یاساکان

لاپەرەیەکە بۆ خزمەتکردنی یاسا ناسان و کۆمەڵگە

Operating as usual

12/05/2020

ماددەی ٢٣٣ اصول المحاكمات الجزائية
أ- داوای سزایی ناجوڵێنرێت لەسەر ئەو بچکۆلەیەی یانزە ساڵی تەواو نەکردبێت
ب- تەمەنی نەوجەوان لەکاتی ئەنجامدانی تاوانەکە بنچینەیە بۆ دیاریکردنی دادگای تایبەتمەند بەدادگایی کردنی.
ج-ئەگەر نەوجەوان لەکاتی لێکۆڵینەوەدا تەمەنی بوبە هەژدەساڵ ئەوا هەواڵە دەکرێت بۆ دادگای کەتن یان دادگای تاوانەکان بەلام ئەگەر تەواوی کرد لەدوای هەواڵەکردنی بۆ دادگای نەوجەوانان ئەوا ئەو دادگایە بە بینینی داواکەدا دەڕوات.

پارێزەر بێستون سەیدە

24/02/2020

کۆمسیۆنی باڵای مافی مرۆڤی عێڕاق پێشنیاری کردوە بۆ وەزارەتی پەروەردەی عێڕاق کە مادەیەک لەمەنهەجی خوێندن زیاد بکرێ بەناوی ( مافی مرۆڤ و ڕۆشنبیری یاسایی) بۆ قۆناغی ناوەندی و ئامادەیی،
ئەو مادەیەش لەلایەن دەرچوانی یاسا بگوترێتەوە ، بۆ بەدەستخستنی هەلی کار بۆ دەرچوانی بەشی یاسا.

پێشنیارێکی زۆر باشە حەق وایە سەندیکای پارێزەرانی کوردستانیش گەر بە فعلی لەخەمی پارێزەران دایە پێشنیارێ بکات بۆ وەزارەتی پەروەردە هەروەک چۆن لە هەموو خوێندنگایەک توێژەرێکی کۆمەڵایەتی هەیە ئاوهاش شارەزایەکی یاسایی هەبێت ،

تا وەکو خوێندکاران ئاشنا بکرێن بە هۆشیاری یاسایی هەمیش بەشێک لە پارێزەران و دەرچوانی یاسا دابمەزرێن،
چونکە بەڕاستی زۆر پارێزەر هەیە ئێستا هیچ ئیشێکی نیە تەنانەت توانای ئەوەی نیە کە ناسنامەی پارێزەری نوێ بکاتەوە ،
ڕێژەی پارێزەران و دەرچوانی یاساش بەردەوام لە زیادبونە.!!

بە سوپاسەوە وەرگیراوەلە هۆشیاری یاسایی

[08/30/19]   ئایا کەفالە (ئازاد کردن بە دەستەبەرى) چییە؟ و ئەو تاوانانە چییە کە بە کەفالە ئازاد ناکرێن؟
.
کەفالە (ئازاد کردن بە دەستەبەرى): بریتییە لە ئازاد کردنى تۆمەتبار بە بڕیارى دادوەرى لێکۆلینەوە بەرامبەر بە بەڵێنامەیەک یاخود کەفیلێک کە هەرکات پیویست بوو تۆمەتبار بۆ لێکۆلینەوە لە هەر قۆناغێکدا ئامادەبێت.

ئەو تاوانانەى بە کەفالەت ئازاد ناکرێن:
١- تاوانى دزیکارى (الاختلاس) ماددە (٣١٥) لە یاسای سزادانى عێراقى کە تایبەتە بەو فەرمانبەرانەى سامانى گشتى دەدزن.
٢- کوشتنى بە مەبەست (قتل عمدى) ماددە (٤٠٦) لە یاسای سزادانى عێراقى بە هەموو بڕگەکانییەوە شموولى کەفالە ناکات.
٣- هەروەها سەرجەم ئەو تاوانانەى پەیوەستن بە یاسای تیرۆرەوە
٤- سەرجەم ئەو تاوانانەى پەیوەستن بە مادە هۆشبەرەکانەوە (المخدرات).
5- ماددە (156) لە ياساي سزادان كە تایبەتە بە تاوانى تێکدانى ئەمن و ئاسایش و سەروەرى دام و دەزگاکانى هەرێمى کوردستانى عیراق.
٦- ماددەکانى ١٩٦ و ١٩٧ لە یاسای سزادان تایبەت بە تاوانەکانى ئاسایشى ناوخۆ.
٧- ماددەکانى ٣٥٤ و ٣٥٥ و ...کە تایبەتە بە تێکدناكريت ى هۆکارەکانى گۆاستنەوە کە بەهۆیەوە کەسێک گیانى لە دەست بدات وەک شەمەندنەفەر و فڕۆکە و ...
٨-ماددە (٤٠٥) لە یاسای سزادانى عێراقى لە بنەڕەتدا بە پێی یاسا کەفالە دەیگرێتەوە بەڵام وەک ڕێکاڕێکى دادوەرى دادوەرى لیکۆلینەوە تۆمەتبار بە کەفالە بەرنادات بۆ سەڵامەتى لێکۆلینەوە , چونکە زۆرجار لە قۆناغى لیکۆلینەوە ماددە ٤٠٥ دەکگۆرێت بۆ ٤٠٦ یاخود بە پێچەوانەوە.
٩- ماددە ٣٩٣ یاسای سزادان کە تایبەتە بە جووت بوونى بەزۆرى لە بنەڕەتدا کەفالە دەیگرێتەوە بەڵام دادوەرى لێکۆلینەوە بۆ سەڵامەتى گیانى تۆمەتبار و پەراوى لێکۆلینەوە کەفالە قبوول ناکات.

23/08/2019

هەرکەسێک باڵندە و ئاژەڵی کێوی راوبکات #سزای قورس دەدرێت ،
دەستەی ژینگە، سزادانی ئەو کەسانەی راگەیاند کە راوی باڵندە و ئاژەڵی کێوی دەکەن بەجۆرێک سزاکەی دەگاتە زیاتر لە (10) ملیۆن دینار.

لیسی ئاژەڵەكان و بڕی سەرپێچییەكان

پڵنگ (10) ملیۆن دینار
تاژ پڵنگ (10) ملیۆن دینار
ورچی قاوەیی (10) ملیۆن دینار
وورچی ڕەش (10) ملیۆن دینار
ئاسك (10) ملیۆن دینار
مامز (10) ملیۆن دینار
مەڕ و بزنی كێوی (10) ملیۆن دینار
كەڵە و بزنی كێوی (10) ملیۆن دینار
بەراز (500) هەزار دینار
رێوی (300) هەزار دینار
سیخوڕ (200) هەزار دینار
سمۆرە (100) هەزار دینار

[08/09/19]   بەڵگـــــەکانی سەڵماندن چین.؟؟؟

بۆ ئەوەی ئەو داوایەی پێشکەشی دادگایی ئەکەین جا هەر دادگایەڪ بێت بۆ ئەوەی بتوانین داوایەکەمان بسەلمێنین ئەم ڕێگایانەی سەلماندنمان لە پێشە.!!
‎......................
......................
1-سە نەدات / كە دوو جۆر سەنەداتمان هەیە ئەوانیش سەنەداتی
یەکەم// سەنەداتی ڕەسمی.
دووەم //سەنەداتی عادی.

یەکەم.... سەنەدی ڕەسمی ئەو جۆرە سەنەدانە لە كاتب عدل دەكرێت(چونکــــە كاتب عدل....واتە دادنووس جهەی رەسمية)
دووەم.... وە سەنەداتی عادی ئەویش ئەو جۆرە سەنەدەیە کە لە نێوان دوو کەس دەکرێت و تصدیق واتە پەسەند نەکراوە لە لایەن جهاتی ڕەسمی .

2_دانپێدانان...الاقرار ئەویش ئەوەیە کەسەکە خۆی دان بەوە دابنێت بۆ نموونە لە بابەتی قەرز خۆی بلێت من ئەوەندە پارەیە قەرزاری فڵان کەسم ئەوە پێی ئەوترێت دانپێدانان..الاقرار. وە بۆ ئەم مەبەستە قاعیدەی قانونیمان هەیە کە دەڵێت...الاقرار سید الادلە.

3- استجواب// واتە لێپرسینەوە لە كاتی دادبینی لە لایەنی بەرامبەر پرسيار دەکرێت. یان ئەوەتا زۆر جار لەسەر بڕیاری دادوەر کەسی داوالێکراو یان داواکار استجواب دەکرێت.بۆ ئەوەی پرسیاری لەمەڕ ڕاستی و دروستی بابەتەکە لێ بکرێت.
4-شاهێد... كەسێکە کە بالغ و عاقل بێت و موسولمان بێت هەرچەند بەمەرج نەگیراوە موسلمان بێت گریمان دامان نا شاهێد کەسێکی مەسیحیە سوێند ئەدرێت بە کتابەکەی کە خۆی باوەڕی پێیەتی لەبەر ئەوە ووتمان شاهێد بالغ و عاقل بێت واتە 18 ساڵی تەواو کردبێت چونکە شاهێد سوێند ئەدرێت.
5-قەرينة//كە پشت راستیەڪ هەبێ بۆ دەست پێڪ وەڪ دانی پارەی پێشەکی كە قرينەیە لەســــەر ئەنجامدانی عقدی بيع.گرێبەستی کڕین.

6-سويند خواردن..

7_ معایەنە// کەشفێکە دادگا دەیک‎ات.

8_خبیر// لێزان دادگا دایدەنێت بۆ یەکڵای کردنەوەی کێشەیەڪ کە لایەنەکانی داوا لەسەری ناکۆکن بە نموونە لە بابەتی قەرەبوو کردنەوەی کەسی زەرەر مەند ئەگەر هاتوو بە هۆی فعلی کەسێکی تر زیانی بەرکەوتبوو.خەبیر دادەنرێت بۆ ئەوەی بڕێڪ پارە وەکو قەرەبۆ کردنەوەی کەسی زەرەرمەند دیاری بکات و پاشان خەبیر ڕاپۆرتی خۆی لەو بارەیەوە پێشکەشی دادگا دەکات.

[06/17/19]   بةلگةكاني سةلماندن چية؟
ياخود چؤن داوا دةسةلميت؟

١-سندات / كة سنداتي رةسمي و عادي هةية سندي رةسمي كة لة كاتب عدل دةكريت(جونكة كاتب عدل جهةي رةسمية) و سندي عادي هةية كة لة نيوان دوو كةس دةكريت كة تصديق نةكراوة لةلايةن جيهةتي رةسمي.
٢-اقرار/ دانپينان.
٣- استجواب/ لة كاتي دادييني لة لايةني بةرامبةر پرسيار دةكريت .
٤-شاهيد. كةسيكي بالغ و عاقل بيت و موسولمانيشبي لةبةر ئةوة سويند دةدريت.
٥-قرينة/كة پشت راستيك هةبي بؤ دةست پيك وةك داني پيشةكي كة قرينةية لةسةر انجامداني عقد بيع.
٦-سويند خواردن.
٧- معايةنة / كة كةشفيكة دادگا دةيكات.
٨-خبير/دادگا دايدةنيت بؤ يةكلايي كيشةكة.

[04/15/19]   پۆلیسی دادوه‌ری (الشرطة القضائية )
وئومێدێك
له‌ هه‌رێمی كوردستان له‌وه‌ته‌ی حكومه‌ت دامه‌زراوه‌ له‌ سالی 1992 و وه‌زاره‌تی ناوخومان هه‌یه‌ ..هه‌موو جۆه‌ره‌ به‌شێكی پولیس دامه‌زراوه‌ ته‌نها وته‌نها یه‌ك به‌ش نه‌بیت .... له‌وه‌ته‌ی هه‌یه‌ پولیسی پیاده‌ پولیسی نه‌هیشتنی تاوان ( مكافحه‌ ) پولیسی ریككاری ( انضباط ) پولیسی شاره‌وانی ( بلدیه‌ ) پولیسی هاتووچۆ ( مرور ) پولیسی ئینترپۆل ( انتربول الدولی ) پولیسی فریاكه‌وتن ( النجده‌ ) پولیسی كومه‌ڵگایی ( الشرطة المجتمعية ) كە ئەمە تازەيە پولیسی پاسه‌وان ( حراسات ) هتد ...كه‌چی له‌ سالی 2007 ده‌سه‌لاتی دادوه‌ری جیابوته‌وه‌ له‌ وه‌زاه‌ره‌تی ناوخۆ ویاسای تایبه‌تی خۆی هه‌یه‌ به‌ ژماره‌ 23 ی سالی 2007 كه‌چی تا ئیستا هیچ هه‌ولیك هیچ بریاریك نه‌درا به‌ دامه‌زراندنی پولیسی دادوه‌ری ( الشرطة القضائية ) سه‌ره‌رای گرینگی دامه‌زراندنی ئه‌و جۆر وبه‌شه‌ له‌ پولیس ...كه‌چی به‌ ده‌یان ئه‌فسه‌ری لیهاتوو و ئەفسەری مافپه‌روه‌رمان هه‌یه‌ كه‌ ده‌كرێت سوودیان لی وه‌ربگیریت بو سه‌رپه‌رشتی ئه‌م جۆره‌ دامه‌زراوه‌یه‌ی پولیس ... له‌ كاتیك دامه‌زراندنی ئه‌و به‌شه‌ پولیسه‌ هیچ یاسایه‌كی ناویت چونكه‌ له‌ ده‌سه‌لاتی وه‌زاره‌تی ناوخویه‌ وته‌نها پیوست ده‌كات ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری به‌ریز وه‌زاره‌تی ناوخوی به‌ریز پروتوكول وریكه‌وتنیكی له‌سه‌ر ئیمزا بكه‌ن وتیایدا وده‌سه‌لات وشیوازی كاریان دیاری بكریت پاش ئه‌وه‌ی ئه‌نجومه‌نی دادوه‌ری به‌ فه‌رمی داوای كردنه‌وه‌ی ئه‌و جۆره‌ به‌شه‌ی پولیس بكات .......... ئومێد ده‌كه‌م ئه‌و په‌شه‌ پولیسه‌ به‌ زووترین كات روناكی ببینیت ولایه‌نی په‌یوه‌ندیدار كرداری جددی بو بكه‌ن چونكه‌ ئه‌م هه‌نگاوه‌ له‌ خزمه‌ت دادپه‌روه‌ری ودادگه‌ری وسه‌روه‌ری یاسا یه‌ .وەرگیراوە لە بەرێز پارێزەر کمال صوفی

05/04/2019

کلێنسی مەحامیان 🤣

مەحامیەک تاگ بکە !!

01/03/2019

پیشەی پارێزەری پیشەیەکی تیجاری نیە بەلکو پیشەیەکی فکری و داهێنەرانەیە ، ئەمەش مەحکەمەی تمیزی عێراقی یەکلای کردۆتەوە بە بریاری ژمارە (۲٠۹۳/ایجار عقار/۱۹۹۷) کەلە ۱۹۹۷/٦/۷ دەرچووە ، بۆیە ئەو زەریبەیەی کە بە ناوی زەریبەی دەخل سالانە لە پارێزەران وەردەگیرێت نایاساییەو پێویستە هەلوەستەی لەسەر بکرێت...

[02/13/19]   ماوەی تانە دان لە بڕیار و حوکمەکانی دەرچوو به شێوەی غیابی
..........................

تاوانە گەورەکان (الجناية) ٦ مانگ
کەتن (الجنح) ٣ مانگ
سەرپێچی ( المخالفة ) ٣٠ رۆژ
بڕیارەکانی دەرچوو لە دادگای باری کەسی و بەرایی (١٠) ڕۆژ

Parezar Sarhad

27/01/2019

✔️چی بکرێت ئەگەر لەکاتی بەڕێوەچوونی دانیشتنی دادگای تاوان ئەنجامدرا✔️
دادگاکان بۆیان هەیە داوای سزایی لەسەر ئەو تاوانانە بجولێنن کە لە کاتی دانشتنی دادگا ئەنجامدەدرێت بۆ نمونە تاوانبار لە ناو هۆلی دادگا شاهێد بکوژێت یان کەسوکاری تاوانبار هێرش بکەنە سەر ئەندامانی دادوەری یان هەر تاوانێکی تر روو بدات.
ئەگەرتاوانەکە لە جۆری کەتن(جنح) یان گەورە تاوان(جنایە) بوو دادگا بۆی هەیە دەستبەجێ داوا لەسەر تاوانبار بەرزبکاتەوە هەرچەندە بۆ ئەو داوایە پێوستی بە سکالاش بێت بەلام لەو حالەتە دەکریت بێ سکالا داواکە بەرز بکەیتەوە دادوەر وتەی نوێنەری داواکاری گشتی وەردەگریت ئەگەر ئامادە بوو لەوێ و گوێ لە بەرگرییەکانی تاوانبار دەگرێت و دواتر بریاری خۆی دەدات وە یان دادوەر کۆنوسێك ئامادە دەکات و تاوانبارەکە بە دەستگیرکراوەیی رەوانەی لای دادوەری لێکۆلینەوە دەکات.
بەلام ئەگەر تاوانەکە لە جۆری سەرپێچی بوو ئەوا دادوەرەکە کۆنووسێك بۆ رووداوەکە دەکات وتاوانبارەکە بەدەستگیرکراوەیی رەوانەی لای دادوەری لێکۆلینەوەی دەکات بە مەبەستی گرتنە بەری رێکارە یاساییە پێوستیەکان.

14/01/2019

پیرۆزە بۆ دەڕچوانی کۆلێژی یاسا دەکەین کەوا لە ۳/۲/۲۰۱۹ تاکو ۱۸/۲/۲۰۱۹ ناویان تۆمار بکەن بەمەبەستی انتیماکردن

12/01/2019
09/01/2019

یاسای سزادانی عیراقی
تاوانه‌کانی کوشتنی ئاژه‌ڵ و زیان گه‌یاندن پێیان
مادده‌ی ٤٨٤
سزا ده‌درێت به‌ به‌ندکردن بۆ ماوه‌یه‌ک له‌ مانگیک زیاتر نه‌بیت یان پێبژاردن به‌ بڕێک له‌ ٤٥٠،٠٠٠ دینار زیاتر نه‌بیت هه‌رکه‌سێ به‌ ئه‌نقه‌ست زیانێکی زۆری گه‌یاند بێ به‌ هه‌ر گیانله‌به‌رێک.

پارێزه‌ر : ئاری زبێر عزیز

02/01/2019

پیرۆزبایی لە پارێزەرانی بەڕێزی کوردستان دەکەین بەبۆنەی ڕۆژی پارێزەرانی کوردستان، کە ڕۆژی ۳ی مانگی یەکی هەموو ساڵێکە و هاوکات ساڵڕۆژی دامەزراندنی سەندیکای پارێزەرانی کوردستانـە..
هیوادارین سەرکەوتووبن لە کارەکانیاندا

ستافی لاپەرەی یاساکان

[01/02/19]   ** ئایا پیاو چەند تەڵاقی هەیە ؟
ئەگەر تەڵاق رووبدات دەکرێ چاک بکرێتەوە ؟

بە پێی یـاسـا مێرد سێ تەڵاقی دەرهەق بە ژنەکەی بەدەستە
وەک ئەوەی ئێمە زانیومانە هەر بە گوتنی سێ بەسێ هەموو تەڵاقەکان ناکەوێت بەڵـکو لەیاسادا هاتوە دوو بەشە ئەو تەڵاقەی کە بەدەست پـیاوە "

1 _ تەڵاقی گێڕانەوەیی ( طلاق رجعي )
دەشێ مێرد لە کاتی عیددە دا، سەردانی ژنەکەی بکات بێ گرێبەست کردنەوە بەمەرجێک ئارەزووی هەردووکیان لەسەر چاکبوونەوە بێت
ئەگەر پیاوێک لە مجلیسێکدا بلێت سێ بەسێ تەڵاقم کەوتبێ یان ئەو لەفزە بەکار نەهێنیت لەفزەکەهەر جۆرێک بێ دەلالەت لە تەڵاق بکات یان تۆم تەڵاق دا یەک تەڵاقی یان هەر ژمارەیەک ی تر بەکار بێنی تەنها یەک تەڵاقی کەوتوە و لە ماوەی سێ مانگ ، لەکاتی عییدە دەتوانێت ژنەکەی بگەڕێنێتەوە بەهەمان گرێبەستی هاوسەرگیریان
ئەگەر پیاو ویستی ژنەکەی بگەڕێنێتەوە تەنها بەگووتنی ئەوەی من تۆم گەڕاندەوە تەڵاقەکەی چاک دەبێتەوە

2_ تەڵاقی جوداکەرەوە ( طلاق بائن )
ئەمیش دووبەشە :

1-جوداکەرەوەی( بائن بينونة صغری )ی بچووک

لـەم جۆرە تەڵاقەدا ، مێردەکە بۆی هەیە ژنە تەڵاق دراوەکەی خۆی ،بەگرێبەستێکی نوێ بهێنێتەوە
ئەگەر پیاوەکە لەماوەی عیددە ( دوای سێ مانگەکە ) ژنەکەی نەگەڕاندەوە ئەوا جۆری تەڵاقەکە دەگۆرێ و دەبێتە بائنی بچووک ،ئەگەر ویستی بیگەرێنتەوە دەبێ دووبارە لە دادگا گرێبەستی هاوسەرگیری بکەنەوە ، دەتوانێ بە گرێبەستی نوێ و مارەیی نوێ خێزانەکەی بگەڕێنێتەوە

2- جوداکەرەوەی گەورە [بنبڕ] ( بائن بينونة كبری )

لـەم جۆرە تەڵاقەدا ،مێردەکە بۆی نیە (حەرامە) ژنە تەڵاق دراوەکەی ، کە سێ جار ، جیا جیا تەڵاقی داوە و ماوەی عیددەکەشی لەسەر چووە بهێنێتەوە
ئەگەر پیاو لە سێ کاتی جیاواز لە سێ مجلیسی جیاواز ژنەکەی تەڵاق بدات هەر سێ تەڵاقەکەی دەکەوێت و ناتوانی خێزانەکەی بگەڕێنیتەوە
واتە جارێک ژنەکەی تەڵاق دا و گەڕاندیەوە جاری دووەمیش دوای گەڕاندنەوەی ژنەکەی تەڵاقی دا بەڵام دواتر گەڕاندیەوە بە گرێبەستی نوێ و مارەیی نوێ بەڵام ئەمجارەش تەڵاقی داوە ئیتر هەر سێ تەڵاقەکەی کۆتایی دێت ناتوانێ ژنەکەی بگەڕێنێتەوە ( تەنها ئەگەر ئەو ژنە شوو بەپیاوێکی تر بکات و دوواتر جیابێتەوە ئینجا دەتوانێ دووبارە مارەیی بکاتەوە بەڵام ئەگەر پیلان بۆ دانراو و بۆ ماوەیەکی کاتی بێ هاوسەرگیری دووەمی ئەو ژنە، لەرووی یاسا و شەرعەوە دروست نیە ) .

[12/27/18]   بەهای یاسایی گوفتاری تاوانلیكراوی سەرە مەرگ
قيمة القانونية لافادة المجنى عليه تحت خشية الموت
ئایا دادگا دەتوانێت لە دۆسیەكی سزای تەنها لەسەر بنەمای ئیفادەی تاوانلێكراوى سه‌ره‌مه‌رگ حوكمی سزایی دەر بكات؟

گوفتاری تاوانلێكراو لەسەر مەرگ، بەو جۆرە گوفتارە دەگوترێت كە كەسی تاوانلێكراو دووچاری بریندارییەكی گەورە یاخود رێژەیەكی سووتانی بەرزی جەستە ببێ و ئەگەری ژیانی زۆر كەمبێت و لەسەرە مەرگدا بێت.
یاسادانەری عێراقی پێناسەی ئیفادەی تاوانلێكاوی نەكردووە تەنها ئەوە نەبێت كە لە ماددەی (216) ی قانون اصول محاكمات باسی چۆنیەتی وەرگرتنی ئەم شێوە گوفتارەی كردووە.
فوقەهەكانی قانون جینائی پێناسەی ئیفادەی تاوانلێكراوی سەرە مەرگی كردووە، بەوەی : ئەو گوفتارانەن كە وەردەگیرێن لە تاوانلێكراو لەبەردەم موحەقق یاخود دادوەری لێكۆلێەوە بۆ دەرخستنی ناوی ئەو تۆمەتبارەی كە دەستدرێژی كردۆتەسەری و خستنەڕووی ئامرازو شێوازی دەستدرێژییەكە، بۆیە پێی دەگوترێت ئیفادە چونكە موحەقق بەشێوەی راستەوخۆ لەزاری تاوانلێكراو نەقلی دەكات بەبێ ئەوەی سوێندی یاسایی بخوات بەهۆی بوونی مەترسی لەسەر ژیانی تاوانلێكراو.
یاساناسی میصری د. ئەحمەد فەتحی سرور ئەم جۆرە ئیفادەیە بەڵگەی یاسایی دادەنێت بەو شێوەیە پێناسەی دەكات: راپۆرتێكە لەبارەی تاوانلێكراو كە لەسەرە مەرگدایە و بەبێ وەرگرتنی سوێندی یاسایی جا تاوانلێكراو رووداوەكەی تاوانەكەی بەچاو بینیی بێت یاخود گوێ لێبووبێت یاخود بە هەستوەرەكانی هەستی پێكردبێت و زانیاری ببەخشێت بە دەسەڵاەتی تایبەتەمەند بۆ سەلماندنی تاوانەكە وەكو بەڵگەیەك دادگا دەسەڵاتی تەقدیری بەسەردا هەیە.
- بە گوێرەی ماددەی (216ی قانون اصول محاكماتی جەزائی پێویستە ئەم مەرجانە لە ئیفادەی تاوانلێكراوی سەرەمەگدا هەبێت:
1- دەبێت ئیفادەی تاوانلێكراو لەسەر تاوانێكی پەیوەست بە سەلامەتی ژیانی مرۆڤەوە بێت.
2- دەبێت تاوانلێكراو لەسەرە مەرگدا بێت.
3- تاوانلێكراو سوێند نەدرابێت.
4- ئیفادەكە پەیوەست بێ بە تاوانەكە و ئەنجامدەرنی تاوانەكە.
5-دەبێت ئیفادەی تاوانلێكراو لەبەردەم دەسەڵاتی تایبەتمەند وەبگیرێت.
ئیفادەی تاوانلێكراوی سەرەمەرگ بەوە لە شاهێدیدان جێادەكرێتەوە كە پێویستە لە شاهێدیدان هەردوو مەرجی (ئەهلیە و سوێندی یاسایی) هەبێت بەلام لە ئیفادەی تاوالێكراوی سەرە مەرگ ئەم مەرجانە هەبن.

- بەهای یاسایی ئیفادەی تاوانلێكراو لەسەرە مەرگدا:
ئایا دادگا دەتوانێت لە دۆسیەكی سزای تەنها لەسەر بنەمای ئیفادەی تاوانلێكراوى سه‌ره‌مه‌رگ حوكمی سزایی دەر بكات؟
یاسادانەری عێراقی لە مادەی 213 برگەی (أ) ی قانون اصول محاكماتی سزایی ئەوەی خستۆتەڕوو كە : دادگا حوكم دەردەكات لەو دۆسیەیەی خراوەتە بەردەمی لەسەر بنەمای قناعەتی كە وەریگرتووە لەو بەڵگانەی پێشكەشكراون لەكاتی لێكۆڵینەوە یاخود دادگایكردن، بەڵگەكانیش بریتین لە : (دانپێدانان، شاهێدی شاهێدەكان، پەراوەكان لێكۆڵینەوە و راپۆرتەكانی كەشفی رسمی، راپۆرتەكانی شارەزایان، قەرینە و هەر بەڵگەیەكی تر كە یاسای دانی پیدانابێت).
بە گوێرەی ئەم ماددەیە دادگا قناعەتی خۆی لەسەر بنەمای ئەم بەڵگانە بیات دەدنێت و حوكمی سزای بە ئیدانەكردن یاخود بەرئە دەردەكات.
ئەگەر سەیر بكەین موشرعی عێراقی لەم ماددەیەدا باسی ئیفادەی تاونلێكراوی سەرە مەرگی نەكردووە و بەهای یاساییەكەی دیاری نەكردووە، بەڵام لە ماددەی (216)ی قانون اصول محاكماتی جەزائیدا هاتووە: دادگا بۆی هەیە بۆی هەیە بە ئیفادەی تاوانلێكراوی سەرەمەرگ وەربگرێت كە پەیوەندی بە تاوانەكە هەیە. لەم ماددەیەكە دەسەلاتی تەقدیری دراوەتە دادگا بۆ هەڵسەنگاندنی جۆری ئیفادەكە.
زۆرێك لە فوقەهاكانی دەلێن پێویستە ئیفادەی ئەم جۆرە تاوانلیكراوە وەكو بەڵگەیەكی گرنگ وەرگیرێت و دوای موعەززكردن و بەهێزكردنی ئیفادەكە بە بەڵگەی ماددی و مەعنەوی دادوەری پشتی پێ ببەستی بۆ حوكمدان، چونكە زۆرێك لەو كەسانەی لەسەرە مەرگدان هەست بەوە دەكەن كە ژیانیان كۆتایی پێدێت بۆیە راستیەكان دەدركێنن و حەقیقەتی تاوانەكان دەخەنەڕوو.
سەبارەت بە بریارە تەمییزیەكان، هەڵویستی دادگا جۆراوجۆرە لەو كەیسانە، لە هەندێ‌ كەیسی جینائی دادگا ئیفادەی تاوانلێكراوی وەرگرتووەو بە دانپێدانان یاخود شاهێدی قناعەتی خۆی بەهێزكردووەو حوكمی ئیدانەكردنی تۆمەتباری دەركردووە (قراری دادگای جینائی مەكەزی بەصرە بە ژمارە (75/ج.م/2017 لە رێكەوتی 5/12/2007). بە پێچەوانەوە هەندێ‌ دادگا ئیفادەی تاوانلێكراوی سەرەمەرگیان وەك بەڵگەی ئیدانە هەژمار نەكردووە.

- نووسينى: حه‌سه‌ن مسته‌فا
بەسوپاسەوە لە پەیجی گۆڤاری دادگەر وەرگیراوە
- سه‌رچاوه‌كان:
1-(بروانە: د. احمد فتحی سرور: الوسیط فی قانون الاجرا‌ءات الجنائیە، ص 379.
2- وصفى هاشم عبدالكريم: افادة مجنى عليه تحت خشية الموت، بحث منشور في مجلة جامعة ابصرة - كلية القانون.

[12/27/18]   لەم حالەتانەی خوارەوەدا ئافرەت نەفەقەی ناکەوێت :
١-ئەگەر تەلاقی خلعی کرد ، واتە ئافرەتە واز لە هەموو مافێکی خۆی دێنێ بەس بۆ ئەوەی مێردەکەی تەلاقی بدا.
٢-ئەگەر لەسەر خیانەی زوجی تەلاق درا.
٣-ئەگەر ماڵی مێردەکەی بەجێهێشت بەبێ هیچ هۆکارێکی مەشروع
٤-ئەگەر ئافرەتەکە سجن یان حبس کرا بە هۆی کردنی تاوانێکەوە.
٥-ئەگەر ئافرەتەکە مەنعی سەفەری کرد لەگەڵ مێردەکەی بەبێ هیچ هۆکارێک .

[12/22/18]   سزاکەی بزانە....
هەر کەسێك بزانێت کە پارەی پێوستی پێ نیە وە هەلسا شتێکی لە فرۆشیارێك کری یان لە خواردنگەیەك خواردنێکی کڕی یان تەکسی بەکرێ گرت یان لە میوانخانەیەك مابێتەوە یان هەر شتێکی تری کرد و زانی کە پارەی پێوستی بۆ ئەو کارە پێ نیە یان هەڵهاتوو پارەکەی نەدا..
ئەوا سزا دەدرێت بە گرتن کە لە ۳ مانگ زیاتر نەبیت یان غرامە دەکرێت بە ٤۵٠٠٠ هەزار دیناری عێراقی.
روونکردەنەوەی ماددەی ٤٤۹ لە یاسای سزادان.
بەهیوای سود بینین...

[12/21/18]   مادەی 67 لە یاسایی شێوازی دادگاییەکانی سزای عێراقی هاتووە.

ئەگەر هاتوو شاهید نەخۆش بوو یان هۆیەک هەبوو کە بۆی نەدەکرا ئامادەبێت ، ئەو کاتە لەسەر دادوەر یان لێکۆڵەر پێویستە بچێت بۆ شوێنی نیشتە جێ بوونی بۆ نوسینەوەی شاهیدانی.
٭
٭
پارێزەر .ئاری زبێر

06/12/2018

بە پێی ئەو زانیاریەی پێمان گەیشت هەفتەی داهاتوو دەست دەکرێت بە دابەش کردنی پارەی کارمەندانی هەڵبژاردنی عێراق وە هەر کارمەندێک دەتوانێت بە پێی شوێنی نیشتەجێ بوونی لە نزیکترین بانک پارەی خۆی وەربگرێ
لە ڕێی ئەم بانکانە....

[11/26/18]   #زانیاری #یاسایی

یاسای سزاکانی عێراقی دەربارەی توندو تیژی ناو یاریگاکان
بەپێی مادە ٤۱ فقرە ۳ ی ژمارە 111ی سالی 1969
یاسای سزاکان دەمار گیری لە ناویاریگاکان بەشتێکی ئاسایی داناوا لە کاتی ئەنجامدانی تۆپی پێ لەلایەن یاریزانەکانەوە ئەنجام دەدرێ بەڵام نابێ لەسنور دەر بچێت،
دەبێت رێساکانی یاری کردن لەبەر چاو بگیرێت

پ. ئاری زبێر

26/11/2018

#سێـکـس
بەپێی یاسـای عێـراقی!
ئەگەر هاتوو کـورێك سێکسی لەگـەڵ کچێـك کـرد، یاسـا بە پەیـوەندی خۆشەویستی و عیشق ئیعتباری کـردووەو سزای لەسەر دانەناوە بەڵام دەبـێ( 6 ) مەرج تیایدا بێتەدی :-
یەکەم: دەبێ بە ڕەزامەندی هەردووکیان بێت
دووەم: دەبێ هیچیـان هاوسەریان نەبێت
سێیەم: دەبێ ( 18 ) ساڵیان تەواوکردبێت
چوارەم: دەبێ بەشێوەیەکی شاراوە کارەکە بکەن
پێنجەم: دەبێ لەکاتی ئەنجامدانی کارەکە هیچیان بەڵـێنی هاوسەرگیری بەوەی تر نەدابێت
شەشەم: بەبێ بەرامبەر کارەکە ئەنجامدرا بێ.
#بەهاتنەدی گشت ئەم مەرجانە کردەوەکە سزای لەسەری نیە!
#بەڵام لەکاتی نەبوونی هەریەکێك لەو مەرجانە، کردەوەکە تاوانێك پێك دێنێ بەمشێـوەیە:
- ئەگەر مەرجی (یەکەم) نەهاتەدی، واتە بەبێ ڕەزامەندی کردەوەکە ئەنجامدرا ئەوکات بە تاوانی اغتصاب دادەنرێت (ماددەی393) سزاکەی سجنکردنی هەتاهەتایی یان کاتیە.
- ئەگەر مەرجی (دووەم) نەهاتەدی، واتە یەکێکیان هاوسەری خۆی هەبێ ئەوکات بە زینا دادەنرێت (ماددەی377) سزاکەی حبسە.
- ئەگەر مەرجی (سێیەم) نەهاتەدی، واتە یەکێکیان تەمەنی خوار (18) ساڵی بوو ئەوکات بە تاوانی دەستدرێژی سێکسی سەر نەوجەوانان دادەنرێت ( ماددەی394 ) سزاکەی سجنکردن لە 7 ساڵ زیاتر نەبێ یان حبس دەبێ.
- ئەگەر مەرجی (چوارەم) نەهاتەدی، واتە تاوانەکە بە شێوەیەکی ئاشکراو لە شوێنە گشتیەکان ئەنجامدرا ئەوکات بە تاوانی ئابڕوبەر دادەنرێت (ماددەی401)سزاکەی حبسە لە 6 مانگ زیاتر نەبی.
- ئەگەر مەرجی (پێنجەم) نەهاتەدی، واتە یەکێکیان بەڵـێنی هاوسەرگیری بەوەی تر دابوو کەچی دوای کردەوە سێکسیەکە ڕەتیکردەوە هاوسەرگیری لەگەڵدا بکاتن ئەوکات بە تاوانی سێکسکردن لەگەل مێینەدا بەبیانوی هاوسەرگیریکردن دادەنرێت(ماددەی395) سزاکەی حبسە.
- ئەگەر مەرجی (شەشەم) نەهاتەدی، واتە کردەوەکە ئەنجامدرا بەرامبەر وەرگرتنی برە پارەیەک لە لایەن ژنەوە، ئەوکات بە تاوانی لەشفرۆشی دادەنرێت(ماددەی4) یاسای
نەهێشتنی بەدڕەوشتی سزاکەی 2 ساڵە.
.ساڵە.

Videos (show all)

جەژنی رەمەزان لە هەموو لایەک پیرۆز بیت داواکام لەخوای بالا دەست تاعەت و عیبادەی هەموو لەیەکی قبول کرد بی ان شاءاللە

Location

Category

Address

Hawler
Soran
Other Schools in Soran (show all)
ئیسلام پێکەوە ژیانە ئیسلام پێکەوە ژیانە
Soran
Soran, MESSISORAN

ئاسودەيــــی و بەختەوەری

Mhamad Mhamad
Nahry
Soran, KOLBAMN

Mhamad

Amaday Badliani tekalaw           ئامادةيى بادليانى تيكةلَ Amaday Badliani tekalaw ئامادةيى بادليانى تيكةلَ
هةولير
Soran

دواناوه‌ندی بادلیانی تێكه‌لاو : ئامانجمان پێگه‌یاندنی نه‌وه‌ی داهاتووه‌

خةم لةدواي خةم خةم لةدواي خةم
Erbil
Soran, 1995

ئاشقة مةستةكان

I love you I love you
Nahry
Soran, I LOVE YOU

Soran Ishik College Soran Ishik College
Shahidane Azadi
Soran, 44008

This Official Page is a collection of stories, studies and projects of students and teachers what they have done in the education year.

Danyal almas Danyal almas
Delzyan
Soran

danyal almas

Halgord School Halgord School
Soran

هةلكؤردى بنةرةتى