16/06/2026
എന്താണ് സനാതന ധർമ്മം ?
സനാതന ധർമ്മം എന്നത് ഭാരതീയ ചിന്താധാരകളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഹിന്ദുധർമ്മത്തെ സൂചിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പ്രധാന സങ്കൽപ്പമാണ്. ഇതിന്റെ അർത്ഥം ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ "ശാശ്വതമായ ധർമ്മം" അല്ലെങ്കിൽ "എന്നും നിലനിൽക്കുന്ന ജീവിതരീതി" എന്നാണ്.
'സനാതനം' എന്നാൽ തുടക്കമോ ഒടുക്കമോ ഇല്ലാത്തത് (ശാശ്വതമായത്) എന്നും, 'ധർമ്മം' എന്നാൽ ധരിക്കപ്പെടുന്നത് അല്ലെങ്കിൽ പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പിന് ആധാരമായ നീതിശാസ്ത്രം, കടമകൾ, ശരിയായ ജീവിതരീതി എന്നൊക്കെയാണ് അർത്ഥം.
സനാതന ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില സവിശേഷതകൾ താഴെ പറയുന്നവയാണ്:
■ഒരു പ്രത്യേക സ്ഥാപകനില്ല: ഒരു വ്യക്തി സ്ഥാപിച്ച മതമല്ല ഇത്. കാലാകാലങ്ങളായി ജീവിച്ചിരുന്ന ഋഷിമാരുടെയും ദാർശനികരുടെയും അനുഭവങ്ങളിലൂടെയും ചിന്തകളിലൂടെയും രൂപപ്പെട്ടുവന്ന ഒരു ജീവിതരീതിയാണിത്.
■കർമ്മവും പുനർജന്മവും: നാം ചെയ്യുന്ന പ്രവർത്തികൾക്ക് (കർമ്മം) അനുസരിച്ചുള്ള ഫലം നമുക്ക് ലഭിക്കുമെന്നും, ആത്മാവ് അമർത്യമാണെന്നും അത് ഒരു ശരീരത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊരു ശരീരത്തിലേക്ക് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുമെന്നും സനാതന ധർമ്മം വിശ്വസിക്കുന്നു.
■പുരുഷാർത്ഥങ്ങൾ: മനുഷ്യജീവിതത്തിന് നാല് ലക്ഷ്യങ്ങളുണ്ടെന്നാണ് ഇതിൽ പറയുന്നത് — ധർമ്മം (നീതിപൂർവ്വമായ വഴി), അർത്ഥം (സമ്പത്ത്), കാമം (ആഗ്രഹങ്ങൾ), മോക്ഷം (ആത്മീയമായ മുക്തി).
■സഹിഷ്ണുതയും വൈവിധ്യവും: ഈശ്വരനിലേക്ക് എത്താൻ പല വഴികളുണ്ടെന്ന് ഇത് പഠിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട് തന്നെ വ്യത്യസ്തമായ ആരാധനാക്രമങ്ങളെയും വിശ്വാസങ്ങളെയും ഇത് ഉൾക്കൊള്ളുന്നു.
ഒരു പ്രധാന വാക്യം:
"വസുധൈവ കുടുംബകം" (ലോകം മുഴുവൻ ഒരു കുടുംബമാണ്) എന്ന ഉദാത്തമായ ചിന്താഗതിയാണ് സനാതന ധർമ്മത്തിന്റെ കാതൽ.
വ്യക്തിപരമായ കടമകൾ കൃത്യമായി നിർവ്വഹിച്ചുകൊണ്ട്, പ്രകൃതിയോടും മറ്റ് ജീവജാലങ്ങളോടും ഇണങ്ങി ജീവിക്കാനുള്ള ഒരു സമഗ്രമായ മാർഗ്ഗരേഖയായാണ് സനാതന ധർമ്മം കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്.