ලංකාව විසින් සම්මත කරගනු ලැබූ ළමා සුභසාධනයට අදාළ අණපනත් 5ක් නම් කරන්න.
1. 1956 අංක 47 දරන කාන්තාවන්, තරුණයන් සහ ළමයින් සේවයේ යෙදවීමේ පනත.

2. 1998 අංක 50 දරන ජාතික ළමා ආරක්ෂක අධිකාරිය පනත.

3. 1995 අංක 22 දරන දණ්ඩ නීති සංග්‍රහය (සංශෝධන) පනත.
(ළමා අපරාධවලට අදාළව)

4. 2005 අංක 34 දරන දේශීය ප්‍රචණ්ඩ ක්‍රියා වැළැක්වීමේ පනත.
(ළමුන් නිවෙස් තුළ ප්‍රචණ්ඩත්වයෙන් ආරක්ෂා කිරීමට)

5. 1939 අංක 48 දරන ළමයින් හා තරුණයන් පිළිබඳ ආඥාපනත.
(නිදහසින් පසු අවස්ථා කිහිපයකදීම සංශෝධනය කර ක්‍රියාත්මක කරන ලදී).

04. විශේෂ තත්ත්වයන් යටතේ සිටින ළමයින් කවුරුන්දැයි නිර්වචනය කර එම ළමයින්ට රැකවරණය සැපයීමේදී රජයේ වගකීම් 3ක් කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්න.

නිර්වචනය.
විශේෂ තත්ත්වයන් යටතේ සිටින ළමුන් යනු සාමාන්‍ය සමාජයීය, ආර්ථික හෝ ශාරීරික වටපිටාවෙන් බැහැරව, අතිශය අවදානම් සහගත තත්ත්වයන්ට මුහුණ දී සිටින (උදා: අනාථ වූ, ආබාධිත, යුද්ධයෙන් හෝ ස්වභාවික විපත්වලින් පීඩාවට පත්, මත්ද්‍රව්‍යවලට ඇබ්බැහි වූ හෝ වීදි දරුවන්) සුවිශේෂී රැකවරණයක් සහ අවධානයක් අවශ්‍ය දරුවන්ය.

රජයේ වගකීම් 3ක්..
1. ආයතනික හෝ විකල්ප රැකවරණය සැලසීම.
දෙමාපියන් නොමැති හෝ අතහැර දැමූ දරුවන්ට පරිවාස නිවාස, ළමා නිවාස හෝ පෝෂණ රැකවරණ (Foster care) ක්‍රමවේද සැපයීම.

2. ප්‍රවේශ විය හැකි පරිසරයක් සහ විශේෂ අධ්‍යාපනයක් ලබාදීම.
විශේෂ අවශ්‍යතා ඇති (ආබාධිත) දරුවන්ට ගැලපෙන අධ්‍යාපන ක්‍රම සහ භෞතික පහසුකම් (Ramps ආදිය) රජයේ පාසල් තුළ නිර්මාණය කිරීම.

3. ප්‍රතිනගා සිටුවීමේ සහ උපදේශන සේවා සැපයීම.
ළමා අපයෝජන හෝ සූරාකෑමට ලක්වූ දරුවන්ට මානසික උපදේශන (Counseling) ලබාදී නැවත සමාජගත කිරීමට ක්‍රියා කිරීම.

05. 1941 අංක 24 දරන ළමයින් දරුකමට හදා ගැනීමේ ආඥාපනතේ සඳහන් සුවිශේෂී කරුණු 5ක් දක්වන්න.

1. නීත්‍යානුකූල භාවය.
දරුකමට හදා ගැනීමක් වලංගු වීමට නම් එය අනිවාර්යයෙන්ම දිසා අධිකරණ නියෝගයක් මඟින් සිදු කළ යුතුය.

2. වයස් සීමාව.
දරුකමට හදා ගනු ලබන දරුවා වයස අවුරුදු 14 ට අඩු (සංශෝධන අනුව 18 ට අඩු) අයෙකු විය යුතුය.

3. දරුකමට හදාගන්නාගේ වයස් පරතරය.
දරුකමට හදාගන්නා තැනැත්තා සහ දරුවා අතර වයස් පරතරය අවම වශයෙන් අවුරුදු 21ක් විය යුතුය (දෙමාපියන්ගේ ලේ නෑයෙකු නොවන අවස්ථාවලදී).

4. ලිංගභේදය පිළිබඳ සීමා.
තනි පිරිමි පුද්ගලයෙකුට ගැහැණු දරුවෙකු දරුකමට හදා ගැනීමට අධිකරණය සාමාන්‍යයෙන් අවසර නොදේ (සුවිශේෂී අවස්ථාවක මිස).

5. නීතිමය අයිතිවාසිකම්.
දරුකමට හදාගත් පසු එම දරුවාට, එම පවුලේම උපන් දරුවෙකුට හිමිවන නීත්‍යානුකූල උරුමයන් සහ දේපළ අයිතිවාසිකම් හිමිවේ.

06. ළමයින්ට අදාළව “සහභාගිත්ව අයිතිය” යන්නෙහි අදහස කෙටියෙන් පැහැදිලි කරන්න.

🌸 “සහභාගිත්ව අයිතිය” යනු දරුවන්ට තමන්ට බලපාන පවුලේ, පාසලේ හෝ සමාජයේ ඕනෑම තීරණයකදී, තම වයස සහ පරිණතභාවයට ගැලපෙන පරිදි නිදහසේ අදහස් ප්‍රකාශ කිරීමට, තොරතුරු සෙවීමට සහ එම අදහස්වලට වැඩිහිටියන්ගේ නිසි අවධානය ලබා ගැනීමට ඇති අයිතියයි.
🌸 මෙයින් අදහස් කරන්නේ දරුවන් උදාසීන ලබන්නන් පිරිසක් නොව, තමන්ගේ ජීවිතය හැඩගස්වන තීරණවල ක්‍රියාකාරී කොටස්කරුවන් බවයි.

07. ළමා අයිතිවාසිකම් පිළිබඳව ප්‍රජාව දැනුවත් කිරීමෙන් අත්වන වාසි 5ක් ලියන්න.
1. ළමා අපයෝජන සහ ප්‍රචණ්ඩත්වය අවම වීම.
ප්‍රජාව දැනුවත් වූ විට ළමයින්ට සිදුවන හිංසන කල්තියා හඳුනාගෙන ඒවා වැළැක්වීමට පෙළඹේ.

2. දරුවන්ගේ අධ්‍යාපන අයිතිය තහවුරු වීම.
ළමා ශ්‍රමිකත්වය තුරන් වී සෑම දරුවෙකුටම පාසල් අධ්‍යාපනය ලබාදීමට දෙමාපියන් උනන්දු වීම.

3. ළමා සහභාගිත්වය වර්ධනය වීම.
නිවසේදී සහ සමාජයේදී දරුවන්ට සවන් දීමට වැඩිහිටියන් හුරුවීම නිසා දරුවන්ගේ පෞරුෂය වර්ධනය වීම.

4. නීතිය ක්‍රියාත්මක කිරීමට සහාය ලැබීම.
ළමා අයිතිවාසිකම් කඩවීමකදී ප්‍රජාව විසින් 1929 වැනි දුරකථන අංක හෝ පොලිසිය දැනුවත් කර නීතිමය පියවර ගැනීමට ඉදිරිපත් වීම.

5. යහපත් අනාගත පරපුරක් බිහිවීම.
ආදරය සහ රැකවරණය මැද අයිතිවාසිකම් භුක්ති විඳින දරුවන්, අනාගතයේදී වගකිවයුතු පුරවැසියන් බවට පත්වීම.

08. පාසල් විවේක කාලයේදී ප්‍රාථමික සිසුන්ගේ සුරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ ප්‍රාථමික පන්තිභාර ගුරුවරුන්ගේ වගකීම් 5ක් ලැයිස්තුගත කරන්න.

1. නිරන්තර නිරීක්ෂණය (Supervision).
විවේක කාලයේදී සිසුන් ක්‍රීඩා කරන ස්ථාන, පන්ති කාමර සහ වැසිකිළි පද්ධති අසල අවධානයෙන් පසුවීම.

2. අනතුරුදායක ස්ථානවලින් ඈත් කර තැබීම.
ළිං, තාප්ප, ගොඩනැඟිලි ද්‍රව්‍ය පවතින ස්ථාන හෝ පඩිපෙළවල් අසල දරුවන් දුව පැන ඇවිදීම වැළැක්වීම.

3. ආහාර ගැනීමේදී පිරිසිදුකම සහ ආරක්ෂාව තහවුරු කිරීම.
දරුවන් ආහාර ගැනීමට පෙර දෑත් සේදීම සහ හුස්ම හිරවීම් වැනි අනතුරු නොවීමට බලා ගැනීම.

4. පන්ති කාමරයේ භෞතික ආරක්ෂාව.
විවේක කාලයේදී පන්ති කාමරයේ විදුලි පේනු, තියුණු උපකරණ හෝ ඩෙස්ක් පුටු නිසා දරුවන්ට අනතුරක් නොවන සේ තැබීම.

5. පළමු ආධාර සහ හදිසි ප්‍රතිචාර.
යම් දරුවෙකු තුවාල ලැබුවහොත් හෝ අසනීප වුවහොත් වහාම ප්‍රථමාධාර ලබාදීමට සහ විදුහල්පති/දෙමාපියන් දැනුවත් කිරීමට පියවර ගැනීම.

(පාඨක ඉල්ලීමක් මත සකස් කරන ලදී. )

ගුරු අභිමානී Guru Abhimani
නයන්ති අලුත්ගේ
(B.A., P.G.D.E., M.Ed)