16/01/2026
តើប្លាតុងជាអ្នកណា❓️
▪️ [ប្រវត្តិទស្សនៈវិទូដ៏ល្បីល្បាញរបស់ក្រិច លោក ប្លាតុង (Plato)]
🔆 លោក ប្លាតុង (Plato) គឺជាទស្សនវិទូដ៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុតមួយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រពិភពលោក និងជាតួអង្គសំខាន់នៃទស្សនវិជ្ជាក្រិកបុរាណ។ លោកកើតប្រហែលឆ្នាំ ៤២៧ មុន គ.ស. នៅទីក្រុង អាថែន (Athens) ឬតំបន់ជិតខាង ក្នុងគ្រួសារដែលមានឋានៈខ្ពស់ និងមានជំនឿនយោបាយ។ ឈ្មោះពិតរបស់លោកគឺ អារីស្តូក្លេស (Aristocles) ប៉ុន្តែគេហៅថា “ប្លាតុង” ដែលតាមទស្សនៈមួយ គេជឿថាមានន័យថា ស្មាធំ ឬ ទូលាយ ដោយសាររូបរាងរឹងមាំ ឬទូលាយក្នុងគំនិតប្រាជ្ញា។នៅវ័យក្មេង ប្លាតុងទទួលបានការអប់រំយ៉ាងល្អប្រសើរ ក្នុងវិស័យអក្សរសាស្ត្រ តន្ត្រី កីឡា គណិតវិទ្យា និងទស្សនវិជ្ជា។ ការប្រែប្រួលដ៏សំខាន់ក្នុងជីវិតរបស់លោក គឺការជួបប្រទះជាមួយ លោក សូក្រាត (Socrates) ដែលបានក្លាយជាគ្រូ និងជាអ្នកណែនាំផ្លូវគំនិតដ៏សំខាន់បំផុត។ ប្លាតុងបានក្លាយជាសិស្សជិតស្និទ្ធរបស់សូក្រាត ហើយគំនិតសីលធម៌ ការសួរសំណួរដើម្បីស្វែងរកសច្ចៈ និងការរិះគន់សង្គមរបស់សូក្រាត បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងជ្រាលជ្រៅដល់ប្លាតុង។ក្រោយពេលសូក្រាតត្រូវបានកាត់ទោស និងទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ ៣៩៩ មុន គ.ស. ប្លាតុងមានការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំងចំពោះនយោបាយអាថែន។ ដូច្នេះ លោកបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេស និងតំបន់ផ្សេងៗ ដូចជា អេហ្ស៊ីប អ៊ីតាលី និងស៊ីស៊ីលី ដើម្បីសិក្សាវិទ្យាសាស្ត្រ គណិតវិទ្យា និងគំនិតទស្សនវិជ្ជាផ្សេងៗ។ បទពិសោធន៍ទាំងនេះ បានជួយពង្រឹងគំនិតរបស់លោកអំពីរដ្ឋ ការអប់រំ និងតួនាទីអ្នកប្រាជ្ញក្នុងសង្គម។នៅឆ្នាំប្រហែល ៣៨៧ មុន គ.ស. ប្លាតុងបានត្រឡប់មកអាថែន ហើយបង្កើតសាលាទស្សនវិជ្ជាដ៏ល្បីឈ្មោះមួយឈ្មោះ អាកាដឺមី (Academy)។ សាលានេះ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាស្ថាប័នអប់រំខ្ពស់ដំបូងបំផុតនៅពិភពលោក ដែលបង្រៀនវិស័យដូចជា ទស្សនវិជ្ជា គណិតវិទ្យា តក្កវិជ្ជា នយោបាយ និងវិទ្យាសាស្ត្រ។ ក្នុងចំណោមសិស្សល្បីៗរបស់លោក មាន អារីស្តូត (Aristotle) ដែលក្រោយមកក្លាយជាទស្សនវិទូដ៏អស្ចារ្យមួយរូបផងដែរ។ស្នាដៃរបស់ប្លាតុងភាគច្រើន ត្រូវបានសរសេរជាទម្រង់ "សន្ទនា" ដែលមានសូក្រាតជាតួអង្គសំខាន់។ ស្នាដៃល្បីៗរបស់លោករួមមាន( ការការពារខ្លួនរបស់សូក្រាត សាធារណរដ្ឋ ច្បាប់...)។ ក្នុងស្នាដៃទាំងនេះ លោកបានបង្ហាញគំនិតសំខាន់ៗ ដូចជា ទ្រឹស្ដីអាទិដ្ឋាន (Theory of Forms) ដែលជឿថាសច្ចៈពិតមានលក្ខណៈអរូបី និងលើសពីពិភពវត្ថុ គំនិតអំពី យុត្តិធម៌ សីលធម៌ ការអប់រំ និងគំនិតអំពី "រដ្ឋល្អឥតខ្ចោះ ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយអ្នកប្រាជ្ញ" ។លោកប្លាតុងបានទទួលមរណភាពប្រហែលឆ្នាំ ៣៤៧ មុន គ.ស. នៅអាថែន ក្នុងវ័យប្រហែល ៨០ ឆ្នាំ។ ទោះបីជាលោកបានស្លាប់ទៅជាយូរមកហើយ ក៏ស្នាដៃ និងគំនិតរបស់លោក នៅតែមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើទស្សនវិជ្ជា នយោបាយ ការអប់រំ និងគំនិតបញ្ញារបស់មនុស្សជាតិ រហូតដល់សម័យទំនើប។
▫️ប្រភព : Google Facebook YouTube សៀវភៅទស្សនវិជ្ជា...។🙏📖📚
🔔សូមជួយlike និង follow ដើម្បីទទួលបានវីឌីអូថ្មីៗ។
#ទស្សនវិទូ_ប្លាតុង
#ស្រាវជ្រាវ
#គំនិត
#តម្លៃនៃការសិក្សា
#យុវជន
#ចែករំលែកចំណេះដឹង
05/11/2025