New Life Cambodia

You will win another award, but killing Cambodian innocent people. Ok, you win now The Wall Street Journal

ស្ថានភាពបច្ចុប្បន្ននៃប្រព័ន្ធធនាគារកម្ពុជា

យោងតាមទិន្នន័យចុងក្រោយក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៦ នេះ វិស័យធនាគារ និងហិរញ្ញវត្ថុនៅកម្ពុជាកំពុងស្ថិតក្នុងដំណាក់កាលប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ដោយសារកត្តាសំខាន់ៗមួយចំនួន៖

១. កំណើនបំណុលខូច (NPL) ខ្ពស់បំផុតក្នុងរយៈពេល ១០ឆ្នាំ
កម្រិតបំណុលមិនដំណើរការ ឬបំណុលខូច (Non-Performing Loans - NPL) បានកើនឡើងដល់ ៨,៩% ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតមិនធ្លាប់មានក្នុងរយៈពេលមួយទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ។ បញ្ហានេះកើតឡើងដោយសារ៖
• ការធ្លាក់ចុះនៃវិស័យអចលនទ្រព្យ និងសំណង់។
• ការបញ្ចប់វិធានការអនុគ្រោះលើការរៀបចំឥណទានឡើងវិញបន្ទាប់ពីសម័យកូវីដ។

២. បញ្ហានៅតាមស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុមួយចំនួន
កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៦ មានព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗដែលធ្វើឱ្យមានការរង្គោះរង្គើដល់ទំនុកចិត្តអតិថិជន៖
• ការផ្អាកធនាគារ Panda Commercial Bank: កាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៦ ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជាបានសម្រេចផ្អាកប្រតិបត្តិការធនាគារនេះ ដោយសារបញ្ហាក្ស័យធន។
• វិបត្តិនៅធនាគារ APD: កាលពីខែមីនា មានការផ្អាកសេវាបណ្តោះអាសន្នក្រោមលេស "ថែទាំប្រព័ន្ធ" ដែលបង្កឱ្យមានការភ័យខ្លាច និងសម្រុកទៅដកប្រាក់ (Bank Run) ពីសំណាក់អតិថិជន។

៣. ការឆ្លើយតបរបស់ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា (NBC)
ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហានេះ ធនាគារជាតិបានដាក់ចេញនូវវិធានការជាបន្តបន្ទាប់៖
• ការបង្កើតក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងទ្រព្យសកម្ម (Asset Management Companies): ដើម្បីជួយទិញបំណុលខូចពីធនាគារ និងជួយសម្រួលដល់សាច់ប្រាក់ក្នុងប្រព័ន្ធ។
• ការអំពាវនាវឱ្យមានភាពស្ងប់ស្ងាត់: លោកជំទាវ ជា សេរី អភិបាលធនាគារជាតិបានបញ្ជាក់ថា ប្រព័ន្ធធនាគារជារួមនៅតែមានភាពរឹងមាំ និងមានទុនបម្រុងគ្រប់គ្រាន់ (Capital Adequacy Ratio លើសពី ២២%)។

"ផលប៉ះពាល់បីជាន់"
អ្នកជំនាញសេដ្ឋកិច្ចមើលឃើញថា កម្ពុជាកំពុងរងគ្រោះពី "ផលប៉ះពាល់បីជាន់" គឺ៖ ការធ្លាក់ចុះនៃវិស័យអចលនទ្រព្យ, បំណុលឯកជនខ្ពស់ (ជាពិសេសក្នុងវិស័យមីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ), និងការរឹតបន្តឹងសាច់ប្រាក់សកល។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រព័ន្ធទូទាត់ឌីជីថល បាគង (Bakong) នៅតែដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរក្សាចរន្តសាច់ប្រាក់ ទោះបីជាវាបានធ្វើឱ្យការផ្ទេរប្រាក់ចេញមានល្បឿនលឿនក្នុងពេលមានអាសន្នអាក្រក់ក៏ដោយ។

ទៅ​ការិយាល័យ​ និង​នៅ​ផ្ទះ​ ពួកគាត់​គឺ​ដូច​តែ​គ្នា​ទេ

សន្សំប្រេង! លោក ស សុខា​ អនុញ្ញាតឱ្យមន្ត្រីមួយចំនួន ធ្វើការពីផ្ទះ

Today he calls you home; tomorrow he will send troops. Be cautious, danger.

១០​ គត់​ ដេីរ​អង្វរ​គេ​ហើយ

As of March 2026, Southeast Asia faces a precarious "dual shock" defined by the economic fallout of the US-Israel-Iran war and internal diplomatic fractures, most notably the escalating Cambodia-Thailand border conflict. While ASEAN leaders recently convened in Manila to call for Middle East de-escalation, the region is reeling from Brent crude prices hitting $120 and shipping disruptions in the Strait of Hormuz. Domestically, the resurgence of military activity at the 745 Hill area and the weaponization of the "online scam" narrative between Bangkok and Phnom Penh highlight a breakdown in regional conflict-resolution mechanisms. This analysis explores how ASEAN’s "strategic ambiguity" is being pushed to its breaking point, requiring a pivot from passive management to active structural reform to survive a fragmented global order.

The Dual Shock: ASEAN’s Fragile Future in a Fragmented World - Klahanpost This analysis explores how ASEAN’s "strategic ambiguity" is being pushed to its breaking point, requiring a pivot from passive management to active structural reform to survive a fragmented global order.

ការបោះជំហានឆ្ពោះទៅរកឯករាជ្យពេញលេញរបស់ក្រុមប្រដាប់អាវុធការ៉ែន

ស្ថានភាពនយោបាយ និងសន្តិសុខនៅក្នុងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាបានឈានដល់ចំណុចរបត់ថ្មីមួយទៀត នៅពេលដែលលោកឧត្តមសេនីយ៍ Nerdah Mya កូនប្រុសរបស់អតីតមេដឹកនាំការ៉ែនដ៏មានឥទ្ធិពល លោក Bo Mya បានប្រកាសបង្កើត «សាធារណរដ្ឋកាវធូឡី» (Republic of Kawthoolei) និងប្រកាសឯករាជ្យជាផ្លូវការពីប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។

ពិធីប្រកាសឯករាជ្យនេះបានធ្វើឡើងកាលពីថ្ងៃទី ៥ ខែមករា នៅជំរំ U Kae Kee ក្នុងរដ្ឋការ៉ែន ក្បែរព្រំដែនថៃ (ស្រុកម៉ែសត)។ នៅក្នុងពិធីនោះ លោក Nerdah Mya បាន ប្រកាសខ្លួនឯងជា ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋថ្មីនេះ តែងតាំងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងនាយករដ្ឋមន្ត្រី ដើម្បីគ្រប់គ្រងរដ្ឋាភិបាលថ្មី និងអះអាងថា ទឹកដី «កាវធូឡី» គឺជាទឹកដីដូនតារបស់ជនជាតិការ៉ែន ដែលត្រូវតែមានស្វ័យសម្រេច បន្ទាប់ពីរងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញអស់រយៈពេល ៧៧ ឆ្នាំ (តាំងពីឆ្នាំ ១៩៤៩)។

សហភាពជាតិការ៉ែន (KNU) គឺជាក្រុមប្រដាប់អាវុធមហាជនដែលបានប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលមីយ៉ាន់ម៉ា ចាប់តាំងពីប្រទេសនេះទទួលបានឯករាជ្យពីអង់គ្លេស។ គោលដៅដើមរបស់ KNU គឺការទាមទារស្វ័យភាព ឬសហព័ន្ធនិយម ប៉ុន្តែការប្រកាសរបស់លោក Nerdah Mya គឺជាការងាកទៅរក «ឯករាជ្យពេញលេញ»។

លោក Nerdah Mya គឺជាកូនប្រុសរបស់លោក Bo Mya ដែលជាមេដឹកនាំវីរបុរសរបស់ជនជាតិការ៉ែន។ ការប្រកាសនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលគ្រួសារ និងមហិច្ឆតាបន្តវេនក្នុងការសម្រេចក្តីស្រមៃរបស់ឪពុកលោក។

លោក Nerdah Mya ធ្លាប់ជាមេបញ្ជាការនៃអង្គការការពារជាតិការ៉ែន (KNDO) ប៉ុន្តែត្រូវបានដកចេញពីតំណែងដោយថ្នាក់ដឹកនាំ KNU កាលពីឆ្នាំ ២០២២ ជុំវិញជម្លោះផ្ទៃក្នុង និងការចោទប្រកាន់លើការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស។ បន្ទាប់មក លោកបានបង្កើតកងទ័ពផ្ទាល់ខ្លួនគឺ «កងទ័ពកាវធូឡី» (Kawthoolei Army - KORD) ដែលជាអ្នកនៅពីក្រោយការប្រកាសឯករាជ្យនេះ។

ការប្រកាសនេះកើតឡើងក្នុងបរិបទដែលប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាកំពុងធ្លាក់ក្នុងភាពចលាចល៖
- ការដួលរលំនៃសន្តិសុខជាតិ៖ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ២០២១ របបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ាបានបាត់បង់ការគ្រប់គ្រងលើតំបន់ជាច្រើន ជាពិសេសនៅតាមព្រំដែន។ លោក Nerdah Mya បានប្រើប្រាស់ចន្លោះប្រហោងនេះ ដើម្បីអះអាងថា រដ្ឋាភិបាលកណ្តាលបានដួលរលំរួចទៅហើយ។
- វិបត្តិសិទ្ធិមនុស្ស៖ ជនជាតិភាគតិចការ៉ែនបានរងគ្រោះដោយសារការវាយប្រហារតាមអាកាស និងការភៀសខ្លួនជាច្រើនទសវត្សរ៍។ ការប្រកាសឯករាជ្យនេះត្រូវបានលើកយកមកធ្វើជា «ខែល» ដើម្បីការពារសិទ្ធិរស់រានមានជីវិតរបស់ពលរដ្ឋខ្លួន។
- ភាពមិនច្បាស់លាស់នៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ៖ ការដែលក្រុមប្រដាប់អាវុធដាច់ដោយឡែកប្រកាសឯករាជ្យខ្លួនឯង បង្ហាញថាពួកគេលែងជឿជាក់លើការចរចានយោបាយ ឬការបោះឆ្នោតដែលរៀបចំដោយរបបសឹកទៀតហើយ។

ផលប៉ះពាល់ និងបញ្ហាដែលអាចកើតមាន
១. ជម្លោះរវាងបងប្អូនការ៉ែន៖ ការបង្កើតសាធារណរដ្ឋថ្មីនេះ អាចនឹងបង្កឱ្យមានការប៉ះទង្គិចគ្នាជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំ KNU ដើម ដែលមិនទាន់បានប្រកាសគាំទ្រជាផ្លូវការនូវរដ្ឋថ្មីនេះនៅឡើយ។
២. ប្រតិកម្មពីរបបសឹកមីយ៉ាន់ម៉ា៖ យោធាមីយ៉ាន់ម៉ាទំនងជានឹងបង្កើនការវាយប្រហារតាមអាកាស ឬប្រតិបត្តិការយោធាកាន់តែខ្លាំងក្លានៅតំបន់ Shu Khali ដើម្បីបង្ក្រាបចលនាបំបែកខ្លួននេះ។
៣. សម្ពាធលើប្រទេសថៃ៖ ដោយសារតំបន់នេះនៅជាប់ព្រំដែនថៃ វានឹងបង្កឱ្យមានលំហូរជនភៀសខ្លួនកាន់តែច្រើន និងបញ្ហាសន្តិសុខព្រំដែនសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងបាងកក។

ការប្រកាស «សាធារណរដ្ឋកាវធូឡី» គឺជាសញ្ញានៃការបែកបាក់កាន់តែខ្លាំងនៃរដ្ឋមីយ៉ាន់ម៉ា។ វាមិនត្រឹមតែជាបញ្ហាប្រឈមចំពោះរបបសឹកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជាការសាកល្បងសាមគ្គីភាពផ្ទៃក្នុងរបស់ជនជាតិការ៉ែនខ្លួនឯងផងដែរ នៅក្នុងដំណើរស្វែងរកសន្តិភាព និងអធិបតេយ្យភាពរបស់ពួកគេ។

ប្រភព៖
- https://www.irrawaddy.com/
- https://karennews.org/
- https://www.bnionline.net/
- https://www.bangkokpost.com/

Cambodian Gen Z with century-old costumes.

អំណាចនៃភាពអត់ធ្មត់៖ យុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះសង្គ្រាមដោយមិនបាច់ច្បាំង

នៅក្នុងយុគសម័យសាកលភាវូបនីយកម្មដែលព័ត៌មានរីករាលដាលលឿនជាងគ្រាប់កាំភ្លើង និយមន័យនៃជ័យជម្នះក្នុងជម្លោះអន្តរជាតិបានផ្លាស់ប្ដូររូបរាងយ៉ាងខ្លាំង។ ការយកឈ្នះលែងកំណត់ត្រឹមតែការគ្រប់គ្រងទឹកដីទៀតហើយ ប៉ុន្តែវាគឺជាការគ្រប់គ្រងលើភាពស្របច្បាប់ សីលធម៌ និងការគាំទ្រពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ វិបត្តិព្រំដែនរវាងកម្ពុជា និងថៃ ដែលបានកើតឡើងចាប់តាំងពីខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥ និងបានឈានដល់ចំណុចកំពូលនៅខែវិច្ឆិកា គឺជាករណីសិក្សាដ៏រស់រវើកមួយដែលបង្ហាញពីប្រសិទ្ធភាពនៃយុទ្ធសាស្ត្រអត់ធ្មត់ក្នុងការទប់ទល់នឹងការបង្កហេតុ និងការប្រើប្រាស់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយជាអាវុធ។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានចាប់ផ្តើមដោយយុទ្ធនាការបង្កហេតុជាប្រព័ន្ធពីសំណាក់ភាគីថៃក្រោមការដឹកនាំរបស់រដ្ឋាភិបាលលោក អនុទិន ដែលហាក់ដូចជាមានបំណងប្រើប្រាស់ភាពតានតឹងនៅព្រំដែនជាឧបករណ៍ដើម្បីបង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍ពីវិបត្តិនយោបាយផ្ទៃក្នុង និងបញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច។ សកម្មភាពបង្កហេតុមានលក្ខណៈចម្រុះ និង កើតឡើងជាលំដាប់ ចាប់តាំងពីការបាញ់សម្លាប់ទាហានកម្ពុជាកាលពីខែឧសភា ការបិទច្រកព្រំដែន ការកាត់ផ្ដាច់ចរន្តអគ្គិសនី និងសេវាអ៊ីនធឺណិតជាឯកតោភាគី រហូតដល់ការរាយបន្លាលួសចូលក្នុងទឹកដីកម្ពុជា និងការប្រើប្រាស់សង្គ្រាមចិត្តសាស្ត្រដ៏គួរឱ្យស្អប់ខ្ពើម។ ចំណុចគ្រោះថ្នាក់បំផុតគឺការចោទប្រកាន់ថាកម្ពុជាប្រើប្រាស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ានក្លែងក្លាយ និងចុងក្រោយគឺការប្រើប្រាស់រូបភាពដើម្បីចោទប្រកាន់កម្ពុជាថាបានដាក់មីនថ្មីដែលបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ទាហានថៃ និងជនស៊ីវិល។

ទោះបីជាប្រឈមមុខនឹងការបង្កហេតុដ៏ធ្ងន់ធ្ងរ និងជាបន្តបន្ទាប់យ៉ាងណាក្តី រដ្ឋាភិបាល និងកងទ័ពកម្ពុជាបានជ្រើសរើសផ្លូវមួយដែលពិបាកបំផុត ប៉ុន្តែមានប្រសិទ្ធភាពបំផុត នោះគឺការអត់ធ្មត់ជាយុទ្ធសាស្ត្រ។ ជំនួសឱ្យការឆ្លើយតបដោយកម្លាំងយោធាដែលអាចនាំឱ្យធ្លាក់ចូលក្នុងអន្ទាក់សង្គ្រាមពេញទំហឹង កម្ពុជាបានប្រកាន់ខ្ជាប់នូវគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ និងកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពដែលមានស្រាប់។ កម្ពុជាបានប្រើប្រាស់យន្តការការទូតយ៉ាងសកម្ម ដោយទាក់ទងទៅកាន់អ្នកសម្របសម្រួលអន្តរជាតិ និងអំពាវនាវឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតដោយតម្លាភាពពីភាគីទីបី។ ភាពស្ងប់ស្ងាត់និងវិន័យរបស់កងទ័ពកម្ពុជានៅសមរភូមិមុខ មិនត្រឹមតែបានការពារអាយុជីវិតរបស់ប្រជាជនទាំងសងខាងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានបកអាក្រាតនូវចេតនាទុច្ចរិតរបស់អ្នកបង្កហេតុឱ្យពិភពលោកបានឃើញយ៉ាងច្បាស់។

លទ្ធផលនៃយុទ្ធសាស្ត្រអត់ធ្មត់នេះគឺជោគជ័យផ្នែកការទូតនិងសីលធម៌ដ៏ធំធេងសម្រាប់កម្ពុជា។ សហគមន៍អន្តរជាតិ ជាពិសេសសហរដ្ឋអាមេរិកដែលជាអ្នកសម្របសម្រួល បានមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់ថានរណាជាអ្នកបង្កហេតុ និងនរណាជាអ្នកស្វែងរកសន្តិភាព។ ការសម្រេចចិត្តរបស់អាមេរិកក្នុងការផ្អាកការចរចាពន្ធជាមួយថៃគឺជាការដាក់ទណ្ឌកម្មដោយផ្ទាល់ចំពោះទង្វើមិនគោរពកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាព និងជាសារព្រមានដ៏ខ្លាំងក្លាមួយថាការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធានិងការបោកបញ្ឆោតលែងជាមធ្យោបាយដែលអាចទទួលយកបាននៅក្នុងទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិសម័យទំនើប។ ជាងនេះទៅទៀត ការបរាជ័យនៃយុទ្ធសាស្ត្របង្កហេតុបានត្រឡប់មកធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពនយោបាយរបស់លោក អនុទិន ផ្ទាល់ ដោយបង្ខំឱ្យមានការរំលាយសភា និងការផ្លាស់ប្ដូរការដឹកនាំ ដែលជាសញ្ញានៃការទទួលខុសត្រូវចំពោះកំហុសឆ្គងនៃការដឹកនាំ។

សរុបសេចក្តីមក វិបត្តិព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃក្នុងឆ្នាំ២០២៥ បានផ្តល់មេរៀនដ៏មានតម្លៃមួយសម្រាប់ពិភពលោកថា ការអត់ធ្មត់មិនមែនជាសញ្ញានៃភាពទន់ខ្សោយនោះទេ ប៉ុន្តែគឺជាការបង្ហាញពីកម្លាំងខាងក្នុង ភាពចាស់ទុំខាងនយោបាយ និងការប្តេជ្ញាចិត្តចំពោះសន្តិភាព។ នៅក្នុងយុគសម័យដែលសង្គ្រាមព័ត៌មាននិងការបង្កហេតុអាចរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស សមត្ថភាពក្នុងការរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់ ការប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត និងការប្រើប្រាស់យន្តការការទូតដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហា គឺជាអាវុធដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាពជាតិ និងធានានូវសន្តិភាពពិភពលោក។ កម្ពុជាបានបង្ហាញថា ប្រទេសតូចមួយអាចឈរយ៉ាងរឹងមាំនិងថ្លៃថ្នូរនៅលើឆាកអន្តរជាតិ ដោយមិនចាំបាច់ប្រើប្រាស់កម្លាំងបាយ ប៉ុន្តែដោយប្រើប្រាស់កម្លាំងនៃសច្ចភាពនិងច្បាប់។

When a country has low Royal Thai Army : Update , they can only Facebook. Such useless armys in the world.🇹🇭🐒

គេ​មក​ទៀត​ហើយ​ បន្ទាប់​ពី​ហែលទឹក​មួយ​រយៈពេល