ក្រុមនិស្សិតច្បាប់មេគង្គ

#ភតិសន្យាពិសេស
សម្រាប់បងប្អូនកម្មករ សិស្ស និស្សិតដែលជួលអចលវត្ថុក្នុងគោលបំណងស្នាក់នៅ

យល់ដឹង ពីវិមានឈ្នះៗ
Acknowlegdement about the win-win memorial!

ច្បាប់ស្តីពីសញ្ជាតិ

@កិច្ចសន្យាការងារ
១»និយមន័យ
យោងតាមមាត្រា ៦៥ នៃច្បាប់ការងារ កិច្ចសន្យាការងារ គឺជាកិច្ចសន្យាដែលបង្កើតអោយមានទំនាក់ទំនងការងាររវាងនិយោជក និងកម្មករនិយោជិត។ ដោយសារកម្មករនិយោជិត គឺជាជនគ្រប់ប្រភេទ និងគ្រប់សញ្ជាតិដែលបានចុះកិច្ចសន្យាធ្វើការយកកម្រៃក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បុគ្គលម្នាក់ទៀតជារូបវន្ត័បុគ្គល ឬនីតិបុគ្គល(និយោជក)៕ ដូចនេះយើងអាចផ្តល់និយមន័យនៃពាក្យកិច្ចសន្យាការងារ គឺជាកិច្ចសន្យាដែលកំណត់អំពីកាតព្វកិច្ចរបស់និយោជក និងកម្មករនិយោជិត ដោយកម្មករ~និយោជិតយល់ព្រមនៅក្រោមបញ្ជាគតិយុត្ត (អធិនភាព) ណាមួយរបស់និយាជក ហើយនិយោជកយលព្រមផ្តល់ប្រាក់បៀវត្សន៍ និងប្រាក់កំរៃ ឬអ្វីផ្សេងៗទៀត។
គ្រប់សហគ្រាស គ្រឹះស្ថាន ដែលស្ថិតនៅក្រោមច្បាប់ការងារទាំងអស់ត្រូវចុះកិច្ចសន្យាការងារ ជាមួយបុគ្គលិក កម្មករនិយោជិតជាដរាប។ ទោះបីកិច្ចសន្យានោះជាកិច្ចសន្យាអ្វីក៏ដោយ។
២»សញ្ញាណទូទៅនៃកិច្ចសន្យាការងារ
កិច្ចសន្យាការងារត្រូវបំពេញធាតុសំខាន់ៗបីគឺ៖
៚ការបំពេញតាវកាលិក (បំពេញអត្ថប្រយោជន៍)
៚ផលតបស្នង ដែលគេហៅថាប្រាក់បៀវត្សន៍
៚ការស្ថិតនៅក្រោមចំណងអធិនភាព
***ពន្យល់ពីចំណងអធិនភាព
កិច្ចសន្យាការងារ បានដាក់ឱ្យកម្មករ~និយោជិតស្ថិតនៅក្រោមស្ថានភាពមួយមិនឯករាជ។ មានន័យថា ចំណងអធិភាព គឺជាចំណងដែលដាក់ឱ្យកម្មករ~និយោជិតស្ថិតនៅក្រោមអំណាច ឬចំណុះនៃនិយោជករបស់ខ្លួន ដែលនិយោជកមានសិទ្ធិបញ្ជាឱ្យកម្មករ~និយោជិតអនុវត្តការងារ និងមានសិទ្ធិត្រួតពិនិត្យនូវការបំពេញការងារនិងលទ្ធផល។
លក្ខណៈកំណត់ពីចំណងអធិនភាពមាន
៙បុគ្គល៖ ទាក់ទងទៅនឹងអ្នកទទួលបានផលចំណេញពីការបំពេញការងារជាក់ស្តែង គឺនិយោជក។
៙ទីកន្លែងការងារ និងល័ក្ខខ័ណ្ឌការងារ៖ យើងត្រូវដឹងថាកម្មករ~និយោជិតធ្វើការនៅកន្លែងណាដែលសហគ្រិនតាំងនៅ ពីព្រោះធាតុមួយនេះអាចនិយោជកប្រើអំណាចត្រួតពិនិត្យ ឃ្លាំមើលទៅលើកម្មករនិយោជិតបាន ដូចគ្នាដែរចំពោះម៉ងការងារ។ ធាតុមួយទៀតគឺកម្មករ~និយោជកអាចទទួលបាននូវសំភារៈសំខាន់ៗនានា ដែលនិយោជកផ្តល់អោយបំពេញការងារ។
៙ការត្រួតពិនិត្យការងារ៖ ល័ក្ខខ័ណ្ឌនេះបង្ហាញពីអំណាចនិយោជក ដែលមានទៅលើកម្មករ~និយោជិត ដូចជាអំណាចដឹកនាំ គ្រប់គ្រងកម្មករ~និយោជិត ហើយកម្មករនិយោជិតត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការបង្គាប់ បញ្ជារបស់និយោជក។
៙ប្រាក់ឈ្នួល៖ជាធាតុមួយដែលគេប្រើសម្រាប់សម្គាល់លក្ខណៈរបស់កម្មករ និយោជិត ពីព្រោះវាជាហេតុមួយដែលនិយោជកបើកប្រាក់ឈ្នួលទៅអោយនរណាម្នាកើក្នុងពេលតែមួយ។
នៅមានបន្ត..........

និយមន័យបទល្មើស៖
បទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ គឺជាអំពើរដែលត្រូវផ្តន្ទាទោសដោយច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌហើយជាកំហុសរបស់ចារីផ្ទាល់។ ប្រសិនបើច្បាប់មិនចាត់ទុកថាអំពើណាមួយជាបទល្មើសទេ អំពើនោះមិនអាចចាត់ទុកថាជាបទល្មើសបានឡើយ​ យោងតាមគោលការណ៍នីត្យានុកូលភាពដែលមានចែងនៅមាត្រា៣ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។
***បទល្មើសមានធាតុផ្សំបីយ៉ាងគឺ៖
-ធាតុផ្សំនីត្យានុកូល៖ ច្បាប់ដែលចាត់ទុកអំពើណាមួួជាបទល្មើស។
-ធាតុផ្សំសត្យានុម័ត៖ សកម្មភាព ឫអសកម្មភាពប្រព្រឹត្តដោយជនល្មើស។
-ធាតុផ្សំអត្តនោម័ត៖ កំហុសដោយចេតនា ឫអចេតនារបស់ជនល្មើស។

កិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគ៖
***និយមន័យនៃការខ្ចីបរិភោគ (មាត្រា ៥៧៨)
->ការខ្ចីបរិភោគ សំដៅទៅលើកិច្ចសន្យា ដែលភាគីម្ខាង ហៅថាអ្នកឱ្យខ្ចី មានកណីកិច្ចប្រគល់ការប្រើប្រាស់ដោយសេរី នូវប្រាក់ ស្បៀងអាហារ ឬ វត្ថុជំនួសផ្សេងទៀតក្នុងអំឡុងពេលដែលមានកំណត់ ឱ្យទៅភាគីម្ខាងទៀត ហៅថាអ្នកខ្ចី ហើយនៅក្រោយពេលដែលអំឡុងពេលនោះបានកន្លងផុត អ្នកខ្ចីមានករណីកិច្ចសងទៅឱ្យអ្នកឱ្យខ្ចីវវិញ នូវវត្ថុដែលមានប្រភេទ គុណភាព និងចំនួន ស្មើនឹងវត្ថុដែលបានទទួលពីអ្នកឱ្យខ្ចីនោះ។
***ការបង្កើតកិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគ (មាត្រា ៥៧៩)
->កិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគត្រូវបង្កើតឡើង ដោយការព្រមព្រៀងរវាងអ្នកឱ្យខ្ចី និង អ្នកខ្ចីតែប៉ុណ្ណោះ។
***ការខ្ចីបរិភោគដោយភ្ជាប់ការប្រាក់
+សិទ្ធិលើបំណុលដែលជាការប្រាក់(មាត្រា ៥៨៣)
->១. ការប្រាក់ សំដៅទៅលើចំនួនទឹកប្រាក់ ឬវត្ថុផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានផ្តល់ទៅឱ្យតាមសមាមាត្រនៃអំឡុងពេលនៃការប្រើប្រាស់ ក្នុងនាមជាតម្លៃតបចំពោះការប្រើប្រាស់ប្រាក់ ឬ វត្ថុ ដែលត្រូវបានប្រគល់ឱ្យអ្នកខ្ចី ហើយដែលត្រូវគណនាដោយយកចំនួនទឹកប្រាក់ ឬ វត្ថុដែលបានខ្ចី មកគុណជាមួយនឹងអត្រាដែលត្រូវបានកំណត់។បន្ថែម (តម្លៃថ្នូរចំពោះការដែលអ្នកឱ្យខ្ចីមិនអាចប្រើប្រាស់វត្ថុដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួន ក្នុងអំឡុងពេលកំណត់មួយ ត្រូវហៅថាជាការប្រាក់។
២. នៅក្នុងបញ្ញតិនៃកថាខណ្ឌទី១ ខាងលើនេះ វត្ថុដែលត្រូវបានប្រគល់ឱ្យអ្នកខ្ចីហៅថា ប្រាក់ដើម ភាគដែលបានកំណត់ ដែលត្រូវបានដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងចំនួនទឹកប្រាក់នៃប្រាក់ដើម ហៅថាអត្រាការប្រាក់។
៣. ភាគីនៃកិច្ចសន្យាខ្ចីបរិភោគ អាចយកកម្មវត្ថុនៃការសងការប្រាក់មកបង្កើតជាសិទ្ធិលើបំណុល តាមការព្រមព្រៀងបាន។ ប៉ុន្តែចំពោះការព្រមព្រៀងបង្កើតសិទ្ធិលើបំណុលនៃការប្រាក់ ប្រសិនបើពុំបានធ្វើតាមលិខិតជាលាយល័ក្ខណ៍អក្សរ ដោយមានចុះហត្ថលេខារបស់អ្នកខ្ចីទេ ពុំមានអានុភាពឡើយ។
៤. នៅក្នុងការព្រមព្រៀងបង្កើតសិទ្ធិលើបំណុលនៃការប្រាក់ ដោយមិនយោលតាមលិខិតជាលាយល័ក្ខអក្សរ ដែលមានចុះហត្ថលេខារបស់អ្នកខ្ចី ប្រសិនបើបានសងដោយដឹងអំពីការអនុវត្តបញ្ញត្តិវាក្យខណ្ឌទី ២ នៃកថាខណ្ឌទី៣ ខាងលើនេះ ការសងមានអានុភាពត្រឹមកម្រិតដែលត្រូវបានសងនោះតែប៉ុណ្ណោះ។
***ពន្យល់ មាត្រា ៥៨៣
ការប្រាក់ជាបន្ទុកមួយដ៏ធ្ងន់សម្រាប់ កូនបំណុល ហេតុនេះហើយប្រសិនបើកិច្ចព្រមព្រៀងនោះមិនបានធ្វើដោយលិខិតជាលាយល័ក្ខណ៍អក្សរដែលមានចុះហត្ថលេខារបស់អ្នកខ្ចីទេ ជាគោលការណ៍ សិទ្ធិលើបំណុលចំពោះការប្រាក់មិនត្រូវកើតឡើងឡើយ។ ក៏ប៉ុន្តែ ក្នុងជីវភាពរៀងរាល់ថ្ងៃ អាចមានការសន្យាបង់ការប្រាក់ដោយផ្ទាល់មាត់ ។ ក្នុងករណីនេះដើម្បីការពារកុំឱ្យមានវិវាទកើតឡើងដែលអ្នកខ្ចីទាមទារឱ្យសងវិញនូវការប្រាក់ដែលខ្លួនបានបង់ដោយស្ម័គ្រចិត្តរួចហើយ កថាខ័ណ្ឌទី៤ខាងលើនេះត្រូវបានរៀបចំឡើង។

វិញ្ញាសាប្រឡងជ្រេីសរេីសសិស្សអាជ្ញាសាលាជំនាន់ទី១ នៃរាជបណ្ឌិតសភាវិជ្ជាជីវៈតុលាការ