https://www.facebook.com/105950137566730/

Bidar School for Art and Literature

Home
Iran
Tehran
Bidar School for Art and Literature

مدرسه‌ی هنر و ادبیات بیدار

ممدرسه‌ی هنر و ادبیات بیدار، با همکاری متخصصان و هنرمندان فعالیت‌ خود را از پاییز امسال آغاز نموده و در تلاش است که با یاری مطالعات آکادمیک و تجربیات خلاق، بستری برای آموزش موازی فراهم آورد. این مدرسه در نظر دارد تا علاوه بر حمایت از زیرساخت‌های آموزشی موجود، کارگاه‌های آموزشی، سمینار‌ها و نشست‌هایی در زمینه‌ی هنر و ادبیات، در حوزه‌ی نظریه و نقد، تاریخ و فلسفه ارائه دهد.
ما بر این باوریم که با وجود فضا‌هایی خارج از چارچوب آکادمیک صرف و همچنین با پیروی نکردن محض از دانش ذوقی و تجربی، می‌توان جریانی آرام و در عین حال مستمر و پویا محیا کرد که قادر به ارائه نقشی کارآمد در پیوند میان گسست‌های موجود در مطالعات تئوری و تجربیات عملی خلاق باشد. در این مجموعه، پروژه‌های متعدد و متنوعی، تعریف و ارائه خواهد شد که علاقه‌مندان می‌توانند از طریق شبکه‌های اطلاع رسانی، به مرور از آنها آگاهی یابند.
به ما بپیوندید.

01/08/2026

بدن به مثابه ساز؛
اجرای موسیقی الکترونیک زنده با سیستم‌های حرکتی (آنلاین و آفلاین)
به‌هدایت مهدی بهبودی
از ۱۷ مرداد ۱۴۰۵، ‌شنبه‌ها: ۱۸ تا ۲۰ (۵ جلسه)
Mehdi Behbudi
بسیاری از ما وقتی به تماشای یک اجرای موسیقی الکترونیک می‌نشینیم، با هنرمندی روبه‌رو می‌شویم که پشت یک لپ‌تاپ یا میز صدا قرار گرفته و حرکاتش به فشردن چند دکمه یا جابجا کردن اسلایدرها محدود شده است. در این وضعیت، برای مخاطب دشوار است که متوجه شود کدام حرکت نوازنده باعث تولید کدام صدا شده است؛ پدیده‌ای که پژوهشگران این موسیقی آن را «جعبه سیاه» می‌نامند. در مقابل، در سازهای سنتی مثل تار یا ویولن، ما شاهد همبستگی مستقیم بین تلاش فیزیکی نوازنده و صدای تولید‌شده هستیم.

این دوره با هدف بازگرداندن «بدن زنده» به مرکز اجرای موسیقی الکترونیک طراحی شده است. ما در این مسیر، بدن را نه یک ابزار مکانیکی صرف، بلکه به عنوان «اولین و طبیعی‌ترین ساز بشر» و پایه و اساس درک و تفکر خود بررسی می‌کنیم. در طول جلسات، خواهیم دید که چگونه پیشرفت تکنولوژی و سنسورهای حرکتی (مانند دوربین‌ها یا حسگرهای عضلانی) به هنرمند اجازه می‌دهد تا از محدودیت‌های میزهای ثابت رها شده و در فضای صحنه، مستقیماً با حرکات دست، نفس و حتی تنش عضلاتش، صدا را کنترل و خلق کند. این دوره تلاشی است برای درک بهتر رابطه‌ی میان ذهن، بدن و ابزارهای دیجیتال، تا هنرمند بتواند فراتر از یک اپراتورِ ماشین روی صحنه، به عاملی پویا در یک اجرای چندرسانه‌ای تبدیل شود.

29/07/2026

آدولف رایناخ و بنیادهای ماقبل تجربی حقوق (حضوری و آنلاین)
به‌هدایت ساجد طیبی
از ۱۹ مرداد ۱۴۰۵، دوشنبه‌ها: ۱۸ تا ۲۰ (۴ جلسه)
Sajed Tayebi
آدولف رایناخ (۱۸۸۳–۱۹۱۷) فیلسوف آلمانی و از چهره‌های مهم نسل نخست پدیدارشناسان بود. او از شاگردان و همکاران نزدیک ادموند هوسرل به شمار می‌رفت و در کنار پژوهش‌های خود در حوزه‌ی پدیدارشناسی، به مسائل فلسفه‌ی حقوق و ساختارهای اجتماعی علاقه‌مند بود. رایناخ تلاش کرد روش پدیدارشناختی را برای تحلیل مفاهیمی به کار گیرد که در زندگی اجتماعی و حقوقی ما نقش اساسی دارند؛ از همین رو، آثار او را می‌توان از نخستین تلاش‌ها برای بررسی فلسفیِ ساختار واقعیت‌های اجتماعی دانست.

رایناخ بنیادهای ماقبل تجربی حقوق مدنی را نخستین بار در سال ۱۹۱۳ منتشر کرد. این کتاب یکی از آثار مهم در سنت پدیدارشناسی حقوق به شمار می‌آید که در فضای فکری پدیدارشناسی آن دوره مورد توجه قرار گرفت و ادموند هوسرل نیز آن را نمونه‌ای مهم از به‌کارگیری روش پدیدارشناختی در حوزه‌ی حقوق دانست. اهمیت کتاب بعدها فراتر از فلسفه‌ی حقوق رفت، زیرا تحلیل رایناخ از «کنش‌های اجتماعی» و روابطی مانند وعده و تعهد، با برخی مباحث معاصر در فلسفه‌ی زبان و هستی‌شناسی اجتماعی پیوند یافت.

13/07/2026

این خانه بوی خون می‌دهد؛
اورستیاخوانی در پنج پرده (حضوری، آنلاین و آفلاین)
به‌هدایت قاسم نجاری
از ۳۱ تیر ۱۴۰۵، چهارشنبه‌ها: ۱۶ تا ۱۸ (۵ جلسه)

تراژدی چرا وجود دارد؟ چون سوگواریم. چرا سوگواریم؟ چون جنگی بر پا شده است.
این نقطه‌ی شروع خواندنِ تراژدی‌های یونانی است؛ متونی که قرن ۵ قبل از میلاد در دوران شکوفایی یونان باستان، برای اجرا زیر آفتاب نوشته شده‌اند. روایت‌هایی از نفرین‌های باستانی، انتقام، جنگ، عشق و زیبایی؛ حالا، وقت بازگشت به تراژدی است.

این دوره، در پی خوانشی کلاسیک‌شناسانه از سه‌گانه‌ی اورستیا (تراژدی‌های «آگاممنون»، «نیازآوران» و «الهگان انتقام») است. نوشته‌های آیسخولوس، اولین تراژدی‌نویس یونانی.

در پنج جلسه، ابتدا به چیستی تراژدی یونانی می‌پردازیم و در ادامه به سراغ هر کدام از این سه‌گانه می‌رویم. مبنای این خوانش، تقابلی دوتایی است که میانِ مفهوم کاتارسیس-تراژدی ارسطویی-و مفهوم اکپلکسیس-تراژدی غیرارسطویی می‌سازیم. ما به نحوه‌ی مواجهه‌ی آیسخولوس با جهانی می‌پردازیم که یک پا در اسطوره‌های باستانی دارد و یک پا در برخورد با جهان جدید. مواجهه‌ای که موضوع آن وحشتِ جهان است؛ که چگونه می‌توان در مقابل این جهان پر از وحشت، هنوز پا بر جای ایستاد و زیبایی را تجربه کرد.

11/07/2026

اول‌شخص‌های اجرایی؛
کارگاه خلق تک‌گویی (کارگاه حضوری)
به‌هدایت میلاد اخگر
از ۲۹ تیر ۱۴۰۵، دوشنبه‌ها: ۱۰:۳۰ تا ۱۳:۳۰ (۸ جلسه)
milad.akhgar
«اول‌شخص‌های اجرایی» بستری برای پیوند زدن ادبیاتِ اول‌شخص با هستی‌شناسیِ بازیگر است. در این دوره، ما با نگاهی آسیب‌شناسانه از مرزهای «مونولوگِ صرف» عبور می‌کنیم؛ مونولوگی که اغلب به بیانِ درونیاتِ ایستا محدود می‌شود. در عوض، تمرکزِ ما بر «روایتِ اجرایی» است؛ ساختاری که در آن «اول‌شخص» تنها یک سخن‌گو نیست، بلکه یک «کُنش‌گرِ راوی» است. تفاوتِ بنیادی ما در اینجاست که متن، نه فقط برای خوانده شدن، که برای «بودن» بر صحنه نوشته می‌شود.

10/07/2026

هنر به مثابه کنش انقلابی؛
جان برجر، گشودن ادراک و سیاست زیبایی‌شناسی (حضوری ،آنلاین و آفلاین)
از ۳۱ تیر ۱۴۰۵، چهار‌شنبه‌ها: ۱۹ تا ۲۱ (۴ جلسه)
Farhad Mehrabi فرهاد محرابی
جان برجر یکی از معروف‌ترین مقالاتش یعنی «پرنده‌ی سفید» را با این عبارات پایان می‌‌دهد:

«ما در فصل آغازین سِفْر پیدایش زندگی نمی‌کنیم. اگر ترتیب رویدادهای کتاب مقدس را دنبال کنیم، ما پس از هبوط به سر می‌بریم. ما در جهانی آکنده از رنج زندگی می‌کنیم که در آن شرارت را می‌توان در همه‌جا دید؛ جهانی که رخدادهایش تأییدی بر هستی ما نیست، جهانی که باید در برابر آن مقاومت کرد. در همین وضعیت است که لحظه‌ی زیبایی‌شناختی، امیدی را عرضه می‌دارد…هنر واجد این پیش‌فرض در خود است که زیبایی استثنا نیست … بلکه بنیاد یک نظم و نظام است…چندین سال پیش، زمانی که به وجه تاریخی هنر می‌اندیشیدم، نوشتم که یک اثر را بر اساس این معیار داوری می‌کنم که آیا به انسان در جهان مدرن برای احقاق حقوق اجتماعی‌اش کمک می‌کند یا خیر. من هنوز بر آن موضع هستم. وجه دیگر هنر، یعنی وجه متعالی آن، پرسش از حق هستی‌شناختی انسان را مطرح می‌سازد…»

«… هنر از طبیعت تقلید نمی‌کند؛ هنر از یک آفرینش تقلید می‌کند؛ گاه برای طرح جهانی بدیل، و گاه تنها برای بسط دادن، تأیید کردن، و تبدیل امید گذرایی که طبیعت به ما عرضه می‌دارد، به امری اجتماعی… هنر پاسخی سازمان‌یافته به آن چیزی است که طبیعت گهگاه به ما امکان می‌دهد تا نگاهی بدان بیندازیم. هنر در پی آن است که شناختِ بالقوه را به شناختی مستمر و لایتناهی بدل سازد. هنر، انسان را به امید دریافت پاسخی متقن‌تر، فرا می‌خواند، … وجه متعالی هنر همواره صورتی از نیایش است».

06/07/2026

تأملات فلسفی-تاریخی:
خوانش گروندریسه ( حضوری و آنلاین)
از ۲۱ تیر ۱۴۰۴، یکشنبه‌ها: ساعت ۱۹ تا ۲۱ (۴ جلسه)

در ادامه‌ی دوره‌هایی که از چند سال گذشته در مدرسه‌ی بیدار برگزار شده است و به موضوع کلی نقد ماتریالیسم تاریخی و همچنین مباحث مربوط به نظریه‌ی دولت در مارکسیسم و ورای آن اختصاص داشته است، در این دوره بحث با تکیه بر مضمون کلی تأملات فلسفی-تاریخی با تکیه بر خوانش بخش‌هایی از متن گروندریسه‌ی مارکس و برخی متون در پیوند با آن ادامه می‌یابد.

مراد فرهادپور متولد تهران در ۱۳۳۷ متفکر، نویسنده و مترجم است. او از دهه‌ی شصت به این‌سو متون گوناگونی را در حوزه‌ی ادبیات و فلسفه، چه در قالب مقاله در نشریاتی چون راه‌ نو، کیان، آدینه و ارغنون؛ و چه در قالب ‌کتاب‌‌ چون عقل افسرده، ۱۳۷۸، بادهای غربی، ۱۳۸۲ و پاره‌های فکر، ۱۳۸۸ به رشته‌ی تحریر در آورده است. او همچنین از دهه‌ی هفتاد به این سو توامان به ترجمه و تدریس متونِ فلسفی جریان‌های انتقادی غرب، از آثار متفکرینِ مکتبِ فرانکفورت تا دیگر آثارِ فیلسوفانِ جریان‌ساز چون بَدیو، آگامبن و ژیژک پرداخته است.
#گروندریسه

03/07/2026

فلسفه‌ی پول و امر والای اقتصادی؛
پول چه می‌خواهد؟ یا پول چه‌چیزی کم دارد؟ (حضوری و آنلاین)
به‌هدایت جواد گنجی
از ۲۴تیر ۱۴۰۵، چهار‌شنبه‌ها ۱۹ تا ۲۱(۴ جلسه)

ما همه بندگان پول‌ایم، حتی وقتی کل زندگی ما در تلاش برای نفی این بندگی بگذرد. در واقعیت، ما همواره با پول به مثابه عاملی بیگانه و خارجی مواجه می‌شویم که در برابر ما قد علم می‌‌کند. این اسطوره را یک‌بار برای همیشه باید کنار گذاشت که پول صرفاً وسیله‌ای است که به ما امکان می‌دهد نیازهای خویش را تأمین کنیم و ابژه‌های میل خود را بخریم. چنین اسطوره‌ای محصول نگاهی فردگرایانه به دنیای اقتصاد و روابط پولی است که در آن ما می‌توانیم بنا به خواست و انتخاب شخصی خود هر کاری که میخواهیم با پول بکنیم. اما دقیقاً برعکس، پول تجسم فعالیت اقتصادی کاملا غیرشخصی است، زیرا سبب می‌شود ما طوری رفتار کنیم که گویی با خود بیگانه‌ایم.

انسان‌ها در حالت عادی عموما حساسیتی به این واقعیت نشان نمی‌دهند. فقط در دوران بحران‌های اقتصادی است که همگان به این موضوع حساس می‌شوند. و طرفه آنکه این حساسیت خود را نه در شکل نوعی آگاهی عقلانی و روشن به ماهیت پول بلکه به شکل تقدیس پول نشان می‌دهد. در چنین دورانی، مردمان به سمت پول هجوم می‌آورند و در برابرش زانو می‌زنند، زیرا اینجا پول دیگر نه چیزی معمولی همچون بقیه چیزها بلکه فتیشی والا و رازآلود است. برای فهم بهتر این قضیه باید بتوان وجود پول در مقام یک هیچ را توضیح داد؛ یعنی پول در مقام حفره‌ای که در نظام اقتصادی کاملا بازنمایی‌ناپذیر است. در واقع، خصلت پول در مقام یک خلأ و حفره‌ی نامرئی است که شرط امکان «بازنمایی» در اقتصاد را فراهم می‌کند.

02/07/2026

خوانش هستی و زمان؛
۴- پروا به مثابه هستی دازاین؛ بگو نگران چه هستی تا بگویم که هستی (حضوری و آنلاین)
به‌هدایت احسان پویافر
از ۲۲ تیر ۱۴۰۵، دوشنبه‌ها: ساعت ۱۸ تا ۲۰(۵ جلسه)

آدمی هستی خود را در حال‌و‌هواهایی می‌یابد،‌ دلهره یکی از آن حال‌وهواهایی است که هستی آدمی را آشکار می‌کند، دلهره امکان چرخشی‌ست از فراموشی هستی به سوی یاد و تفکر به هستی. دلهره هستن-توانستن آدمی را با رخداد اصابت‌کننده به او بیدار می‌کند. دلهره همچون ترس، ترس از یک چیز مشخص نیست که با شیوه‌ و مکانیسمی بتوان آن را رفع کرد یا با آن کنار آمد، بلکه در آن کلیت مناسبات جهان دلهره‌آور می‌شود. این کلیت دلهره‌آور می‌تواند پرسش هستی-زندگی را در کلیتش ممکن ‌سازد. مثلا وقتی یک دانشجو از شب امتحان می‌ترسد با درس‌خواندن و تمرین و تکرار به سراغ ترسش می‌رود اما اگر یک روز این پرسش به سراغ دانشجو بیاید که اصلا این دانشگاه و ساختاری که در آنم، تهی وانهاده است دیگر ترس به سراغش نیامده است، بلکه دلهره‌ او را مخاطب خود قرارداده و کلیت هستی جهان دانشگاه دچار فروپاشی شده است، اینجا لحظه‌ی مغاک و درعین‌حال بنیان‌گذاری است. به‌قول هایدگر حالی که در دلهره بر ما می‌رود، در خانه‌ی خویش نبودن است، یعنی کلیت امر مأنوس، نامأنوس گشته است.

این دلهره از کجاست؟ از پرواداری. از پرواداری برآمده از پرتا‌ب‌شدگی خود، از پرواداری آینده‌ی خود، از پرواداری جهان خود و دیگری، پرواداری در اینجا نقطه‌ی اتصال زمان‌مندی آدمی‌ست. بنابراین پروا نشان‌دهنده‌ی این است که آدمی موجودی بی‌قرار است. بی‌قراری یعنی قوامی ثابت بر روی یک ایستادن‌گاه نداشتن؛ یعنی همان اگزیستانس‌داشتن آدمی. آدمی نسبت به هر ایستادن‌گاهی همچون عقل، دین، روح، سوژه، قدرت و ... که داستانش را به او بسپارد، در نهایت ناخرسند است. قصه‌ی آدمی تمام نمی‌شود او ناتمام است، او همواره قصه‌‌هایی از آن خود دارد که به آشکارگی نمی‌آید، او مدام در حال بازی با حقیقت به‌مثابه پوشیدگی-ناپوشیدگی است، این قصه‌داشتن مداوم نشان‌گر پروامندی برون‌خویشانه آدمیست.
#هایدگر

01/07/2026

سیاست بدن: آئین دگردیسی بدن و پیدایش مدرنیته
‎به‌هدایت ابراهیم رنجبر
از ۲۱ تیر ۱۴۰۵، یکشنبه‌ها: ساعت ۱۸:۳۰ تا ۲۰:۳۰ (۴ جلسه)

این درس‌گفتار بر این ایده‌ی مرکزی بنا شده است که مدرنیته را باید از خلال دگرگونی مفهوم بدن فهمید؛ دگرگونی‌ای که از ارسطو آغاز نمی‌شود، اما بدون فهم دقیق ارسطو نیز قابل درک نیست، و در آگامبن به صورت بحران سیاسیِ تمام‌عیار آشکار می‌شود. آنچه در این میان پی گرفته می‌شود، نه تاریخ نظریه‌های بدن، بلکه مسیری است که در آن بدن از یک امر طبیعیِ حدّمند به میدانی برای کنش، تغییر، و نهایتاً سیاست بدل می‌شود.

جلسه‌ی نخست را با ارسطو آغاز می‌کنیم تا نقطه‌ی صفر مسئله روشن شود. در این جلسه بدن را در افق طبیعی–غایت‌شناختی ارسطویی می‌خوانیم: بدن به‌مثابه σώμα φυσικὸν ὀργανικόν، بدنِ طبیعیِ آلی که ارگانونِ نفس است و حرکت و تغییرش همواره درون حدود نوعی و غایتمند فهمیده می‌شود. تأکید می‌کنیم که در این افق، بدن نه تاریخی است، نه موضوع تصمیم، و نه سیاسی؛ بدن داده شده است و سیاست با لوگوس و کنش گفتاری سروکار دارد. هدف این جلسه دفاع از ارسطو نیست، بلکه نشان دادن این نکته است که تا وقتی بدن چنین فهمیده می‌شود، «سیاست بدن» ناممکن است. این حدّ ارسطویی همان چیزی است که در رنسانس و پس از آن فرو می‌ریزد

29/06/2026

⁨ ⁨ نصرت رحمانی: سلوک یک عصیان پریشان (آنلاین و آفلاین)
به‌هدایت پیمان چهرازی
از ۱۶ تیر ۱۴۰۵، سه‌شنبه‌ها: ساعت ۱۷ تا ۱۹ (۴ جلسه)

شاید بتوان گفت از دهه‌ی ۱۲۸۰ شمسی تا کنون، به‌دلایل متعدد اجتماعی‌سیاسی با حضور شاعرانِ نام‌آور و جریان‌سازی مواجه نیستیم که حرف شعریِ تازه و ماندگاری را، با شدت و حدّتِ نیما و معدود دنبال‌کنندگان برجسته‌اش، و در ادامه‌ معدود شاعران مطرح دهه‌ی ۱۳۷۰، به گوش برسانند. برای همین نیز همچنان رجوعِ جدّی و تشریحی به آثار همان معدود دنبال‌کنندگان نیما می‌تواند راهگشای درک تازه‌ای از ظرفیت‌های فرمی، ساختاری، و محتواییِ زبان فارسی در حیطه‌ی شعر باشد. در مورد نصرت رحمانی، نظرات و بررسی‌ها غالباً با رویکردهای افراطی صورت گرفته؛ از یک‌طرف، آثار او، متأثر از شهرت و محبوبیت‌اش، بدون واکاویِ دقیق تأیید شده، و از طرف دیگر، شعرهایش به‌عنوان آثاری سطحی و عامه‌پسند رد شده یا نادیده گرفته شده‌اند.

رویکرد حاضر بر آن‌ است که شعرهای رحمانی را ذیل تعریف رسانه‌ی شعر، و مبتنی بر کارکرد عناصر برسازنده‌ی آن، بررسی کند. درعین‌حال، واکاوی جزئی‌نگرانه‌ی مضامین شعرهای نصرت رحمانی، به‌عنوان شاعری که دست‌کم چندین دهه با مقبولیت مخاطب عام مواجه بوده، و دنبال کردن دقیق مسیر این شعر‌ها و تشریح سویه‌ها و رگه‌های ذهنی‌روانیِ پنهان آن‌ها، می‌تواند ما را به درک عمیق‌تری از روان جمعیِ عامه‌ی مردمان هم‌زبان، هم‌دیار و هم‌دوره‌ی او برساند، و این خود می‌تواند زمینه‌ساز شکل متفاوتی از تأمل‌درنفسِ انتقادی در خوانندگان شعر فارسی بشود.⁩⁩

Address

4, Navid St. Gharani Avenue
Tehran

Telephone

+982188891843

Website

facebook.com

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Bidar School for Art and Literature posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The School

Send a message to Bidar School for Art and Literature:

Want your school to be the top-listed School/college in Tehran?