11/05/2026
✍️លោកុត្តរបដិច្ចសមុប្បាទ (Lokuttara Paṭiccasamuppāda) ឬហៅថា បដិច្ចសមុប្បាទផ្នែករំលត់ទុក្ខ គឺជាខ្សែចង្វាក់នៃសភាវធម៌ដែលនាំទៅរកការរួចផុតចាកទុក្ខ (ព្រះនិព្វាន)។ ខុសពីបដិច្ចសមុប្បាទ ១២ ដែលនាំឱ្យវិលវល់ក្នុងសង្សារវដ្ត ផ្នែកនេះបង្ហាញពីផ្លូវឡើងទៅលើវិញ។តាមគម្ពីរឧបនិសសុត្ត (Upanisa Sutta) ធម៌ទាំង ១១ ឬ ១២ យ៉ាងនោះរួមមាន៖
១- សទ្ធា (Faith): ការជឿជាក់លើព្រះរតនត្រ័យ (កើតចេញពីការយល់ដឹងអំពីទុក្ខ)
២- បាមោជ្ជៈ (Gladness): សេចក្តីរីករាយក្នុងចិត្ត
៣- បីតិ (Rapture): សេចក្តីឆ្អែត
៤- ចិត្តបស្សទ្ធិ (Tranquility): សេចក្តីស្ងប់ចិត្ត
៥- ចិត្តសុខៈ (Happiness): សេចក្តីស្រួលចិត្ត
៦- សមាធិ (Concentration): ការតាំងចិត្តមាំ
៧- យថាភូតញាណទស្សនៈ (Knowledge of things as they are): ការដឹងឃើញតាមសេចក្តីពិត
៨- និព្វិទា (Disenchantment): សេចក្តីនឿយណាយក្នុងសង្ខារ
៩- វិរាគៈ (Dispassion): ការប្រាសចាកតម្រេក
១០-វិមុត្តិ (Liberation): ការរួចចាកកិលេស (ចិត្តមានសេរីភាព)
១១- ខយញាណ (Knowledge of destruction of the taints): ឬ វិមុត្តិញាណទស្សនៈ ការដឹងថាអស់កិលេសហើយ
💡 ចំណុចគន្លឹះ៖
លោកិយបដិច្ចសមុប្បាទ = ចាប់ផ្តើមពី អវិជ្ជា នាំទៅរក ទុក្ខ។
💡លោកុត្តរបដិច្ចសមុប្បាទ = ចាប់ផ្តើមពី ទុក្ខ នាំទៅរក សទ្ធា រហូតដល់ ការរំលត់ទុក្ខ។
06/05/2026
តាមមាគ៌ាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា (អានណ្យសូត្រ) សេចក្តីសុខរបស់គ្រហស្ថ ឬអ្នកគ្រប់គ្រងផ្ទះមាន ៤ យ៉ាងគឺ៖
១. អត្ថិសុខ (សុខកើតពីការមានទ្រព្យ)ជាសេចក្តីសប្បាយចិត្តដែលខ្លួនមានទ្រព្យសម្បត្តិ។ទ្រព្យនោះត្រូវតែរកមកបានដោយសុចរិត និងដោយកម្លាំងញើសឈាមរបស់ខ្លួន។
២. ភោគសុខ (សុខកើតពីការប្រើប្រាស់ទ្រព្យ)ជាសេចក្តីសប្បាយចិត្តដែលបានចាត់ចែងទ្រព្យនោះ។យកទៅចិញ្ចឹមជីវិត គ្រួសារ មាតាបិតា និងធ្វើបុណ្យទានផ្សេងៗ។
៣. អនណសុខ (សុខកើតពីការមិនមានបំណុល)ជាសេចក្តីសប្បាយចិត្តដែលមិនជំពាក់បំណុលគេ។មិនមានការព្រួយបារម្ភ ឬតក់ស្លុតដោយសារការទាមទារពីម្ចាស់បំណុល។
៤. អនវជ្ជសុខ (សុខកើតពីការងារដែលគ្មានទោស)ជាសេចក្តីសុខដែលខ្ពង់ខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមទាំង ៤។សំដៅលើការប្រព្រឹត្តល្អតាមផ្លូវកាយ វាចា និងចិត្ត (មិនធ្វើខុសច្បាប់ ឬខុសធម៌)។💡 ចំណាំ៖ ទោះបីមានទ្រព្យច្រើនយ៉ាងណា បើខ្វះ "អនវជ្ជសុខ" (សុខពីអំពើគ្មានទោស) នោះជីវិតក៏មិនអាចរកសេចក្តីសុខពិតប្រាកដឃើញដែរ។
- ការអនុវត្តក្នុងជីវិតរស់នៅប្រចាំថ្ងៃ
- របៀបសន្សំទ្រព្យតាមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា
- ទំនាក់ទំនងរវាងសេចក្តីសុខទាំង ៤ នេះពិតជាផ្ដល់ផលប្រយោជន៍យ៉ាងច្រើនដល់អ្នកគោរពប្រតិបត្តិ។
01/04/2026
សីល សមាធិ បញ្ញា អប់រំចិត្តឱ្យសុខស្ងប់
31/03/2026
នៅក្នុងមហាបរិនិព្វានសូត្រ ព្រះពុទ្ធទ្រង់សម្តែងអំពី ទោស៥ប្រការនៃសីលវិបត្តិ (ការមិនសង្រួម ឬការបំពានសីល) របស់បុគ្គលទ្រុស្តសីល ដែលនាំឱ្យជួបប្រទះសេចក្តីវិនាសទាំងក្នុងបច្ចុប្បន្ន និងបរលោក គឺការសាបសូន្យទ្រព្យ, កេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់, មិនអាចចូលក្នុងសមាគមបាន, វង្វេងស្មារតីមុនស្លាប់ និងទៅកើតក្នុងអបាយភូមិ។
ទោស៥ប្រការនៃសីលវិបត្តិ (ការបំពានសីល) មានដូចខាងក្រោម៖
១. សាបសូន្យចាកទ្រព្យសម្បត្តិ៖ ដោយសារសេចក្តីប្រមាទ។
២. កេរ្តិ៍ឈ្មោះអាក្រក់ល្បីសុះសាយ៖ ជារបស់បុគ្គលទ្រុស្តសីល។
៣. មិនក្លៀវក្លាចូលទៅទាំងអៀនអន់ ៖ គឺមិនអាចចូលក្នុងសមាគម ឬអង្គប្រជុំ (ស្តេច, ព្រាហ្មណ៍, គហបតី) បានដោយភាពអៀនខ្មាស មិនក្លាហាន។
៤. ស្លាប់វង្វេងស្មារតី៖ ពេលជិតស្លាប់មិនមានសតិរលឹកដឹងខ្លួន។
៥. ទៅកើតក្នុងអបាយភូមិ៖ កាលបែកធ្លាយរាងកាយ (ស្លាប់) រមែងទៅកើតក្នុងនរក, ប្រេត, តិរច្ឆាន ឬអសុរកាយ។
លើសពីនេះ ក្នុងន័យនៃមហាបរិនិព្វានសូត្រ ក៏បានបង្ហាញពី សេចក្តីមិនទៀងនៃសង្ខារ (រូបកាយ) ដែលរមែងតែងតែមានការសាបសូន្យទៅ ។
28/03/2026
ក្នុងមហាបរិនិព្វានសូត្រ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបានសម្ដែងទៅកាន់ឧបាសកទាំងឡាយនៅក្នុងក្រុងបាដលិគ្រាម អំពីអានិសង្ស ៥ យ៉ាងនៃការរក្សាសីលឱ្យបរិសុទ្ធ (សីលវន្ត) ដូចខាងក្រោម៖
១. បាននូវគំនរទ្រព្យច្រើន៖ អ្នកមានសីល តែងទទួលបាននូវភោគសម្បត្តិ និងទ្រព្យសម្បត្តិយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ដោយសារសេចក្តីមិនប្រមាទ។
២. កិត្យានុភាពខ្ចរខ្ចាយ៖ កេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អ និងសេចក្តីសរសើររបស់បុគ្គលអ្នកមានសីល តែងល្បីសុះសាយទៅគ្រប់ទិសទី។
៣. ចូលចំណោមចុះដោយក្លាហាន៖ នៅពេលចូលទៅកាន់អង្គប្រជុំណាមួយ មិនថាជាពួកក្សត្រ ព្រាហ្មណ៍ គហបតី ឬសមណៈឡើយ តែងតែមានសេចក្តីក្លាហាន មិនអៀនខ្មាស ឬភ័យខ្លាច។
៤. មិនវង្វេងពេលស្លាប់៖ បុគ្គលអ្នករក្សាសីលបានល្អ ពេលជិតជម្រះសង្ខារ (ជិតស្លាប់) តែងមានស្មារតីភ្លឺស្វាង មិនមានសេចក្តីវង្វេងភាន់ច្រឡំឡើយ។
៥. ទៅកាន់សុគតិភព៖ បន្ទាប់ពីស្លាប់ទៅ បុគ្គលនោះតែងបានទៅកើតក្នុងសុគតិភព ឬលោកសួគ៌។
ផ្ទុយទៅវិញ ព្រះអង្គក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា បុគ្គលអ្នកទ្រុស្តសីល នឹងត្រូវជួបនូវមហន្តរាយ ៥ យ៉ាងដែលផ្ទុយពីអានិសង្សខាងលើនេះ។
02/09/2021
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ១០ រោចខែស្រាពណ៍ ឆ្នាំឆ្លូវត្រីស័ក ពុទ្ធសករាជ ២៥៦៥ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី 2 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 2021។ ដកស្រង់ចេញពីអត្ថបទរបស់លោកគ្រូអគ្គបណ្ឌិតធម្មាចារ្យ ប៊ុត សាវង្ស ។
៊សូមអនុមោទនានូវពាក្យពេចន៍ខ្លឹមសារល្អៗនិងការចូលរួមជួយផ្សព្វផ្សាយធម្មទានដោយបីតិរីករាយ។