زانیاریێن جۆگرافیا - Geography

ئەڤشەڤە، ئاسمانێ کوردستانێ و جیهانێ دێ ب دیمەنەکێ گەش و نایاب هێتە خەملاندن

ئەڤشەڤە، چارشەمبی، ٥ی تشرینا دووێ یا ٢٠٢٥، دێ دیاردەیەکا گەردۆنی یا دەگمەن ڕوو دەت، کو تێدا هەیڤ دێ گەهیتە نێزیکترین خالا خۆ ژ ئەردی. ل گۆڕی پسپۆڕێن بوارێ گەردۆنناسیێ، هەیڤ دێ کێمتر ژ ٣٥٧,٠٠٠ کیلۆمەتران ژ ئەردی دوور بیت.
ئەڤ نێزیکبوونە دێ بیتە ئەگەر کو ئەڤە ببیتە نێزیکترین و ب ڤێ ژی مەزنترین هەیڤا تژی یا سالا ٢٠٢٥ێ. د ئەنجامدا، دێ قەبارێ هەیڤێ ب ڕێژەیا نێزیکی ٨٪ مەزنتر و ڕووناهیا وێ ژی ب نێزیکی ١٦٪ گەشتر ل چاڤ رۆژێن ئاسایی دیار بیت.
ئەڤ دیاردەیا کو ب "سوپەرموون" یان "هەیڤا مەزن" دهێتە نیاسین، دەلیڤەکا جوانە بۆ حەزکەرێن دیاردەیێن گەردۆنی و وێنەگران کو چاڤدێریا دیمەنەکێ کێم وێنە یێ هەیڤێ بکەن.

ئەڤ وێنە کومەکا ولاتێن جوراو جور بخوڤە دگریت کو هاتینە دابەشکرن لسەر پێنج دەڤەرێن جوگرافی یێن دیار و ب ناڤ و دەنگ ل ئەوروپا .
🇪🇺 وڵاتین ئێکەتیا ئەوروپا
- 🌍 ولاتێن بەلقان
- 🗻 ولاتێن قوقاز
- ❄️ ولاتێن ئەسکندونافیا
- 🌊 ولاێن بەلتیق

سبەهی ئێکەم رۆژا هاڤینێ یە.
ئێکەم رۆژا هاڤینێ چ ل سەر رویێ ئەردی رویی ددەت. ٢١/ ٦ حوزەیران.
١_تیشکا رۆژێ ستوون دبیت ل نیڤا باکۆرێ گویا ئەردی لسەر خۆلگێ قرژاڵ (٢٣٬٥)باکۆر.
٢_پلا گەرمێ بەرەف بلندبونێ دچیت ل نیڤا باکووری و کوردستانیش دکەڤیتە د ئەڤی بەشی دا ل بازنا پانی ( ٣٦)باکور.
٣_ل نیڤا باکووری هاڤینە ل نیڤا باشۆری زڤستانە.
٤_رۆژ درێژ دبن و شەڤ کورت دبن.
٥_ئەڤ روژە ب درێژترین روژ دهێتە هژمارتن.
٦_دوریا روژێ ل ئەردی دگەهیتە ١٥٢ملیون کم.
AD, mamosta ameer sleman

ئەمە 350 ملیۆن ساڵە لە یەک وێنەدا.
دەکەوێتە دووری 80 مەتر لە کەناری ئیرلەندا، کۆمەڵێک دەریایی شکۆدار هەیە کە بە دۆن برێست یان "قەڵای شکاو" ناسراوە. پێکهاتەیەکی سەرنجڕاکێشە بەو مانایەی کە ڕێگەت پێدەدات چین لەسەر چین چینی بەردی فرە ڕەنگ ببینیت.

مەترسیدارترین و کوشندەترین ڕووداوەکانی جیهان بریتین لە:

١. لافاوی ڕووباری یانگتزی لە چین (١٩٣١) - نزیکەی ٢ بۆ ٣.٧ ملیۆن کەس گیانیان لەدەستدا

٢. لافاوی ڕووباری زەرد لە چین (١٨٨٧) - نزیکەی ٩٠٠,٠٠٠ بۆ ٢ ملیۆن کەس گیانیان لەدەستدا

٣. بوومەلەرزەی شەنشی لە چین (١٥٥٦) - نزیکەی ٨٣٠,٠٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا

٤. گەردەلوولی بۆلا لە بەنگلادیش (١٩٧٠) - نزیکەی ٣٠٠,٠٠٠ بۆ ٥٠٠,٠٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا

٥. بوومەلەرزە و سونامی زەریای هیندی (٢٠٠٤) - نزیکەی ٢٣٠,٠٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا

٦. بوومەلەرزەی هایوان لە چین (١٩٢٠) - نزیکەی ٢٧٣,٤٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا

٧. بوومەلەرزەی تانگشان لە چین (١٩٧٦) - بە فەرمی زیاتر لە ٢٤٠,٠٠٠ کەس گیانیان لەدەستدا

زۆربەی ئەم ڕووداوانە کارەساتی سروشتی بوون وەک بوومەلەرزە، لافاو و گەردەلوول کە بوونەتە هۆی لەدەستدانی ژیانی ملیۆنەها کەس لە مێژوودا.

*چەند رووداوێکی سەیر و سەمەرەی ڕاستەقینە لە کوردستان باشوور .

١. لە ساڵی ٢٠١٦ لە هەرێمی کوردستان، مانگایەک توانی بۆ ماوەی ٣ کاتژمێر لەسەر بانی خانوویەک بمێنێتەوە، کە سەرنجی زۆر خەڵکی راکێشا.

٢. لە ناوچەی بادینان، دارێکی زۆر کۆن هەیە کە خەڵک پێی دەڵێن "داری دوعا". دەگوترێت هەر کەسێک لەژێر ئەو دارە دوعا بکات، دوعاکەی قبوڵ دەبێت.

٣. لە ساڵی ٢٠١٩، لە شاری هەولێر کەسێک توانی بۆ ماوەی ٧٢ کاتژمێر بەبێ خەوتن بمێنێتەوە و تۆماری نوێی تۆمار کرد.

٤. لە گوندێکی دەوروبەری سلێمانی، کانیاوێک هەیە کە ئاوەکەی هەر شەش مانگ جارێک رەنگی دەگۆڕێت.

٥. لە ساڵی ٢٠١٨، جوتیارێک لە دەشتی هەولێر تەماتەیەکی بە کێشی ٢ کیلۆگرام بەرهەم هێنا.

٦. لە ناوچەی گەرمیان، بیرێکی ئاو هەیە کە خەڵکی ناوچەکە پێیان وایە ئاوەکەی دەرمانە بۆ نەخۆشی پێست.

٧. لە ساڵی ٢٠١٧، لە شاری دهۆک پیاوێک توانی ١٠٠ نان لە ماوەی ١ کاتژمێردا بخوات.

٨. لە ناوچەی شەقڵاوە، درەختێک هەیە کە تەمەنی زیاتر لە ١٠٠٠ ساڵە و هێشتا بەردەوامە لە گەشەکردن.

٩. لە ساڵی ٢٠٢٠، لە شاری کەرکوک مریشکێک ٤ هێلکەی لە یەک رۆژدا کرد، کە زۆر دەگمەنە.

١٠. لە گوندێکی هەڵەبجە، بەردێکی گەورە هەیە کە خەڵکی ناوچەکە پێیان وایە دەنگی لێوە دێت لە شەواندا.

دۆخی زەوی لە یەکەم (ڕۆژی زستان /۱۲/۲۱ْ)
وەرگێرانا زستانێ
۱- بەدرێژترین شەوی ساڵ (شەوی #یەڵدا) دادەندرێت.
۲- تیشکی خۆرستوون دەبێت لەسەر خولگەی #کارژۆڵە (نیوەگۆی باشوری زەوی)
۳- نیوە گۆی باکوری زەوی،کە (هەرێمی #کوردستان) دەکەوێتە ئەم بەشە ،لەخۆر دوور دەکەوێتەوە، بۆیە پلەی گەرمی نزم دەبێتەوە.
٤- لەنیوەگۆی باکور (هەرێمی کوردستان) ڕۆژ کورت دەبێت و شەو درێژ دەبێت.
٥- بڕی بەرکەوتنی تیشکی خۆر لەهەرێم کەمتر دەبێتەوە.
٦- لەنیوەگۆی باکور وەرزی ( #زستانە) ، لەنیوەگۆی باشور وەزی ( #هاوین)ە.

Ad: momsta s zebari

وەرگەرانا پایزێ
سبەهی ( 2024/9/22)ئێکەم روژا وەرزێ پایزێ یە دنیڤا باکورێ گویا ئەردیدا و ئێکەم روژا وەرزێ بوهارێ یە دنیڤا باشورێ گویا ئەردیدا.

١_ دڤێ وەرزی دا روژ ستون دبیت لسەر هێلا کەمەرا ئەردی .
٢_ درێژاهیا شەڤ و روژا وەکهەڤ دبیت .
٣_ پلێن گەرمێ وەکهەڤ دبن ل هەمی جهان.
4- ل نیڤا باکوری وەرزێ پایزێ یە و ل نیڤا باشووری دبیتە وەرزێ بهارێ.
5- ئەڤ پایزە بو ماوێ 89 روژا و 20دەمژمێر و 37 خولەکان دێ ڤەکێشیت.

Ad:ameer sleman

#چلێ هاڤینێ 🌞☀️☄️
سبەهی روژا دوو شەمبی دوماهیك روژا چلێ هاڤینێ یە.
چلێ هاڤینێ ل رێکەفتی (٧/١٦ بــۆ ٨/٢٦) ڤەدکێشیت.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
• بو زانین وەرزێ هاڤینێ سێ هەیڤن یان(90) روژ ،
(25) روژێن دەست پێکێ و (25) روژێن دوماهیا وەرزێ هاڤینێ لێ دەربکەن ئەو (40) روژێن ناڤبەرا وان دبێژنێ چلێ هاڤینێ.

نەخشێ قەزایێن کوردستانێ
نەخشەی قەزایەکانی کوردستان

کێ دەزانێت ئێرە چ شوێنێکە؟

تایبەت مەندیەکانی كیشوەری ئەفریقیا ...

1. لە ڕووی ڕووبەرەوە دوای كیشوەری ئاسیا بە پلەی دووەم دێت، ڕووبەرەكەی (30.244.049) كیلۆمەتر دووجایە.

2. كۆی گشتی وڵاتەكانی (55) وڵاتن.

3. بەرزترین لووتكەی ئەم كیشوەرە ناوی (كلمنجارۆ) یە، بەرزییەكەی (5895) مەترە.

4. درێژترین رووباری جیهانی تێدایە (نیل) درێژییەكەی (6690) كیلۆمەترەو گەورەترین دەریاچەی (ڤیكتۆریا) یە.

5. گەورەترین وڵات تیایدا (جەزائیر) ەو گەورەترین بیابانی جیهانی تێدایە بە ناوی (بیابانی گەورەی ئەفریقیا)، رووبەركەی (9.400.000). كیلۆمەتر دووجایە.