عشیرە تا شکاکی سمکوی شکاک

سمکۆی شکاک
ئیسماعیل ئاغای شكاك ناسراو به‌(سمكۆی شكاك) ساڵی‌ 1887 له‌دایكبووه‌، ئه‌و شۆڕشگێڕێكی كورده‌و ڕێبه‌رایه‌تی هۆزی شكاكی‌ كردووه‌، كه‌ بۆ ماوه‌یه‌ك ده‌سه‌ڵاتی ناوچه‌ی خۆرئاوای گۆلی ورمێی له‌حكومه‌تی ناوه‌ندیی ئێران سه‌نده‌وه‌.

سمكۆ ناوی ئیسماعیله‌و‌ كوڕی‌ محه‌مه‌د پاشای‌ كوڕی‌ عه‌لی‌ خانی‌ كوڕی‌ ئیسماعیل ئاغای‌ شكاكه‌و بنه‌ماڵه‌كه‌یان له‌مێژه‌وه‌ گه‌وره‌و ده‌سه‌ڵاتداری‌ خێڵی‌ شكاك بوون. سمكۆ له‌ساڵی‌ 1887 له‌دایكبووه‌و پاش مردنی‌ باوكی‌‌و جه‌عفه‌ر ئاغای‌ برای‌، سه‌ركردایه‌تی‌ شكاكی‌ گرتووه‌ته‌ ده‌ست‌و له‌دوای‌ جه‌نگی‌ یه‌كه‌می‌ جیهانیشه‌وه‌ هاتووه‌ته‌ كۆڕی‌ خه‌بات‌و كوردایه‌تییه‌وه‌.

هه‌رچه‌نده‌ له‌ساڵانی‌ جه‌نگی‌ یه‌كه‌می‌ جیهانیدا سمكۆ له‌هیچ چالاكییه‌كی‌ سیاسی به‌شدارینه‌كردبوو، به‌ڵام هێزه‌كانی‌ ڕوسیا ده‌ستگیریانكردو دووریانخسته‌وه‌ بۆ شاری (ته‌فلیس)‌و دواتر ئازادیانكرد به‌و مه‌رجه‌ی‌ دابنیشێ‌‌و هیچ هه‌ڵوێستێك دژی ڕوسه‌كان نه‌نوێنێت.

كه‌ جه‌نگی‌ یه‌كه‌م كۆتاییهات، سمكۆ وه‌ك سه‌ركرده‌یه‌كی‌ سیاسی‌ ناوی‌ ده‌ركردو له‌پێناو دامه‌زراندنی‌ ئیداره‌یه‌كی‌ كوردیدا له‌ساڵی‌ 1919 شۆڕشی به‌رپاكردو زۆر ناوچه‌ی‌ گرنگی خسته‌ ژێر كۆنتڕۆڵی خۆیه‌وه‌.

له‌ساڵی 1921 له‌ئه‌نجامی له‌شكركێشییه‌كی‌ گه‌وره‌ی‌ هێزه‌كانی حكومه‌تی‌ ئێراندا، سمكۆی‌ شكاك ناچاربوو پاشه‌كشێ‌ بكات‌و په‌نابه‌رێته‌ به‌ر توركیا. له‌ساڵی‌ 1924یشدا به‌بڕیارێكی‌ لێبوردن گه‌ڕایه‌وه‌ ئێران‌و ساڵی‌ 1926یش جارێكی تر شۆڕشی‌ به‌رپاكرده‌وه‌، به‌ڵام ئه‌مجاره‌شیان شۆڕشه‌كه‌ی تێكشكاو ماوه‌یه‌ك له‌توركیادا به‌ده‌ستبه‌سه‌ری‌ مایه‌وه‌.

پاش ئازادكردنیشی‌ گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ ئێران‌و ساڵی‌ 1930 به‌پیلانێكی‌ كاربه‌ده‌ستانی‌ ئێران له‌شاری (شنۆ) كوژرا، به‌مه‌ش شۆڕشه‌كه‌ی‌ شكاك كۆتاییهات كه‌ یانزه‌ ساڵ‌ درێژه‌ی‌ كێشا.