25/03/2025
ধ্যান (meditation) কি? কেনেকৈ ধ্যানত কেন্দ্ৰিত হব পাৰি
ধ্যান কোনো আধ্যাত্মিক বিষয় নহয় – এইটো মাথোঁ এজন ব্যক্তিক এক মুহূৰ্তৰ বাবে থমকি ৰ’বলৈ আৰু শান্ত হ’বলৈ সহায় কৰে। এই ব্যস্ত জীৱনশৈলীত, ধ্যানে আমাক অলপ সময়ৰ বাবে থমকি, গভীৰকৈ উশাহ ল’ব আৰু নতুনকৈ আৰম্ভ কৰিবলৈ উৎসাহ বা অনুপ্ৰেৰণা যোগায়।
কিছু ধ্যান কৰাৰ পদ্ধতি আৰু ধ্যানৰ লাভসমূহৰ বিষয়ে জানো আহক।
ধ্যানৰ বহু প্ৰকাৰ আছে, কিন্তু সকলো ধ্যানৰ একেটা মূল উদ্দেশ্য , সেইয়া হল– সময়ৰ সৈতে ই মন আৰু শৰীৰৰ চাপ কমাবলৈ সহায় কৰা ।
শৰীৰত জমা হোৱা শাৰীৰিক উত্তেজনা মুক্ত কৰি ধ্যানে মনত উদমুদাই থকা চিন্তা / দুশ্চিন্তা, উদ্বেগ আৰু হতাশা দৰে অনুভূতি হ্ৰাস কৰে। ই গভীৰ আৰু শান্তিৰে পূৰ্ণ নিদ্ৰা লাভ কৰাতো সহায় কৰে ।
ধ্যানৰ অনুশীলনে মনত এনে এক শান্তি আনে, যি জীৱনৰ বিভিন্ন ঘটনাত সঁহাৰি জনোৱাৰ সময়ত আমাক মনৰ অনুভূতিৰ পৰিৱৰ্তে সংযমিতভাৱে প্ৰতিক্ৰিয়া জনাবলৈ সক্ষম কৰে।
সৰ্বোত্তম ফলাফলৰ বাবে, দৈনন্দিন জীৱনত নিয়মিত ধ্যানৰ অভ্যাস গঢ়িবলৈ চেষ্টা কৰা উত্তম।
সচেতনভাৱে শান্ত হ’বলৈ শিকাটো সকলোৰ বাবে সহজ নহ’ব পাৰে, কিন্তু ইয়াৰ উপকাৰিতা প্ৰত্যেকৰে বাবে আছে।
সহজ ধ্যানৰ পদ্ধতি শিকাৰ বাবে ৭ টা কিটিপ।
১. দৈনন্দিন কামৰ মাজৰ পৰা কিছু সময় উলিয়াই ৰখা
আমাৰ সকলোৰে বাবে সময় উলিয়াই লোৱাটো কঠিন হ’ব পাৰে, কিন্তু ধ্যান নিয়মিত অনুশীলনৰ দ্বাৰাই সৰ্বাধিক লাভজনক হয়। ধ্যানৰ সময়সীমাৰ ক্ষেত্ৰত কোনো নিৰ্দিষ্ট নিয়ম নাই, কিন্তু ২০ মিনিট এক ভাল নির্দেশক হিচাপে ধৰা যায়।
যদি সম্ভৱ হয়, দিনটোক ভালদৰে আৰম্ভ কৰিবলৈ পুৱা ধ্যান কৰা আৰু শোৱাৰ আগতে দিনটোৰ উত্তেজনা / অৱসাদ দুৰ কৰিবলৈ সন্ধিয়া ধ্যান কৰাটো লাভজনক ।
২. এটি সাচ্ছন্দ্যময় স্থান বাছনি
ধ্যানৰ বাবে কোনো বিশেষ সামগ্ৰীৰ প্ৰয়োজন নাই, মাথোঁ এনেকুৱা এক স্থান হ’ব লাগিব য’ত আপুনি সাচ্ছন্দ্যে এটা ভাল আৰ্হিত বহিব পাৰে।
আপুনি মাটিত আসন পাতি বহিবলৈ ইচ্ছা কৰিব পাৰে, এনে ক্ষেত্ৰত ধ্যান মেট লাভজনক হ’ব পাৰে, কিছুমানে চেয়াৰত বা বিচনাত বহিও ধ্যান আৰম্ভ কৰিব পাৰে ।
যদি আপুনি চেয়াৰ বা বিচনাত বহিছে, তেন্তে চাৱক যাতে সেইটো আপুনাক যথেষ্ট সমৰ্থন দিয়ে আৰু আপুনি পৰ্যাপ্ত সময় বহি থাকিবলৈ আৰাম পায়।
৩. মননশীলতা ( mindfulness)ধ্যান অন্তৰ্ভুক্ত কৰক
মননশীলতা (mindfulness) সম্পৰ্কীয় ভিডিঅ’ বা সংগীত ব্যবহাৰ কৰিব পাৰে। ধ্যানৰ সময়ত মননশীলতা অন্তৰ্ভুক্ত কৰিলে উপকাৰী হ’ব পাৰে, কাৰণ ইয়াৰ দ্বাৰা আপুনি বৰ্তমান সময়ত মনোনিবেশ কৰিবলৈ সহায় পাব।
ইয়াৰ এক উপায় হ’ল আপোনাৰ ইন্দ্ৰিয়সমূহৰ প্ৰতি সচেতনভাৱে মনোযোগ আনা। শান্ত হৈ চকু বন্ধ কৰক, আৰু তাৰ পিছত আপোনাৰ ইন্দ্ৰিয়সমূহৰ ওপৰত ধ্যান কেন্দ্ৰিত কৰক।
আপোনাৰ তলত থকা গাৰো, মেট বা বিচনাৰ অনুভৱটো লক্ষ্য কৰক, আপুনি আপোনাৰ চাৰিও দিশৰ পৰিবেশৰ পৰা সৰু সৰু শব্দ যেনে চৰাইৰ মাত শুনিবলৈ চেষ্টা কৰক আপুনি কি গোন্ধ পাইছে তাক অনুভৱ কৰিব, আপোনাৰ মুখত কোনো বিশেষ সোৱাদ আছেনেকি ইত্যাদি।
এই ধৰণৰ মনোযোগৰে আপুনি আপোনাৰ শৰীৰৰ সৈতে অধিক সংযুক্ত অনুভৱ কৰিব পাৰে আৰু মস্তিষ্কৰ ভিতৰ চাৰি ফুৰা চিন্তাবোৰৰ ওপৰত কম মনোযোগ বা ধ্যান কেন্দ্ৰিত হব।
৪. আপোনাৰ ধ্যান আৰম্ভ কৰক
যেতিয়া আপোনাৰ সাচ্ছন্দ্যময় শান্ত আৰু মনসংযত হ’ব, তেতিয়া আপুনি ধ্যান আৰম্ভ কৰিব পাৰে।
আপোনাৰ চকু বন্ধ ৰাখি মৃদুভাৱে উশাহ লওক আৰু উশাহ লোৱাৰ সময়ত আপোনাৰ মনতে "উশাহ লওঁ" বুলি কৈ চাওক । তাৰ পিছত উশাহ এৰাৰ সময়ত "উশাহ এৰো" বুলি মনতে কব।
প্ৰায় ১৫/ ২০ মিনিটমান সময়ত আপোনাৰ লক্ষ্য হ’ব লাগিব এই চক্রাকাৰ শ্বাস প্ৰস্বাস ত মনৰ ভিতৰৰ যত সম্ভব মনোনিবেশ কৰা।
৫. মন কেন্দ্ৰিত কৰাটো এক প্ৰত্যাহ্বান
আমাৰ মন আকাশ পাতাল ঘূৰাৰ অভ্যাস ধ্যানৰ প্ৰাকৃতিক অংশ, আৰু ই স্বাভাৱিক। এইটো কোনো ব্যর্থতা নহয়, বৰং শিকাৰ এক অংশ। বহু অভিজ্ঞ ধ্যানকাৰীৰ মনেও কেতিয়াবা চঞ্চল হব পাৰে।
প্ৰত্যাহ্বানটো হ’ল – যেতিয়া আপুনি কোনো চিন্তাত বিভ্ৰান্ত হ’ব, সেইটো লক্ষ্য কৰি সচেতনভাৱে পুনৰ আপোনাৰ মন উশাহৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত কৰাটো তাৰ মানে আপুনি আপোনাৰ মনক কাবো কৰিব শিকিছে। ধ্যানৰ আৰম্ভণিতে যদি আপোনাৰ মন বিচলিত হৈছে , তেন্তে আপুনি সেই বিভ্ৰান্তি চিহ্নিত কৰিবলৈ সক্ষম হোৱা বাবে নিজৰ প্ৰতি ধন্যবাদ জনাওক।
ইয়াৰ পিছত আপুনি পুনৰ আপোনাৰ মন , উশাহৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত কৰাত মনোনিবশ কৰক।
৬. ধ্যানৰ কৌশল আয়ত্ত কৰক
ধ্যানত দক্ষতা লাভ কৰিবলৈ সময় আৰু অভ্যাসৰ প্ৰয়োজন। ধ্যানৰ সময়ত আপুনি কিছুমান অসুবিধাৰ সন্মুখীন হ’ব পাৰে – ইয়াক কেনেকৈ আয়ত্ত কৰিব তাৰ কেইটামান উপায় তলত দিয়া হৈছে।
ধ্যানৰ প্ৰত্যাহ্বানসমূহ
# # অনাকাংক্ষিত চিন্তা
কেতিয়াবা ধ্যানৰ মাজত হঠাতে যেনে বিজুলিৰ বিল জমা দিয়া, কিস্তি জমা কৰা আদি চিন্তাই আপোনাক উদ্বিগ্ন কৰি তুলিব পাৰে আৰু ধ্যানৰ পৰা মন বিচলিত কৰে ।
মনত ৰাখিব: মস্তিষ্ক সম্পূৰ্ণৰূপে খালি কৰা ধ্যানৰ লক্ষ্য নহয়। যদি কোনো চিন্তা আপোনাৰ মনত ঢাপলি মেলে, ই স্বাভাৱিক। কেৱল শান্তভাৱে আপোনাৰ মন উশাহৰ ওপৰত কেন্দ্ৰিত কৰিবলৈ চেষ্টা কৰক।
যদি ধ্যানৰ সময়ত ১০বাৰ মন ঘূৰি যায়, তেন্তে ১০বাৰ মনক পুনৰ উশাহৰ ওপৰত মনোযোগ দিব।
# #প্ৰাকৃতিক ভাবে উশাহ লোৱাটো বজাই ৰখা
ধ্যানৰ সময়ত চক্রাকাৰ উশাহৰ ওপৰত মনোযোগ ৰাখোতে প্ৰাকৃতিকভাৱে উশাহ লোৱাৰ মাজত তাল মিলাই ল’ব কেতিয়াবা কঠিন হ’ব পাৰে।
এইটো কৌশল শিকাৰ অংশ, সময়ৰ লগে লগে আপুনি এই দুয়োটাৰ মাজত সঠিক সামঞ্জস্য পোৱাৰ পথত আগবাঢ়িব।
# #আপোনাৰ ধ্যানৰ প্ৰতি মূল্যায়ন নকৰিব
ধ্যানৰ কোনো সঠিক বা ভুল পদ্ধতি নাই – সকলোতকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ বিষয়টো হ’ল, আপুনি আপোনাৰ মানসিক সুস্থতাৰ বাবে সময় উলিয়াইছে।
অনেক চিন্তা আৰু ঘূৰি ফুৰা মনৰ সৈতে থকা ধ্যানটোও ধ্যানৰ অংশ, আৰু ইয়াৰো উপকাৰ আছে।
৭. আপোনাৰ ধ্যান শেষ কৰক
ধ্যান হঠাতে শেষ নকৰাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ।
যেতিয়া আপুনি অনুভৱ কৰে যে ধ্যান শেষ কৰাৰ সময় হৈছে, তেতিয়া শব্দসমূহ আৰু উশাহৰ ওপৰত মনোযোগ কেন্দ্ৰিত কৰা বন্ধ কৰক, কিন্তু সেই অৱস্থাতে চকু বন্ধ কৰি এক-দুয় মিনিট আৰু বহি থাকক।
যেতিয়া আপুনি প্ৰস্তুত অনুভৱ কৰিব, তেতিয়া সাৱধানতাৰে চকু খোলক। উঠাৰ আগতে কিছুমান সময় বহি থাকক।
এনে পদ্ধতিত ধ্যান শেষ কৰিলে, আপুনি আপোনাৰ দিনটোৰ পৰৱৰ্তী সময়ৰ বাবে এক শান্তিপূৰ্ণ স্থানান্তৰ অনুভৱ কৰিব।
এটা শান্তিপূৰ্ণ সতেজ দিনৰ বাবে ধ্যনেৰে আৰম্ভ কৰি আপোনাৰ দিনটো সফল কৰক।
দিপাংকৰ কাকতি
গছপৰা নগাওঁ
