12/06/2026
අද වන විට මුළු මහත් ලෝකයම මුහුණ දෙන ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ දේශගුණික විපර්යාසයන් ය. කාලයෙන් කාලයට ලෝකයේ විවිධ ප්‍රදේශවලින් අසන්නට ලැබෙන අධික උෂ්ණත්වය, දරුණු නියඟයන් මෙන්ම ක්ෂණික ගංවතුර තත්ත්වයන් පිටුපස ඇති ප්‍රධානතම ස්වාභාවික බලවේගයක් ලෙස ‘එල් නිනෝ’ (El Niño) තත්ත්වය හඳුන්වා දිය හැකිය. සරලවම කිවහොත්, මෙය සමස්ත ගෝලීය දේශගුණික රටාවම උඩුයටිකුරු කිරීමට සමත් ප්‍රබල පාරිසරික සංසිද්ධියකි.
මොකක්ද මේ ‘එල් නිනෝ’ කියන්නේ?
-----------------------------
‘එල් නිනෝ’ යනු පැසිෆික් සාගරය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් සිදුවන ස්වාභාවික සාගරික සහ වායුගෝලීය වෙනස්වීම් රටාවකි. මෙහිදී සිදුවන්නේ **පැසිෆික් සාගරයේ මධ්‍යම සහ නැඟෙනහිර (විශේෂයෙන්ම දකුණු ඇමරිකාවට ආසන්න) මුහුදු පෘෂ්ඨයේ ජල උෂ්ණත්වය සාමාන්‍ය මට්ටමට වඩා අසාමාන්‍ය ලෙස රත් වීමයි.** ස්පාඤ්ඤ භාෂාවෙන් "එල් නිනෝ" යන්නෙහි තේරුම "කුඩා පිරිමි දරුවා" නැතහොත් "ජේසු බිළිඳා" යන්නයි. දකුණු ඇමරිකාවේ පේරු රාජ්‍යයේ ධීවරයින්ට නත්තල් කාලයේදී මුහුදු ජලය අසාමාන්‍ය ලෙස රත් වීම මුල් කරගෙන මෙම සංසිද්ධිය මුලින්ම නිරීක්ෂණය වූ බැවින් ඔවුන් විසින් මෙම නම තබන ලදී.
එල් නිනෝ ඇතිවන්නේ කෙසේද?
-----------------------
මෙම තත්ත්වය වටහා ගැනීමට නම් සාගරයේ පවතින සාමාන්‍ය ස්වභාවය හඳුනාගත යුතුය.
සාමාන්‍ය තත්ත්වය:
සාමාන්‍ය කාලවලදී පෘථිවියේ පවතින ශක්තිමත් ගෝලීය සුළං (Trade Winds) මඟින් පැසිෆික් සාගරයේ මතුපිට ඇති උණුසුම් ජලය බටහිර දෙසට, එනම් ආසියාව සහ ඕස්ට්‍රේලියාව දෙසට තල්ලු කරයි. එවිට දකුණු ඇමරිකානු වෙරළට යටින් ඇති පෝෂ්‍ය පදාර්ථවලින් පිරි සිසිල් ජලය මතුපිටට පැමිණේ.
එල් නිනෝ තත්ත්වය:
නමුත් වසර කිහිපයකට වරක් (සාමාන්‍යයෙන් වසර 2ත් 7ත් අතර කාලයකදී) මෙම සුළං රටාව දුර්වල වේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස බටහිර දෙසට තල්ලු වී තිබූ උණුසුම් ජල කඳ නැවතත් දකුණු ඇමරිකාව දෙසට ගලා එන්නට පටන් ගනී. මේ හේතුවෙන් මධ්‍යම සහ නැඟෙනහිර පැසිෆික් සාගර කලාපය පුරා විශාල උණුසුම් ජල තීරයක් නිර්මාණය වේ.
ගෝලීය වශයෙන් සිදුවන බලපෑම්
-------------------------+
සාගර ජලය මෙලෙස රත් වූ විට, ඒ හරහා ගමන් කරන වායු ධාරාවන් සහ වලාකුළු නිර්මාණය වන රටාවන් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වේ. මෙය ලෝකයේ විවිධ කලාපවලට බලපාන්නේ එකිනෙකට පරස්පර ආකාරයෙනි.
| බලපෑමේ ස්වභාවය සහ ගොදුරු වන කලාප
---------------------------
අධික වැසි සහ මහා ගංවතුර
සාමාන්‍යයෙන් වියළි කාලගුණයක් පවතින දකුණු ඇමරිකාවේ පේරු, ඉක්වදෝරය වැනි රටවලට මෙන්ම ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ දකුණු දිග ප්‍රදේශවලට මහා වැසි සහ නායයෑම් ඇති කරයි.
දරුණු නියඟ සහ ලැව්ගිනි
සාමාන්‍යයෙන් හොඳින් වැසි ලැබෙන ඕස්ට්‍රේලියාව, ඉන්දුනීසියාව, පිලිපීනය සහ දකුණු ආසියාතික රටවලට (ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව ඇතුළුව) මෝසම් වැසි අහිමි කරමින් දරුණු නියඟයන් ඇති කරයි.
|ගෝලීය උෂ්ණත්වය ඉහළ යාම
සාගරයෙන් විශාල වශයෙන් තාපය වායුගෝලයට මුදා හැරීම නිසා, එල් නිනෝ පවතින වසරවලදී සමස්ත පෘථිවියේම සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය ඉහළ යයි. |
🔥🔥🔥 ශ්‍රී ලංකාවට සහ කලාපයට ඇති බලපෑම
දකුණු ආසියාතික රටක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවටද එල් නිනෝ තත්ත්වය සෘජුවම බලපායි. මෙහිදී ප්‍රධාන වශයෙන්ම නිරිතදිග මෝසම් වැසි රටාව දුර්වල වී, දිවයිනේ බොහෝ ප්‍රදේශවලට බලාපොරොත්තු වන වැසි නොලැබී යා හැක. මෙහි අවසාන ප්‍රතිඵලය වන්නේ:
1. කෘෂිකර්මාන්තය අඩාල වීම:
වී ඇතුළු බෝග වගාවන්ට අවශ්‍ය ජලය නොමැති වීමෙන් අස්වැන්න පාලනය වී ආහාර සුරක්ෂිතතාවයට තර්ජනයක් වීම.
2. පානීය ජල හිඟය:
ජලාශ සහ භූගත ජල මට්ටම් පහළ යාම.
3. විදුලි අර්බුද: ජල විදුලි උත්පාදනය අඩාල වීම නිසා බලශක්ති ක්ෂේත්‍රයට දැඩි බලපෑම් එල්ල වීම.
අවසාන අදහස
-----------------
එල් නිනෝ යනු මිනිසා විසින් නිර්මාණය කරන ලද තත්ත්වයක් නොවූවත්, මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා සිදුවන "ගෝලීය උණුසුම් වීම" (Global Warming) හේතුවෙන් එල් නිනෝ තත්ත්වයන් ඇති වන වාර ගණන සහ එහි දරුණුකම ඉහළ ගොස් ඇති බව විද්‍යාඥයෝ පෙන්වා දෙති.
එබැවින්, පූර්ව දේශගුණික අනාවැකි පිළිබඳව අවධානයෙන් සිටිමින්, ජලය සහ ආහාර සුරක්ෂිතතාව වෙනුවෙන් ජාතික මට්ටමින් කල්තියා සූදානම් වීම මෙවැනි ස්වාභාවික ව්‍යසනයන්ගෙන් සිදුවන හානිය අවම කර ගැනීමට ඇති එකම මඟයි.
©Guru paara
අනවසරයෙන් උපුටා ගැනීම තහනම්
