Indu Weerasinghe - Biology

රසායනික උපාගම හරහා ස්නායු ආවේග ගමන් කරන්නේ කොහොමද? 🧠 එය සිදුවන ආකාරය/යාන්ත්‍රණය ගැන අපි අද කතා කරමු!👇

ඔබගේ Biology දැනුම වැඩිදියුණු කරගැනීමට මේ Video එක Save කරගන්න. යාලුවන්ටත් බලන්න Share කරන්න.

* ⚡ අක්සන අග්‍රස්ථයේදී ක්‍රියා විභවයක් මගින් පූර්ව උපාගම සෛලයේ ප්ලාස්ම පටලය විධ්‍රැවනය කරයි.

* 🔬 පූර්ව උපාගම පර්යන්තයේ විධ්‍රැවනය නිසා Ca²⁺ මේ අග්‍රස්ථය තුළට විසරණය වෙයි.

* 💥 Ca²⁺ සාන්ද්‍රණය ඉහළ යාම නිසා ස්නායු සම්ප්‍රේෂක සහිත උපාගම ආශයිකා පූර්ව උපාගම පටලයට බැඳී, ස්නායු සම්ප්‍රේෂක උපාගම පැල්ම තුළට නිදහස් කරයි.

* 🌊 ස්නායු සම්ප්‍රේෂක උපාගම පැල්ම හරහා විසරණය වී, පශ්ච උපාගම පටලයෙහි ඇති විශිෂ්ට ප්‍රතිග්‍රාහකවලට බැඳී ඒවා සක්‍රීය කරයි.

* 🔑 උදාහරණයක් ලෙස, ඇසිටයිල් කෝලීන් බැඳීම මගින් පශ්ච උපාගම පටලය හරහා K⁺ හා Na⁺ අයන විසරණය වීමට ඉඩ සලසයි.

* ⚡️ මේ මගින් පශ්ච උපාගම පටලයෙහි විධ්‍රැවනයක් සිදු වන අතර, එය ක්‍රියාවිභවය කරා ළඟා වෙයි.

🛑 ක්‍රියාවලිය නතර කරන්නේ කොහොමද?
ස්නායු ආවේගය ගමන් කිරීමෙන් අනතුරුව සංඥාව පහත සඳහන් ක්‍රමයකින් නතර කරයි:

1️⃣ ස්නායු සම්ප්‍රේෂක එන්සයිමිය ජල විච්ඡේදනය.
2️⃣ පූර්ව උපාගම පර්යන්තය තුළට ස්නායු සම්ප්‍රේෂක ප්‍රතිග්‍රහණය.

💡 මේ ක්‍රියාවලියේදී වැදගත්ම වන ස්නායු සම්ප්‍රේෂක (සුලභ උදාහරණයක්: ඇසිටයිල් කෝලීන්) යනු පූර්ව උපාගම නියුරෝනවල උපාගම පර්යන්තයෙන් නිදහස් වී, උපාගම පැල්ම හරහා විසරණය වී පශ්ච උපාගම පටලයේ ඇති ප්‍රතිග්‍රාහකවලට බැඳී ප්‍රතිචාරයක් උත්ප්‍රේරණය කරන අණු වේ.

INDU WEERASINGHE A/L BIOLOGY
Contact : 071 4094604
Whatsapp: 071 4094604 | 077 9718230

ප්‍රභාසංශ්ලේෂණය සිදුවන හරිතලව අන්වීක්ෂයකින් පෙනෙන්නේ කොහොමද කියලා ඔයාලා දැකලා තියෙනවාද? 🍃

මෙය ශාක සෛල තුළ හරිතලව පිහිටා ඇති ආකාරය පෙන්වන පැහැදිලි දර්ශනයකි. සජීවී පත්‍රයකදී, සෛලප්ලාස්මික ප්‍රවාහය (cytoplasmic streaming / cyclosis) නිසා මේවා සෛලය තුළ චලනය වන ආකාරයද දැකගත හැක.

ඔබේ විභාගයට අවශ්‍ය දැනුම වර්ධනය කරගැනීම සඳහා මෙය Save කරගන්න! 🎯

- INDU WEERASINGHE BIOLOGY
Contact: 071 4094604 | 077 971 8230

🧬 අනූනනය

🔬 අනූනනය යනු එක් මාතෘ න්‍යෂ්ටියකින්, ප්‍රවේණිකව සර්වසම දුහිතෘ න්‍යෂ්ටි දෙකක් නිපදවන න්‍යෂ්ටික විභාජනයකි.
සෛල චක්‍රයක ක්‍රියා ඉගෙනීම පහසු වීම සඳහා, ප්‍රාක් කලාව, පෙරයෝග කලාව, යෝග කලාව, වියෝග කලාව සහ අන්ත කලාව ලෙස අවධි පහකට බෙදයි.

🧶 1. ප්‍රාක් කලාව

ක්‍රොමැටින් තන්තු කෙටි වීම හා ඝනකම් වීම මගින් ඝන වී වර්ණදේහ බවට පරිවර්තනය වේ. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස වර්ණදේහ ආලෝක අන්වීක්ෂයෙන් පෙනේ. න්‍යෂ්ටිකාව අතුරුදහන් වී යන අතර, සෙන්ට්‍රොමියරය මගින් සම්බන්ධ වී ඇති සහෝදර වර්ණදේහාංශ දෙකක් සහිතව වර්ණදේහ පෙනේ. කොහෙසින් නමැති විශේෂ ප්‍රෝටීන මගින් සහෝදර වර්ණ දේහාංශවල වර්ණදේහ බාහු බැඳී ඇත. අනූනන තර්කුව සෑදීම ආරම්භ වේ. තර්කුව හැදෙන්නේ එකතු වූ ක්ෂුද්‍රනාලිකා සංකීර්ණයකිනි. තර්කුවට කේන්ද්‍රදේහය, තර්කු ක්ෂුද්‍රනාලිකා හා තාරකා ඇතුළත්ය. කේන්ද්‍රදේහ දෙක අතර, ක්ෂුද්‍රනාලිකා දික් වීම හේතු කොට ගෙන කේන්ද්‍රදේහ සෛලයේ ප්‍රතිවිරුද්ධ ධ්‍රැව දෙසට චලනය වේ. කේන්ද්‍ර දේහය හෝ සෙන්ට්‍රියෝල ශාක සෛලවල නැත. නමුත් සෛල විභාජනයේදී එකතුවූ ක්ෂුද්‍ර නාලිකා සංකීර්ණය මගින් තර්කුව සෑදේ.

💥 2. පෙර යෝග කලාව

න්‍යෂ්ටික ආවරණය බිඳී යයි. වර්ණදේහ තවදුරටත් ඝන බවට පත් වේ. කයිනෙටොකෝර් නමින් හැඳින්වෙන විශේෂ ප්‍රෝටීනයක් මගින් එක් එක් වර්ණදේහයේ වර්ණදේහාංශවල සෙන්ට්‍රොමියරය අසල දී සම්බන්ධ වේ.
වර්ණදේහවල කයිනෙටොකෝර්වලට සම්බන්ධ වී ඇති සමහර ක්ෂුද්‍රනාලිකා වර්ණදේහ ඉදිරියට හා පසුපසට චලනය කරවයි.
කයිනෙටොකෝර්වලට සම්බන්ධ නොවූ ක්ෂුද්‍රනාලිකා ප්‍රතිවිරුද්ධ ධ්‍රැවවල සිට එන ක්ෂුද්‍රනාලිකා සමග අන්තර්ක්‍රියා කරයි.

📏 3. යෝග කලාව

කේන්ද්‍ර දේහ ප්‍රතිවිරුද්ධ ධ්‍රැව දෙසට ළඟා වෙයි. එක් එක් ධ්‍රැවයේ සිට සම දුරකින් පිහිටි යෝග කලා තලය ලෙස හඳුන්වන ස්ථානයකට වර්ණදේහ පැමිණ ඇත. සෑම වර්ණදේහයක ම සෙන්ට්‍රොමියර යෝග කලා තලය මත පිහිටයි. මේ කලාව අවසාන වන විට සෛලයේ එක් එක් වර්ණදේහය ඒවායේ සෙන්ට්‍රොමියරය අසල දී කයිනෙටොකෝර් ක්ෂුද්‍රනාලිකාවලට බැඳී යෝග කලා තලයේ පෙළගැසී පවතී.

↔️ 4. වියෝග කලාව

සහෝදර වර්ණදේහාංශ සෙන්ට්‍රොමියරයෙන් වෙන් වේ. කයිනෙටොකෝර්වලට සම්බන්ධ වූ ක්ෂුද්‍රනාලිකා කෙටි වී වර්ණදේහාංශ ප්‍රතිවිරුද්ධ ධ්‍රැව දෙසට ඇදේ. කයිනෙටොකෝර්වලට සම්බන්ධ නොවූ ක්ෂුද්‍රනාලිකා දිගු වීම නිසා සෛලය දිගින් වැඩි වේ. යෝග කලාව අවසාන වීමත් සමග සමාන හා සම්පූර්ණ වර්ණදේහ කට්ටල සෛලයේ එක් එක් ධ්‍රැවයේ පිහිටයි.

✌️ 5. අන්ත කලාව

ප්‍රතිවිරුද්ධ ධ්‍රැවවල ඇති එක් එක් වර්ණදේහ කට්ටලය වටා න්‍යෂ්ටි ආවරණය නැවත සෑදේ. න්‍යෂ්ටිකාව නැවත දර්ශනය වේ. තර්කු ක්ෂුද්‍ර නාලිකා විබහුඅවයවීකරණය වේ. ක්‍රොමැටින් සෑදීමට වර්ණදේහ ලෙහී ඝන වීම අඩු වේ. එකිනෙකට ප්‍රවේණිකව සර්වසම දුහිතෘ න්‍යෂ්ටි සෑදේ.

- INDU WEERASINGHE BIOLOGY
Contact : 071 4094604 | 077 9718230