21/12/2025
هنر در گفتگو | نشست با هنرمندان امروز
گفتگوی گلنوش حشمتی با پانتهآ ( آنلاین)
شنبه ۶ دی، ساعت ۱۹ بهوقت ایران و ۱۷:۳۰ بهوقت اروپای مرکزی
پانتهآ هنرمند و کنشگر فرهنگی، فارغالتحصیل رشتهی ادبیات نمایشی از دانشگاه تهران و پژوهشگر دکتری رشتهی موسیقی در دانشگاه سیتی لندن[1] است. موضوع پژوهش او بر احیای محیطزیست و فرهنگ از طریق کیوریشنِ بایگانی شنیداری با رویکردی مشارکتی متمرکز است. کار هنری پانتهآ جستجوییست تا بتوان به میانجی صدا، پیوندهای زیستمحیطی و بومشناختی را روایت کرد. او با کاوش در امکانهایی که از دلِ شنیدن پدید میآیند، به یادگیری دربارهی کار مبتنی بر اجتماع مشغول است. کارش گسترهایست از شنیدن، راه رفتن، نوشتن، آشپزی کردن، ساختن؛ کردارهایی که رابطهها و شیوههای مهماننوازی را پرورش میدهند. او دلبستهی تالابها و گیاهان است؛ همـراه و تسهیلگری «خاموش» که به همراه جمعی میراث شنیداری ایران را از رهگذر صداهای روزمره بایگانی میکند.
پانتهآ با لیبل موسیقی Active Listeners Club در تهران همکاری دارد؛ اکنون ساکن کاتالونیاست و به عنوان نویسنده و طراح صدا در پروژهی رادیویی موزهی هنرهای معاصر بارسلونا فعالیت میکند. آثارش تاکنون در کشورهای گوناگون از جمله هلند، آلمان، بلژیک، هند، ترکیه و اسکاتلند بهنمایش درآمده است. از جمله نمایش کارهایش در سالهای اخیر میتوان به اقامت هنری و فعالیت در موزهی جهانی خاک و دوسالانهی سانیکآکتس[2] در هلند، باهمشنیدن در موزهی هنر اولو[3] در فنلاند، صداگردی و سبزیچینی در موزهی مودام[4]، در کنار فعالیت با گروهها و بسترهای مردمی و کمترشناختهشده اشاره کرد.
[1] City St George’s, University of London
[2] Sonic Acts
[3]Oulu Art Museum
[4] Mudam Luxembourg – Musée d’Art Moderne Grand-Duc Jean
20/12/2025
«پژوهشهای هنری» مفهومی سیال است که در بسترهای مختلف معنایی متفات مییابد و هنرمندان آن را در قالبهای گوناگون بازمیتابانند. در این نشستها قصد دارم با هنرمندانی گفتگو کنم که پژوهش را نه صرفا ابزار، بلکه بنیانی برای اندیشه و خلق هنری خود میدانند؛ هنرمندانی که پژوهش را در عرصههای مختلف و با رویکردهای متنوع دنبال میکنند و فرآیند جستوجو و یادگیری را همزمان با کار جمعی و تولید دانش مشترک پیش میبرند.
در این گفتگوها، به همراه این هنرمندان به واکاوی مفاهیم مختلفی مثل آرشیو کردن در جریان پروژههای هنری و جستوجوی شیوههای متفاوت ثبت و نگهداری تجربهها و دانش خواهیم پرداخت و همزمان با فعالیتهای هنری مستقل هر یک نیز آشنا خواهیم شد. هر یک از این هنرمندان به شیوهی خود به شرایط اجتماعی و سیاسی امروز پاسخ میدهد؛ از راههایی چون جامعهسازی، بایگانی و پیوندهای زبانی ارتباط خود را با ریشهها و دغدغههای مشترک حفظ میکند و با عمومیسازی پژوهشها و پروژههایش، به ویژه در قالب ارائهی مستقل، آنها را با دیگران به اشتراک میگذارد.
گلنوش حشمتی هنرمند، پژوهشگر و کیوریتور مقیم روتردام و تهران است. فعالیتهای او پیوندی است میان پروژههای کیوریتوریال و هنری، با اتکا به گوشدادن، نوشتار، صداسازی، چیدمان و پرفورمنس. او در لابهلای آرشیوهای روزمره میدانی برای گفتوگو میگشاید و از گوشهوکنار آن روایتهایی نو بیرون میکشد .او همبنیانگذار فضای «رَبت» است؛ فضایی سیّار برای تعامل اجتماعی با تمرکز بر صدا و هنرهای صوتی. او همچنین عضو فعال «خاموش» است؛ جامعهای برای پژوهش هنری و مشارکتی، با رویکرد حفظ و احیای میراث شنیداری ایران. گلنوش همبنیانگذار گروه کیوریتوریال «گَپس» نیز هست. از همکاریهای اخیر او با برنامهها و پروژههای دیگر میتوان به فستیوال Rewire، مؤسسهی Nieuwe Instituut، دوسالانه و آکادمی Listening در برلین، فضای هنری Rotterdam MaMA و به همچنین فضای Varia در روتردام اشاره کرد.
17/11/2025
درسگفتار (آنلاین و آفلاین)
رئالیسم پس از رئالیسم؛
واقعگرایی رمان چگونه به هستی عمق میبخشد؟
بههدایت کاوان محمدپور
روزهای سهشنبه ساعت ۱۷ تا ۱۹ ( ۴ جلسه)
شروع دوره از ۱۱ آذر ۱۴۰۴
اصطلاح «رئالیسم» (واقعگرایی) از آن واژههای دیریاب در نظریهی ادبیست که به انحاء مختلف تفسیر، تبیین و شرح داده شده است؛ این اصطلاح گرچه ابتدا در هنرهای تجسمی مطرح شد، ولی همزمان با ظهور و گسترش «رمان مدرن» به واژهای بدل شد که غالباً همراه با گونه ادبی «رمان» به کارگرفته میشد. گویی هر رمانی ذاتاً گرایش به رئالیسم دارد و رئالیسم بهتر از هر ژانر هنری دیگری در رمان متجلی میشود.
از آنجایی که مباحث انتقادی دربارهی چیستی «رمان» تاکنون راه به جایی نبرده است، بیشتر نظریهپردازان به دلیل پیوند تنگاتنگی که این گونهی ادبی با تجربه و واقعیت دارد، دو اصطلاح رمان و واقعگرایی را به یک معنا و باهم بکار بردهاند. حتی نظریهپردازان ادبی در زبان انگلیسی برای مدتها تمایل داشتند اصل «شباهت به واقعیت» را برای همهی انواع رمانها مطرح، و واقعگرایی را هم معنی با آنها تلقی کنند. در چنین رویکردهایی اصطلاح رئالیسم نه ابزاری تحلیلی برای کنکاش در رمان بلکه همچون اصطلاحی ارزشی و ستایشآمیز در توصیف آن بهکار گرفته میشود.
با ظهور سبکهای معتدد رماننویسی و دشوارتر شدن تعریف «رمان»، اصطلاح رئالیسم نیز دستخوش تغییر شد. تقریباً پس از پایان دورهای که عموماً به عصر رئالیستهای بزرگ- بالزاک، دیکنز، داستایفسکی، استاندال، تولستوی و...- شهرت داشت، و همچنین با ظهور رماننویسانی چون کافکا، جویس، آلفرد دوبلین، ویرجینیا وولف، آلن روبگریه، گارسیا مارکز، ساموئل بکت و...، دیگر رئالیسم آن واژهی سرراست که در آثار «رئالیستهای بزرگ» وجود داشت، نبود.
03/11/2025
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
مارش رفتن با کفشهای هرمس؛
اسپینوزا، هرمنوتیک، و مسألهی معنا
بههدایت محسن اماموردی
روزهای چهارشنبه ساعت ۱۶ تا ۱۸ ( ۴ جلسه)
شروع دوره از ۲۸ آبان ۱۴۰۴
.emamverdi
«معنای این چیز چیست؟» ــــ این پرسش تاریخ و پیشاتاریخی طولانی دارد. تاریخ انسان را میتوان همچون تاریخ جستوجو بهدنبالِ [یا کشاکش با] مسئلهی معنا بازخوانی کرد. این «چیز» حاضر در پرسش، چه یک متن باشد، چه یک شیئ یا یک رخداد، پرسش از معنا با سماجت برقرار خواهد ماند. پرسشی که همواره انگار نابسندگیای را در حضور عینی و مسلّمِ چیزها افشا میکند. معنا ظاهراً آویختهای جز خود هستیِ امر موردِ پژوهش است. امّا اگر موضوع پرسشِ ما نه این یا آن چیز، بلکه خود هستی و ماهیتِ «معنا» باشد چه؟ یعنی وقتی جهت پرسش نه به سمت چیزها بلکه به طرف خودِ معناست و از معنای معنا میپرسد: معنای معنا چیست؟
از رسالههای فلسفی و متون ادبی کهن، تا لحظهی نوشتهشدن این کلمات، زبان روی هستیهای غیرزبانی اعمال نیرو کرده یا بر روی خود خم شده است تا این پرسش را از چیزها و از خود بکند. این نفوذ [به دیگری] و خمشپذیری اندیشهی زبانی [بر روی خود] را در طول تاریخ با نام «تفسیر» بازشناسی کردهایم. تفسیرْ کنش و تقلا برای دستیابی به معناست؛ معنای چیزها و معنای خودِ معنا. تفسیر در روند نظاممندی و سازمانپذیری خود سیر تکامل و تکوینی را از سر گذرانده است. در میان این شاخههای مختلف از سرنوشت تفسیر، شاخهی مسلطتری ـــ هرمنوتیک ـــ برای چند قرن تبدیل به سنتِ چیره بر ساحت تفسیر بوده است.
در عبور از نامهایی همچون شلایرماخر، دیلتای، هوسرل، هایدگر، گادامر، دریدا و... اکنون سالهاست که میتوان از مومیایی مفهومیای به نام «هرمنوتیک» سخن گفت. تاریخ مسلطی که البته همچون هر نهاد مسلط دیگری، همواره دیگرانی داشته است. دیگرانی پشت دیوارهای دژِ رسمیِ تاریخ هرمنوتیک، مرتکب کوششهای سازمانیافتهی عظیمی در کشاکش با مسئلهی معنا شدهاند؛ مطرودان تاریخ هرمنوتیک. یکی از این نامها، فیلسوفِ همواره مطرود تاریخ فلسفه، باروخ-بندیکت اسپینوزاست. اسپینوزا در رسالهی الهیاتی-سیاسی، پیش از شروع تاریخ رسمی هرمنوتیک، دست به مخاطرهای بزرگ در مقام مفسر متن مقدس میزند. مخاطرهای که درعینحال بنیانگذاری شیوهای تازه برای فهم مسئلهی معناست: معنایی مبتنیبر فلسفهی نیرو.
02/11/2025
کارگاه (حضوری)
کارگاه تئاتر جمع و جور
بههدایت میلاد اخگر
دوشنبهها ساعت ۱۸ تا ۲۱ ( ۱۲ جلسه)
از ۲۶ آبان ۱۴۰۴
akhgar
در این کارگاه فشرده و کاربردی، قدم به قدم با فرآیند خلق و اجرای یک اثر نمایشی از ایده تا صحنه آشنا خواهیم شد. در کارگاه «تئاتر جمعوجور» تمرین میکنیم، چگونه با کمترین امکانات و بودجه، یک ایده داستانی کوچک را پرورش داده، به نمایشنامهای جذاب تبدیل کرده و سپس آن را به شکلی خلاقانه و کمهزینه روی صحنه ببریم.
در این دوره و طی ۱۲ جلسه، بر پرورش خلاقیت، یافتن لحن و سبک شخصی، و همچنین راهکارهای عملی نویسندگی و کارگردانی تمرکز میکنیم تا بتوانیم اثر نمایشی خود را با اعتماد به نفس خلق کنیم. در این راستا سادهسازی فرآیند تولید تئاتر، از ایدهیابی و نوشتن دیالوگهای تأثیرگذار گرفته تا انتخاب بازیگران مناسب، طراحی صحنه مینیمال و هدایت بازیها از مسائل اصلی خواهد بود؛ تمرین میکنیم که چگونه از محدودیتها به عنوان یک فرصت برای خلاقیت استفاده کنیم و چگونه با استفاده از ابزارهای در دسترس، نمایشی گیرا و به یاد ماندنی خلق کنیم.
این کارگاه برای نویسندگان و کارگردانان نوپا، دانشجویان تئاتر، یا هر فردی که علاقهمند است بدون درگیر شدن با بوروکراسیها و هزینههای کلان تولید، صدای هنری خود را به صحنه بیاورد، مناسب است. در این کارگاه به دنبال تجربهای عملی و پویا در دنیای تئاتر هستیم و میخواهیم چالشهای نویسندگی و کارگردانی را به زبانی ساده و قابل فهم تجربه کنیم و اطلاعات نظری خود را با مهارتهای عملی ترکیب کنیم. تلاش داریم در پایان این دوره، نهتنها صاحب یک نمایشنامه و تجربهی اجرایی باشیم، بلکه مهارتهای لازم برای مدیریت یک پروژهی نمایشی کوچک، از ابتدا تا انتها، را نیز کسب کنیم.
31/10/2025
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
روانشناسی تودهها؛
تئاتر سیاست در عصر ترامپ
بههدایت جواد گنجی
روزهای سهشنبه ساعت ۱۹ تا ۲۱ ( ۴ جلسه)
شروع دوره از ۲۰ آبان ۱۴۰۴
زیگموند فروید، بنیانگذار روانکاوی، کتاب خود دربارهی «روانشناسی توده» را با این جملات آغاز میکند: «تفاوت و تضاد میان روانشناسی فردی و روانشناسی اجتماعی یا گروهی، که در نگاه نخست ممکن است بسیار معنادار به نظر برسد، هنگامی که با دقت بیشتری بررسی شود، تا حد زیادی محو و کمرنگ میشود ... در زندگی روانی هر فرد، همواره دیگریای دخیل است - در مقام الگو، در مقام ابژه، در مقام یاور یا در مقام رقیب - و از این رو، از همان آغاز، روانشناسی فردی در این معنای گسترده اما کاملاً موجه کلمه، در عین حال روانشناسی اجتماعی هم هست.» به تعبیری، «دیگری» در انزواجویانهترین رفتارهای ما نیز حضور و نفوذی انکارنشدنی دارد. تحلیل این نکته اساسی را باید تا نهایت منطقیاش دنبال کرد و به نقاط حساس اتصال و انفصال میان فرد و جامعه رسید، نقاط چسبندگی و نقاط گسستی که بیبروبرگرد نقاط لیبیدویی حساس و لذتهای مازادند.
تأثیر سرنوشتساز گروهها و جمعها بر فرد را در انواع شکلبندیهای اجتماعی میتوان ردیابی کرد. خانواده، نهادهای آموزشی، جمع دوستان، جمع هواداران و طرفداران یک فرد و گروه و ایده و برندی خاص، ملت و کشور و وطن، دین، زبان مادری، شبکههای اجتماعی، و اصولاً هر نهادی که مشارکت ما در مناسکهایی خاص را میطلبد. هر یک از این موارد به گونهای خاص شروطی ناخودآگاه را برآورده میکنند و مستلزم سرمایهگذاری روانی فرد مشارکتکنندهاند. اما وزن و اهمیت اجتماعی و سیاسی و روانی آنها بسیار متفاوت است و در هر یک از آنها نحوهی اتصال فرد با جامعه نمودی ویژه مییابد.
در کلیترین شکل، شاید بهترین راه برای درک پیوند پیچیدهی فرد با جامعه، فرهنگ، و سیاست تودهای در دنیای امروز دنبال کردن خط فکری و مسیری باشد که ما را در نهایت به نقطهی تلاقی سیاست و اقتصاد برساند، یا به یک معنا، نقطهی تلاقی اقتدار بازار و بازاری شدن اقتدار. و این طبعاً مستلزم نوعی بازنگری اساسی در مفاهیم سیاست و اقتصاد و نوع رابطهی آنها با یکدیگر است.
30/10/2025
حلقهی تجریش و مدرسهی بیدار برگزار میکنند:
مجموعهنشستهای مارکسیسمفمینیسم
۱/فدریچی و پدرسالاری مزد
سخنرانان: سروناز احمدی، طلیعه حسینی، آیدین کیخایی
دوشنبه ۱۲ آبان، ساعت ۱۸ تا ۲۰ (آنلاین)
پدرسالاری مزد: یادداشتهایی بر مارکس، جنسیت و فمینیسم نوشتهی سیلویافدریچی یکی از مهمترین چهرههای فمینیسم مارکسیستی در دهههای اخیر است که در سال ۲۰۲۱ منتشر و بهتازگی توسط سروناز احمدی به فارسی ترجمه شده است (افکار جدید،۱۴۰۳). فدریچی پژوهشگر و کنشگر ایتالیایی، با نگاهی انتقادی به میراث مارکس، مناسبات قدرت در نظام سرمایهداری را از زاویهای مورد بازنگری قرار میدهد که کار خانگی، بازتولید اجتماعی و بدن زنان در مرکز تحلیل قرار میگیرد.
این نشست تلاشی است در راستای بازخوانیِ خوانش فدریچی از مارکس با تکیه بر متن کتاب پدرسالاری مزد.
ahmadiahmadiahmadi
برای شرکت در این نشست رایگان بهصورت آنلاین با ما تماس بگیرید:
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
تلگرام: t.me/bidarschool
اینسidarschoolidarschoolidarschool
اطلاعات بیشتر درمورد سخنرانان👇
https://t.me/bidarcourses/967
29/10/2025
کارگاه (حضوری)
از تو شروع میشود نه از داستان؛
کارگاه تولید فیلم بدون فیلمنامه
بههدایت ندا ظرفساز
روزهای سهشنبه ساعت ۱۵:۳۰ تا ۱۸:۳۰ ( ۶ جلسه)
شروع دوره از ۲۰ آبان ۱۴۰۴
«از تو شروع میشود نه از داستان» رویکردی شخصیمحور به تولید فیلم بدون فیلمنامهست. در این دورهی کوتاهمدت بر سینمای تجربی و آوانگارد تمرکز میکنیم تا شرکتکنندگان با جریانهای خلاقانه و ساختارشکن در تاریخ سینما آشنا شوند و به مرور فیلمهایی میپردازیم که از جنبش دادا و مکتبهای ساختارشکن روسی تا هنرهای معاصر در شکلدهی به تاریخ سینمای تجربی نقش داشته و تأثیر مهمی بر سینمای آوانگارد داشتهاند.
در این دوره شرکتکنندگان میتوانند نگاه خلاقانه و شخصی خود را در ساخت آثارشان پرورش دهند. از اینرو مخاطبین این دوره همهی افرادی را که به نوعی در رابطه با هنر فعالیت میکنند در برمیگیرد و هیچ محدودیت مدیومی وجود ندارد. میبینیم؛ ادراک میکنیم و به هر روشی که میتوانیم نشان میدهیم؛ همهی چیزهایی که نمیتوانیم بیان کنیم و لایههای پنهان را ترسیم میکنیم؛ به تماشای چیزهایی که نیستند مینشینیم؛ با فرم و محتوا بازی میکنیم؛ تأکیدمان بر آزادی خلاقانه و رهایی از ساختارهاست تا فضای خالی، غیاب، و احساس را به نمایش بگذاریم.
به شکل خلاصه میتوان اهداف این دوره را در سرفصلهای زیر در نظر گرفت:
- آشنایی هنرجویان با تاریخچه و مبانی سینمای تجربی از جنبش دادا تا سینمای معاصر و ارتباط آن در هنر
- بررسی رابطهی دراماتورژی، روایت و ضدروایت در سینمای تجربی
- پرورش نگاه خلاق برای طراحی پروژههای کوتاه تجربی
- تمرین دراماتورژی فردی و گروهی از طریق پروژههای عملی
همچنین انتظار میرود که هنرجویان در پایان دوره به خروجیای زیر دست یابند:
- درک پایهای هنرجویان از تاریخچه و نظریههای سینمای تجربی
- توانایی طراحی و اجرای پروژههای کوتاه تجربی
- پرورش خلاقیت در برخورد با روایت و فرم
- خلق مجموعهای از تمرینهای کوتاه که میتواند به شکل نمایش پایانی ارائه شود.
28/10/2025
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
تناوبهای دل؛ قوانین عسل و شب؛
مارسل پروست، سیاستِ تذکار و منطق آفرینش هنری
بههدایت فرهاد محرابی
روزهای دوشنبه ساعت ۱۹ تا ۲۱ ( ۶ جلسه)
شروع دوره از ۱۹ آبان ۱۴۰۴
در این درسگفتار به ماهیت و مختصات آفرینش هنری در جهان ادبی مارسل پروست خواهیم پرداخت. این مهم را با مروری بر رمان «در جستجوی زمان از دست رفته»، و با اتکا به آرای برخی از شهیرترین مفسران پروست به انجام خواهیم رساند. محور بنیادین این بررسی، گزارهی هستیشناختی پروست، یعنی انگارهی «شناختناپذیری امور» خواهد بود. این گزاره نه نفی امکان شناخت، که تأکیدی بر ناکافی بودن عقلانیت تحلیلی و تجربهی مستقیم در مسیر ادراک جهان انسانیست. پروست استدلال میکند که شناخت حقیقی تنها از مسیر تجربهی زیستهی سوژه و از رهگذر فرآیند «تذکار غیرارادی» و سپس ترجمان آن به زبان اثر هنری میسر میگردد. در این خوانش از پروست، از رویدادهای سیاسیای که رمان او در دل آنها رخ میدهد غافل نیستیم: ماجرای دریفوس و ملیگرایی فرانسوی، جنگ جهانی اول، و نشانگان فرهنگی-اجتماعی «عصر طلائی». )La Belle Époque
با الهام و بهرهگیری استعاری از تعبیر ژان کوکتو در مورد پروست یعنی «قوانین عسل و شب» - که به ترتیب میتواند نماد نظاممندی روشنِ اثر او از یک سو، و جهان رازآلود و ناخودآگاهِ آن از سوی دیگر باشد - این سلسله جلسات به تحلیل دیالکتیک فرم و محتوا، آگاهی و ابهام، خاطره و فراموشی خواهند پرداخت.
آرای متفکرانی چون ژیل دلوز (با تکیه بر مفهوم «تلمّذ نشانهها» در ساخت رمان)، والتر بنیامین (در باب «نفوذناپذیری بیشهی انبوه سرنوشت شخصیتهای پروستی» و «نسبت تجربهی مدرنیته و تصویر پروست»)، رولان بارت (با خوانش نشانهشناختی از عشق و منطق «قَلَمه کاشتن» چهرهها در شخصیتپردازی)، ولادیمیر ناباکوف (در نقد ساختاری و زیباییشناسی)، میشل لیریس (پیوند نثر و شعر در آفرینش رمان)، ژرژ پوله (در کشف «فضای پروستی»)، آندره ژید (به عنوان منتقد اولیه و سپس ستایشگر)، ساموئل بکت (نسبت رنج و آفرینش ادبی)، داریوش شایگان (با خوانشی شرقی-فلسفی از مفهوم زمان)، و مهمتر از همه برگسون و مفهوم «دیرند» (La durée)، چارچوب نظری این بررسی را تشکیل خواهند داد.
هدف نهایی، ارائهی درکی ژرف از رمانیست که در آن «آینده جوهرهی گذشته را باز مییابد»(پوله). پروست به ما میآموزد که اثر هنری والا، نه به معنای بازنمایی واقعیت، که آفرینش جهانی موازی و خودبسنده است که تنها از طریق آن، «زمانِ بازیافته» و حقیقت ناب تجربه ممکن میگردد.
27/10/2025
کارگاه حضوری
«فیگور، موسیقیِ تن، و بداههنوازی در طراحی »
بههدایت فرسام سنگینی
روزهای شنبه. ساعت ۱۸ تا ۲۱
شروع دوره از ۱۷ آبان ۱۴۰۴
۱۰ جلسه ۳ ساعته
در این دوره، به پیوند عمیق میان آناتومی و بیان شخصی در طراحی فیگور میپردازیم. آناتومی، گامِ موسیقیِ بدن است - ساختار درونیای که ملودیِ فیگور بر پایهی آن شکل میگیرد. در موسیقی، شنونده شاید نداند قطعه در چه گامی نواخته شده است، اما تمام فواصل، حس و هماهنگی صداها از همان گام میآیند. بههمینترتیب، در طراحی فیگور نیز آناتومی ممکن است مستقیماً دیده نشود، اما تمام فرم، حرکت و باورپذیری بدن به آن وابسته است. فیگوری که بدون شناخت آناتومی ترسیم شود، مانند سازی بیکوک است - ظاهر دارد، اما صدایش احساس درستی را منتقل نمیکند.
در آثار اِگون شیله، بدن دیگر صرفاً موضوع نیست؛ بلکه زبانی است برای بیانِ احساس و ناخودآگاه. در این جلسات نیز هدف ما «درست کشیدن» بدن نیست، بلکه قابلحسکردنِ حالت و درک درونیِ فیگور برای مخاطب است. در مطالعهی آثار هنرمندان بزرگِ فیگورمحور، خواهیم دید که جوهرِ بیان در پیوند میان دانستن و رها بودن است - میان ساختار و بداهگی. تحریف یا Exaggeration در فیگور، همانند مدولاسیون در موسیقی است: حرکتی آگاهانه درون ساختار که با شناخت دقیق گامهای آناتومیک، به اثر تنش، حرکت و عمق میبخشد. در این نقطه است که فیگور، نه فقط بدن انسان، بلکه درونیات او را آشکار میکند - جایی که طراحی به موسیقیِ تن بدل میشود.
23/10/2025
آرش اباذری
الهیات رهاییبخش هگل:
تلاشی برای بنیادگذاری جامعه بر «عشق»
پنجشنبه، ۸ آبان ۱۴۰۴، ۱۷ تا ۱۹
(حضوری و آنلاین- رایگان)
خوانشهای فلسفی معاصر از هگل که عموما عرفی و از نظر سیاسی به لیبرالیسم نزدیک هستند، به الهیات او چندان توجهی نمیکنند. از سوی دیگر، گروهی از متألهان هم هستند که الهیات هگل را جدی میگیرند اما تمایلی ندارند این الهیات را در نسبت با سیاستش بخوانند - یا اگر چنین تمایلی هم دارند، جنبههای رهاییبخش این الهیات را نادیده میگیرند. در این سخنرانی، بعد از نقد یکی از چهرههای شاخص هگلپژوهی معاصر، یعنی اکسل هونت، میکوشم نشان دهم چگونه الهیات هگل میتواند سنگبنای نوعی از سیاست عمیقا انسانی باشد که قادر است در مقابل ساختارهای انتزاعی سرمایه و دولت-ملت مقاومت کند و شاید بتواند جهانی بهتر ایجاد کند.
آرش اباذری، دانشآموختهی فلسفه از دانشگاه جانزهاپکینز است. حوزهی تحقیق او فلسفهی آلمان قرن نوزدهم بهخصوص هگل است. او نویسندهی کتاب هگل و هستیشناسی قدرت: ساختار سلطه اجتماعی در سرمایهداری است که توسط انتشارات کمبریج به چاپ رسیده و توسط نشر آگاه به فارسی نیز ترجمه و منتشر شده است.
#هگل
برای شرکت در این سخنرانی رایگان بهصورت حضوری و آنلاین با ما تماس بگیرید:
شمارهی تماس و واتس اپ: ۰۹۳۸۱۳۶۰۶۹۴
۰۲۱-۸۸۸۹۱۸۴۳
تلگرام: t.me/bidarschool
اینستاگرام: bidar.school
آدرس: مدرسهی بیدار، خیابان نجات الهی، کوچهی نوید، پلاک ۴، طبقهی همکف شرقی
22/10/2025
درسگفتار (حضوری، آنلاین و آفلاین)
پدیدارشناسی اشتدادی؛
از شهود هوسرلی تا مجازیت دلوزی
بههدایت محمد جواد سیدی
روزهای سهشنبه ۱۶ تا ۱۸ ( ۸ جلسه)
شروع دوره: ۱۳ آبانماه ۱۴۰۴
درسگفتار حاضر به سه مفهوم مهم «ایده»، «شدت» و«ویرچوالیته» در فلسفهی معاصر میپردازد. حرکت ما با ارزیابی روششناسی هوسرلی آغاز میشود تا نشان دهیم ایدهها چگونه از طریق فروکاست و شهود پدیدارشناختی قابلدسترسیاند و ساختارهای ایدئال تجربه و معنا چگونه تقویم مییابند. بحث سپس به سمت فلسفهی دلوز کشیده میشود، آنجا که ایدهها میادین اشتدادی ویرچوال-دیفرانسیلیاند که از طریق تشدید و نسبتهای دیفرانسیلی دسترسی مییابند و نه با انتزاع یا فروکاست صرف.
تمام اینها به ما نشان میدهد که نزد دلوز متقدم احتمالا مهمترین فیلسوف (علاوه بر کانت) کسی نیست جز هوسرل با تصورش از ایده یا امر مثالی. پس مسیر فهم هستیشناسی دلوزی از خلال پدیدارشناسی و به شکل خاص با مسیر فهم جایگاه و چیستی امر مثالی در تفکر هوسرل تقاطعی میسازد. در این دوره به همین تقاطع میپردازیم. میپرسیم شباهتها و تفاوتهای شهود و اشتداد، سوژه و میدان، سکون و صیرورت چیست؟ چگونه ایدهها همچون مسائل و رخدادهای مجازی پیش از فعلیتیابی عمل میکنند؟ طی این هشت جلسه مسیر را از بحث در باب شهود پدیدارشناختی آغاز میکنیم و سپس به سمت تصور مجازی و دیفرانسیلی از ایده حرکت میکنیم و برای بحث از فهم عملی و مفهومی از پدیدارشناسی اشتدادی آماده میشویم.
همچنین در این دوره به جای تمرکز بر یک متن به قطعاتی برگزیده از چندین متن مهم تمرکز میکنیم: ایدههایی در باب پدیدارشناسی ناب و فلسفهی استعلایی (هوسرل)، تأملات دکارتی(هوسرل)، پژوهشهای منطقی(هوسرل)، برگسونیسم(دلوز)، تفاوت و تکرار(دلوز)، منطق معنا(دلوز)، منظق احساس(دلوز). بدینترتیب بنیانی فلسفی برای فهم مفاهیمی چون ویرچوال، شبیهسازی، وانموده و هوش در فلسفههای دوران ما فراهم میشود و اهمیت فلسفهی انقلابی پدیدارشناسی علیرغم نقدهای معاصری که بر آن وارد میشود، بار دیگر برجسته خواهد شد.