08/11/2025
Breytt afstaða til lesblindu
Þó að enn sé langt í land má segja að afstaða til lesblindu hafi tekið stórstígum breytingum síðustu áratugi, bæði innan skólakerfisins og fræðasamfélagsins. Þannig má segja að hin praktíska afstaða hafi farið frá því að líta á lesblindu sem „vandamál“ yfir í að skoða hana sem „fjölbreytileika sem þarf að styðja við“. Margir skólar og vinnustaðir eru þó enn á eftir og ekki er fullur skilningur á þeim möguleikum í tækninni sem gætu skipt mestu máli til að gera breytinguna raunverulega.
Þessi breyting er sérlega áberandi síðustu 10 til 15 árin, bæði á Íslandi og á Norðurlöndum almennt og reyndar einnig og víðar í heiminum. Þessi breyting endurspeglar vaxandi skilning á taugafjölbreytileika (neurodiversity), betri rannsóknir og aukna vitund í skólum, vinnustöðum og stefnumótun.Helstu breytingar í afstöðu:
Áður litu menn á lesblinda sem „vandamál“ eða „galla“ sem þurfi að „lækna“ en nú er hún einfaldlega talin náttúrulegur fjölbreytileiki í heilastarfsemi, alls ekki sjúkdómur eins og margir glöptust til að halda.
Því er það svo að aukin áhersla er á styrkleika lesblindra þegar kemur að skapandi hugsun, lausnaleit og að finna aðgengilegar lausnir. Þessi aukna vitundarvakning hefur opnað augu fólks fyrir því að um 10 til 15% íbúa eiga við lesblindu að stríða, jafnvel að þetta hlutfall sé hærra þegar almennir leserfiðleikar eru taldir með.