Scrive an Piemontèis

Casa
Italia
Turin
Scrive an Piemontèis

WRITING IN PIEDMONTESE

À à È è É é Ì ì Ò ò Ó ó Ù ù Ë ë Fu normalizzata però solo nel 1783 con la grammatica del Dott. Maurizio Pipino. Clivio e altri).

La lingua piemontese è una delle lingue più antiche in Europa come dimostrato dal ritrovamento dei Sermones Subalpini risalenti al 1100 circa. Gode di una discreta produzione letteraria sia artistica che scientifica. E' riconosciuta come lingua autonoma dai più grandi specialisti universitari nel campo della romanistica (Einar Haugen, Helmut Lüdtke, Georg Bossong, Klaus Bochmann, Karl Gebhardt, Guiu Sobiela Caanitz, Gianrenzo P. Sin dal 1981 il Consiglio d'Europa ne raccomandò la tutela (rapporto 4745), ma lo Stato Italiano, che per ragioni politiche la discrimina, si rifiutò di mettere in atto tale tutela. 35 anni di ingiustizia!! Negli anni recenti i riconoscimenti giungono anche dalla Regione Piemonte e dall'UNESCO. Sebbene la legge regionale che riconosce il nostro patrimonio linguistico, sia stata bocciata, dalla Corte Costituzionale italiana! Recente è stata riapprovata senza la dicitura "lingua piemontese". Oggi giorno il piemontese è un po' in crisi ma conta ancora più di 2 milioni di parlanti attivi. E' un momento cruciale della storia in cui siamo chiamati a decidere se tenere in vita la nostra antica lingua oppure gettarla nell'oblio. Noi vogliamo che viva!

--------------

El idioma piamontés es una de las lenguas más antiguas de Europa, como lo demuestra el descubrimiento de los Sermones Subalpinos que datan de alrededor 1100. Sin embargo, sólo se normalizó en 1783 con la gramática del Dr. Maurizio Pipino. Disfruta de una literatura digna tanto artística y científica. Es reconocido como una lengua separada por los más grandes especialistas universitarios en el campo de las lenguas romances (Einar Haugen, Helmut Lüdtke, Georg Bossong, Klaus Bochmann, Karl Gebhardt, Guiu Sobiela Caanitz, Gianrenzo P. Clivio y otros). Desde 1981, el Consejo de Europa recomendó la protección (informe 4745), pero el Estado Italiano, que por razones políticas lo discrimina, se negó a aplicar dicha protección. 36 años de injusticia !! En los últimos años los concesiones también han venido de la Región del Piamonte y de la UNESCO. Aunque la ley regional que reconoce nuestro patrimonio lingüístico fue rechazada por la Corte Constitucional italiana! Él fue recientemente re-aprobado sin volver a escribir "idioma piamontés". Hoy en día el piamontés es un poco en crisis, pero todavía cuenta con más de 2 millones de hablantes activos. Es un momento crucial en la historia en que estamos llamados a decidir si mantener viva nuestra lengua antigua, o tirarlo en el olvido. Nosotros queremos que viva!

25/09/2017

- TURIN -

15/09/2017

An total cole doe sèire 'd repression vorsùa dal goern për dé l'esempi a l'han massà 55 përson-e e a l'ha blëssà an manera grava 133 përson-e. Ël pì giovo dij mòrt a l'é stàit ën tipògraf ëd 15 agn, ël pì vej ën vedrié dë 75 agn; j'àutri, squasi tùit pì giovo che tranta agn, a l'ero 'd calié, cabassin, meisdabòsch, murador, ferovié e forné.

Ël Prim carnagi ëd Turin a l'é stàit n'ecidi che 'l Regi Esércit dlë Stat Italian a l'ha comëttù, an massand për le contrà dël sénter ëd Turin 55 sivij disarmà dle coalere ch'a protestavo contra 'l tramud dla capital dël regn da Turin a Fiorensa, dl'ann 1864, fra 'l 21 e 'l 22 Stémber. Oltra 'j mòrt...

07/09/2017

La liberassion ëd Turin, 7 dë Stèmber 1706

L'assedi 'd Turin dël 1706 a-i é staje quand l'armada fransèisa-spagneula a l'ha cintà la sitadela për 117 di, antramentre che an tuta l'Euròpa as combatìa la Guèra 'd Sucession Ëspagneula. A la fin ëd costa guèra, con la firma dël tratà d'Utrecht dël 1713, Vitòrio Medeo II, Duca 'd Savòja, a l'é dv...

20/08/2017

Noté bin la diferensa dj'acent tra 'l piemontèis e l'italian:
– "Përchè a l'é" (piemontèis); = \ /
– "Perché è" (ital

13/07/2017

..-->--..
Dimanche 16 Juillet 2017 à partir de 9h30

< Au Col de l'ASSIETTE à 2500 mètres >
Reconstitution de la bataille du 19 Juillet 1747..
Vous devez apprendre la chanson! ;)..

Dove si è mai visto un paesaggio cosi ammirevole? I risoluti Francesi, coi loro nasi a punta, partendo dai loro paesi in gran numero e in gran fretta per ven...

04/06/2017

«La stòria a l'é bela... E a fà piasì contela... 'T veule ch'it la conta?» «Si!» «Venta nen dì "Si"... E përchè la stòria a l'é bela... A fà piasì a contela... 'T veule ch'it la conta?» «Nò!» «Venta nen dì "Nò"... E përchè la stòria a l'é bela... A fà piasì a contela... 'T veule ch'it la conta?» «Éh» «Venta nen dì "Éh"...» etc...

La -o- piemontèisa as dis parèj dla -u- italian-a , ma quand ch'a l'é duverta as jë marca l'acent grev ansima e a son-a parèj dla -ò- italian-a, coma për esempi ant le paròle: "Nò" e "Stòria". La -è- duverta as marca 'dcò chila con l'acent grev (sovens ma nen sempre) e a smija squasi a una -a-, mentre la -é- sarà e la -i- dle quaivòlte a së scambio un pòch ël son un-a con l'àutra, a sconda dle bande d'andova ch'i ven-e. Esempi: "T veule ch'it la conta" a peul diventé "T veuri ch'et r̂a conta" – ma is capioma istess! ;)

La -ë- con la diéresi a l'é na vocal special, dita "semimuta", ch'a l'ha un son pa tan sclint, dle vire a jë smija a la -a-, dle vire a la -e- o a la -i-... Ëd nòrma a l'é 'd curta durà, vreman curta che dle vire a dëspariss d'autut. A-j dà dlë spassi a la consonant ch'a-i ven dapress che përtant a ven dobia, coma esempi: "na fëtta 'd pan" opura "mi al vënner i gavo la sënner"...

E "mi al giòbia i vado 'n sla lòbia"... etc... Ma cola-lì a l'é n'àutra stòria! :D

24/05/2017

L'ùnica litra piemontèisa che a veul la dieresi a l'é la E (ë). Venta ten-e carcà 'l boton "Alt" peui sul tastarin numérich (a drita) a së sgnaco un dòp l'àutr ij nùmer 1, 3 e 7. Peui as lassa andé 'l boton "Alt" e a dovrìa comparì la litra "ë" (vocal curta semimuta). Dësnò, n'àutra tècnica, i la còpie da 'n quèich part con la fonsion "còpia" e peui a basta mach sgnaché "Ctrl" e V ansema.

02/05/2017

Le lenghe pì conossùe da j'utent ëd costa pàgina-sì:
- Piemontèis = 1520
- Italian = 975
- Spagneul = 353
- Ënglèis = 56
- Portughèis = 46
- Fransèis = 34
- Aràbich = 21
- Romen = 14
- Alman = 6

02/05/2017

Ij Paìs pì rapresentà an costa pàgina a son:
-- Prima 'd tut l'Italia 🇮🇹 990;
-- Seconda l'Argentin-a 🇦🇷 ️302;
-- E peui a ven-o: - ël Brasil 🇧🇷 ️47, - ël Maròch 🇲🇦 ️31,
- ël Paraguaj 🇵🇾 ️29, - la Fransa 🇫🇷 19, - la Romanìa 🇷🇴 ️16,
- ël Cile 🇨🇱 ️11, - la Spagna 🇪🇸 9, - jë Stat Unì d'América 🇺🇸 8,
- ël Regn Unì 🇬🇧 7, e d'àutri ancora...

02/05/2017

Lista dle sità pì antëressà a costa pàgina-sì:
---
Turin, Piemont = 310
Milan, Lombardìa = 115
Mar dël Plata, Arg. = 25
Casablanca, Maròch = 21
Santa Fe, Argentin-a = 20
Córdoba, Argentin-a = 20
Lómas ëd Zamora, Arg. = 19
Roma, Lassi = 14
Lissändria, Piemont = 13
Fernand ëd la Mòra, Par. = 13
Tigre, Argentin-a = 12
Lambaré, Paraguaj = 12
Chìlmes, Argentin-a = 11
Posàdas, Argentin-a = 11
Ast, Piemont = 11
Vërsej, Piemont = 10
Pilar, Argentin-a = 10
Coni, Piemont = 10
Ël Seto Turinèis, Pie. = 10
Alba, Piemont = 10
Tronsan Vërslèis, Pie. = 9
Santiago dël Cile, Cile = 8
Moncalé, Piemont = 8
Bel Orisont, Brasil = 8
Noara, Piemont = 8
Biela, Piemont = 7
San Mighel ëd Tocoman = 7
Siriè, Piemont = 6
Genoa, Liguria = 6
Rosari, Argentin-a = 6
Cher, Piemont = 6
Rìole, Piemont = 6
Ël Niclin, Piemont = 6
Bra, Piemont = 6
---
E tante d'àutre... :) Mersì!

07/04/2017

Neuve Pms = l'agensìa stampa piemontèisa

Bolëttin ëd neuve d'amblé globaj e locaj an lenga piemontèisa.

05/04/2017

Comparaison de la graphie des sons: (API) kɑ, t͡ʃɑ, ʃɑ, sɑ, gɑ, d͡ʒɑ, ʒɑ, zɑ – en Piémontais, Français et Italien – suivis par le voyelles: [a] - [è] - [i] - [ou]. (entre parentes les consonnes qui ne son pas communs dans telle langue)

Indirizzo

Turin

Sito Web

http://pms.wikipedia.org/

Notifiche

Lasciando la tua email puoi essere il primo a sapere quando Scrive an Piemontèis pubblica notizie e promozioni. Il tuo indirizzo email non verrà utilizzato per nessun altro scopo e potrai annullare l'iscrizione in qualsiasi momento.