យុវជនស្ម័គ្រចិត្តដើម្បីសង្គម

សំណេររបស់ម្ចាស់កម្មវិធី​ “KVR Talk Show”
ចំពោះអត្ថន័យផ្កាមួយបាច់នៅថ្ងៃ១៤ កុម្ភៈ​ —————————————————

"ផ្កាមួយបាច់នៅថ្ងៃ១៤កុម្ភៈមិនមែនស្ដែងឱ្យឃើញមនោសញ្ចេតនារបស់មនុស្សប្រុសចំពោះមនុស្សស្រីដែលគេបានឱ្យនោះទេ ពីព្រោះច្បាស់ណាស់បាច់ផ្កាមួយបាច់នោះនាងមិនអាចយកទៅដោះស្រាយបញ្ហាលំបាកនៅក្នុងជីវិតនាងបានឡើយ​ ក្ដីស្រឡាញ់ពិតដែលមនុស្សម្នាក់មានចំពោះដៃគូរបស់ខ្លួនគឺកើតក្ដីគិតគូរដល់សុខទុក្ខ ភាពខ្វះខាត សេចក្ដីត្រូវការភាពចាំបាច់របស់គូស្នហ៍ខ្លួន។ ផ្កាមួយបាច់ដែលបុរសម្នាក់ជូនទៅនារីណាមួយវាគ្រាន់តែរបៀបផ្គាប់ផ្គុនរបស់ប្រុសចារឹកព្រាននារីតែប៉ុនណោះ។​ ហើយការផ្គាប់ផ្គុនទាំងឡាយរបស់មនុស្សប្រុសវាគ្មានអ្វីក្រៅពីសេចក្ដីស្រេកឃ្លានតណ្ហា ឬអារម្មណ៍ភេទនោះទេ។ មានតែមនុស្សស្រីដែលចូលចិត្តរឿងភេទដូចគ្នាទេដែលសប្បាយចិត្តការជូនផ្ការបៀបអត់ប្រយោជន៍ដូច្នោះនោះ។ ស្ត្រីដែលថ្លៃថ្នូរ និងមានស្នេហាក្នុងជម្រៅមនោសញ្ចេតនា ពេលមានមនុស្សប្រុសមកផ្គាប់ផ្គុននាងបែបនេះនាងនឹងកើតអារម្មណ៍មើលងាយមនុស្សប្រុសដែលលង់លិចនឹងផ្លូវភេទដូចនេះ។ នាងអាចនឹងសម្គាល់មនុស្សប្រុសប្រភេទនេះថាជាមនុស្សដែលមានស្នេហាមិនស្មោះ​ ជាមនុស្សគ្មានជម្រៅមនោសញ្ចេតនា និងមានអារម្មណ៍ភេទដឹកមុខ ហើយនាងជាមនុស្សយល់ជ្រៅក្នុងរឿងចិត្តសាស្ត្ររួចនាងអាចនឹងផ្ដាច់ទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សដែលជាសណ្ដាននៃមនុស្សមានស្នេហាឥតតម្លៃ និងគ្មានមនោសញ្ចេតនាបែបនេះទៀតផង។"

ចិត្តមេត្តា បង្កើតបានការផ្តល់អោយដោយចិត្តគោរព ចិត្តករុណា បង្កើតបាននូវការផ្តល់អោយ ដោយចិត្តអាណិត ហើយមុទិតាបង្កើតបានការផ្តល់អោយដោយចិត្តដឹងគុណដែលគេបានធ្វើចំពោះខ្លួន។ នៅលើលោកនេះមានតែការអោយដោយចិត្តបីនេះទេ គឺអោយដោយមេត្តា ករុណា និងមុទិតាចិត្ត ដែលជាការអោយគ្មានភាពអាត្មានិយម។ ក្រៅពីការអោយដោយចិត្តបីហ្នឹង ដូចជាអោយក្នុងពិធីសាសនាជាដើម សុទ្ធតែជាការអោយដោយភាពអាត្មានិយមទាំងអស់ ឬហៅម្យ៉ាងទៀតថា ជាការអោយដោយចិត្តផ្គាប់ផ្គុនទាំងអស់៕

តេីមានមនុស្សប៉ុន្មាននាក់ទៅ ដែលមានសេចក្តីស្នេហាបែបនេះនោះ ?
"ស្នេហាពិត"មានលក្ខណៈសីុជំរៅណាស់​ វាមានរសផ្អែមល្ហែមនិងកក់ក្តៅបំផុតក្នុងជីវិតមនុស្ស តែអភព្វណាស់ដែលមានជីវិត​ មនុស្សភាគតិចបំផុត​ អាចបានស្គាល់រសជាតិនៃស្នេហាពិតនោះ។ ការ"លះបង់"ដែលមានលក្ខណៈយល់យ៉ាងសីុជំរៅ​ និងលំអិត​ អំពីមនោរម្មណ៍​ដៃគូ​ទៅវិញទៅមក និងការយល់យ៉ាងត្រឹមត្រូវអំពីតំលៃនៃ​ការលះបង់នោះ​ ជាលក្ខណៈមិនអាចខ្វះបាននៃ"ស្នេហាពិត"។ មានក្តីស្រឡាញ់បែបហួងហែងដែលជាក្តីស្រឡាញ់បែបស្នេហាហើយ​ មានភាពស្មោះត្រង់នឹងក្តីស្នេហានោះហើយ​ តែបើសមត្ថភាពនៃការយល់ពីមនោរម្មណ៍នៃដៃគូមិនបានសីុជំរៅទេ​ នោះទំនាក់ទំនងស្នេហារបស់ពួកគេក៏នៅតែមិនអាចបង្កើតបានជំរកអត់រូបដ៏កក់ក្តៅមួយសំរាប់ជីវិតពួកគេដែរ។ ស្នេហាពិត​ ត្រូវតែបង្កើតបានជំរកគ្មានរូបរាងមួយដែលផ្តល់នូវភាពក្តៅបំផុត​ដែលគ្មានជំរកណាលើលោកអាចផ្តល់ភាពកក់ក្តៅស្មើនឹងជំរកដែលបង្កើតឡើងដោយស្នេហាពិតឡើយ។ គ្មានស្នេហាពិត​ ជីវិតពិតជាឯកោណាស់​ អន្ទះអន្ទែងណាស់​ សោកសង្រេងណាស់ ល្ហល្ហេវណាស់​។ ដោយមិនផ្អែកលើភាពមានទ្រព្យឬអត់ទ្រព្យ​ ឬនៅឆ្ងាយឬជិតគ្នាឡើយ​ ទោះចំងាយរាប់លានយោជពីគ្នាក៏ដោយ​ ក៏ជំរកដែលបង្កើតដោយស្នេហាពិតនោះ​ នៅតែអាចផ្តល់ភាពកក់ក្តៅ​ ផ្អែមល្ហែម​ និងការរំភើបញាប់ញ័រដល់ជីវិតគូស្នេហ៍នៃស្នេហាពិតនោះបានដែរ។ ដោយភាពឯកកោ​ខ្លាំងពេក​ និងចិត្តដែលមានតំរូវការភេទខ្ពស់​ មនុស្សច្រើនបំផុតបានយកស្នេហាយ៉ាងរោលរាលបែបជាស្នេហាភេទ​ មកធ្វើជាជំរកអោយជីវិតពួកគេ​ ជំនួសអោយជំរកដែលបង្កើតដោយស្នេហាពិត។ ការផ្តល់អោយក្នុងស្នេហាពិត​ មានលក្ខណៈជាការលះបង់​ តែការផ្តល់អោយក្នុងស្នេហារោលរាលបែបភេទ​ ត្រឹមតែជាការផ្គាប់ផ្គុន​ យកចិត្តយកថ្លើម​ ដើម្បីបានសំរេចរឿងភេទតែប៉ុណ្ណោះ។ ស្នេហានាំមុខដោយភេទ​ ធ្វើអោយជីវិតរបស់ពួកគេ​ ស្គាល់ត្រឹមតែតំលៃនៃការរួមភេទតែប៉ុណ្ណោះ​ ពួកគេត្រូវការគ្នាណាស់​ ស្ទើរបាត់មុខគ្នាមិនបាន​ តែមិនមែនព្រោះមនោសញ្ចេតនាដែលពួកគេមានចំពោះគ្នានោះទេ​ គឺព្រោះតែភាពជាដៃគូរួមភេទដ៏សីុសង្វាក់គ្នារបស់ពួកគេនោះឯង​ ដែលពួកគេនឹករកគ្នាមិនឈប់មិនឈរនោះ។ ស្នេហាប្រភេទនេះ​ ពួកគេក៏មានអារម្មណ៍ថាជាជីវិតផ្អែមល្ហែមមិនអាចខ្វះបានរបស់ពួកគេដែរ​ តែទោះយ៉ាងណាវាមិនមែនជាខ្សែជីវិតកក់ក្តៅដែលបង្កើតដោយស្នេហាពិតឡើយ​ ព្រោះស្នេហាបែបសត្វរបស់ពួកគេនេះពួកគេមិនបានស្គាល់រសជាតិផ្អែមល្ហែមនៃការលះបង់​ និងការទទួលបានការលះបង់នៃគូជីវិតរបស់ពួកគេឡើយ។ មានស្នេហាម្យ៉ាងទៀត​ ដែលពួកគេប្រើមនោសញ្ចេតនាតែម្យ៉ាង​ តែពួកគេមិនបានពាល់ត្រូវតំលៃឡើយ។ ពួកគេឈ្លោះប្រកែកគ្នាជាញឹកញាប់​ គ្មានភាពផ្អែមល្ហែមក្នុងជីវិតទេ​ ហើយរឿងភេទរបស់ពួកគេក៏មិនខ្លាំងក្លាប៉ុន្មានដែរ​ តែពួកគេមិនបានបែកគ្នាទេ​ ព្រោះពួកគេផ្អៀងដោយមនោសញ្ចេតនាតែម្យ៉ាង​ ពួកគេនៅនឹកឃើញនេះ​ នឹកឃើញនោះដែលធ្វើអោយពួកគេចិត្តមិនដាច់ពីគ្នា។ ស្នេហាប្រភេទនេះ​ មិននាំមុខដោយភេទទេ​ គឺនាំមុខដោយមនោសញ្ចេតនាតែម្យ៉ាង។ ស្នេហាពិត​ ត្រូវតែជាចំណងស្នេហ៍ដែលនាំមុខដោយមនោសញ្ចេតនា​ និងតំលៃ។ ជាប្រភេទស្នេហាផ្អែមល្ហែម​ កក់ក្តៅ​ និងភ្លឺស្វាងបំផុត។ គឺជាប្រភេទស្នេហាដែលកើតមានដោយកម្របំផុតក្នុងជីវិតមនុស្ស៕

មនុស្សច្រើនណាស់ យល់ថាព្រះពុទ្ធជាមនុស្ស។ មុនត្រាស់ដឹង លោកជាមនុស្សមែន តែក្រោយត្រាស់ដឹង លោកមិនមែនជាមនុស្សទៀតទេ។ មនុស្សនៅមានអារម្មណ៍ថាមានអញ អោយតែមានអញគឺចេះឈឺចាប់ពេលមុត ពេលបុកទង្គិចជាដើម ហើយព្រោះតែនៅមានអញនេះ ទើបមនុស្សនៅតែស្លាប់។ តែព្រះពុទ្ធលោកអស់អារម្មណ៍ថាអញហើយ លោកមិនឈឺចាប់ទេ លោកគ្មានការស្លាប់ទេ។ យើងអាចនិយាយម្យ៉ាងទៀតថា ព្រះពុទ្ធស្លាប់បាត់អញបាត់តាំងពីថ្ងៃត្រាស់ដឹងម្លេះ ឬគ្មានទាំងព្រះពុទ្ធអីផងក្រោយថ្ងៃត្រាស់ដឹង ព្រោះពាក្យថាព្រះពុទ្ធ មនុស្សទូទៅសំគាល់ថាជាបុគ្គលម្នាក់។ គ្មានបុគ្គលអីទៀតទេក្រោយថ្ងៃត្រាស់ដឹង គឺមានតែដីទឹកភ្លើងខ្យល់ផ្គុំគ្នា អស់អារម្មណ៍ថាអញ។ ត្រាស់ដឹងនាំអោយស្លាប់អារម្មណ៍ថាអញ។ ចុះបើអត់ទាំងអញដែលនាំអោយមានការឈឺចាប់និងការស្លាប់នោះទៅហើយ តើយើងនៅហៅលោកថាមនុស្សដែរឬ? ត្រូវចាំថាអ្នកត្រាស់ដឹងម្នាក់ដែលកំពុងបង្រៀនមនុស្សអោយយល់ធម៌នេះ គឺមិនមានអារម្មណ៍ថាអញជាព្រះពុទ្ធអីទេ គឺអស់អារម្មណ៍អញ។ អាចនិយាយបានថា គ្មានបុគ្គល គ្មានព្រះពុទ្ធអីផង ព្រោះពាក្យថាព្រះពុទ្ធគឺសំដៅទៅបុគ្គលណាម្នាក់ តែដោយសារអញបានស្លាប់បាត់នៅថ្ងៃត្រាស់ដឹងបាត់ទៅហើយ អីចឹងសំបកដែលយើងហៅថាព្រះពុទ្ធនោះ គ្រាន់តែជាទឹកដីភ្លើងខ្យល់ដែលបូកជាប់គ្នា គ្មានអញនៅជាអារម្មណ៍ទៀតឡើយ។ ពាក្យយើងហៅថាព្រះពុទ្ធ គ្រាន់តែជាពាក្យដាក់លើបណ្តុំនៃដីទឹកភ្លើងខ្យល់មួយដែលគ្មានអារម្មណ៍ថាមានអញដើម្បីអោយយើងស្រួលនិយាយគ្នាតែប៉ុណ្ណោះ មិនមែនមានបុគ្គលម្នាក់ជាព្រះពុទ្ធទេ។ អីចឹងហើយ ទើបព្រះពុទ្ធសំដែងថា កាលណាអ្នកឃើញធម៌អ្នកឃើញតថាគតហើយ។ បើនៅចំពោះយើងគ្មានមនុស្សផងមានតែធម៌ តើយើងនឹងហៅព្រះពុទ្ធថាជាមនុស្សកើតដែរឬ? តែដើម្បីងាយនិយាយគ្នាតាមអារម្មណ៍ពួកយើងជាមនុស្ស យើងហៅថាព្រះពុទ្ធៗ ព្រះអង្គៗអីចឹងទៅចុះ៕

សង្គហធម៌

ការអបរំ់មនុស្សទាល់តែទៅដល់កម្រិតមួយអាចវែកញែកហេតុផល ល្អអាក្រក់ ទេីបយេីងអាចយកធនធានទាំងនោះមកប្រេីប្រាសបានជាប្រយោជន៍ទៅបាន​សម្រាប់ប្រទេសជាតិ​​ ។

ការងារសប្បុរសមិនមែនធ្វេីអ្វីមួយហេីយគិតប្រយោជន៍មកខ្លួនយេីងវិញនោះទេ​។
ព្រោះការងារមួួយនេះ ធ្វេីពួកយេីង ជួបគ្នានិងស្គាល់គ្នានោះ ។

***ការសង្គ្រោះដូចម្តេច ជាការសង្គ្រោះដ៏ត្រឹមត្រូវនោះ?***

នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាយើងមានពិធីបុណ្យជាច្រើន មានបុណ្យសាសនាផង បុណ្យប្រពៃណីផង បុណ្យជាតិ និងអន្តរជាតិផង ។ ប៉ុន្តែបណ្តាបុណ្យទាំងនោះខ្ញុំឃើញបុណ្យប្រពៃណីសាសនាយើងខ្លះ ដូចចំលែកណាស់ វាសម្បូរទៅដោយមនុស្សសុំទាន មិនថាក្មេងឬក៏ចាស់ទេ ។ បើមនុស្សចាស់ៗគាត់សុំគេថាគ្រាន់តិច ព្រោះគាត់ពិបាកការងារបានលុយ និងខ្លះទៀតគ្មានទីពឹង ,ចុះក្មេងៗវិញម្តេចមកសុំនឹងគេដែរ ខ្លះនៅកម្លាំងពេញខ្លួន មិនខំរកស៊ីអីទេ គិតតែសុំគេតាហ្មង នេះនិយាយពីអ្នកសុំ ។
ហើយបើនិយាយពីឲ្យវិញក៏គិតតែពីឲ្យដែរ មិនដែលគិតថា អ្នកនេះគួរឲ្យ ឬអ្នកនេះមិនគួរសោះ សំខាន់ឲ្យតែអញបានបុណ្យ (អ្នកឲ្យគិត) ទោះបីអ្នកសុំអាក្រក់ គ្មានសីលធម៌ យ៉ាងណាក៏ដោយពួកគាត់មិនដែលខ្វល់ ហ៊ឺម...! ទាំងអស់នេះហើយ វាជាហេតុបណ្តាលអ្នកខ្ជិលចេះតែដើរសុំគេ មិនទៅប្រកបរបររកស៊ីចិញ្ចឹមជីវិតដោយខ្លួនឯងសោះ ។
ចឹងហើយបានជាព្រះពុទ្ធទ្រង់សម្តែងថា "អ្នកឲ្យទាន ត្រូវប្រកបដោយបញ្ញា បើគ្មានបញ្ញាទេ ការសង្គ្រោះរបស់យើងនឹងកើតទៅជា អាទិន្នវៈ វាជាទោសត្រឡប់មកវិញជាមិនខានឡើយ " ។

ប្រទេសមួយខ្លាំងទៅបាន លុះត្រាតែប្រជាពលរដ្ឋក្នុងប្រទេសនោះខ្លាំងដែរ តែបើប្រជាពលរដ្ឋខ្សោយហើយ ប្រទេសហ្នុងក៏ខ្សោយដែរ ។

ជម្ងឺគិតតែពីប្រយោជន៍ខ្លួនតែម្យ៉ាង នឹងអាចឲ្យសង្គមមួយនេះស្លាប់បានហើយ ។

មានមនុស្សច្រើនណាស់ដែលត្រូវគេហៅថា បញ្ញវ័ន្ត អ្នកចេះដឹងនោះ ព្រោះតែគេបានរៀនចប់ថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ អនុបណ្ឌិត បណ្ឌិតជាដើម ប៉ុន្តែសម្រាប់ខ្ញុំគិតថា បើអ្នកគ្រាន់តែរៀងបានសញ្ញាបត្រ វាមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់នោះទេ ល្គឹកណាក្បាលអ្នកមិនទាន់អាចវែកញែកខុសត្រូវឃើញទេ នោះអ្នកមិនសមជាបញ្ញវ័ន្តឡើយ ។

ព្រះពុទ្ធមិនដែលបង្រៀងមនុស្សឲ្យជឿទេ គឺបង្រៀនទៅជាមួយហេតុ និងផលជានិច្ច ។ គឺឲ្យយើងចេះប្រើក្បាលគិតហ្នឹងឯង ។