हवा करणारी पोरं

भारतीय ॲथलेटिक्समधील वेग, आत्मविश्वास आणि सातत्य यांचं सर्वोत्तम उदाहरण म्हणजे Jyothi Yarraji. आशियाई इनडोअर ॲथलेटिक्स चॅम्पियनशिपमध्ये महिलांच्या ६० मीटर अडथळा शर्यतीत तिने पुन्हा एकदा स्वतःचाच राष्ट्रीय विक्रम मोडत सुवर्णपदक पटकावलं आणि संपूर्ण देशाचं लक्ष वेधून घेतलं. ८.१२ सेकंदांचा दमदार वेळ नोंदवत ज्योतीने केवळ सुवर्ण जिंकलं नाही, तर गेल्या वर्षी याच स्पर्धेत केलेला ८.१३ सेकंदांचा तिचाच विक्रमही मागे टाकला. मागील वेळी रौप्यपदकावर समाधान मानावं लागलं होतं, मात्र यावेळी ती थेट विजेतेपदाच्या सर्वोच्च पायरीवर उभी राहिली.

या स्पर्धेतील तिचा संपूर्ण प्रवास तिची परिपक्वता आणि स्पर्धात्मक मानसिकता दाखवणारा ठरला. पात्रता फेरीत ८.२२ सेकंदांचा वेळ नोंदवत तिने सुरुवातीलाच इशारा दिला होता. अंतिम फेरीत मात्र तिने खऱ्या अर्थाने आपला क्लास दाखवला. जपानच्या असुका तेरादा (८.२१ सेकंद) आणि हाँगकाँगच्या लुई लाई यिऊ (८.२६ सेकंद) यांना मागे टाकत ज्योतीने सुवर्णावर शिक्कामोर्तब केलं. फरक अगदी क्षुल्लक होता, पण अडथळ्यांवरची तिची अचूक लय आणि आत्मविश्वास निर्णायक ठरला.

फक्त २४ व्या वर्षी ज्योती याराजीने आशियाई ॲथलेटिक्समध्ये स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. तिची प्रगती अचानक झालेली नाही, तर सातत्यपूर्ण मेहनत, संयम आणि प्रत्येक स्पर्धेत स्वतःला अधिक चांगलं सिद्ध करण्याच्या वृत्तीमुळे ती घडलेली आहे. दबावाच्या क्षणीही शांत राहून सर्वोत्तम कामगिरी करणं ही तिची मोठी ताकद ठरली आहे.

१०० मीटर अडथळा शर्यतीतील तिची कामगिरीही तितकीच प्रेरणादायी आहे. २०२२ च्या आशियाई क्रीडा स्पर्धेत तिने रौप्यपदक जिंकलं, पण त्या यशामागची कथा संघर्षाची आहे. सुरुवातीला तिला अपात्र ठरवण्यात आलं होतं, मात्र तिने हार मानली नाही. योग्य लढा दिल्यानंतर न्याय मिळाला आणि ते पदक केवळ यशाचं नव्हे, तर तिच्या जिद्दीचं प्रतीक ठरलं. त्यानंतर बँकॉकमध्ये झालेल्या आशियाई आउटडोअर चॅम्पियनशिपमध्ये तिने सुवर्णपदक जिंकत स्वतःला आशियाची अव्वल धावपटू सिद्ध केलं.

भारतीय ॲथलेटिक्सच्या इतिहासात ज्योतीचं स्थान खास आहे. आशियाई क्रीडा स्पर्धेत १०० मीटर अडथळा शर्यतीत पदक जिंकणारी ती एकमेव भारतीय महिला आहे. १३ सेकंदांचा टप्पा सातत्याने ओलांडणारीही तीच एकमेव भारतीय खेळाडू आहे. विशेष म्हणजे, या स्पर्धेतील भारतीय महिलांच्या १५ सर्वात जलद वेळा तिच्याच नावावर आहेत. तिच्या यशामुळेच देशातील इतर धावपटूंनाही नवा आत्मविश्वास मिळाला असून, तिच्यानंतर अनेक खेळाडूंनी जुने राष्ट्रीय विक्रम मोडले आहेत.

१२.७८ सेकंदांची तिची वैयक्तिक सर्वोत्तम वेळ ही तिच्या चिकाटीचं आणखी एक उदाहरण आहे. फिनलंडमधील मोतोनेट जीपी स्पर्धेत शेवटच्या अडथळ्याला धडक देऊनही तिने ही वेळ नोंदवली. भारतात तर ती अजूनही अपराजित असून, सीनियर इंटर-स्टेट ॲथलेटिक्स स्पर्धेतही तिने सुवर्ण जिंकत आपली बादशाहत कायम ठेवली आहे.

पदकांपलीकडे पाहिलं, तर ज्योती याराजीची कहाणी भारतीय क्रीडाविश्वासाठी आशेचा किरण आहे. योग्य मार्गदर्शन, दीर्घकालीन पाठबळ आणि विश्वास मिळाल्यास भारतीय खेळाडू जागतिक स्तरावर काय करू शकतात, याचं ती जिवंत उदाहरण आहे. रिलायन्स फाउंडेशनसारख्या संस्थांच्या पाठबळामुळे तिला जागतिक दर्जाचं प्रशिक्षण आणि स्पर्धांचा अनुभव मिळाला.

आता पॅरिस ऑलिम्पिककडे वाटचाल करताना ज्योती फक्त स्वतःची स्वप्नं नाही, तर देशातील लाखो तरुणींच्या आशा घेऊन धावत आहे. अडथळ्यांच्या शर्यतीत वेग, लय आणि धाडस लागते—आणि या तिन्ही गोष्टींमध्ये ज्योती याराजीने सिद्ध केलं आहे की भारतीय खेळाडू कोणाच्याही मागे नाहीत. ती फक्त विक्रम मोडत नाही, तर भारतीय ॲथलेटिक्सकडून असलेल्या अपेक्षाच बदलत आहे—एक अडथळा, एक शर्यत, एक इतिहास घडवत.

i

जगातील कुठल्याही महागड्या हॉटेलंच्या डिशला ह्या जेवणाची सर येणार नाही......