22/12/2025
دڕکەو مێکوتە چۆن ئەگوازرێتەوە لە منداڵاندا؟
دڕکەو مێکوتە (Chickenpox) نەخۆشییەکی ڤایرۆسیی زۆر گوازراوەیە کە بەهۆی ڤایرۆسی (Varicella-zoster) تووشی منداڵان دەبێت. ئەم ڤایرۆسە زۆر بە خێرایی بڵاو دەبێتەوە.
ئەمانە ڕێگاکانی گواستنەوەی دڕکەو مێکوتەن لەنێوان منداڵاندا:
١. گواستنەوە لە ڕێگەی هەواوە (کۆکە و پژمین)
کاتێک منداڵێکی تووشبوو دەکۆکێت، دەپژمێت یان قسە دەکات، تنۆکە بچووکەکانی ناو دەم و لوتی کە ڤایرۆسەکەیان هەڵگرتووە، بڵاو دەبنەوە. منداڵانی دەوروبەری لە ڕێگەی هەناسەدانەوە ئەم ڤایرۆسە وەردەگرن.
٢. بەریەککەوتنی ڕاستەوخۆ (زیپکەکان)
ڤایرۆسەکە لەناو ئەو شلەیەی ناو زیپکەکانی سەر پێستی منداڵەکەدا هەیە. ئەگەر منداڵێکی دیکە دەست لە زیپکەکان بدات پێش ئەوەی وشک ببنەوە و کڕێژ بگرن، ڤایرۆسەکە دەگوازرێتەوە بۆی.
٣. بەریەککەوتنی ناڕاستەوخۆ (کەلوپەل)
هەندێک جار ڤایرۆسەکە لە ڕێگەی دەستلێدانی ئەو شتانەوە دەگوازرێتەوە کە منداڵە تووشبووەکە بەکاری هێناون و تازە بە شلەی زیپکەکان یان لیکی دەمی پیس بوون، وەک:
• خاولی و جلی خەو.
• یارییەکانی منداڵان.
• کەوچک و پەرداخی هاوبەش.
کەی منداڵەکە نەخۆشییەکە دەگوازێتەوە؟
پێویستە دایکان و باوکان ئاگاداری ئەم خاڵە بن:
ماوەی گواستنەوە: منداڵەکە دەتوانێت نەخۆشییەکە بگوێزێتەوە ١ بۆ ٢ ڕۆژ پێش ئەوەی زیپکەکان لەسەر جەستەی دەربکەون، و بەردەوام دەبێت لە گواستنەوە تا ئەو کاتەی هەموو زیپکەکان بە تەواوی وشک دەبنەوە و کڕێژ دەگرن.
چەند ئامۆژگارییەکی خێرا بۆ ڕێگری:
1. دابڕان: منداڵە تووشبووەکە مەبەرە قوتابخانە یان باخچەی منداڵان تا هەموو زیپکەکانی وشک دەبنەوە.
2. پاکوخاوێنی: دەستەکانی منداڵەکە بەردەوام بشۆ و نینۆکەکانی کورت بکەرەوە بۆ ئەوەی لە کاتی خووراندندا برین دروست نەکات.
دکتۆر پشدەر عبدالله اسماعيل
پسپۆڕی نەخۆشیەکانی منداڵان