Vísindavefurinn

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88705

Hver einstaklingur verður til úr stakri frumu sem kallast okfruma. En hvernig veit hópur af frumum, sem eitt sinn var ein fruma, hver á að gera hvað? Hvernig í ósköpunum getur hópur fruma dregið sig saman og myndað hjarta eða taugakerfi?

Valgerður Jakobína Hjaltalín, nýdoktor á Heilbrigðisvísindasviði HÍ, svarar spurningunni Hvernig vita frumur hvað þær eiga að verða í þroskun?

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88677

Tvær rætur liggja að evrópskum reikningsbókum. Annars vegar voru fræðirit, theoretica, rituð á latínu, samskiptamáli miðalda. Hins vegar urðu til hagnýtar bækur fyrir kaupmenn, practica, ritaðar á móðurmálinu, fyrst á Ítalíu þar sem þær nefndust libri di abbaco.

- Hvaða fyrirmyndir eru að evrópskum reikningsbókum?

Kristín Bjarnadóttir, prófessor emerita, svarar spurningunni.

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=80575

Jónas Hallgrímsson lést í Kaupmannahöfn í maí 1845 og var lík hans grafið í kirkjugarði þar. Rétt um öld síðar voru leifar skáldsins grafnar upp, fluttar til Íslands og síðan grafnar á ný í þjóðargrafreitnum á Þingvöllum.

Snæbjörn Pálsson, prófessor í stofnlíffræði við HÍ, svarar spurningunni:

- Geta nútímavísindi sagt til um það hvort bein sem grafin eru á Þingvöllum séu í raun og veru af Jónasi Hallgrímssyni?

ttps://www.visindavefur.is/svar.php?id=88683

Útfjólubláu ljóseindirnar í sólarljósinu búa að nægri orku til að brjóta niður mörg litarefni í smærri sameindir og breyta þannig litaáferð spegilflatarins.

- Af hverju dofna og upplitast litir á hlutum sem eru lengi í sólarljósi?

Ari Ólafsson, dósent emeritus í eðlisfræði við HÍ, svarar því.

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88541

Súsanna Rós spurði: Hvaðan kemur orðatiltækið „að berja sér á brjóst“ og hver er merking þess? Ég hef alltaf haldið að þetta þýddi að hreykja sér og berja á brjóst eins og górillur gera, en svo virðast aðrir skilja þetta orðatiltæki sem að barma sér. Hvort er rétt?

Guðrún Kvaran svarar spurningunni.

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88567

Allt í steik!

- Hvað kemur steik málinu við þegar „allt er í steik“?

Guðrún Kvaran svarar spurningunni.

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=85007

Neðansjávarhryggurinn frá Austur-Grænlandi um Ísland til Færeyja og Bretlandseyja er „afurð“ möttulstróksins sem nú er undir Íslandi.

- Hefur einhvern tíma verið hægt að ganga um landbrú frá Íslandi til meginlandanna?

Sigurður Steinþórsson, prófessor emeritus, svarar því.

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=87889

Flugvélum eru gefin nöfn eins og skipum. Fyrstu íslensku sjóflugvélarnar, sem teknar voru í notkun hérlendis, fengu nöfn eftir sjófuglum og voru nefndar Veiðibjallan og Súlan.

- Hvers konar nöfn fengu fyrstu flugvélar á Íslandi?

Guðrún Kvaran svarar þeirri spurningu.

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=14955

Flugvélin Geysir fórst að kvöldi 14. september 1950 á austanverðri Bárðarbungu - í um 1800 m hæð.

- Hvenær mun flugvélin Geysir koma upp úr Vatnajökli?

Helgi Björnsson, prófessor emeritus í jöklafræði, svarar spurningunni og sýnir hvar flugvélin mun koma upp eftir km ferð frá slysstað. Það gæti tekið nokkur hundruð ár.

https://www.visindavefur.is/svar.php?id=88514

Orðið er tökuorð úr fornensku biscop, bisceop, ættað úr latínu episcopus sem aftur tók orðið úr grísku epískopos.

- Hvenær og af hverju breyttist ritháttur á „byskup“ í „biskup“?

Guðrún Kvaran svarar spurningunni.