15/01/2026
گفتوگۆی ماستەرنامە
لە ڕۆژی ۲٠۲٦/۱/۱٥ لە کۆلێجی ئەندازیاری، گفتوگۆی ماستەرنامەی خوێندکاری خوێندنی باڵا (ئاڤی ئاری صلاح الدين) بەڕێوەچوو، بە سەرپەرشتی سەرۆکی بەش (پ.د. کاوە زیدان عبدالرحمن) لە پسپۆڕی (Water Resources Management). دوای گفتوگۆکردن ماستەرنامەکە بە سەرکەوتووی پەسەندکرا.
ناونیشانی ماستەرنامەکە:
(A Comprehensive Analysis of Dewana Dam Spillway Failure: Causes and Repairing Recommendations)
بابەتی ماستەرنامەکە: بریتیبوو لە هەڵسەنگاندن و شیکاری ڕوخانی سپیڵوەی (ڕێڕەوی ئاوی ئیمێرجێنسی)
لە مانگی شوباتى ٢٠٢٤، لە کاتێکیدا بارانبارین لە بەرزترین ئاستدا بوو، سپیڵوەی بەنداوی دێوانە بە بەرزترین ڕێژەی دەرچوونی ٢٠٠ م³/چرکە، شکستهێنا. ئەم توێژینەوەیە شیکردنەوەیەکی تەواو پیشکەش دەکات بۆ شکستی ڕێڕەوی ئاوی بەنداوی دێوانە، هەڵسەنگاندنی چۆنیەتی یەکگرتنی فاکتەرە هیدرۆلیکی، سترەکچەر و جێۆتێکنیکییەکان لە ڕوودانی ئەم شکستە و هەروەها بەکارهێنانی بەرنامەی (ANSYS). زیانەکان بە شێوەیەکی سەرەکی لە بەشی خوارەوەی ڕێڕەوی ئاو ڕوویدا، کە تێیدا پانێڵەکانی کۆنکریت بەرز بوونەوە داچوون بەرەوە بەشی خوارەوەی (سپیڵوەی بەنداوەکە) ، جێگۆڕین و دەرچوونیان لە ڕێڕەوەکە ڕوویدا، کە بنچینەیەکی لاوازی پیشان دا لە ماددەی claystone و sandstone کە زۆر ئاسانن بۆ ئاڕاستەبوون هەیە.
ئەنجامی توێژينەوەکە ئەوەی دەرخست کە چەند هۆکارێک بوونەتە هۆی ئەو ڕووخانە ئەوانيش:
1. Cavitation
2. Joints and water stops
3. Poor quality foundation
4. Uplift pressure
لە کۆتایدا، لەسەر بنەمای ئەنجامەکانی توێژینەوەکە، پێشنیار دەکرێت کە لایەنە پەیوەندیدارەکان ئەم بابەتە بە گرنگی وەربگرن و لە پلاندانانی داهاتوودا سوودی لێ وەربگرن.
بە ناوی بەشی سەرچاوەکانی ئاوەوە، پیرۆزبایی لە خوێندکار و سەرپەرشتیارەکەی دەکەین و سوپاس و ڕێز بۆ ئەندامانی لیژنەی گفتوگۆ.
The Master’s thesis defense was held on January 15, 2026, at the College of Engineering for postgraduate studies. The Master’s thesis of the graduate student Avi Ari Salahaddin was discussed under the supervision of the Head of the Department, Prof. Dr Kawa Zidan Abdulrahman, in the specialisation of Water Resources Management.
Following the discussion, the thesis was successfully approved.
Master’s Thesis Title:
(A Comprehensive Analysis of Dewana Dam Spillway Failure: Causes and Repairing Recommendations)
The thesis focused on the evaluation and analysis of the failure of the emergency spillway of Dewana Dam, which occurred in February 2024 during a period of exceptionally heavy rainfall. The failure took place when the discharge reached a maximum of 200 m³/s.
This research provides a comprehensive analysis of the Dewana Dam spillway failure by assessing the interaction of hydraulic, structural, and geotechnical factors that contributed to the incident, along with the application of the ANSYS software for analysis.
The damage was concentrated in the downstream section of the spillway, where uplift, sliding, and displacement of concrete panels occurred. This led to their movement and dislodgement from the channel, revealing a weak foundation composed of claystone and sandstone, which are highly susceptible to erosion.
The results of the study indicated that several key factors contributed to the failure, namely:
Cavitation
Joints and water stops
Poor quality foundation
Uplift pressure
Finally, based on the research findings, the study recommends that relevant authorities give serious attention to this issue and make use of the results in future planning and design processes.
On behalf of the Department of Water Resources, we extend our congratulations to the student and his supervisor, along with our sincere appreciation and respect to the members of the examination committee.
أُجريت مناقشة رسالة الماجستير بتاريخ 15/1/2026 في كلية الهندسة ، حيث نوقشت رسالة الماجستير للطالبە آفي آري صلاح الدين، وذلك بإشراف رئيس القسم الأستاذ الدكتور كاوه زيدان عبد الرحمن، ضمن اختصاص إدارة الموارد المائية.
وبعد إتمام المناقشة، تم إقرار الرسالة بنجاح.
عنوان رسالة الماجستير:
(A Comprehensive Analysis of Dewana Dam Spillway Failure: Causes and Repairing Recommendations)
تناولت الرسالة تقييم وتحليل فشل المفيض (مجرى الطوارئ) لسد ديوانة، والذي حدث في شهر شباط 2024، خلال فترة هطول أمطار عند أعلى مستوياتها. وقد تعرّض مفيض سد ديوانة للفشل عند وصول التصريف إلى 200 متر مكعب في الثانية.
قدّمت هذه الدراسة تحليلاً شاملاً لفشل مفيض سد ديوانة، من خلال تقييم تداخل وتأثير العوامل الهيدروليكية والإنشائية والجيوتكنيكية التي أدت إلى هذا الفشل، إضافة إلى استخدام برنامج ANSYS في التحليل.
تركزت الأضرار بشكل رئيسي في الجزء السفلي من المفيض، حيث حدث ارتفاع وانزلاق وانفصال للألواح الخرسانية باتجاه الجزء السفلي من المفيض، مما أدى إلى تحرّكها وخروجها من المجرى، وهو ما كشف عن ضعف في الأساس المكوّن من مادتي الطين الصخري (Claystone) والحجر الرملي (Sandstone)، وهما مادّتان قابلتان للتآكل بسهولة.
وأظهرت نتائج الدراسة أن هناك عدة عوامل رئيسية أدت إلى هذا الفشل، وهي:
التكهف (Cavitation)
الفواصل ومانعات تسرب المياه (Joints and Water Stops)
ضعف جودة الأساس
ضغط الرفع (Uplift Pressure)
وفي الختام، وبالاعتماد على نتائج البحث، أوصت الدراسة بأن تولي الجهات المعنية هذا الموضوع اهتماماً خاصاً، والاستفادة من نتائجه في التخطيط والتصاميم المستقبلية.
وباسم قسم الموارد المائية، نتقدم بأحرّ التهاني للطالب ولمشرفه، مع خالص الشكر والتقدير لأعضاء لجنة المناقشة.
