09/11/2020
पालकांच्या या मनस्वी प्रतिक्रिया म्हणजे आमच्या कार्याचे चीज होणेच आहे..
दिनांक : ०९/११/२०२०
आजच्या स्पर्धात्मक जगात प्रत्येक व्यक्ती ही अस्वस्थ आहे . पैसा आणि त्यातुन मिळणार भौतिक सुख हे अंतिम ध्येय आहे . अपयशाच्या अनामिक अशा भितीने सर्वच ग्रस्त आहेत . आपल्या मुलांना आपण केंव्हाच सतत धावणाऱ्या रोबोट्स मध्ये रूपांतरीत केलेले आहे . संपूर्णपणे व्यावसायिक झालेल्या शाळा , सोबतीला कोचिंग क्लासेस , घोकंपट्टीवर आधारित अभ्यास , सतत पुढे राहण्याचे दडपण यात मुलं अर्थातच होरपळून निघत आहेत . एकलकोंड्या आणि नैराश्याने ग्रस्त असलेल्या पिढ्या आपण कळत-नकळत घडवत आहोत . हे दुष्टचक्र तोडायचे असेल तर यात "शाळा" या संस्थेचा फार मोठा वाटा असणार आहे .
भारतभरात काही उत्कृष्ट अशा प्रायोगिक शाळा आहेत ज्या मुलांना त्यांचं बालपण आणि त्यांची सृजनक्षमता मिळवून देत आहेत . "शिकणे" या प्रक्रियेतील स्वयंस्फुर्तता आणि नैसर्गिकता जपत आहेत . आपल्या भरकटलेल्या शिक्षणव्यवस्थेस अशा शाळाच पुढे योग्य मार्ग दाखवतील .
नांदेड शहरातही शिक्षणाच्या बाबतीत कुठली आशादायक परिस्थिती आढळून येत नाही हे खरे परंतु यास सध्या एक अपवाद आहे तो म्हणजे सुचिता पाटील यांची "फुलोरा" नावाची शाळा . माझी मुलगी फुलोरात युकेजी मध्ये आहे . माझा फुलोराशी संबंध मागिल दोन वर्षांपासुनचा . संचालक सुचिता पाटील ह्या मुळातच प्रयोगशिल आहेत तसेच शिक्षणक्षेत्रात त्यांचा दोन दशकांचा अनुभवही आहे . परंपरागत शिक्षणव्यवस्थेची अकार्यक्षमता आणि व्यावसायिकता त्यांना अस्वस्थ करते . यातुन मग मुलांच्या नैसर्गिक वाढीशी , त्यांच्या क्षमतांशी आणि आवडी-निवडीशी समरूपता साधू शकणाऱ्या काही अभिनव शिक्षण-पद्धती त्यांनी विकसीत केलेल्या आहेत . पाठांतराला फाटा देऊन प्रत्यक्ष कृतिशीलतेवर व स्वानुभवावर येथे भर देण्यात येतो . फुलोरातील मुले ही अधिक निर्धास्त , उल्हासीत आणि सृजनशिल असल्याचे स्पष्ट जाणवते .
आजच्या निरागस मुलांना त्यांच्या येणाऱ्या भविष्यात खंबिरपणे आगेकूच करण्याकरीता तसेच एक अर्थपूर्ण आयुष्य जगण्याकरीता आजची नियमित शिक्षणपद्धती किती बरे हातभार लावत आहे ? या प्रश्णाच्या शोधात आपल्यापुढे उत्तर म्हणून "फुलोरा" सारख्या शाळा पुढे येतात . महत्त्वाचा मुद्दा एकच आहे ; अशा समांतर व्यवस्था ह्या टिकयला हव्यात , वाढायला हव्यात . शिक्षणाचा खरा अर्थ कळण्या इतपत समाजमन प्रगल्भ होणे ही आजच्या वर्तमानाची तातडीची गरज आहे .
डॉ सचिन सरोदे
डॉ स्वाती सरोदे
(मितांशी सरोदे चे पालक)
