زانیاری دەروونی

ئایا ڕێزگرتن، پێناسەی کەسایەتی یە!

٭ د.کەریم شەریف قەرەچتانی
هەرکەسێ کەدەژیت و دەبینێت ودەبیستێت، ڕوژانە لەنێو ئەم دونیای تەکنەلۆجی و پێشکەوتن و ئاشنابون و تێکەڵبونە بەکلتوری گەلان، زۆر پێویست و زەڕوریە لانەدەین لەبەها بەرزەکان ڕێزگرتن بەنمونە.
بەڕاستی ئەگەر بەهابەرزەکان لەمرۆڤ دابڕنین، من پێموایە پەیوەندی بەگرۆی ئادەمیەوە نامێنێ.
بۆیە دەبێت هەوڵی بەدەستهێنانی هەموو ئاکارەجوانەکان بدەین کەڕۆژانە لەنێو کتێب و بەرنامەو تۆڕەکۆمەڵایەتیەکان بەرچاومان دەکەوێ و دەیبیستین.
ئازیزان مرۆڤ تا زیاتر بزانێ و بخوێنێتەوە و تەمەنی هەڵبکشێ، دەبێ زیاتر ڕۆحیەتی گونجان و ڕێکبون و خووشیرینی بۆدروستبێت.
دیارە لەئاینی ئیسلامیش زۆر گرنگی بەڕێز دراوە، پێغەمبەر فەرمویەتی (لەئێمەنیە، کەسێک ڕێز لەگەورە نەگرێت، وە سۆزو بەزەیی و میهرەبانی بۆ بچوک نەبێت).
بەهیوای نەوەیەکی تەندروست و ئاکار بەرز بۆ گەل و نێشتیمان.

5دەگمەنترین نەخۆشی دەروونی
1- folie a deux:بوونی دوو کەس کە ھەمان ھەلوەسەیان ھەیە دوو کەسی نزیکی یەکن لەوانەیە ھەمان ئەندامی
خێزان یاخود دوو ھاورێی نزیکی یەکن
2-hemispatial neglect: کاتێک ڕوودەدات کە بەشێکی ھێمێسفیر لە مێشک زیانی پێ دەگات کە پەیوەستە بە ھەستی بینین و لاواز دەبێت حسی کەم دەبێتەوە
3-Aphantasia:کەسانی ئاسای کە شتێکیان پێ بووترێت دەتوانن خەیاڵی شتەکە بکەن بەڵام لەم جۆرەدا نەتوانن خەیاڵی ھیچ شتێک بکەن و توانای ئەوەیان نییە
4-sysesthsia:ئەم جۆرە نەخۆشیەکی شەیرە کە تێیدا نەخۆشەکە ھەست بە ڕەنگ و دەنگەکان دەکەن
5-factitious disorder:کەسێک کە بیەوێت خۆی لە شتێک بدزێتەوە خۆی نەخۆش دەخات بەڵام لەم جۆرەدا ئازاری خۆیان دەدەن بۆ ئەوەی نەخۆش بکەون

7 خووی کەسانی سەرکەوتوو
1-بەیانیان زوو لەخەوھەستان
2-خوێندنەوەی کتێب ھەموو ڕۆژێک
3-تەرخانکردنی کات بۆ بیرکردنەوە
4-پاراستنی تەندروستی
5-بەرزکردنەوەی متمانەبەخۆبوون
6-خەونەکانی خۆت بەدی بێنە نەک کەسانی تر
7-خەوتن بەباشی

ادمین،2

کلینۆمینیا: حاڵەتێکی دەروونیە کە کەسەکە حەز دەکات تەواوی ڕۆژەکە لە ناو جێگا بمینێتەوە و جێی نەھێڵێ کە ئەمە تووشی ٪65 گەنجەکان دەبێت و زاناکان دەڵین کە ئەمە حالەتێکی ئاساییە تەنھا بۆ ماوەیەکی کاتییە.

ادمین،2

چەند رێنمایی بۆ ژیانێکی باشتر

۱.بە بەربەستەکان نیگەران مەبە، چونکە هانت دەدەن زیاتر بەهێزبیت.
۲.چاوەڕێ مەکە هەموان هانت بدەن بۆ گەیشتن بە خەونەکانت، خۆت هەوڵبدە.
۳.چاوەڕێی زۆر باشبون لە کەسانی چواردەورت مەکە، بۆ ئەوەی دواتر بێ هیوا نەبیت.
٤.یارمەتی کەسانی دیکە بدە و هەتا دەتوانیت هاوکارییان بکە.
٥.ئامانج بۆ ژیانت دابنێ و هەوڵی گەیشتن بدە پێیان.
٦.پێویستە بوەستیت لە بیرکردنەوە دەربارەی قسەی کەسانی دیکە.
۷.خۆت بە کەسانی دیکە بەراورد مەکە چونکە هۆکارە بۆ نیگەرانی و خەمۆکی.
٨.بەشێوەیەکی جوان رەفتار لەگەڵ کەسانی چواردەورت بکە، ئەمەش وادەکات لە بەرامبەردا بە باشی رەفتارت لەگەڵ بکەن.
۹.وەرزش بکە و سیستمی خۆراکی تەندروست پەیڕەو بکە.
۱۰.دوربکەوەرەوە لەو کەسانەی بەردەوام رەخنەت لێدەگرن و هۆکارن بۆ نەمانی ئاستی متمانەبەخۆبونت.
۱۱.ڕەفیقی کەسانێکبە کە دڵسۆزیان تێدا دەبینی و لەگەڵتن لەساتەسەختەکان.

بانگەوازێکی مرۆڤانە ئاگاداری دانیشتوانی شاری سلێمانی خۆشەویست و دەوروبەری دەکەینەوە هەر کەسێک خاوەنی گروپی خوێنی (- O) وەک کاریکی مرۆڤانە بێت بە هانای کارمەندمان (عومەر مەلا حەسەن) کە بەهۆی پێکانی تەزووی کارەبا قۆلێکی لەدەست دا لە ئیشتاشدا باری تەندروستی ناجیگیرەو نەشتەرگەریەکی گەورەی بۆ دەکرێت پێویستی بە ١٢ بتڵ خوینە لە جۆری (-O) ، هاوکاریتان جێگای پیزانینە و پاداشتان لای پەروەردگار زۆر گەورە دەبیت انشاللە چونکە ژیانی کەسێک ڕزگار دەبێت.بۆ پیوەندی ئەم ژمارانە بەردەستە.
٠٧٧٠٦٦٤٤٥٥٠
٠٧٧٢١٥٢٨٩٧٤

((١٠)) ئامۆژگاری گـــرنگ و بەسوود بۆ پاراستنی کەسایەتیت بە هیوای سوود بینین....

١- ھەرگیز نەڵێی ( من دۆڕاوم ) ( من سەرکەوتوو نیم ) چونکە ئەگەر قەناعەتت ھێنا بەوە و کردت بە واھیمە.....پەنا بەخوا ئیرادەت ئیفلیج ئەبێت.

٢- خۆت سەرقاڵکە بە بیرۆکەی بەسوود , ئەگەر وا نەکەیت بیرۆکەی خراپ ھێرش دەبەنە سەر ناخت و تێکی ئەدەن.

٣- شەیتان وازت لێ ناھێنێت و ھەوڵی شکستھێنانت ئەدا....دژی بوەستە بە ئیمان و پشتبەستن بە اللە.

٤- ئەگەر شکستت ھێنا لە بوارێکدا بۆ کەسی باس مەکە تەنھا بۆ ئەوانە نەبێت کە مامۆستاتن.

٥- ڕۆژ و ساتە ناخۆشەکانی ژیانت لەبیر خۆتی بەرەوە چونکە نایەڵن پێشکەویت.

٦- ھەمیشە خۆت بڕیاردەری بڕیارەکانت بە.

٧- کاتت ڕێکبخە تا بەشی ( بیناکردنی شەخسییەتت ) و ( پتەوکردنی پسپۆرییەکانت ) و ( زانست) بکا. ( پەیوەندییەکانی کەسوکار و خزم و دۆستان بەشێکە لە بونیاتنانی شەخسییەتتە).

٨- ھەمیشە ئامانجەکانت لە بیر بێت و با خەڵک بزانێت کە تۆ خاوەن پەیامیت.

۹- لە ناو بردنی هەر شتێک کە رابردووت بیر دەخاتەوە.

١٠- مەشڵەژێ کە دوچاری ناڕەحەتی دەبی, تۆ یەکەم کەس نیت و کەسیش بێ کێشە نییە لەم دونیایەدا.

هیوادارم گشت لایەکتان لێی سوودمەند بن.

هەشت خالی زۆر بەسوود
چۆن لە خەمــــۆکی دوور دەکەویتەوە؟

1- خەوتنی تەندروست: زوو خەوتن و زوو هەستان، یەکێک لە هۆکارەکانی خەمۆکی درەنگ خەوتن و درەنگ هەستانە لە خەو، بەتایبەت دانیشتن لە درەنگانی شەوداو بیرکردنەوە لە رووداوەکانی ڕابردوو.

2- خۆراکی تەندروست: دوورکەوتنەوە کە خۆراکی قورس و زۆر خواردن، زۆر خواردنی میوەو، سەوزەو، لانیکەم وەرزشکردن رۆژانە بۆ نیو کاتژمێر.

3- دوورکەوتنەوە کە گۆرانی و فیلم و بەسەرهاتی سۆزداری عاتیفی.

4- سەفەرکردن و چوونە ناو قەرەباڵغی.

5- ئیلتیزامکردن بە واجباتەکان و کردنیان لە کاتی خۆیدا.

6- خۆشردن: پاک و خاوێنی ڕاستەوخۆ خەمۆکی کەمدەکاتەوە.

7- لەناوبردنی هەرشتێک کە ڕابردووت بیر دەخاتەوە.

8- لە کۆتاییدا پشت بەستن بەخوای گەورە سەرەتاو کۆتایی هەموو شتێکە، متمانەت بە خوا هەبێت کە خوا چاکت بۆ دەکات، و خۆ تەسلیم کردن بە قەدەری خوا.

بۆ تێپه‌ڕاندنی ماوه‌ی خه‌مۆكی پێویسته‌ ئه‌م رێنماییانه‌ له‌به‌رچاو بگریت:
هه‌موو كاره‌كان به‌شــــێوه‌ی ئاسایی خۆی ئه‌نجام بده‌. به‌رنامه‌یه‌كی واقیع بینانه‌ بۆخۆت دابنێ. گوێ‌ مه‌ده‌ ئه‌و بیرو بۆچونانه‌ی‌ كه‌ حاڵه‌تی نێگه‌تیڤیان هه‌یه‌ لــــه‌ده‌روونتدا. كۆمه‌ڵێك بیركردنه‌وه‌ وه‌ك ئه‌وه‌ی خۆت به‌تاوانبار بزانی یان چاوه‌ڕوانی ســـــه‌‌رزه‌نشـــتكردنی‌ له‌تواناكانی خۆت. ئه‌و جۆره‌ بیركردنه‌وانه‌ به‌شێكن له‌نه‌خۆشی خه‌مۆكی‌و په‌ره‌ی‌ زیاتر ده‌بێت.
خۆت به‌و كاروبارانه‌وه‌ خه‌ریك بكه‌ هه‌ستێكی خۆشت پێ ده‌به‌خشێت‌و هه‌ستی سه‌ركه‌وتنی تێدایه‌.
كاتی تووشبوون به‌ خه‌مۆكی بڕیاری گه‌وره‌ له‌ژیانتدا مه‌ده‌، ته‌نانه‌ت ئه‌گه‌ر زۆر پێویستیش بوو بڕیاری گه‌وره‌ مه‌ده‌‌و هه‌وڵ‌ بده‌ یارمه‌تی له‌كه‌سێك وه‌ربگره‌ كه‌ جێگه‌ی متمانه‌ته‌.
به‌كارهێنه‌رانی ماده‌ هۆشبه‌ره‌ نایاساییه‌كان ده‌بێته‌ هۆی زیادبوونی خه‌مۆكی‌و درووستبوونی كێشه‌ی زیاتر.
چالاكی له‌ش ده‌بێته‌ هۆی كاردانه‌وه‌ ماده‌ كیمیاییه‌كان له‌له‌شدا كه‌ ده‌بێته‌ هۆی باشتربوونی حاڵه‌تی ده‌روونی. وه‌رزشكردن 4 تا 6 جار له‌هه‌فته‌دا هه‌موو جاری 30 خوله‌ك ده‌توانێت زۆر به‌سوود بێت. به‌ڵام هه‌ر جۆره‌ چالاكییه‌كی له‌ش سوودی خۆی ده‌بێت كاریگه‌ری‌ باش ده‌بێت له‌بیركردنه‌وه‌.
بە هیوای لەش و دەروونێکی ساغ بۆ هەموو لایەک و هه‌رگیز خه‌مۆكی نه‌تان گرێت .

بە هیوای سوود بینین بەرێزان.

ھەندێ زانیاری دەروونی سەرنج راکێش کە بە لێکۆڵینەوە سەلمێنراوە......
1-کاتێک تەلەفونێکت بۆ دێت و وەڵامی نادەیتەوە دەنگی مۆسیقاکە لات درێژتر دەردەکەوێت.
2-زۆربەی خوێندکارەکان وا دەردەخەن کە تەرکیزیان زۆرە بۆ بابەتەکە کاتێک مامۆستا شەرحی دەکات بۆ ئەوەی پرسیاریان لێنەکات....ئەمە تەلەبەی کورد نیە ئەم فێڵەی نەکردبێ بە خۆشمەوە😁😁
3-ھەر یەکێک لە ئەندامەکانی خێزانەکەت دەنگی تایبەت خۆی ھەیە لە دەنگی پێیەکانی و کردنەوەی دەرگا کە بە ھاتنە ژورەوەی دەزانی ئەوە یان نا.
4- ھەتا ئومێدت بە داھاتوو زیاتر بێت ئەگەری تووش بونت بە خەمۆکی و نەخۆشیە دەرونیەکان کەم دەبێتەوە
5- ھاوڕێیەتی کردنی کەسانی دلخۆش واتلێدەکات دڵخۆش بیت پێچاوانەکەشی ڕاستە
6- زۆربەی کات ئافرەت زەردەخەنە بەکار دێنێت بۆ شاردنەوەی ئازارەکانی بەڵام پیاو پێکەنین و قسەی کۆمیدی
7-كەسە زیرەکەکان کێشەی خەویان لە کەسانی تر زیاترە بە ھۆی زیاد ئیش کردنی مێشکیان.
کام لەم زانیاریانە سەرنجی ڕاکیشایت بە ژمارە بیڵێ
ئەمە زانیاری ھەمە جۆرە لەسەر زانستی دەرونی ئەگەر بە دڵتانە زیاتر لەم جۆرە بڵاو دەکەمەوە❤️❤️

ترس لە تەنیایی:-

تۆقین لە تەنیایی ; واتە ترسێكی نائاسایی لەكاتی تەناییدا. هەموو كەسێك هەندێك جار هەست بە تەنیایی دەكات، بەڵام كەسانی تووشبوو كە بە تەنیا دەبن هەست بە ترس و پەستییەكی لەرادەبەدەر دەكەن. هۆكاری تووشبوون بە ترس لە تەنیایی دەگەڕێتەوە بۆ پەستی گەلێك جاریش دەبێتە یەكێك لە نیشانەكانی پەستی. تووشبوو لەوانەیە كە دوچاری نۆرەی تۆقیs بێت لەو كاتەی كە بە تەنیا دەبێت. نۆرەی تۆقین بریتییە لە هەستكردن بە ترس و نیگەرانییەكی یەكجار زۆر بەبێ بوونی هۆكارێكی روون یان بە بێ بوونی هیچ مەترسی و هیچ شتێكی خەتەرناك، ئەم حاڵەتە بۆ چەند خولەكێك بەردەوام دەبێت، ئەو نیشانانەی كە هاوكات لەگەڵ نۆرەی تۆقیندا سەرهەڵدەدەن بریتین لە: هەستكردن بە ونكردنی كۆنترۆل، زیاد لێدانی دڵ و دڵەكوتێ، خێرابوونی هەناسە، سەرسووڕان، لەرزینی لەش، ئارەقەكردن. هەروەها لەوانەیە كە تووشبوو دوچاری نیشانەی توندتر بێتەوە وەكو: سینگ ئێشە یان توندبوون و گرژبوون لە سینگدا، هەناسەسواری، ناڕێكیی لێدانەكانی دڵ.

بە هیوای سوود و دەروونێکی باش بۆ هەموو لایەک.

10 خاڵی زۆر گرنگ و کورت،بۆ ئەوەی خاوەن دەروونێکی باش و خۆش حاڵ بێت بە هیوای سوود بینین.

1. ڕۆژانە ئاوێكی زۆر بخۆرەوە.
2. هەوڵبدە رۆژانە سێ‌ كەس بخەیتە پێكەنین.
3. كاتی خۆت بەفیرۆ مەدە
4. بیر لەو مەسەلانە مەكەرەوە كەتێیدا هەڵەت كردووە.
5. ڕێگەمەدە بیرۆكەی هەڵەو خراپ كۆنترۆڵی هەست و بیرت بكات.
6. بزانە كەژیان قوتابخانەیەكەو تۆش تێیدا قوتابیت و كێشەكانی ژیانیش وەك هاوكێشەكان وان.
7. بەیانیان وەك پاشابەو نیوەڕۆیان وەك ئەمیر بەو ئێوارانیش وەك هەژار بیر بكەرەوە.
8. لەژیانتدا دەم بەخەندە بە.
9. ژیان زۆر كورتە ، كەس لەخۆت تووڕە مەكە.
10. هەموو كاروبارێكی ژیان بەجدی وەرمەگرە، بەڵام كەسێكی واقیعی و عەقڵانی بە.

بە هیـــــوای سوود بۆ هەموو لایەک.