ប្រវត្តិសាស្ត្រ សង្គម និងនយោបាយ

This page is going to show up about history and Education.

#ប្រវត្តិសាស្រ្តខែ្មរ ដែលកូនខ្មែរភាគច្រើនមិនធ្លាប់បានដឹង

កងទ័ពវៀតណាម ចំនួន១៨ម៉ឺននាក់ បានវាយចូលឈ្លានពានប្រទេសកម្ពុជា ចាប់ពីថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨។ ក្រោយពីទទួលបានជោគជ័យ វាយយកបានទីក្រុងភ្នំពេញ និងខេត្តមួយចំនួនទៀត នៅក្នុងថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ភាគីខាងវៀតណាម បានស្នើសុំទៅរបបដឹកនាំថ្មី គឺរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ស្នើសុំឱ្យដាក់និគមយួន (បញ្ចូលជនជាតិវៀតណាម ឲ្យមករស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា) នៅតាមខេត្តរបស់ប្រទេសកម្ពុជាទាំងអស់ ក្នុងមួយខេត្តចំនួន៣០០០នាក់ មានតែខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មួយទេ ដែលមានចំនួនលើសគេ គឺប្រជាជនវៀតណាម ចំនួន៥០០០នាក់ រដ្ឋាភិបាលដែលដឹកនាំដោយលោក ប៉ែន សុវណ្ណ ក៏បានយល់ព្រមនិងឯកភាព ការស្នើសុំរបស់ភាគីវៀតណាមក្នុងពេលនោះ។ នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ កងទ័ពវៀតណាមនិងក្រុមរបស់លោក ប៉ែន សុវណ្ណ បានចូលទៅសេនាធិការ របស់ លោក ប៉ុល ពត ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រមូលមាសបានចំនួន៤តោន (ដឹកយកនៅប្រទេសវៀមណាមទាំងអស់)។ នៅថ្ងៃទី ២៩ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៩ កងទ័ពវៀតណាមនិងក្រុមរបស់លោក ប៉ែន សុវណ្ណ បាននាំគ្នាទៅដល់ស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង ហើយប្រមូលមាសចំនួន៨តោនទៀត និងពេជ្រ ទម្ងន់២គីឡូក្រាម រួមនឹងលុយដុល្លារចំនួន១បាវបន្ថែម (មាសនិងពេជ្រ ទាំងអស់ បានដឹកប្រមូលយកទៅប្រទេសវៀតណាម ចំណែកលុយដុល្លារ ទុកឲ្យប្រើប្រាស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា)។ សរុបមកទាំងអស់ មានមាសចំនួន ១២ តោន ពេជ្រទម្ងន់ ២ គីឡូក្រាម ចំនួននេះ គឺមិនទាន់រាប់បញ្ចូលចំនួន មាស.ពេជ្រ ទាំងអស់ ដែលប្រមូលរាយរង តាមខេត្ត.ក្រុង ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ដឹកយកទៅប្រទេសវៀតណាមនោះទេ។

#កែសម្រួលនិងដកស្រង់ ពីពាក្យសម្ដី អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីទី ១ ឈ្មោះ ប៉ែន សុវណ្ណ និងឯកសារដកស្រង់ ជាភាសាបរទេសនិងភាសាខ្មែរ មួយចំនួនទៀត។

តើអ្នកបានដឹងអ្វីខ្លះពីបណ្តាញចារកិច្ចយួនក្នុងស្រុកខ្មែរ?​
__________________________________________

សង្ឃយួនមួយអង្គឈ្មោះ ចូវ ជាជាតិយួនបានបន្លំខ្លួន បួសធ្វើជាព្រះសង្ឃខ្មែរ នៅលើភ្នំសំពៅក្នុងខេត្តបាត់ដំបង សព្វថ្ងៃគេហៅឈ្មោះ ល្អាងលោកតាចូវ គឺជាខ្សែរយៈបណ្តាញចារកិច្ចយួនវៀតមិញ ។

ហូជីមិញ បានបង្កើតបណ្ដាញចារកម្មនៅក្នុងស្រុកខ្មែរ តាំងពីឆ្នំា១៩៤៧មកម្លេះ ដែលកាលនោះ ពួកយួនខាងជើងបាននំាអាវុធចូលមកក្នុងប្រទេសខ្មែរ។ ហើយបង្កើតមូលដ្ឋានបីកន្លែងនៅក្នុងស្រុកខ្មែរ គឺនៅ ស្រុកមេមត់ ខេត្តកំពង់ចាម និងនៅស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត និងនៅ ស្រុកសំឡូត ខេត្តបាត់ដំបង។ បន្ទាប់មក វៀតមិញបានបង្កើតខ្មែរ វៀតមិញនិងរាយបណ្តាញចារកិច្ចយួននៅស្ទើរគ្រប់ទីរួមខេត្តខ្មែរ ជាពិសេសនៅក្រុងភ្នំពេញតែម្តង។ គេយកពួកយួនដែលមានកំណើតនៅស្រុកខ្មែរឲ្យមកធ្វើកិច្ចការអស់ទាំងនេះ។ ជាដំបូងគេឲ្យយួនម្នាក់ឈ្មោះ សឺង ង៉ុកមិញ កើតនៅខេត្តកំពត ឲ្យចូលបួសជាព្រះសង្ឃខ្មែរគណថេរវាទ រួចចូលមករៀនជាប់សញ្ញាបត្រសាលាបាលីនៅក្រុងភ្នំពេញ។

យួនវាធ្វើយ៉ាងនេះ ព្រោះពេលនោះពួកអ្នកនយោបាយខ្មែរដែលប្រឆំាងនិងបារាំង ច្រើនចេញពីប្រភពព្រះសង្ឃដូចជា ករណីបាតុកម្មព្រះសង្ឃក្នុងឆ្នំា ១៩៤២ ករណីអាចារ្យ ហែម ចៀវ, អាចារ្យខៀវ ជុំ, ព្រះគ្រូប៉ាងខាត, អាចារ្យ អ៊ុក ជា , ព្រះគ្រូ សូរ ហាយ ជាដើម។ គេឲ្យយួនដែលមានឈ្មោះក្រៅហៅថា អាចារ្យ អន មៀន យកឈ្មោះ ជា សឺង ង៉ុកមិញ ហើយបន្លំថា ជាប្អូនបង្កើតលោក សឺង ង៉ុកថាញ់ ទៀតព្រោះកាល នោះលោកស៊ឹង ង៉ុកថាញ់មានកេរិ៍ឈ្មោះល្បីក្នុងការប្រឆំាងបារំាង ហើយពេលនោះខ្មែរកំពង់បាត់មេ ដោយលោកសឺង ង៉ុកថាញ់ ត្រូវ បារាំងចាប់ខ្លួន។

សន្និសិទ្ធហ្សឺណែវ ឆ្នំា១៩៥៤ បានសម្រេចឲ្យកងទ័ពបរទេសទាំងអស់ចេញពីកម្ពុជា តែកងទ័ពយៀកមិញយួនខាងជើងមិនបាន គោរពសេចក្តីសម្រេចនោះឡើយ។ ពេលទ័ពធំយួនដកថយទៅ យួនវៀតមិញបានទុកបណ្តាញចារកិច្ចធ្វើសកម្មភាពស្ងាត់ៗនៅតាមខេត្តនានា ជាពិសេសក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញតែម្តង។ ដើម្បីជាសញ្ញាសម្គាល់គ្នា នៅមុខផ្ទះគេតែងតែដាំដើមឬស្សីកែវមួយឬពីរដើមជានិច្ច។
ពួកយួនទាំងនោះនៅបន្លំខ្លួនធ្វើជាប្រកបរបរកំប៉ិកកំប៉ុកបើក ហាងកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់បុរសម៉ូដ អ៊ឺរ៉ុប នៅផ្សារចាស់ ជិតវិមានឯករាជ្យ។ នៅតាមខេត្តនានាដូចជា ហាងកាត់ដេរ តៃល័រ នៅសៀមរាប​ ហាងធ្វើឡំាងរែកទឹក នៅផ្លូវលេខពីរ ក្នុងខេត្តបាត់ដំបង និងបនស្រីពេស្យាដែលភាគច្រើន មានមេជាស្រី្តយួន មើលការខុសត្រូវហើយនារីពេស្យាយួន គឺជាចារនារីតែម្តង។
Tha Dali

😭ល្បិចទី១៩: ចូលជ្រួតជ្រាបអស់ហើយ ទន់ឆ្អឹងងេីប
លែងរួច មិនថាអ្នកធំ បណ្ឌិត និស្សិត បញ្ញវន្ត អ្នកមាន
អ្នកក្រទេ អោយតែផឹកគឺពុលហើយវង្វេងភ្លេចជាតិ លែង
ខ្វល់ លែងចាប់អារម្មណ៍ រឿងប្រវត្តិសាស្ត្រ នយោបាយ
គិតតែពីសប្បាយ រកស៊ី សិល្បៈ កម្សាន្ត កីឡា អ្នកណា
ធ្វើអី ធ្វើទៅ យេីងគិតតែគ្រួសារយេីងបានហើយ។
#គិតទៅស្រណោះបុព្វបុរសដូនតាខ្មែរណាស់ សភាព
កំពុងកាន់ អាវុធតតាំងនឹងសត្រូវ ការពារទឹកដីដេីម្បីកូន
ចៅជំនាន់ក្រោយ ត្រូវស្លាប់ ពិការ របួស ព្រាត់ប្រាស់ក្រុម
គ្រួសារ កូន ប្រពន្ធជួនគេដុតទាំងរស់ កប់ទាំងរស់ បាញ់
ចោល ធ្វើទារុណកម្ម សាហាវឃោរឃៅ ប្រវត្តិដាំតែអុង។
#ងាកមកសព្វថ្ងៃសន្តិភាពពេក មិនហត់ទៅកាន់កាំភ្លើង
ស្រួលពេក គ្រាន់តែតាមដាននយោបាយស្តាប់ដោយ
យកចិត្តទុកដាក់ ដកទិដ្ឋិ មានះ ចេញនឹងយល់បាន
ដឹងអ្នកណាបោក អ្នកជួយបានហេីយ ធ្វើមិនបាន បេីចូល
រួមនយោបាយវិញ ចូលទាំងងងឹតងងល់។ សមនឹង
រលាយ សមនឹងបាត់ដីណាស់ បេីម្ចាស់ប្រទេសចរឹកចឹង
កុំទៅបន្ទោសអ្នកធំអី។
#ខ្លះគេនិយាយថាគេដឹងអស់ហេីយ គេក៏ស្នេហាជាតិដែរ
គ្រាន់តែគេមិនមាត់ ចាំមេីលតែបក្សគេបង្កេីតវិញ ឈ្នះ
ភ្លូកទឹកភ្លូកដី បានអន្តរជាតិជួយ គេមិនចោលយើងទេ
ចាំទាល់តែយួនយកដីអស់ យួនចូលពេញស្រុក រួចគេ
ដោះលែងអបអសាទរមហាមិត្តបង្គ្រប់កិច្ច។
#ដុំមាសនៅនឹងមុខមេីលមិនឃេីញ មិនចាប់អារម្មណ៍
ដោយសារតែរវល់នឹងគំនុំ មុខមាត់ អ្នកជួយមិនចេះ
បញ្ជោរ មិនចេះលេីកជេីងអញៗមិនគាំទ្រ។
Soeun Suon