Scrive an Piemontèis

- TURIN -

An total cole doe sèire 'd repression vorsùa dal goern për dé l'esempi a l'han massà 55 përson-e e a l'ha blëssà an manera grava 133 përson-e. Ël pì giovo dij mòrt a l'é stàit ën tipògraf ëd 15 agn, ël pì vej ën vedrié dë 75 agn; j'àutri, squasi tùit pì giovo che tranta agn, a l'ero 'd calié, cabassin, meisdabòsch, murador, ferovié e forné.

Prim carnagi ëd Turin - Wikipedia an piemontèis, l'enciclopedìa lìbera e a gràtis Ël Prim carnagi ëd Turin a l'é stàit n'ecidi che 'l Regi Esércit dlë Stat Italian a l'ha comëttù, an massand për le contrà dël sénter ëd Turin 55 sivij disarmà dle coalere ch'a protestavo contra 'l tramud dla capital dël regn da Turin a Fiorensa, dl'ann 1864, fra 'l 21 e 'l 22 Stémber. Oltra 'j mòrt...

La liberassion ëd Turin, 7 dë Stèmber 1706

Assedi 'd Turin dël 1706 - Wikipedia an piemontèis, l'enciclopedìa lìbera e a gràtis L'assedi 'd Turin dël 1706 a-i é staje quand l'armada fransèisa-spagneula a l'ha cintà la sitadela për 117 di, antramentre che an tuta l'Euròpa as combatìa la Guèra 'd Sucession Ëspagneula. A la fin ëd costa guèra, con la firma dël tratà d'Utrecht dël 1713, Vitòrio Medeo II, Duca 'd Savòja, a l'é dv...

Noté bin la diferensa dj'acent tra 'l piemontèis e l'italian:
– "Përchè a l'é" (piemontèis); = \ /
– "Perché è" (ital

..-->--..
Dimanche 16 Juillet 2017 à partir de 9h30

< Au Col de l'ASSIETTE à 2500 mètres >
Reconstitution de la bataille du 19 Juillet 1747
..
Vous devez apprendre la chanson! ;)
..

www.youtube.com Dove si è mai visto un paesaggio cosi ammirevole? I risoluti Francesi, coi loro nasi a punta, partendo dai loro paesi in gran numero e in gran fretta per ven...

«La stòria a l'é bela... E a fà piasì contela... 'T veule ch'it la conta?» «Si!» «Venta nen dì "Si"... E përchè la stòria a l'é bela... A fà piasì a contela... 'T veule ch'it la conta?» «Nò!» «Venta nen dì "Nò"... E përchè la stòria a l'é bela... A fà piasì a contela... 'T veule ch'it la conta?» «Éh» «Venta nen dì "Éh"...» etc...

La -o- piemontèisa as dis parèj dla -u- italian-a , ma quand ch'a l'é duverta as jë marca l'acent grev ansima e a son-a parèj dla -ò- italian-a, coma për esempi ant le paròle: "Nò" e "Stòria". La -è- duverta as marca 'dcò chila con l'acent grev (sovens ma nen sempre) e a smija squasi a una -a-, mentre la -é- sarà e la -i- dle quaivòlte a së scambio un pòch ël son un-a con l'àutra, a sconda dle bande d'andova ch'i ven-e. Esempi: "T veule ch'it la conta" a peul diventé "T veuri ch'et r̂a conta" – ma is capioma istess! ;)

La -ë- con la diéresi a l'é na vocal special, dita "semimuta", ch'a l'ha un son pa tan sclint, dle vire a jë smija a la -a-, dle vire a la -e- o a la -i-... Ëd nòrma a l'é 'd curta durà, vreman curta che dle vire a dëspariss d'autut. A-j dà dlë spassi a la consonant ch'a-i ven dapress che përtant a ven dobia, coma esempi: "na fëtta 'd pan" opura "mi al vënner i gavo la sënner"...

E "mi al giòbia i vado 'n sla lòbia"... etc... Ma cola-lì a l'é n'àutra stòria! :D

L'ùnica litra piemontèisa che a veul la dieresi a l'é la E (ë). Venta ten-e carcà 'l boton "Alt" peui sul tastarin numérich (a drita) a së sgnaco un dòp l'àutr ij nùmer 1, 3 e 7. Peui as lassa andé 'l boton "Alt" e a dovrìa comparì la litra "ë" (vocal curta semimuta). Dësnò, n'àutra tècnica, i la còpie da 'n quèich part con la fonsion "còpia" e peui a basta mach sgnaché "Ctrl" e V ansema.

Le lenghe pì conossùe da j'utent ëd costa pàgina-sì:
- Piemontèis = 1520
- Italian = 975
- Spagneul = 353
- Ënglèis = 56
- Portughèis = 46
- Fransèis = 34
- Aràbich = 21
- Romen = 14
- Alman = 6

Ij Paìs pì rapresentà an costa pàgina a son:
-- Prima 'd tut l'Italia 🇮🇹 990;
-- Seconda l'Argentin-a 🇦🇷 ️302;
-- E peui a ven-o: - ël Brasil 🇧🇷 ️47, - ël Maròch 🇲🇦 ️31,
- ël Paraguaj 🇵🇾 ️29, - la Fransa 🇫🇷 19, - la Romanìa 🇷🇴 ️16,
- ël Cile 🇨🇱 ️11, - la Spagna 🇪🇸 9, - jë Stat Unì d'América 🇺🇸 8,
- ël Regn Unì 🇬🇧 7, e d'àutri ancora...

Lista dle sità pì antëressà a costa pàgina-sì:
---
Turin, Piemont = 310
Milan, Lombardìa = 115
Mar dël Plata, Arg. = 25
Casablanca, Maròch = 21
Santa Fe, Argentin-a = 20
Córdoba, Argentin-a = 20
Lómas ëd Zamora, Arg. = 19
Roma, Lassi = 14
Lissändria, Piemont = 13
Fernand ëd la Mòra, Par. = 13
Tigre, Argentin-a = 12
Lambaré, Paraguaj = 12
Chìlmes, Argentin-a = 11
Posàdas, Argentin-a = 11
Ast, Piemont = 11
Vërsej, Piemont = 10
Pilar, Argentin-a = 10
Coni, Piemont = 10
Ël Seto Turinèis, Pie. = 10
Alba, Piemont = 10
Tronsan Vërslèis, Pie. = 9
Santiago dël Cile, Cile = 8
Moncalé, Piemont = 8
Bel Orisont, Brasil = 8
Noara, Piemont = 8
Biela, Piemont = 7
San Mighel ëd Tocoman = 7
Siriè, Piemont = 6
Genoa, Liguria = 6
Rosari, Argentin-a = 6
Cher, Piemont = 6
Rìole, Piemont = 6
Ël Niclin, Piemont = 6
Bra, Piemont = 6
---
E tante d'àutre... :) Mersì!

Neuve Pms = l'agensìa stampa piemontèisa

Neuve PMS Bolëttin ëd neuve d'amblé globaj e locaj an lenga piemontèisa.

Comparaison de la graphie des sons: (API) kɑ, t͡ʃɑ, ʃɑ, sɑ, gɑ, d͡ʒɑ, ʒɑ, zɑ – en Piémontais, Français et Italien – suivis par le voyelles: [a] - [è] - [i] - [ou]. (entre parentes les consonnes qui ne son pas communs dans telle langue)