16/07/2026
वैज्ञानिकहरूले प्रयोगशालामा कृत्रिम कोशिका (Artificial Cells) बनाउन ठूलो सफलता हासिल गरेका छन्।😮❤️
वैज्ञानिकहरूले पहिलो पटक प्रयोगशालामा निर्जीव तत्वहरू (Non-living components) लाई एक-एक गरी जोडेर एउटा यस्तो कृत्रिम कोष (Synthetic Cell) बनाएका छन्, जसले जीवित कोषले जस्तै व्यवहार गर्न थालेको छ।
यो विज्ञान जगतको लागि एउटा यस्तो 'ऐतिहासिक मोड' हो, जसले निर्जीव वस्तुमा पनि प्राण भर्न सकिन्छ भन्ने कुरालाई प्रमाणित गरिदिएको छ।
➡️ यो कृत्रिम कोषले के-के गर्न सक्छ?
• आकारमा बढ्छ (Grows): यो कोष सामान्य जीवित कोष जस्तै आकारमा वृद्धि हुन्छ।
• DNA कपी गर्छ (Replicates DNA): यसले आफ्नो आनुवंशिक गुण (DNA) को नक्कल आफैं तयार पार्छ।
• विभाजित हुन्छ (Divides): सबैभन्दा अचम्मको कुरा, यो कोष विभाजित भएर नयाँ कोषहरूमा परिणत हुन सक्छ।
➡️ के यो पूर्ण रूपमा 'जीवित' हो त?
यो कोष आफैंमा पूर्ण जीवित भने भैसकेको छैन। यसलाई बाँच्नका लागि निरन्तर खाना र बाहिरी सहायता (Ribosomes) को आवश्यकता पर्दछ। यसको आफ्नै रक्षा प्रणाली वा फोहोर फाल्ने प्रणाली पनि छैन। तर पनि, विगत कयौँ दशकदेखि वैज्ञानिकहरूले देख्दै आएको "निर्जीवबाट सजीव बनाउने" सपनाको यो सबैभन्दा नजिक पुगेको सफलता हो।
➡️ यसबाट भविष्यमा के फाइदा हुन्छ?
मिनेसोटा विश्वविद्यालयकी वैज्ञानिक केट एडामाला (Kate Adamala) को नेतृत्वमा भएको यो अनुसन्धानले भविष्यमा क्रान्तिकारी परिवर्तन ल्याउन सक्छ:
नयाँ औषधि र इन्धन: यस प्रविधिको मद्दतले नयाँ किसिमका औषधि, खोप र जैविक इन्धन (Biofuels) बनाउन सकिनेछ।
• रोगको उपचार: मानव शरीरमा लाग्ने जटिल रोगहरूको गहिरो अध्ययन गर्न सजिलो हुनेछ।
• सृष्टिको रहस्य: पृथ्वीमा अर्बौँ वर्ष पहिले निर्जीव रसायनहरूबाट जीवनको सुरुवात कसरी भयो होला भन्ने रहस्य सुल्झाउन यसले मद्दत गर्नेछ।
"हामीसँग यसको पूर्ण रासायनिक रेसिपी र ब्लुप्रिन्ट छ," वैज्ञानिक एडामाला भन्छिन्। अब प्रश्न यो रह्यो "बायोलोजीले अरू के-के सम्म गर्न सक्ला त?"
तपाईंलाई विज्ञानको यो ऐतिहासिक छलाङ कस्तो लाग्यो?
#विज्ञानाकाकुरा
