សិក្សាផ្នែកច្បាប់ - Legal Learning

Happy International Women's Day!

អ្វីជាលិខិតឥណទាន ឬ Letter of Credit?

គឺជាលិខិតធានាការទូទាត់ទំនិញក្រៅប្រទេសដែលចេញដោយធនាគារ។ ពាណិជ្ជករដែលមានអាជីវកម្មជាការនាំចូល ឬនាំចេញទំនិញក្រៅប្រទេស ដើម្បីធានាបានថារាល់ការបញ្ជារទិញ ឬលក់ចេញគឺត្រូវបានទូទាត់ ដូចនេះពួកគាត់អាចដាក់ពាក្យស្នើលិខិតឥណទានពីធនាគារបាន។ ជាទូទៅ លិខិតឥណទានមានរយៈពេល១២ខែ និងក្នុងករណីអ្នកទិញពុំមានលទ្ធភាពទូទាត់ថ្លៃទំនិញ គាត់អាចស្នើឱ្យធនាគារទូទាត់ជំនួសបាន ហើយធនាគារធ្វើការគិតការប្រាក់លើចំនួនសាច់ដែលទូទាត់ជំនួសនោះ។

ឧទាហរណ៍. លោក ក មានក្រុមហ៊ុនចែកចាយកុំព្យូទ័រនៅក្នុងស្រុក នឹងបានបញ្ជារទិញកុំព្យូទ័រ ២០០គ្រឿងពី Mr. A នៅសហរដ្ឋអាមេរិកដើម្បីយកមកចែកចាយ។ Mr. A បានតម្រូវឱ្យលោក ក មានលិខិតឥណទានពីធនាគារ ដើម្បីធានាបានថានៅពេលទំនិញទៅដល់ លោក ក នឹងទូទាត់ថ្លៃទំនិញគ្រប់ចំនួន៕

សូម​ចុច Like Page ដើម្បី​ទទួល​បាន​ចំណេះ​ដឹង​បន្ថែម​ពីវិស័យធនាគារ ។

កាតព្វកិច្ច​ / Obligation

អ្នកតំណាងតាមផ្លូវបណ្តឹង រឿងក្តីរដ្ឋប្បវេណី

ពន្យល់ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ភាគទី២ | ធាតុផ្សំបទល្មើស | ធាតុនីត្យានុកូល | ធាតុផ្សំអត្តនោម័ត | ពន្យល់ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ភាគទី២ | ធាតុផ្សំបទល្មើស | ធាតុនីត្យានុកូល | ធាតុផ្សំអត្តនោម័ត |

សេចក្តីពន្យល់ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ​ ភាគ ១ សេចក្តីពន្យល់ក្រមព្រហ្មទណ្ឌ ភាគ ១ចែករំលែកជូនបងប្អូននៅចំណេះដឹងថ្មីៗសូមជួយ Like, Subscribe, និងចុចលើកណ្តឹង ដើម្បីទទួ...

[ដំណោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ - English Below]
តើយើងអាចដោះស្រាយវិវាទនៅក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការបានដែរឬទេ? ប្រាកដណាស់វិវាទជាច្រើនត្រូវបានដោះស្រាយនៅក្រៅប្រព័ន្ធតុលារក្រោមរូបភាពដូចជា ការចរចារ សន្ធានកម្មឬការសម្រុះសម្រួល និងមជ្ឈត្តការក្នុងគោលបំណងដើម្បីសន្សំសំចៃថវិការ ពេលវេលា និងទំនាក់ទំនងរវាងភាគីជម្លោះផងដែរ។ ការចរចារ ជាវិធីសាស្ត្រមួយដ៏ពេញនិយមដែលផ្ដល់ឲ្យភាគីជម្លោះបានជួបមុខចរចារនិងកំណត់ពេលវេលាឬដំណាក់កាលនៃការចរចារបានដោយខ្លួនឯង។ ចំពោះវិធីសាស្ត្រមួយទៀតនោះគឺសន្ធានកម្មឬការសម្រុះសម្រួលដែលមានការចូលរួមពីភាគីទីបីដែលហៅថាសន្ធានការីឬអ្នកសម្របសម្រួលអព្យាក្រឹតដើម្បីឈានទៅរកដំណោះស្រាយមួយដែលអាចទទួលយកបាន ក៏ប៉ុន្តែភាគីវិវាទក៏មានសិទ្ធិអំណាចមិនយល់ស្របនឹងដំណោះស្រាយរបស់សន្ធានការីបានផងដែរ។ ចំណែកមជ្ឈត្តការគឺជាវិធីសាស្ត្រដោះស្រាយវិវាទចម្បងទីបីដែលប្រព្រឹត្តិទៅបានដោយគូភាគីវិវាទសម្រេចចិត្តដាក់វិវាទជូនភាគីទីបីអព្យាក្រឹតដែលអាចជាមជ្ឈត្តករ ឬ ក្រុមមជ្ឈត្តករឬវេទិកាមជ្ឈកម្ម។ ភាគីទីបីអាចចេញនូវសេចក្ដីសម្រេចមួយហៅថា មជ្ឈត្តវិនិច្ឆ័យ ដែលភាគីវិវាទត្រូវគោរពតាមក្រោយពីបានធ្វើការពិចារណាអំពីភស្តុតាងដែលគូភាគីបានដាក់ជូនអស់រយៈពេលចន្លោះពីបីឬបួនថ្ងៃទៅមួយសប្ដាហ៍ហើយការពិចារណាជាធម្មតាធ្វើឡើងពីពីរម៉ោងទៅបីម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ។ នៅកម្ពុជាដំណោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលារត្រូវបានអនុម័ត្រក្នុងឆ្នាំ២០០១និងបានបង្កើតឡើងនូវក្រុមប្រឹក្សាអាជ្ញាកណ្ដាលក្នុងឆ្នាំ២០០៣ដើម្បីដោះស្រាយវិវាទការងារ។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ២០០៦ ច្បាប់ស្ដីពីមជ្ឈត្តការផ្នែកពាណិជ្ជកម្មត្រូវបានអនុម័ត្រជាមួយនឹងក្រមនីតិរដ្ឋប្បវេណីថ្មីដែលអនុញ្ញាតក្នុងការប្រើប្រាស់ដំណោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការបើទោះបីភាគីដើមចោទបានដាក់ពាក្យបណ្ដឹងទៅតុលាការរួចក៏ដោយ។

========================

[Alternative Dispute Resolutions]
Can a dispute be solved outside the courtroom? Absolutely, a large number of disputes are solved by alternative dispute resolutions (ADR), such as negotiation, mediation, and arbitration, outside the traditional court to save money, and time as long as the relation between the parties. Negotiation is an informal well-known dispute resolution that allows the parties to meet and control the process and the solution by themselves. Another informal and non-binding dispute resolution is mediation which has the opposing parties and joint by the neutral mediator with the help to reach an acceptable outcome. However, arbitration is a binding settlement that can be conducted by a single arbitrator or an arbitral penal consists of three arbitrators depending on the agreement of both parties. The arbitration ends up with a written binding decision or arbitral award after the hearings, usually lasting between a few days to a week, and the penal meets for a few hours per day. In Cambodia, alternative dispute resolutions are recognized by law in 2001 and the first ever ADR center, the Arbitration Council, was established in 2003 to settle collective labor disputes. Then in 2006, we enacted the Law on Commercial Arbitration, and we have the amendment of the Civil Procedure Code to allow the parties to seek ADR even though the plaintiff has filed the complaint.

[English Below]

**១-តើមេធាវីនរណា? មានសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ចអ្វីខ្លះ?
-មេធាវីជាវិជ្ជាជីវៈ ដែលមានឯករាជ្យ និងមានសេរីភាពក្នុងការចូលរួមបំរើក្នុងវិស័យយុត្តិធម៌ ដំណើរការតែក្នុងក្របខណ្ឌនៃគណៈមេធាវីប៉ុណ្ណោះ ហើយអ្នកជំនាញ អាជ្ញាប័ណ្ណដែលផ្ដល់ប្រឹក្សា និងតំណាងអោយអ្នកដទៃក្នុងបញ្ហាច្បាប់។ (មាត្រា ១ ក្នុងច្បាប់ស្ដីពីលក្ខន្តិកៈមេធាវី)
- មេធាវី មានសិទ្ធិ និងកាតព្វកិច្ច៖
- ចំណេះដឹង និងការអនុវត្តគោលការណ៍ និងនីតិវិធីច្បាប់ (ខ្លឹមសារ និងច្បាប់នីតីវិធី)
- វិវាទ ការបង្ហាញខ្លួនក្នុងតុលាការ ដើម្បីប្តឹងតវ៉ា តស៊ូមតិ
- ប្រឹក្សា ផ្តល់យោបល់ផ្នែកច្បាប់ ផ្តល់ប្រឹក្សា
- ដើម្បីសម្ភាសអតិថិជន ស៊ើបអង្កេតអង្គហេតុ សម្ភាស និងរៀបចំសាក្សី
- ការរៀបចំបណ្តឹងសាទុក្ខ ជួយ និងរៀបចំសំណុំរឿងសម្រាប់ការជំនុំជម្រះ
- ការរៀបចំឯកសារច្បាប់ ឬឧបករណ៍ច្បាប់
- ថែរក្សាអាជីវកម្ម កិច្ចការរដ្ឋបាល ចំណេះដឹងការិយាល័យច្បាប់ប្រព័ន្ធ និងបច្ចេកវិទ្យា
- រៀបចំ និងគ្រប់គ្រងការងារច្បាប់
- ចរចាជាមួយមេធាវីប្រឆាំង
- ការជួសជុល និងការប្រមូលថ្លៃសេវាសម្រាប់សេវាដែលបានបង្ហាញ
- ធ្វើការស្រាវជ្រាវផ្នែកច្បាប់ សមត្ថភាពក្នុងការវិភាគផ្នែកច្បាប់ និងហេតុផល រៀបចំផែនការដំណោះស្រាយ
- រៀបចំ និងគ្រប់គ្រងការងារផ្លូវច្បាប់ ករណី ឬឯកសារ
- រក្សាក្រមសីលធម៌វិជ្ជាជីវៈ ឬច្បាប់
- បង្កើនទំនុកចិត្តរបស់អតិថិជនមកលើអ្នក
- ទំនាក់ទំនងព័ត៌មានទៅកាន់អតិថិជន និងអ្នកដទៃ។
(មាត្រា ២ និង ៣ ក្នុងច្បាប់ស្ដីពីលក្ខន្តិកៈមេធាវី)

**២-តើមេធាវីអាចតំណាង ឬការពារសិទ្ធិ អោយអតិថិជនរបស់ខ្លួនតាមរូបភាពណាខ្លះ? ការតំណាង ឬការពារសិទ្ធិទាំងនោះត្រូវមានព័ត៌មាន និងឯកសារអ្វីខ្លះ?**

- មេធាវីអាចតំណាង ឬការពារសិទ្ធិ អោយអតិថិជនរបស់ខ្លួនតាមរូបភាព៖
- ទំនាក់ទំនងតាមកិច្ចសន្យា ហើយកិច្ចសន្យានោះមានប្រភពពីទំនៀមទំលាប់ និងការព្រមព្រៀងគ្នាទៅវិញទៅមក។
- នៅពេលណាជននោះ បង្ហាញពីបំណងចង់អោយមេធាវីផ្ដល់សេវាកម្មផ្នែកច្បាប់ ហើយមេធាវីនោះយល់ព្រម។
- ការតំណាង ឬការពារសិទិ្ធទាំងនោះត្រូវមានព័ត៌មាន និងឯកសារ ដូចជា៖
- តម្រូវមានលិខិតប្រគល់សិទិ្ធ ឬលិខិតប្រគល់សិទិ្ធតំណាងអោយអាណត្តិ ឬពាក្យពឹងពាក់ពីអតិថិជន។

(មាត្រា ១៨ និង ២៣ ក្រមសីលធម៌មេធាវីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា)

**៣-តើមេធាវីអាចមានអតិថិជនដោយរបៀបណា?**

- មេធាវីអាចទទួលបានអតិថិជនដោយមានការស្គាល់ពីសំណាក់កូនក្ដីចាស់ណែនាំ និងក្រុមគ្រួសារ ឬញាតិមិត្ត។ បង្កើតជាគេហទំព័ររបស់ការិយាល័យ(Website) មានទំនាក់ទំនងលាយលក្ខណ៍អក្សរ សារអេឡិចត្រូនិច រួមមានប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយជាសាធារណៈ បន្ទាប់ពីមានការអនុញ្ញាតពីក្រុមប្រឹក្សា។

(មាត្រា ១៥ ក្រមសីលធម៌មេធាវីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា)

=====================

**1-Who is the lawyer? What are the rights and duties?
-Professional lawyers who are independent and free to serve in the justice field, operating only within the framework of a panel of attorneys, and are licensed professionals who advise and represent others in legal matters. (Article 1 in the Law on Qualifications of Lawyers)
- Lawyers have rights and duties:
- Knowledge and implementation of legal policies and procedures (Content and law of procedure)
- Divat appearing in court to sue and advocate
- consult, legal advice, counsel
- To interview clients, investigate incidents, interview and prepare witnesses
- Preparing for grief, helping and preparing the case for trial
- preparation of legal documents or legal tools
- Take care of business, administrative tasks, knowledge of law office, systems, and technology
- Organize and manage legal work
- Negotiating with the opposition’s lawyer
- Repairs and service charges for the services shown
- Conduct legal research, ability to analyze legal and reasoning, plan solutions
- Organize and manage legal work, cases, or documents
- Maintain professional ethics or law
- Increase customer's confidence in you
- Communicating information to customers and others.
(Articles 2 and 3 in the Law on Qualifications of Lawyers)
**2-In what images can a lawyer represent or defend the rights of his clients? What information and documents do, representing or protecting those rights have? **
- Lawyers can represent or defend the rights of their clients as per the picture:
- Relationships are contractual, and that contract is derived from customs and mutual agreements.
- Whenever a person expresses an intention to have an attorney provide legal services, and that Attorney agrees.
- Representation or protection of those rights must contain information and documents such as:
- Require a letter of rights or a representative of a term or a client's testimony.
(Articles 14 and 23 Lawyer Ethics Code of the Kingdom of Cambodia)
**3- How can a lawyer have a client? **
- Lawyers can obtain clients with knowledge of guests, children, elders, and family or relatives. Established as an office website, mixed-font, electronic, including public media, after council approval.
(Article 14 of the Lawyer Ethics of the Kingdom of Cambodia)

#ចំណេះដឹងទូទៅ #ច្បាប់

តើអ្វីទៅជាដំណោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ (ADR) ?

Altemative Dispute Resolution ឬ ADR មានន័យថាដំណោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ គឺសំដៅដល់វិធីផ្សេងៗភាគីដែលមានវិវាទនឹងគ្នា អាចដោះស្រាយវិវាទក្រៅអំពីប្រព័ន្ធជំនុំជម្រះដែលមានពីមុនមក ដែលពឹងផ្អែកទាំងស្រុងលើតុលាការ។

ដំណោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការប្រមូលផ្ដុំទៅដោយទម្រង់នៃការដោះស្រាយវិវាទជាច្រើន ដែលមួយចំនួនមានលក្ខណៈសាមញ្ញ និងខ្លះទៀតមានលក្ខណៈថ្មីប្លែកដូចជា មជ្ឈត្តការ ការចរចា និង សន្ធានកម្ម ជាដើម។

អ្នកច្បាប់ភាគច្រើនបានហៅទម្រង់ទាំងនេះ ថាជាការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ ពីព្រោះសព្វថ្ងៃនេះប្រជាជនជាច្រើន ចាត់ទុកតុលាការជាទម្រង់ចម្បងនៃដំណោះស្រាយវិវាទ ចំណែកឯទម្រង់ដទៃទៀត គឺជាទម្រង់ក្រៅដោយឡែក ឬហៅថាការដោះស្រាយវិវាទក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ។

ការដោះស្រាយវិវាទតាមវិធីខាងលើនេះមានគុណសម្បត្តិ ជាច្រើនសម្រាប់គូភាគី។

[English Below - ទិដ្ឋភាពទូទៅនៃប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជា]

បច្ចុប្បន្ន នៅប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជាមាន តុលាការកំពូល សាលាឧទ្ធរណ៍ តុលាការខេត្ត/ក្រុងនិងតុលាការយោធា ព្រមទាំងតុលាការកូនកាត់ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថា ជាអង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ពុជា។
សាលាឧទ្ធរណ៍ពិនិត្យទាំងអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់។ តុលាការកំពូលបើកសវនាការតែអង្គច្បាប់ លើកលែងតែករណីសវនាការរួមគ្នាលើបណ្តឹងសារទុក្ខលើកទី២ តុលាការកំពូលអាច ធ្វើសេចក្តីសម្រេចចុងក្រោយទាំងអង្គច្បាប់ និងអង្គហេតុ។ តុលាការយោធាមានយុត្តាធិការលើយោធាតែប៉ុណ្ណោះ បទល្មើស។ បទល្មើសយោធា គឺជាបទល្មើសដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបុគ្គលិកយោធា មិនថាជាទាហាន ឬជាទាហាន ហើយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងវិន័យក្នុងជួរកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ឬប៉ះពាល់ដល់ទ្រព្យសម្បត្តិយោធា។ រាល់បទល្មើសធម្មតាដែលប្រព្រឹត្តដោយបុគ្គលិកយោធាត្រូវបានកាត់ទោសនៅក្នុងសាលាដំបូង (តុលាការខេត្ត/ក្រុង)។ តុលាការពាណិជ្ជកម្ម និងតុលាការការងារមិនទាន់ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឡើយ។
ក្រៅពីតុលាការទាំងនេះ មានក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ (CC) ដែលមានតួនាទីការពារការគោរពរដ្ឋធម្មនុញ្ញ បកស្រាយរដ្ឋធម្មនុញ្ញ និងច្បាប់ដែលរដ្ឋសភាអនុម័ត (និងពិនិត្យទាំងស្រុងដោយព្រឹទ្ធសភា) និងមានសិទ្ធិ ទទួល និងសម្រេចលើវិវាទពាក់ព័ន្ធនឹងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រ និងការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងសមាជិកព្រឹទ្ធសភា។ ក៏មានឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃអង្គចៅក្រម ដែលជាស្ថាប័នតុលាការដែលធានាការប្រព្រឹត្តទៅដោយរលូន និងឯករាជ្យភាពរបស់តុលាការនៅកម្ពុជា។ ដែលមានកាតព្វកិច្ចសម្រេច និងធ្វើសំណើថ្វាយព្រះមហាក្សត្រ លើការតែងតាំង ផ្ទេរ ការឈប់សម្រាក ការកំណត់តួនាទី ការតម្លើងឋានៈ និងការបណ្តេញចេញចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញានៅគ្រប់តុលាការ ហើយចាត់វិធានការវិន័យចំពោះចៅក្រមដែលប្រព្រឹត្តខុស។ ទោះបីជាមានទំនួលខុសត្រូវខុសគ្នាក៏ដោយ ក៏ចៅក្រម និងព្រះរាជអាជ្ញាសាធារណៈរបស់កម្ពុជា ត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាចៅក្រម និង ព្រះរាជអាជ្ញា។ ចៅក្រមដែលជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការជំនុំជម្រះឬការស៊ើបអង្កេតត្រូវបានហៅថា ចៅក្រមអង្គុយ។ ចៅក្រមដែលកាន់មុខតំណែងក្នុងអយ្យការ ហៅថា ចៅក្រមឈរ ។

=========================
[Overview of Cambodian Judicial System]
At present, the Cambodian judiciary consists of the Supreme Court, the Appellate Court, the Provincial/Municipal Courts and the Military Court as well as the hybrid court which is known as the Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia. The Appellate Court reviews both Ang Het (matters of fact) and Ang Chbab (matters of law). The Supreme Court hears only Ang Chbab (matters of law) except in the case of a joint trial of the second grievance complaint the Supreme Court may render a final decision on both law and facts. The Military Court has jurisdiction only over military offenses. Military offenses are those involving military personnel, whether enlisted or conscripted, and which concern discipline within the armed forces or harm to military property. All ordinary offenses committed by military personnel are tried in ordinary courts (provincial/municipal courts). The Commercial Court and Labor Court have not yet been established.
In addition to these courts, there is a Constitutional Council (CC), which has a duty to safeguard respect for the Constitution, interpret the Constitution and laws adopted by the National Assembly (and reviewed completely by the Senate), and has the right to receive and decide on disputes concerning the election of members of the National Assembly and election of members of the Senate. There is also a Supreme Council of Magistracy, which is a judicial organ ensuring the smooth functioning and the independence of the judiciary in Cambodia. It has a duty to decide and make proposals to the King on the appointment, transfer, leave of absence, delineation of duties, promotion and dismissal of judges and prosecutors at all courts and takes disciplinary action against delinquent judges. Despite having different responsibilities, Cambodian judges and public prosecutors are both categorized as Chaokrom (magistrates). Chaokrom in its general sense is a title in the Cambodian judicial system that refers not only to judges who sit at trial but also to those who hold the position of public prosecutors. A judge involved in a trial or investigation is called Chaokrom Angkuy (sitting judge). A judge holding a position in the prosecutor department (Ayakar) is called Chaokrom Chhor (standing judge).