15/05/2026
«Тауды қорламай даланы көтеру» — бұл дәйексөз үлкен мерейтой қарсаңында Шығыс Қазақстан оқушыларын біріктірген Google Meet-тегі ерекше цифрлық сабақтың лейтмотивіне айналды.
Әр ұлттың тарихы оның ар-ұжданы мен тірегіне айналатын есімдерге толы. Кейде мұндай адамдардың тағдыры ондаған жылдардан кейін бір-бірімен диалог жүргізіп, ұлттық бірегейлікті сақтайтын біртұтас өзек жасайтын сияқты. Дәл осы екі дәуірдің ажырамас байланысы облыстық интерактивті сабақтың басты идеясына айналды.
Сабаққа қатысушылар халыққа және елге деген адалдығы Тәуелсіздіктің іргетасына айналған екі көрнекті қазақстандықтың тағдырына терең үңілді.
Әлімхан Ермеков (1891-1970)-тұңғыш қазақ математик-профессоры және «Алаш» партиясының негізін қалаушылардың бірі. Бірақ оның қосқан үлесі ғылымнан да асып түседі. Ол тамаша спикер және дипломат болды, оның білімі сөзбе-сөз біздің елдің болашақ шекараларын анықтады.
1920 жылы 29 жастағы Ермеков Мәскеуге іссапарға жіберілді, онда Владимир Лениннің басшылығымен өткен отырыста Қазақстанның жағдайы туралы баяндама жасады. Өткір пікірталас барысында ол Семей және Ақмола облыстары сияқты аумақтарды, сондай — ақ Каспийдің солтүстік жағалауын-бүгінгі күнге дейін, бір ғасырдан кейін де біз үшін стратегиялық маңызы бар жерлерді қорғап, республикаға қайтара алды.
Бұл қызмет дәстүрлерінің жалғасы Олжас Сүлейменов болды, оның 90 жылдық мерейтойын біз 18 мамырда атап өтеміз. Планетарлық масштабтағы ақын, ол «Аз және Я» аңызға айналған кітабының авторы ретінде ғана емес, сонымен қатар «Невада — Семей» халықаралық антиядролық қозғалысының шабыттандырушысы және көшбасшысы ретінде әлемдік даңққа ие болды. 1989 жылы оның азаматтық ұстанымы мен халықтық дипломатиясы КСРО басшылығын әлемдегі ең ірі ядролық полигондардың бірін жабуға мәжбүр етті, бұл кейінірек Қазақстанның әлемдегі төртінші ірі ядролық арсеналдан бас тартуына негіз болды. Сүлейменовтің «Жер, Адамға тағзым ет!» Гагариннің ұшу күні жазылған және оның «Игорь полкі туралы сөз» лингвистикалық зерттеулері түркі және славян мәдениеттерін байланыстыратын көпір болды.
Іс-шараны ШҚО білім басқармасының «Örken» Шығыс Қазақстан өңірлік білім беруді ақпараттандыру және дамыту ғылыми-әдістемелік орталығы» КММ ұйымдастырды. Өскемен қаласының «№9 орта мектебі» КММ тарих пәнінің мұғалімі, педагог — модераторы Салимова Мадина Қайырбекқызы тарих әлеміне спикер және жолсерік болды.
Сабақ Google Meet онлайн-конференциясы форматында өткізілді, бұл бүкіл Шығыс Қазақстан облысы бойынша оқушылардың кең аудиториясын қамтуға мүмкіндік берді. «Цифрлық сүңгу» форматы алғашқы минуттардан бастап өзін ақтады — негізгі ұғымдар мен белгілер (мысалы, «бейбітшілік көгершіні» немесе «жарылған бомба» антиядролық қозғалыс белгісі) жасанды интеллект технологиялары арқылы бейнеленген және сабақтың өзі белсенді өзара әрекеттесу принциптеріне негізделген.
Зерттеу жобаларымен қызықты жұмыс барысында оқушылар ғалым мен ақынның тағдырындағы таңғажайып параллельдерді анықтады. Басты ұқсастық ретінде қатысушылар ұлттық бірегейлікті ымырасыз қорғауды атап өтті. Әр түрлі тарихи дәуірлерде әр түрлі әдістермен, бірақ Рухтың күшімен бұл тұлғалар Қазақстанның егемендігі үшін идеялық негіз құрды. Егер Ермеков ХХ ғасырдың басында жерге құқықты сандар мен дипломатия тілімен дәлелдесе, онда Сүлейменов ғасырдың екінші жартысында халықтың ядролық қауіп-қатерсіз өмір сүру құқығы үшін және қалам мен қоғамдық трибунаның көмегімен тарихи жадының тазалығы үшін күрескен.
Сабақтың соңғы кезеңі сынақтарды орындау және тарихи дереккөздерді талдау болды, бұл балалардың дәрісті тыңдап қана қоймай, осы тарихи саяхаттың белсенді авторлары болғанын көрсетті.
Мұндай кездесулер тарих туралы білім беріп қана қоймайды, сонымен қатар тірі мысалда ұлтқа қызмет ету — бұл өз жерін жанқиярлықпен сүйетіндердің барлығына қол жетімді ақыл, жүрек және ерік-жігердің жұмысы екенін көрсетеді.
-----------------------------------------------
«Возвысить степь, не унижая горы» — эта цитата стала лейтмотивом необычного цифрового урока на тему в Google Meet, объединившего школьников Восточного Казахстана в преддверии большого юбилея.
История каждой нации полнится именами, которые становятся её совестью и опорой. Порой судьбы таких людей, кажется, ведут диалог друг с другом через десятилетия, создавая единый стержень, на котором держится национальная идентичность. Именно эта неразрывная связь двух эпох стала главной идеей областного интерактивного урока.
Участники урока совершили глубокое погружение в судьбы двух выдающихся казахстанцев, чья преданность народу и стране стала фундаментом независимости.
Алимхан Ермеков (1891–1970) был первым казахским профессором-математиком и одним из основателей партии «Алаш». Но его вклад выходит далеко за рамки науки. Он был блестящим оратором и дипломатом, чьи знания в буквальном смысле слова определили будущие границы нашей страны. В 1920 году 29-летний Ермеков был командирован в Москву, где на заседании под руководством Владимира Ленина сделал доклад о положении Казахстана. В ходе острой дискуссии ему удалось отстоять и вернуть Республике такие территории, как Семипалатинская и Акмолинская области, а также северное побережье Каспия — земли, которые и сегодня, спустя век, имеют для нас стратегическое значение.
Продолжателем этих традиций служения стал Олжас Сулейменов, чей 90-летний юбилей мы отмечаем 18 мая. Поэт планетарного масштаба, он снискал мировую славу не только как автор легендарной книги «Аз и Я», но и как вдохновитель и лидер международного антиядерного движения «Невада — Семипалатинск». Именно его гражданская позиция и народная дипломатия в 1989 году заставили руководство СССР закрыть один из крупнейших ядерных полигонов мира, что позже заложило основу для отказа Казахстана от четвертого по величине в мире ядерного арсенала. Поэма Сулейменова «Земля, поклонись человеку!», написанная в день полета Гагарина, и его лингвистические исследования «Слова о полку Игореве» стали мостом, соединившим тюркскую и славянскую культуры.
Организатором мероприятия выступило КГУ «Восточно-Казахстанский региональный научно-методический центр информатизации и развития образования «Örken» управления образования ВКО. Спикером и проводником в мир истории стала Салимова Мадина Каирбековна — учитель истории, педагог-модератор КГУ «Средняя школа №9» города Усть-Каменогорска.
Урок проводился в формате онлайн-конференции Google Meet, что позволило охватить широкую аудиторию учащихся по всей Восточно-Казахстанской области. Формат «цифрового погружения» оправдал себя с первых минут — ключевые понятия и символы (такие как знак антиядерного движения «Голубь мира» или «разорванная бомба») были визуализированы с помощью технологий искусственного интеллекта, а сам урок строился на принципах активного взаимодействия.
В ходе увлекательной работы с исследовательскими проектами школьники выяснили удивительные параллели в судьбах учёного и поэта. Главное сходство, которое подчеркнули участники, — это бескомпромиссная защита национальной идентичности. В разные исторические эпохи, разными методами, но с одинаковой силой духа эти личности создавали идейную основу для суверенитета Казахстана. Если Ермеков на заре XX века доказывал права на землю языком цифр и дипломатии, то Сулейменов во второй половине века боролся за право народа на жизнь без ядерной угрозы и за чистоту исторической памяти с помощью пера и общественной трибуны.
Завершающим этапом урока стало выполнение тестов и анализ исторических источников, который показал, что ребята не просто прослушали лекцию, а стали активными соавторами этого исторического путешествия.
Подобные встречи не только дают знания об истории, но и на живом примере показывают, что служение нации — это работа ума, сердца и воли, доступная каждому, кто беззаветно любит свою землю.