Mu’tazila Center - ناوەندی ئیعتیزال

مـوعتەزیلە گرووپێکی عـەقڵانی ئیسلامییە ، دژی هەموو ناشرینییەکن کە بۆ خودا بڕیاربدرێت ، بەرگری لە دادپەروەری خودا و یەکتاپەرستی دەکەنەوە ، شەڕ و خراپە لە خودا بەدووردەگرن ، جەخت لەسەر ئازادی مرۆڤەکان دەکەنەوە. ، هەڵوێستی میانڕەوانەیان هەیە بۆ ڕووداوەکان.

موعتەزیلە باوەڕیان بەدادپەروەری و میانڕەوێتی هەیە ، باوەڕیان بە سەروەری و شکۆی عەقڵ هەیە ، لەپێناو نـیعمەتی پێدانی عەقڵ سوپاسگوزاری خودا دەکەن ، بڕوایان وایە قورئان و شەریعەت بۆ عەقڵ هاتووە.

موعتەزیلە لە 5 بنەمای سەرەکیدا کۆبوونەتەوە وە هەرکەسێك باوەڕی بەم 5 بنەمایە هەبێت بە موعتەزیلە هەژماردەکرێت.

یەکەم/ یەکتاپەرستی :- موعتەزیلە باوەڕیان وایە لە غەیری خودا هەموو شتێک درووستکراوە ، وە خودا تاکە و هاوبەشی نییە ، وە هەر خۆی لە ئەزەلەوە هەبووە و هیچ شتێکیش لەگەڵی دا شەریک نییە. ، وەک لەم ئایەتە دا هاتووە ( قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ ).

دووەم / دادپەروەری :- موعتەزیلە باوەڕیان وایە کە خودا مرۆڤەکانی ئازاد کردووە لە بڕیاردان ، وە مرۆڤەکان سەربەستن لە بڕیاردان ، وە خودا هیچ شتێک بەسەر مرۆڤەکان ناسەپێنێ ، بەڵکو ئەوە مرۆڤەکانن خۆیان بە ئازادانە بڕیار دەدەن و کردەوە ئەنجام دەدەن. ، وەک پەروەردگار لەم ئایەتە دەفەرمویت ( إِنَّا هَدَيْنَاهُ السَّبِيلَ إِمَّا شَاكِرًا وَإِمَّا كَفُورًا ).

سێێەم / ماڵێك لە نێوان دوو ماڵدا :- موعتەزیلە باوەڕیان وایە هەرکەسێک تاوانی گەورە بکات نە کافرە و نە ئیماندار بەڵکو لە نێوانیان دایە ، ئەگەر تۆبە بکات پێش ئەوەی بمرێت ئەوا خودا لە گوناحەکانی خۆش دەبێت ، ئەگەر تۆبە نەکات بمرێت لەسەری و تاوانی گەورەیشی ئەنجام دابێت
، ئەوا لە نێو ئاگر دا دەمێنێتەوە. ، وە لە ڕۆژی دوایی دا بەبێ ڕەچاوکردنی بیروباوەڕی خودا لێپرسینەوەی لەگەڵ دا دەکات و بەسزای خۆی دەگەیەنێت لەبەرامبەر ئەو تاوانە گەورەی ئەنجامی داوە. ، ئەمەش هاوتای ئەم ئایەتەیە کە بەبێ ڕەچاوکردنی بیروباوەڕ خودا بکەرانی تاوانی گەورە بەنەمری لە ئاگردا دەهێڵێتەوە ( وَمَن يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيهَا وَغَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهُ وَأَعَدَّ لَهُ عَذَابًا عَظِيمًا ).

چوارەم / بەڵێن و سزا :- موعتەزیلە باوەڕیان وایە خودا بەڵێن دەدات و سزاش دەدات ، وە لە وتەی خۆی پەشیمان نابێتەوە ، ئەگەر بڕیاری دابێت کەسانی ستەمکار سزا بدات ، ئەوا سزایان دەدات بە ئەندازەی ئەو تاوانانەی کە لە دونیا کردویانە. ، ئەمەش هاوتای ئەم ئایەتەیە ( فَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ ﴿٧﴾ وَمَن يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ﴿٨﴾ ).

پێنجەم / فەرمان بە چاکە و ڕێگری لە خراپە :- موعتەزیلەکان باوەڕیان وایە هەر کەسێک لە شوێن و پێگەی خۆی و بەپێی توانای خۆی پێویستە فەرمان بدات بە چاکە و ڕێگری بکات لە خراپە ، ئەمەش هاوتای چەندین ئایەتی قورئانە ، وەک لەم ئایەتە پیرۆزە هاتووە (وَلْتَكُن مِّنكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنكَرِ ۚ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ)

وە هەریەك لەم بنەمایانە کە پشت ئەستورن بەبەڵگەکانی قورئان و عەقڵ بریتین لە بنەماکانی موعتەزیلە ، وە ئێمە باوەڕمان وایە ئەمە ڕێبازی پێغەمبەری ڕێزدارە (د.خ) لێبێت.

لەگەڵ ڕێز