YI Romtom

#សូមអនុមោទនាបុណ្យវិសាខបូជា
#បដិបត្តិបូជាជាការបូជាដ៏ឧត្តម
#ភាសិតោវាទ
យោ បន ធម្មានុធម្មប្បដិបន្នោ វិហរតិ
សាមីចិប្បដិបន្នោ អនុធម្មចារី សោ តថាគតំ
សក្ករោតិ គរុករោតិ មានេតិ បូជេតិ បរមាយ បូជាយ ។
អ្នកឯណាមួយ ជាអ្នកប្រតិបត្តិនូវធម៌ដ៏សមគួរដល់ធម៌ ជាអ្នក ប្រតិបត្តិដោយត្រឹមត្រូវ ជាអ្នកប្រតិបត្តិតាមធម៌ជាប្រក្រតី អ្នកនោះ ឈ្មោះថា ធ្វើសក្ការៈ ធ្វើសេចក្តីគោរពរាប់អានបូជានូវព្រះតថាគត ដោយបដិបត្តិបូជា ជាបូជាដ៏ឧត្តម។

សព្វបាបស្ស អករណំ កុសលស្សូបសម្បទា
សចិត្ត បរិយោទបនំ ឯតំ ពុទ្ធាន សាសនំ ។
កិរិយាមិនធ្វើនូវបាបទាំងពួង កិរិយាបំពេញនូវកុសល កិរិយាធ្វើចិត្តរបស់ខ្លួនឲ្យផូរផង់ ទាំងនេះជាពាក្យប្រៀនប្រដៅ នៃព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ។

ខន្តី បរមំ តបោ តីតិក្ខា
និព្វានំ បរមំ វតន្តិ ពុទ្ធា
ន ហិ បព្វជិតោ រូបឃាតី
សមណោ ហោតិ បរំ វិហេឋយន្តោ ។
អំណត់គឺសេចក្តីអត់ធន់ ជាតបធម៌ដ៏ឧត្តម ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយទ្រង់ត្រាស់ថា ព្រះនិព្វានជាគុណជាតដ៏ឧត្តម អ្នកបួសដែលបៀតបៀនសត្វដទៃ សម្លាប់សត្វដទៃ មិនមែនជាបព្វជិត មិនមែនជាសមណៈឡើយ។

អនូបវាទោ អនូបឃាតោ បាដិមោក្ខេ ច សំវរោ
មត្តញ្ញុតោ ច ភត្តស្មឹ បត្តញ្ច សយនាសនំ
អធិចិត្តេ ច អាយោគោ ឯតំ ពុទ្ធាន សាសនំ ។
កិរិយាមិនតិះដៀលអ្នកដទៃ ១ កិរិយាមិនបៀតបៀនអ្នកដទៃ ១ កិរិយាសង្រួមក្នុងបាតិមោក្ខ១ ភាវៈដឹងប្រមាណក្នុងភត្តាហារ១ ទីដេកនិងទីអង្គុយដ៏ស្ងាត់១ កិរិយាបំពេញព្យាយាមក្នុងអធិចិត្ត១ ទាំងនេះជាពាក្យប្រៀនប្រដៅនៃព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ។

សីលសមាធិគុណានំ ខន្ដិ បធានការណំ
សព្វេបិ កុសលា ធម្មា ខន្ឍាយេវ វឌ្ឍន្តិ តេ ។
សេចក្តីអត់ធន់ជាហេតុ ជាទីតាំងនៃគុណគឺសីលសមាធិទាំងឡាយ ធម៌ទាំងឡាយជាកុសលទាំងអស់នោះតែងចម្រើនដោយសេចក្តីអត់ធន់មែនពិត។

កេវលានំបិ បាបានំ ខន្តិ មូលំ និកន្តតិ
គរហកលហាទីនំ មូលំ ខណតិ ខន្តិកោ ។
សេចក្តីអត់ធន់ តែងកាត់បង់នូវឫសនៃបាបទាំងឡាយទាំងអស់ បុគ្គលអ្នកអត់ធន់ ឈ្មោះថាជីករំលើងនូវឫសនៃទោសទាំងឡាយ មានពាក្យតិះដៀល និងការឈ្មោះប្រកែកជាដើម។

ខន្តិ ធីរស្ស លក្ការោ ខន្តិ តបោ តបស្សិនោ
ខន្តិ ពលំ វ យតីនំ ខន្តិ ហិតសុខាវហា ។
សេចក្តីអត់ធន់ ជាគ្រឿងអលង្ការរបស់អ្នកប្រាជ្ញ សេចក្តីអត់ធន់ ជាគ្រឿងដុតបង់នូវបាបរបស់អ្នកដែលមានតបធម៌ សេចក្តីអត់ធន់ ជាកម្លាំងរបស់អ្នកប្រព្រឹត្តធម៌ សេចក្តីអត់ធន់ជាគុណជាតិនាំមកនូវប្រយោជន៍ និងសេចក្តីសុខ។

ខន្តិកោ មេតវា លាភី យសស្សី សុខសីលវា
បិយោ ទេវមនុស្សានំ មនោ ហោតិ ខន្តិកោ ។
អ្នកអត់ធន់ ជាអ្នកមានមិត្រសម្លាញ់ ជាអ្នកមានលាភ ជាអ្នកមាន យស ជាអ្នកមានសេចក្តីសុខជាប្រក្រតី។ អ្នកអត់ធន់ រមែងជាទីស្រឡាញ់ ជាទីគាប់ចិត្តនៃទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយ។

អត្តនោបិ បរេសញ្ច អត្ថាវហោ វ ខន្តិកោ
សគ្គមោក្ខគមំ មគ្គំ អារុឡ្ហោ ហោតិ ខន្តិកោ ។
អ្នកអត់ធន់ ជាអ្នកនាំមកនូវប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន ដល់ជនទាំងឡាយឯទៀតផង។ អ្នកអត់ធន់ ជាអ្នកឡើងកាន់ផ្លូវជាទីទៅកាន់ស្ថានសួគ៌ និងព្រះនិព្វាន។

សត្ថុនោ វចនោវាទំ ករោតិយេវ ខន្តិកោ
បរមាយ ច បូជា ជិនំ បូជេតិ ខន្តិកោ ។
អ្នកអត់ធន់ ឈ្មោះថា ធ្វើតាមនូវព្រះពុទ្ធដីកា ជាឱវាទនៃព្រះសាស្តាមែនពិត។ អ្នកអត់ធន់ ឈ្មោះថាបូជានូវព្រះវិជិតមារ ដោយការ បូជាដ៏ឧត្តម។

ទុល្លភញ្ច មនុស្សត្តំ ពុទ្ធុប្បទោ ច ទុល្លភោ
ទុល្លភា ខណសម្បត្តិ សធ្ធម្មោ បរមទុល្លភោ ។
ភាវៈកើតជាមនុស្ស គឺសត្វទាំងឡាយបានដោយកម្រ។ កិរិយាត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ គឺសត្វទាំងឡាយបានដោយកម្រ។ កិរិយាដល់ព្រមដោយខណៈ គឺបានកើតជួបនឹងព្រះពុទ្ធ ឬនឹងព្រះពុទ្ធសាសនា គឺសត្វទាំងឡាយបានដោយកម្រ។ ធម៌របស់សប្បុរស គឺសត្វទាំងឡាយបាន ដោយកម្រក្រៃលែង។

សុខោ ពុទ្ធានមុប្បទោ សុខោ សទ្ធម្មទេសនា
សុខា សង្ឃស្ស សាមគ្គី សមគ្គានំ តបោ សុខោ ។
កិរិយាបានត្រាស់នៃព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ នាំមកនូវសេចក្តីសុខ។ កិរិយាសម្តែងនូវធម៌របស់សប្បុរស នាំមកនូវសេចក្តីសុខ។ សេចក្តីព្រមព្រៀងគ្នារបស់សង្ឃ ឬពួកក្រុម នាំមកនូវសេចក្តីសុខ។ សេចក្តីព្យាយាមរបស់អ្នកដែលព្រមព្រៀងគ្នាទាំងឡាយ នាំមកនូវសេចក្តីសុខ។

សុខោ វិវេកោ តុដ្ឋស្ស សុតធមស្ស បស្សតោ
អព្យាបជ្ឈំ សុខំ លោកេ បាណភូតេសុ សញ្ញមោ ។
សេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់របស់អ្នកដែលត្រេកអរក្នុងទីស្ងាត់ ជាអ្នកមានធម៌បានស្តាប់ហើយ ពិចារណាឃើញនូវធម៌ នាំមកនូវសេចក្តីសុខ។ កិរិយាមិនបៀតបៀន គឺកិរិយាសង្រួមចំពោះសត្វទាំងឡាយនាំមកនូវ សេចក្តីសុខក្នុងលោក។

សុខា វិរាគតា លោកេ កាមានំ សមតិក្កមោ
អស្មិមានស្ស វិនយោ ឯតំ វេ បរមំ សុខំ ។
ភាវៈប្រាសចាករាគៈ គឺកិរិយាកន្លងនូវកាមទាំងឡាយ នាំមកនូវសេចក្តីសុខក្នុងលោក។ កិរិយាធ្វើឲ្យវិនាសនូវអស្មិមានះ នេះឯងនាំ មកនូវសេចក្តីសុខដ៏ឧត្តម។

កិច្ឆោ មនុស្សបដិលាភោ កិច្ឆំ មច្ចាន ជីវិតំ
កិច្ឆំ សទ្ធម្មស្សវនំ កិច្ឆោ ពុទ្ធានមុប្បទោ ។
កិរិយាត្រឡប់បានអត្តភាពជាមនុស្ស ជាការលំបាក។ សេចក្តីរស់ នៅរបស់សត្វទាំងឡាយ ជាការលំបាក។ កិរិយាស្តាប់នូវ ព្រះសទ្ធម្ម ជាការកម្រ។ កិរិយាបានត្រាស់នៃព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ ជាការលំបាក។

សត្ថុនោ សទ្ធម្មំ សព្វស្មឹ ជិនសាសនេ
កប្បានិ សតសហស្សានិ ទុគ្គតឹ សោ ន គច្ឆតិ ។
បុគ្គលឯណា បានស្តាប់នូវព្រះសទ្ធម្មរបស់ព្រះសាស្តា ដែលរាប់បញ្ចូល ក្នុងពាក្យប្រៀនប្រដៅនៃព្រះវិជិតមារទាំងពួង បុគ្គលនោះ រមែងមិនទៅកាន់ទុគ្គតិអស់សែនកប្ប។

បុព្វណ្ហេ បិណ្ឌបាតញ្ច សាយណ្ហេ ធម្មទេសនំ
បទោស ភិក្ខុឱវាទ អឌ្ឍរត្តេ ទេវបញ្ហានំ
បច្ចុសេវ គតេ កាលេ ភព្វាភព្វេ វិលោកនំ
ឯតេ បញ្ចវិធេ កិច្ចេ វិសោធេតិ មុនិបុង្កវោតិ ។
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ជាចម្បងជាងអស់អ្នកប្រាជ្ញ ទ្រង់ជម្រះនូវពុទ្ធកិច្ចទាំងឡាយ ៥ ប្រការនេះ គឺក្នុងពេលព្រឹក ទ្រង់ស្តេចទៅបិណ្ឌបាត១ ក្នុងពេលល្ងាចទ្រង់សម្តែងធម៌ទេសនា១ ក្នុងពេលព្រលប់ ទ្រង់ប្រទានឱវាទដល់ពួកភិក្ខុ១ ក្នុងពេលអធ្រាត្រ ទ្រង់ដោះប្រស្នានៃទេវតា១ ក្នុងពេលជិតភ្លឺ ទ្រង់ប្រមើលមើលនូវសត្វលោកដែលគួរត្រាស់ដឹង និងមិនគួរត្រាស់ដឹង១។

ទីតាំង វត្តកណ្តាល ក្រុងបាត់ដំបង

#សូមអនុមោទនាបុណ្យវិសាខបូជា
#ឪវាទបាតិមោក្ខ ​
និព្វានំ បរមំ វទន្តិ ពុទ្ធា
ន ហិ បព្វជិតោ បរូបឃាតី
សមណោ ហោតិ បរំ វិហេឋយន្តោ។
អំណត់គឺសេចក្ដីអត់ធន់ ជាតបធម៌ដ៏ឧត្តម ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយតែងត្រាស់ថា ព្រះនិព្វានជាធម៌ដ៏ឧត្តម អ្នកបួសដែលបៀតបៀនសត្វដទៃ សម្លាប់សត្វដទៃ មិនមែនជាបព្វជិត មិនមែនសមណៈឡើយ។
__________________

កេវលានំបិ បាបានំ ខន្តិ មូលំ និកន្តតិ
គរហកលហាទីនំ មូលំ ខណតិ ខន្តិកោ។
សេចក្ដីអត់ធន់ តែងកាត់បង់បាននូវឫសនៃបាបទាំងឡាយទាំងអស់ បុគ្គលអ្នកអត់ធន់ ឈ្មោះថាជីករំលើងនូវឫសនៃទោសទាំងឡាយ មានពាក្យតិះដៀល និងការឈ្លោះប្រកែកជាដើម ។
_________________

ខន្តិ ធីរស្សលង្ការោ ខន្តិ តបោ តបស្សិនោ
ខន្តិ ពលំ វ យតីនំ ខន្តិ ហិតសុខាវហា
សេចក្ដីអត់ធន់ ជាគ្រឿងអលង្ការរបស់អ្នកប្រាជ្ញ សេចក្ដីអត់ធន់ ជាគ្រឿងដុតកំដៅនូវបាបរបស់អ្នកដែលមានតបធម៌ សេចក្ដីអត់ធន់ជាកម្លាំងរបស់អ្នកប្រព្រឹត្តធម៌ សេចក្ដីអត់ធន់ ជាគុណជាតិនាំមកនូវប្រយោជន៍ និងសេចក្ដីសុខ ។

#ដកស្រង់ពីព្រះត្រៃបិដក៥៣
ទីតាំង វត្តកណ្តាល ក្រុងបាត់ដំបង

#សូមអនុមោទនាបុណ្យវិសាខបូជា
#ព្រះធម៌
អនូបវាទោ អនូបឃាតោ បាតិមោក្ខេ ច សំវរោ
មត្តញ្ញុតា ច ភត្តស្មឹ បន្តញ្ច សយនាសនំ
អធិចិត្តេ ច អាយោគោ ឯតំ ពុទ្ធាន សាសនំ

កិរិយាមិនតិះដៀល (អ្នកដទៃ) ១ កិរិយាមិនបៀតបៀន (អ្នកដទៃ) ១ កិរិយាសង្រួមក្នុងបាតិមោក្ខ ១ ភាពនៃបុគ្គលដឹងប្រមាណក្នុងភោជនាហារ ១ ទីដេកនិងទីអង្គុយដ៏ស្ងាត់ ១ កិរិយាបំពេញព្យាយាមក្នុងអធិចិត្ត ១ ទាំងនេះជាពាក្យប្រៀន ប្រដៅនៃព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ។

ទីតាំង វត្តកណ្តាល ក្រុងបាត់ដំបង

#ទោសនៃបុគ្គលទ្រុស្តមិត្ត

ព្រះពុទ្ធដីកាទ្រង់សម្ដែងអំពីទោសនៃបុគ្គលទ្រុស្តមិត្ត ឬមិត្តក្លែងក្លាយ។

"យោ បុព្វេ កតកល្យាណោ បច្ឆា បាបេន បស្សតិ
សព្វភទ្រានិ ចជតិ មិត្តទុព្ភោ ច បុគ្គលោ។"

"បុគ្គលណា ដែលមិត្តបានធ្វើអំពើល្អ ឱ្យមុនហើយ តែក្រោយមក បែរជាមើលមិត្តក្នុងផ្លូវអាក្រក់វិញ បុគ្គលនោះឈ្មោះថាជា អ្នកទ្រុស្តមិត្ត តែងប្រាសចាករាល់សេចក្តីចម្រើនទាំងពួង។"

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់មានពុទ្ធដីកាប្រៀបធៀបថា៖
ឧបមាបីដូច "បុគ្គលអង្គុយ ឬដេកសម្រាកនៅក្រោមម្លប់នៃដើមឈើណា មិនគួរកាច់មែកឈើនោះឡើយ ព្រោះអ្នកដែលកាច់មែកឈើដែលខ្លួនធ្លាប់អាស្រ័យម្លប់ គឺជាបុគ្គលអាក្រក់ និងជាអ្នកទ្រុស្តមិត្ត។"
__________________________________
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់បានបញ្ជាក់ពីចំណុចសម្គាល់នៃបុគ្គលដែលបម្រុងនឹងទ្រុស្តមិត្ត ឬជាមិត្តមិនស្មោះត្រង់ តាមរយៈគាថាខ្លីៗថា

🙁 សីតំ ហសតេ មិត្តំ៖ មិត្តដែលទ្រុស្ត រមែងមិនញញឹមរកនៅពេលឃើញមុខមិត្ត។
😤 បដិមន្តេ ន នន្ទតិ៖ មិនរីករាយក្នុងពាក្យចរចា ឬការសន្ទនាជាមួយមិត្ត។
🤫 តស្ស អវណ្ណំ ភាសតិ៖ តែងតែពោលទោស ឬនិយាយដើមអាក្រក់ពីមិត្តនៅពីក្រោយខ្នង។
🤮 បរស្ស តំ ន បសំសតិ៖ មិនសរសើរគុណសម្បត្តិរបស់មិត្ត ប្រាប់ទៅអ្នកដទៃឡើយ។
ដូច្នេះការសេពគប់មិត្តគប្បីគិតគូរឲ្យបានវែងឆ្ងាយ កុំទុកចិត្តប្រសិនបើមានអាការៈទាំងនេះ។ ការប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីកុំឲ្យខកបំណងនិងមានអន្តរាយដល់ខ្លួនឯង។ ដើម្បីជាទល្លីករខ្ញុំសូមលើករឿង "កណ្ឌិនជាតក" (មិត្តក្បត់មិត្ត)

រឿងសត្វប្រើស និងព្រានព្រៃ៖
កាលព្រះពោធិសត្វសោយព្រះជាតិជាសត្វប្រើស ព្រះអង្គមានមិត្តម្នាក់ជាសត្វប្រើសដូចគ្នា។ ថ្ងៃមួយ សត្វប្រើសមិត្តភក្តិនោះ បានលង់ជឿពាក្យបោកបញ្ឆោតរបស់ព្រានព្រៃម្នាក់ ដែលធ្វើពុតជាមិត្ត រហូតនាំខ្លួនទៅរកកន្លែងដែលព្រានដាក់អន្ទាក់។ ទោះបីជាព្រះពោធិសត្វបានព្រមានយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ប្រើសនោះមិនស្តាប់។

ចុងក្រោយ ប្រើសដែលជឿមិត្តទ្រុស្ត (មិត្តក្លែងក្លាយ) ក៏ត្រូវជាប់អន្ទាក់ស្លាប់បង់ជីវិត។ រឿងនេះបង្រៀនថា៖ "ការទ្រុស្តមិត្ត មិនត្រឹមតែនាំទុក្ខដល់អ្នកដែលត្រូវគេក្បត់ប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអ្នកដែលក្បត់គេ ក៏ត្រូវវិនាសអន្តរាយ និងបង់កិត្តិយសអស់មួយជីវិតដែរ។"

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់សម្ដែងអំពីផលនៃបុគ្គលដែលទ្រុស្ដមិត្តមានដូចខាងក្រោម។
🔥ទោសអ្នកទ្រុស្តមិត្តនឹងត្រូវរងទុក្ខវេទនា ១០ យ៉ាងគឺ៖
១ ត្រូវអាវុធ ងាយនឹងរងគ្រោះថ្នាក់ដោយសារអាវុធ ឬការធ្វើឃាត។
២ រោគបៀតបៀន ជួបប្រទះជំងឺតម្កាត់ដែលពិបាកនឹងព្យាបាល។
៣ អាចនឹងជួបគ្រោះថ្នាក់ដល់រាងកាយ។
៤ មានចិត្តវិលវល់ (ឆ្កួត)៖ ស្មារតីមិននឹងនួន ឬវិបល្លាស។
៥ ត្រូវទោសទណ្ឌដោយសារច្បាប់ ឬអាជ្ញាធរ។
៦ ការចោទប្រកាន់ដ៏ធ្ងន់ គឺត្រូវគេទម្លាក់កំហុស ឬបង្កាច់បង្ខូចរឿងមិនពិត។
៧ បាត់បង់ញាតិមិត្ត ញាតិសាលោហិតបោះបង់ចោល។
៨ វិនាសភោគសម្បត្តិ ទ្រព្យសម្បត្តិត្រូវឆេះ ត្រូវចោរលួច ឬខាតបង់។
៩ រមែងជួបគ្រោះអគ្គិភ័យក្នុងលំនៅឋាន។
១០ ក្រោយពេលស្លាប់ទៅ តែងទៅកាន់អបាយភូមិ មាននរកជាដើម។

ដកស្រង់ក្នុងសុត្តន្តបិដក

#ព្រះធម៌
#កិលេល១០យ៉ាង

ភេសជ្ជទានទាំងឡាយ មិនមែនសុទ្ធតែអាចប្រគេនព្រះសង្ឃឆាន់ ក្នុងវេលាវិកាលបានទេ។

មហាផល ៨ប្រភេទ ដែលមិនអាចយកធ្វើជាភេសជ្ជៈទានក្នុងវេលាវិកាល និង ធញ្ញជាតិ ៧ ប្រភេទ ដែលមិនអាចយកធ្វើភេសជ្ជៈទានក្នុងវេលាវិកាលដូចគ្នា។

#មហោសធជាតក
​ យុទ្ធសាស្ត្រឈ្នះសង្គ្រាមរបស់ព្រះមហោសថ
​ព្រះមហោសថមិនបានប្រើកម្លាំងបាយច្រើនទេ ប៉ុន្តែពឹងផ្អែកលើ បញ្ញា និង យុទ្ធសាស្ត្រផ្លូវចិត្ត។
​១. ការប្រើប្រាស់គំនិតច្នៃប្រឌិត និងការកែប្រែស្ថានភាព
+ ​ការសាងសង់ផ្លូវក្រោមដី (រូង) ដ៏ធំ: នេះគឺជារឿងសំខាន់បំផុត។ ព្រះមហោសថបានធ្វើពុតជាសាងសង់បន្ទប់ប្រជុំដ៏ធំនៅក្រៅក្រុង ប៉ុន្តែការពិតគឺបានលួចជីកផ្លូវរូងក្រោមដីភ្ជាប់ពីនគរខ្លួន ទៅកាន់នគររបស់សត្រូវ ។
+ ​គោលបំណង: ប្រើជាផ្លូវសម្ងាត់ដើម្បីជម្លៀសព្រះរាជា ក្រុមគ្រួសារ និងទ្រព្យសម្បត្តិចេញពីការឡោមព័ទ្ធ និងវាយលុកត្រឡប់វិញ។

​២. ការប្រើប្រាស់ល្បិចកល និងចិត្តសាស្ត្រ
​+ បោកបញ្ឆោតសត្រូវឲ្យចូលក្នុងអន្ទាក់: ក្រោយពីជម្លៀសព្រះរាជាហើយ ព្រះមហោសថបានទុកឱ្យទ័ពសត្រូវចូលមកក្នុងទីក្រុងដោយស្រួល។
+ នៅពេលសត្រូវមកដល់ ក៏បានដាក់អន្ទាក់ដោយ៖
​ប្រើអាហារ និងគ្រឿងស្រវឹង: រៀបចំពិធីជប់លៀងដ៏ធំដើម្បីបំពុលស្មារតីទ័ពសត្រូវឲ្យធ្វេសប្រហែស។
​+ បោកបញ្ឆោតមេទ័ព: ប្រើល្បិចនិយាយផ្អែមល្ហែម ឬផ្តល់អំណោយដើម្បីឲ្យមេទ័ពសត្រូវទុកចិត្ត។ បោកបញ្ឆោតព្រាហ្មនេសាទដែលជាសត្រូវ ឲ្យកាន់យកនៅកែវមុន្នី ព្រះពោធិសត្វទ្រង់ធ្វើជាជ្រុះ ហើយក៏សង្កត់សង្កិនព្រាហ្មណ៍នេសាទនោះ។
​+ ការប្រើប្រាស់ស្រី្តជានុយ: ព្រះមហោសថបានឲ្យនាង អមរាទេវី (ភរិយា) និងស្រ្តីដទៃទៀតដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការបំបែកបំបាក់សត្រូវ។
+ ការប្រើប្រាស់ព្រាហ្មណ៍កេវដ្ដ: ឲ្យចុះចោលជាមួយសត្រូវ។ យុទ្ធសាស្ត្រ គឺព្រះមហោសថបានធ្វើពុតជាបណ្តេញព្រាហ្មណ៍រូបនេះចេញពីនគរ។ ព្រាហ្មណ៍កេវដ្តៈក៏បានទៅចុះចូលនឹងព្រះបាទ ចុឡនីព្រហ្មទត្ត (ស្តេចនៃនគរទក្ខិណបញ្ចាល ដែលជាសត្រូវ) ហើយបានក្លាយជាអ្នកផ្ដល់ព័ត៌មាន (ចារបុរស)។ ព្រះមហោសថប្រើកេវដ្តៈជាមធ្យោបាយបញ្ជូន ព័ត៌មានក្លែងក្លាយ និង ព័ត៌មានដែលព្រះអង្គចង់ឲ្យសត្រូវដឹង ដើម្បីបោកបញ្ឆោតព្រះបាទចុឡនីព្រហ្មទត្ត ឲ្យយល់ច្រឡំ និងធ្លាក់ក្នុងអន្ទាក់យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ព្រះអង្គ។

​៣. ការរៀបចំផែនការមុន និងមានចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយ
+ ការត្រៀមលក្ខណៈជាមុន: ព្រះមហោសថបានដឹងជាមុនថា នឹងមានសង្គ្រាម ហើយបានរៀបចំទុកជាមុន ទាំងការសាងសង់ផ្លូវរូង ការស្តុកស្បៀង និងការរៀបចំទ័ព។
+ ​ការអត់ធ្មត់រង់ចាំឱកាស: មិនប្រញាប់ប្រញាល់វាយប្រហារទេ ប៉ុន្តែរង់ចាំរហូតដល់សត្រូវចុះខ្សោយខាងស្មារតី ដោយសារតែសេចក្តីធ្វេសប្រហែស។

​៤. ភាពជាអ្នកដឹកនាំ និងការនិយាយបញ្ចុះបញ្ចូល
+ ​ការរក្សាភាពស្ងប់ស្ងាត់: ទោះស្ថិតក្នុងគ្រាអាសន្នក៏ដោយ ព្រះមហោសថនៅតែរក្សាភាពត្រជាក់ស្មារតី និងជឿជាក់លើខ្លួនឯង។
​ + ការលើកទឹកចិត្ត: ធ្វើឲ្យទ័ពនិងប្រជារាស្រ្តមានជំនឿចិត្តលើយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។
#ដកស្រង់នៅក្នុងគម្ពីរព្រះត្រៃបិដក ៦២ ទំព័រ ១០២

បុណ្យកុសលទាំងឡាយដែលខ្ញុំព្រះករុណាបានបំពេញ សូមឱ្យកងទ័ពកម្ពុជាទាំងអស់ មានសុវត្ថិភាពទាំងអស់គ្នា និងជិះផុតអំពីគ្រោះថ្នាក់ផ្សេងៗ និងទទួលបានជ័យជំនះក្នុងការការពារទឹកដីកម្ពុជា។🙏🙏
១០ ធ្នូ ២០២៥

✍️ការដឹកនាំសេដ្ឋកិច្ចសង្គមក្នុងទស្សនៈវិជ្ជាព្រះពុទ្ធសាសនា
ខាងក្រោមនេះជាសេចក្តីសង្ខេប៖
ការដឹកនាំនគរក្នុងកូដទន្តសូត្រ គឺជាព្រះសូត្រមួយដែលស្ថិតនៅក្នុង ទីឃនិកាយ សីលក្ខន្ធវគ្គ នៃព្រះសុត្តន្តបិដកលេខ១៥ ទំព័រ ១ ។ ក្នុងបរិបទនៃការដឹកនាំនោះ ព្រះពុទ្ធបានសម្ដែងនូវរឿង ព្រះបាទមហាវិជិតរាជ ទៅកាន់កូដទន្តព្រាហ្មណ៍ ដើម្បីពន្យល់អំពីការដឹកនាំប្រទេសដោយសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ដែលប្រសើរជាងការបូជាយញ្ញដោយមនុស្ស/សត្វ។ ក្នុងរឿង ព្រះបាទមហាវិជិតរាជ បញ្ហាក្នុងនគរ មានភាពវឹកវរ មានចោរកម្មកើតឡើងច្រើន។ ព្រះរាជាត្រិះរិះថា ត្រូវតែកាត់បន្ថយចោរកម្មដោយការដាក់ទោស ឬ ការធ្វើសង្គ្រាម។ ព្រះបុរោហិត (ដែលជាព្រះពោធិសត្វក្នុងជាតិនោះ) បានទូន្មានស្តេចឲ្យអនុវត្ត គោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចសង្គម ជំនួសការដាក់ទោស។ យុទ្ធសាស្ត្រដឹកនាំរបស់ព្រះបរោហិតនោះគឺការដឹកនាំដោយការផ្ដល់ជំនួយ ៖
១ ពួកជនណាអាចអ្នកដាំដុះធ្វើស្រែចម្ការ ព្រះរាជាប្រទានផ្ដល់ពូជ សម្រាប់ពួកគេធ្វើកសិកម្ម ឲ្យពួកគេមានលទ្ធភាពរកស៊ីបានដោយខ្លួនឯង។
២ ពួកជនណាខ្មីខ្មាតជួញដូរ ជាឈ្មួញធ្វើជំនួញ ព្រះរាជាប្រទានផ្ដល់ទុន សម្រាប់ពួកគេធ្វើជំនួញ។ ដែលអាចជំរុញសេដ្ឋកិច្ច និងពាណិជ្ជកម្មក្នុងនគរ។
៣ ពួកបុរសណាប្រឹងប្រែងបម្រើការ (រាជការ) ព្រះរាជាប្រទានផ្ដល់ ប្រាក់បៀវ័ត្សគ្រប់គ្រាន់ និងអាហារ ឲ្យពួកគេមានការងារសមរម្យ និងរក្សាភាពស្មោះត្រង់។
ក្រោយមកទៀត ព្រះបរោហិតពោលបន្ថែមទៀតថា បពិត្រព្រះអង្គពួកជនណាមិនរក្សាកុសលកម្មបទ១០ ប្រព្រឹត្តតែបាប(មានការសម្លាប់សត្វជាដើម។ល។) គប្បីនាំមកកាន់ទីបូជាយញ្ញ (កន្លែងទទួលទោស) ចុះ។ បពិត្រព្រះអង្គពួកជនណារក្សាកុសលកម្មបទ១០ ប្រព្រឹត្តតែល្អ(មិនមានការសម្លាប់សត្វជាដើម។ល។) សូមព្រះអង្គគប្បីព្រះរាជទានទ្រព្យដោយក្ដីរីករាយ ចំពោះពួកជននោះចុះ។
សរុបមក បើយើងនិយាយធៀបនិងអ្នកគ្រប់គ្រងក្នុងស្ថាប័ន គឺជាការវិនិយោគលើបុគ្គលឹក ផ្ដល់ប្រាក់បៀវត្សរ៍សមរម្យក្នុងកាតព្វកិច្ចការងារ, ផ្តល់ប្រាក់រង្វាន់ដល់អ្នកខិតខំប្រឹងប្រែង ផ្តល់អត្ថប្រយោជន៍ដល់អ្នកដែលស្មោះត្រង់ មានសុចរិត និង ផ្ដល់ការបណ្តុះបណ្តាលវិជ្ជាជីវៈ ការអប់រំផ្សេងៗ ដើម្បីបង្កើនសមត្ថភាពនឹងសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរបស់ពួកគេ។
#ឯកសារយោង
គម្ពីរព្រះត្រៃបិដកលេខ១៥ ទំព័រ១