02/05/2024
स्वातंत्र्यवीर सावरकर राष्ट्रीय स्मारक आणि जागतिक मोडी लिपी प्रसार समिती यांच्या संयुक्त विद्यमाने आयोजित केल्या गेलेल्या आणि मुंबई, पुणे, अहमदनगर, नाशिक आणि कोल्हापूर ह्या पाच शहरांमध्ये एकाच दिवशी आणि एकाच वेळी संपन्न झालेल्या सुंदर मोडी हस्ताक्षर आणि शीघ्र मोडी लिप्यंतर ह्या राज्यस्तरीय स्पर्धेमध्ये इतिहास व सुलेखन प्रेमी उत्साहाने सहभागी झाले होते.
काल, महाराष्ट्र दिनी ही स्पर्धा सर्वच केंद्रांवर अतिशय खेळीमेळीच्या वातावरणात पार पडली. मुंबई केंद्रात २२, पुणे येथे १५, अहमदनगर आणि नाशिक येथे अनुक्रमे ७ व ८, तर कोल्हापूर केंद्रामध्ये १४ स्पर्धक सहभागी झाले होते. सर्व स्पर्धकांना केंद्रप्रमुख आणि केंद्र सहायकांच्या हस्ते सहभाग प्रमाणपत्रे देण्यात आली.
मराठा इतिहासाचा अभ्यास करताना मोडी लिपी शिकण्याचे अनन्यसाधारण महत्त्व जाणवतेच पण प्रत्यक्ष मोडी लिपीचा अभ्यास करताना आपण मोडी वाचनाचा व लेखनाचा जितका सराव करतो तितकी सहजता आपल्या लिप्यंतरात येऊ लागते आणि हस्ताक्षरमध्येही चांगले बदल जाणवतात. स्पर्धेत सहभागी झाल्यामुळे एक ऐतिहासिक पत्र लिप्यंतर करण्याचा अनुभव मिळतो, पत्रलेखनातील बारकावेही समजतात, अश्या प्रतिक्रिया सहभागी स्पर्धकांनी नोंदवल्या. ह्या वर्षीचा उन्हाळा आव्हानात्मक असूनही स्पर्धक उत्साहाने सहभागी झाले ह्याबद्दल त्यांचे कौतुक करायला हवे.
अधिकाधिक इतिहास अभ्यासकांना वेळच्या वेळी मोडी लिपीचे महत्त्व लक्षात यावे ह्याकरता गेली अनेक वर्षे जागतिक मोडी लिपी प्रसारक समिती प्रयत्नशील आहे. वास्तविक मोडी लिपी ही मराठी भाषेची लिपी पण आजही अनेक मराठी भाषिकांचा मोडी लिपी ही एक भाषा आहे व छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या ही भाषा काळात वापरली जात असे असा समज आहे. हे गैरसमज दूर व्हावेत आणि मोडी लिपीविषयी जागरूकता निर्माण व्हावी म्हणून स्वातंत्र्यवीर सावरकर राष्ट्रीय स्मारकातर्फे मोडी लिपीच्या ह्या उपक्रमाला नेहमीच प्रोत्साहन दिले जाते.
मुंबई केंद्रावर मोडी तज्ज्ञ श्री. राजेश खिलारी ह्यांनी केंद्रप्रमुख म्हणून तर केंद्र सहाय्यक म्हणून श्रीमती नेहा खवळे, श्रीमती जयश्री पोरे आणि श्रीमती कांचन कराई ह्यांनी काम पाहिले. पुणे केंद्रावर मोडी तज्ज्ञ श्री. परेश जोशी हे केंद्रप्रमुख होते तर श्री. हेमंत गोडबोले आणि श्रीमती प्रियांका जोशी ह्यांनी केंद्रसहाय्यक होते. अहमदनगर केंद्रासाठी मोडी तज्ज्ञ श्री संतोष यादव यांनी केंद्रप्रमुख म्हणून व श्री. आनंद कल्याण, श्री. गणेश रणसिंग, श्री. संतोष दांगडे, श्री. नारायण आव्हाड, श्री. रोहित धुमाळ व श्री. बापू मोढवे ह्यांनी केंद्र सहाय्यक काम पाहिले. नाशिक केंद्रासाठी मोडी तज्ज्ञ श्री. अरविंद साने ह्यांनी केंद्रप्रमुख म्हणून धुरा सांभाळली. कोल्हापूर केंद्रासाठी मोडी तज्ज्ञ श्री. नवीनकुमार माळी ह्या केंद्रप्रमुखांना प्रा. अरूण शिंदे ह्यांचे सहाय्य लाभले.
स्पर्धकांना सुयोग्य बैठक व्यवस्था उपलब्ध करून देण्यासाठी पुढाकार घेणाऱ्या स्वातंत्र्यवीर सावरकर राष्ट्रीय स्मारक (मुंबई केंद्र), कान्हेरे कॉमर्स क्लासेस (पुणे केंद्र), अहमदनगर ऐतिहासिक वास्तु संग्रहालय (अहमदनगर केंद्र), चिंतमाणीज् मोडी लिपी प्रशिक्षण वर्ग (नाशिक केंद्र) आणि नाईट कॉलेज ऑफ आर्ट्स अँड कॉमर्स (कोल्हापूर केंद्र) ह्यांचे मन:पूर्वक आभार. तसेच, सर्व केंद्रप्रमुख तथा केंद्रसहायकांचे त्यांच्या तत्पर योगदानाबद्दल मन:पूर्वक आभार. त्यांच्या सहभागामुळे हा संकल्प प्रतिवर्षी यशस्वीरित्या सिद्धीस जातो.
स्पर्धेचा निकाल आणि बक्षीस वितरणासंबंधीचे विवरण लवकरच कळवले जाईल. मोडी लिपीच्या प्रचारार्थ सुरू केलेल्या ह्या उपक्रमाला आता आठ वर्षे झाली. हा उपक्रम असाच सुरू राहणार आहे. अधिकाधिक मराठी भाषिकांनी आपली प्राचीन लिपी जाणून घेण्याकरता, आपला इतिहास समजून घेण्याकरता मोडी लिपी अवश्य शिकावी आणि प्रतिवर्षी होणाऱ्या ह्या स्पर्धेमध्ये सहभागी होऊन मराठी भाषा आणि मोडी लिपीशी असलेले आपले संबंध अधिकाधिक दृढ करावेत.
- जागतिक मोडी लिपी प्रसार समिती, मुंबई.
Swatantryaveer Savarkar Rashtriya Smarak, Rajesh Khilari, Paresh Joshi, Santosh Yadav, Arvind Sane, Navinkumar Mali, Jayshree Pore,
Neha Khavale, Kanchan Karai