22/07/2023
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1 ਸਤੰਬਰ 1928 ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ- ਪੰਜਾਬ ਮੇਲ ਅਤੇ 1934 ਵਿੱਚ ਇਸ ਟ੍ਰੇਨ ਵਿੱਚ ਏਸੀ ਕੋਚ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇਸਦਾ ਨਾਮ ਫਰੰਟੀਅਰ ਮੇਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਕੇਵਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਏਸੀ ਬੋਗੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਿਸਟਮ ਆਪਣੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਏਸੀ ਦੀ ਥਾਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਬਲਾਕ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫਰਸ਼ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਰੇਲਗੱਡੀ 1 ਸਤੰਬਰ 1928 ਨੂੰ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਬੈਲਾਰਡ ਪੀਅਰ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਦਿੱਲੀ, ਬਠਿੰਡਾ, ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਰਾਹੀਂ ਪੇਸ਼ਾਵਰ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ) ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ, ਪਰ ਮਾਰਚ 1930 ਵਿੱਚ ਸਹਾਰਨਪੁਰ, ਅੰਬਾਲਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਅਤੇ ਲਾਹੌਰ ਵੱਲ ਮੋੜ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਬਰਫ਼ ਦੇ ਬਲਾਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਕੇ ਬੋਗੀ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਿੱਚ ਏਸੀ ਸਿਸਟਮ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦਾ ਨਾਂ ਫਰੰਟੀਅਰ ਮੇਲ ਸੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1996 ਵਿੱਚ ਗੋਲਡਨ ਟੈਂਪਲ ਮੇਲ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਚੱਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਫਰੰਟੀਅਰ ਮੇਲ ਨੂੰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਯੁੱਗ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਲਗਜ਼ਰੀ ਟਰੇਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਭਾਫ਼ ਨਾਲ 60 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਇਹ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਰੇਲਗੱਡੀ 1,893 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਦੀ ਹੈ, 35 ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਰੁਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੇ 24 ਡੱਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 1,300 ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਚੁੱਕਣ ਅਤੇ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਟਰੇਨ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 95 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ।
#ਪੰਜਾਬ #ਇਤਿਹਾਸ #ਭਾਰਤ
