14/04/2026
📘डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर :
जातिनिर्मूलन, धम्म आणि लोकशाही
-----------
✍️ संपादक :
डॉ. अशोक चौसाळकर
-----------
✍️अस्पृश्यता निवारण्याच्या बाबतीत अस्पृश्य श्रमजीवी जनतेचे हितसंबंध स्पृश्य श्रमजीवी जनतेच्या हितसंबंधातून वेगळे किंवा परस्परविरुद्ध असल्यामुळे अस्पृश्यवर्गाला आपला लढा लढविणे क्रमप्राप्त होते. याची कबुली देऊन आर्थिक लढ्यात मात्र स्पृश्य आणि अस्पृश्य शेतकरी-कामकरी वर्गाचे हितसंबंध एकजीव आहेत. अर्थात, श्रमजीविकांना आपला लढा यशस्वी रितीने लढावयाचा असेल, तर जात-पात, धर्म, देश, वगैरे भेद मनात न आणता मजूर तेवढे सारे एक ही वर्गभावना मनात ठसवून घेऊन त्यांनी आपली अभेद्य संघटना केली पाहिजे.
- डॉ. रावसाहेब कसबे
✍️डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्या मते, लोकशाही ही एक अशी जीवनपद्धती आहे ज्यामध्ये लोक सामूहिकरीत्या जीवन जगतात. त्या जीवनाची अनुभूती प्राप्त करतात. सर्व मानवमात्रांना मानव म्हणून एक प्रकारची प्रतिष्ठा प्रदान करण्याची ही पद्धत आहे. त्यातूनच विकसित व प्रगल्भ असा नागरी समाज विकसित होतो. स्वातंत्र्य, समता व बंधुता ही तीन तत्त्वे त्या समाजाचा पाया आहेत.
- डॉ.अशोक चौसाळकर
✍️स्वातंत्र्य व समतेच्या प्रस्थापनेत बाबासाहेबांचे राजकारण सामावलेले असते. आता व्यक्तीच्या क्षमतेच्या विकासासाठी अनुकूल परिस्थितीत समता असेल, तर व्यक्तीच्या विकासासाठी प्रतिकूल परिस्थिती मग विषमता ठरते. म्हणजेच ज्यात स्वातंत्र्य व समता नसते, ती विषमता असते. याच निकषाने बाबासाहेब हिंदू समाजरचनेत स्वातंत्र्य व समता नाही, म्हणजेच हिंदू समाज विषमतेवर रचित झालेला आहे, अशी मांडणी करतात.
- सुधाकर गायकवाड
✍️जातिबाह्य विवाहांऐवजी (Exogamy) आंतरजातीय विवाह (Endogamy) केले, तर जात व जातिप्रथा नामशेष होईल ही गोष्ट उघड आहे; पण याला लोकांचा विरोध आहे. कारण, त्यामागे त्यांचे हितसंबंध, अज्ञान आणि अंधविश्वास दडून बसलेले आहेत. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकरांनी हाच विषय Annihilation of Caste (1936) - या पुस्तकात चर्चिला आहे. वास्तविक हा जातिअंताचा जाहीरनामाच आहे, असे माझे मत आहे.
- डॉ. जनार्दन वाघमारे
-----------
एकूण पाने - 328
किंमत - रु. 360/-
30% सवलतीत उपलब्ध
(पोस्टेज् चार्जेस वेगळा लागेल)
-----------
पुस्तक मागविण्यासाठी संपर्क :
अक्षरनंदन शाळेजवळ, प्राईड पोर्टल बिल्डींग, शिवाजी हौसिंग सोसायटी, सेनापती बापट रोड, जे. डब्ल्यू. मॅरिएट हॉटेलमागे, बहिरटवाडी, शिवाजीनगर पुणे - 411005
📞8484086887, 9922608687
