19/06/2017
❓ابتکار بماند یا برود؟
✍️اصغر محمدی فاضل/روزنامه شرق: عجیب است که بحث آمدن یا نیامدن و رفتن یا ماندن معصومه ابتکار در محافل محیطزیستی و رسانهها مثل اکثر جبههبندیها و موضعگیریها در کشور، مقایسه سیاهوسفید و نگاه صفر و صد است. حتی گاهی میان همکاران دانشگاهی نیز که انتظار میرود دست از شیفتگی محض یا نفرت مطلق نسبت به افراد بردارند و بهجای قضاوت افراد به کارنامه آنها نگاه کنند، این کوتاهی دیده میشود.
1️⃣اجازه دهید از خودمان سؤال کنیم: سازمان محیط زیست ایران را با کجا مقایسه میکنیم؟ ما عادت داریم هنگام روبهروشدن با چالشها در ایران فوری بگوییم: «هیچکجای دنیا اینطور نیست!» لازم نیست به کتب تاریخی مراجعه کنیم. وقتی ساختمان پلاسکو در تهران آتش گرفت، بسیاری خرده گرفتند که «هیچکجای دنیا اینطور نیست و در هر کشور عقبافتادهای هم با چرخبال میآیند و آتش را در چنددقیقه خاموش میکنند»، ولی دیدیم که همین چندروز پیش در قلب لندن یک برج در آتش سوخت و نه از نردبان بلند خبری بود و نه شلنگ سانتریفیوژ و نه یک چرخبال!
2️⃣واقعا سازمان حفاظت محیط زیست ایران را با کجا مقایسه میکنیم؟ رفتار ترامپ را در آمریکا که قله پیشرفت علم و فناوری است ببینید! از این رفتار خسارتبارتر، غیرمنطقیتر، ناشیانهتر و ستیزهجویانهتر با محیط زیست نمونهای در آستین دارید؟ تردید نکنید که موافقان و مترادفان جهانی ترامپ هم بهزودی رونمایی میشوند. در جهانی که یک ابرمدعی، وقعی به محیط زیست نمیگذارد، چرا باید خودمان را ناتوان، ضعیف، ذلیل، شکستخورده و عقبمانده نشان دهیم؟
3️⃣علاقهای به سفیدنمایی کاذب ندارم، اما عقدهگشایی و سیاهنمایی محض را هم به همان میزان پرمخاطره و غیرمنصفانه میدانم. وقتی هنوز دستکم در یک نشست بینالمللی شرکت نکردهایم و از حالوهوای اینگونه مذاکرات و برخوردهای سودمحورانه سران کشورها و نمایندگان آنها چیزی نمیدانیم، مجبور نیستیم سر حسرت تکان دهیم و تز بدهیم که دنیا چنینوچنان است و ما یکسره عقبماندهایم!
4️⃣بنابراین شجاعت و جسارت در نهان و تملق و اطاعت در عیان را نه شرافتمندانه میدانم و نه به سود کشور. بههمیندلیل در جلسات و نوشتهها و مصاحبههای متعدد در رسانهها نقدهایم را به خانم ابتکار و برخی از رویکردهای مدیریتی سازمان بیان کردهام و در چند ملاقات خصوصی با ایشان بسیار صریح و گاهی بسیار گزنده حرف زدهام، چون پایداری ایران و محیط زیست آن را بزرگتر از افراد و احزاب و منصبها میدانم... .
5️⃣باید اذعان کنم سازمان حفاظت محیط زیست در حدود چهارسال گذشته گامهای مؤثری برداشته است که منصفانه نیست از کنار آنها بهسادگی بگذریم و احساس کنیم اینها دستاوردهای خودبهخودی هستند!
6️⃣معصومه ابتکار درون و بیرون سازمان منتقدانی دارد که برخی او را برنمیتابند. این حق منتقدان و مخالفان و رقیبان است که ابتکار را به چالش بکشند و مؤاخذه کنند و آرزوی محاکمه او را داشته باشند، اما مگر همین سازمان در یک دوره هشتساله از ٨٤ تا ٩٢ در اختیار صریحترین منتقدان او نبود؟ آنها که اصرار داشتند برای تحقیر ابتکار همه تلاشهای کارکنان و کارشناسان و محیطبانان سازمان را در هشت سال دوره اصلاحات ناکارآمد، ضعیف، بیهوده، سیاسی، غیرعلمی و مهمل نشان دهند، این فرصت را داشتند تا توانمندی خود را آشکار کنند و مشکلات محیط زیست کشور را چنان حل کنند که تا قرنها در یاد و خاطره مردم جهان بماند.
7️⃣ایرادگرفتن و «باید بشود» و «نباید بشود»، نقد است؛ برنامه نیست. بهعنوان مثال شکی در اینکه گردوغبار یک مشکل جدی و با اولویت بالای ملی است، وجود ندارد؛ اما آیا ریزگردها را ابتکار یا محمدیزاده آفریدند؟ آیا در ١٠ سال گذشته، یک طرحی عملی و شدنی ارائه شده؟ آبپاشی و مالچپاشی را که نیم قرن است همه خبر دارند. مگر خشکشدن دریاچه ارومیه محصول این چهار سال است؟ فرض کنید دولتها ناآگاه و کار نابلد بودند؛ دانشگاهها کجا بودند؟ کدام طرح دانشگاهی در این ١٠ سال یک تالاب را از خشکی نجات داده یا ریزگردها را از بین برده است؟ مگر مدیران سازمان، استادان یا دانشآموختگان همین دانشگاهها نیستند؟
8️⃣نه با تخریب جوادی، گونههای منقرضشده احیا شدند و نه با تخریب محمدیزاده، شکارچیها دست از تخلف برداشتند. تردید نکنید با تخریب ابتکار هم مشکل گردوغبار خوزستان و هوای تهران و تشنگی هامون و زایندهرود حل نخواهد شد.
9️⃣با تجربه بیش از ربع قرن کار در حوزه محیط زیست بهعنوان معلم، کارشناس، مدیر، رئیس، مدیرکل، مشاور و معاون سازمان، با قاطعیت اعتراف میکنم در بدنه مدیریتی کشور هیچکس را نمیشناسم که عصای جادویی داشته باشد و بتواند حتی نیمی از مشکلات محیط زیست ایران را حل کند. به همین دلیل معصومه ابتکار را گزینه ناگزیر میدانم.
👈پیوند متن کامل: http://www.sharghdaily.ir/News/133860
اصغر محمدیفاضل . معاون اسبق سازمان حفاظت محیط زیست
