20/08/2026
ផ្លយ សៀម ៖ បើអ្នកណាដែលបានស្លាប់ហើយ ខ្មែរក្រហមនឹងកប់ចោលឲ្យចាំទំនប់ទឹកនោះតែម្ដង
ផ្លយ សៀម ដែលមានអាយុ៧៣ឆ្នាំ និងរស់នៅក្នុងក្រុងសំរោង ខេត្ដឧត្ដរមានជ័យ បាននិយាយអំពីប្រវត្តិឆ្លងកាត់របបខ្មែរក្រហមថា៖ «ខ្ញុំមានបងប្អូនបង្កើតចំនួន១៣នាក់ (ស្រី៩នាក់ និងប្រុស៤នាក់)។ កាលពីកុមារភាព ខ្ញុំមិនបានរៀនសូត្រទេ ដោយសារជីវភាពក្រុមគ្រួសារមានការលំបាកពេក។ ខ្ញុំរកសំពត់ស្លៀកមួយស្ទើរពុំបានផង។ ម្យ៉ាងទៀត ខ្ញុំគឺជាកូនច្បងនៅក្នុងគ្រួសារ ដែលត្រូវទទួលរ៉ាប់រងនូវរាល់ការងារនៅក្នុងគ្រួសារ។ ខ្ញុំបានរៀបការនៅអាយុ២០ឆ្នាំ មុនសម័យខ្មែរក្រហម។
នៅពេលដែលខ្មែរក្រហមចូលមកដល់ភូមិរបស់ខ្ញុំ ខ្ញុំបានរត់ភៀសខ្លួនទៅកាន់ក្រុងសំរោង ខេត្ដឧត្ដរមានជ័យ។ ខ្មែរក្រហមបានរៀបចំប្រធានភូមិបុស្បូវ និងបង្កើតជាសហករណ៍ ដើម្បីឲ្យប្រជាជនរស់នៅ និងធ្វើការរួមគ្នា។ ខ្មែរក្រហមបានជម្លៀសប្រជាជនដែលជាប់និន្នាការពីសម័យ លន់ នល់ ទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗទៀត ដោយប្រាប់មូលហេតុថាត្រូវទៅសង់ផ្ទះថ្មី។ តាមការពិត ខ្មែរក្រហមបានយកអ្នកទាំងនោះទៅសម្លាប់ចោល។ ចំណែកឯប្រពន្ធកូនរបស់អ្នកដែលជាប់និន្នាការក្បត់ ត្រូវបានខ្មែរក្រហមបញ្ជូនខ្លួនទៅតាមក្រោយ។
ឪពុករបស់ខ្ញុំត្រូវបានខ្មែរក្រហមប្រើឲ្យឃ្វាលគោ ខណៈដែលម្ដាយខ្ញុំធ្វើការងារតម្បាញ និងថែទាំកុមារ។ ខ្មែរក្រហមបានប្រមូលទ្រព្យសម្បត្ដិរបស់ប្រជាជនមកដាក់រួមក្នុងផ្ទះបាយរបស់សហករណ៍។ បន្ទាប់មក កម្លាំងរបស់ប្រជាជនត្រូវបានបែងចែកឲ្យធ្វើការងារ។ ខ្មែរក្រហមបានចាត់ឲ្យខ្ញុំធ្វើការងារក្នុងកងកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ពេញមួយរដូវប្រាំង។ លុះដល់ខែវស្សា ខ្ញុំត្រូវបានចាត់ឲ្យដកសំណាប និងស្ទូងស្រូវ។ ជាទូទៅ ខ្ញុំត្រូវធ្វើការងារដកសំណាបនៅពេលយប់ និងស្ទូងស្រូវនៅពេលថ្ងៃ។ បន្ទាប់ពីស្ទូងស្រូវរួច ខ្មែរក្រហមបានបញ្ជូនខ្ញុំទៅធ្វើការងារកាត់ដេរវិញ។ អាហាររបស់ខ្ញុំគឺបបរ និងទឹកប្រហុក។
មួយឆ្នាំក្រោយមក ខ្ញុំមានផ្ទៃពោះ។ លុះដល់ជិតសម្រាលកូន ខ្មែរក្រហមមិនបានឲ្យខ្ញុំឈប់សម្រាកពីការងារឡើយ។ ខ្មែរក្រហមនៅតែឲ្យខ្ញុំ និងប្រជាជនផ្សេងទៀតធ្វើការងារជាទម្ងន់ដដែល និងគ្មានពេលឈប់សម្រាកគ្រប់គ្រាន់ឡើយ។ គ្មានករណីលើកលែងទៅលើជនណាម្នាក់ឡើយ សម្រាប់ខ្មែរក្រហម។
លុះដល់ពេលខ្ញុំសម្រាលកូន ខ្មែរក្រហមបានឲ្យខ្ញុំសម្រាករយៈពេល១ខែ ហើយប្ដីរបស់ខ្ញុំធ្លាប់បានស្នើសុំអង្ករពីអង្គការខ្មែរក្រហមចំនួន៤ទៅ៥កំប៉ុងសម្រាប់ឲ្យខ្ញុំហូបរយៈពេលពីរទៅបីថ្ងៃ។ អំឡុងពេលខ្ញុំសរសៃខ្ចី ខ្មែរក្រហមមិនជម្លៀសខ្ញុំទៅតំបន់ណាផ្សេងឡើយ។ រហូតដល់កូនរបស់ខ្ញុំមានអាយុលើសពីមួយខែ ខ្មែរក្រហមបានបញ្ជូនខ្ញុំឲ្យទៅដកស្ទូងស្រូវ និងតម្រូវឲ្យខ្ញុំយកកូនទៅផ្ញើកងថែទាំកុមារ។
ជាទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃ ខ្ញុំត្រូវក្រោកទៅធ្វើការងារនៅមុនម៉ោង៦ព្រឹក ហើយយកកូនរបស់ខ្លួនទៅផ្ញើកងថែទាំកុមារ។ នៅក្នុងក្រុមរបស់ខ្ញុំមានសមាជិកចំនួន១០នាក់ ដោយទទួលបានផែនការស្ទូងស្រូវឲ្យរួចរាល់ទំហំពីរហិកតា។ កងចល័តខ្មែរក្រហមទទួលបានរបបអាហារចំនួនពីរពេលក្នុងមួយថ្ងៃ ពេលថ្ងៃត្រង់ និងពេលល្ងាច។ របបអាហារជាទូទៅ គឺបបរត្រកួន ដោយស្ទើរតែគ្មានគ្រាប់អង្ករសោះ។ ចំណែកឯស្រ្ដីមានផ្ទៃពោះអាចទទួលបានរបបអាហារហូបចុកគ្រប់គ្រាន់។
កុមារៗនៅក្នុងកងទទួលបានរបបអាហារបបរលាយជាមួយពោត ចំនួនពីរពេលក្នុងមួយថ្ងៃ។ កុមារដែលមានអាយុក្រោម១២ឆ្នាំ ខ្មែរក្រហមបានប្រើឲ្យកាប់ដើមទន្ទ្រានខែត្រ ដើម្បីធ្វើជាជីដាក់ស្រែ។ កុមារទាំងនោះប្រឈមនឹងមុខនឹងការរបួសជើង ហើយគ្មានថ្នាំព្យាបាល។ ចំណែកឯប្រជាជននៅក្នុងកងចល័តតែងតែទទួលបានរបបបាយសម្រាប់អ្នកធ្វើការងារខ្លាំង ខណៈដែលអ្នកខ្សោយទទួលបានបបរតែប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងពេលចៃដន្យណាមួយ ប្រជាជនបានដួលសន្លប់នៅការដ្ឋានលើកទំនប់ ខ្មែរក្រហមនឹងយកទៅកោសខ្យល់។ បើអ្នកណាដែលបានស្លាប់ហើយ ខ្មែរក្រហមនឹងកប់ចោលឲ្យចាំទំនប់ទឹកនោះតែម្ដង។ បើសិនបើខ្មែរក្រហមចង់សម្លាប់នរណាម្នាក់ គឺគ្រាន់តែចោទប្រកាន់ថា អ្នកនោះជាប់និន្នាការ ហើយក្បត់នឹងអង្គការ។
រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៩ កងទ័ពរណសិរ្សសាមគ្គីសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា និងកងទ័ពស្ម័គ្រចិត្ដវៀតណាមបានចូលមកដល់ប្រទេសកម្ពុជា។ ខ្ញុំនិងអ្នកភូមិផ្សេងទៀតបាននាំគ្នារត់ភៀសខ្លួនពីគោកពង្រទៅកាន់គោកអំពិល។ ក្រោយមក ខ្ញុំបានចូលទៅរស់នៅក្នុងក្រុងសំរោងមួយរយៈ មុននឹងវិលត្រឡប់ទៅកាន់ទីកន្លែងកំណើតវិញ។
ការឆ្លងកាត់បទពិសោធន៍នៃការរស់រានមានជីវិតពីសម័យខ្មែរក្រហម ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ភ័យខ្លាច។ ខ្ញុំយល់ថា ការកាត់ទោសមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមតាមផ្លូវតុលាការ ពិតជាមានសារសំខាន់ក្នុងការស្វែងរកយុត្ដិធម៌ដល់ជនរងគ្រោះ និងជំរុញឲ្យមានការចងចាំដល់យុវជនជំនាន់ក្រោយតាមរយៈការអប់រំប្រវត្ដិសាស្ដ្រនៅតាមសាលារៀន និងប្រមែរប្រមូលសាច់រឿងពីអ្នករស់រានមានជីវិតពីសម័យខ្មែរក្រហម»៕
បញ្ជាក់៖ ញ៉យ ផាន់និន អ្នកស្ម័គ្រចិត្ដមជ្ឈមណ្ឌលសន្ដិភាពអន្លង់វែង សម្ភាសន៍ជាមួយ ផ្លយ សៀម ក្នុងគម្រោង៖ «ការលើកម្ពស់សិទ្ធិ និងការធ្វើឲ្យប្រសើរឡើងនូវស្ថានភាពសុខភាពរបស់អ្នករស់រានមានជីវិតពីសម័យខ្មែរក្រហម» នៅក្នុងសង្កាត់កូនក្រៀល ក្រុងសំរោង ខេត្ដឧត្ដរមានជ័យ កាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៣។ ផ្លយ សៀម ភេទស្រី អាយុ៧៣ឆ្នាំ មានទីកន្លែងកំណើតនៅក្នុងភូមិផ្លង់ ឃុំបុស្បូវ ក្រុងសំរោង ខេត្ដឧត្ដរមានជ័យ។ សួត វិចិត្រ បានសង្ខេបបទសម្ភាសន៍នេះ។
