Sulagde hurf

ਧੂੰਆਂ
ਧੂੰਆਂ ਸ਼ਬਦ ਵਧੀਆ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹਰ ਸੁਲਗਦੀ ਚੀਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਧੂੰਆਂ ਨਿਕਲਦਾ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦਿੱਖਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਣਦਿੱਖਤ।
ਪਰ ਗਰੀਬ ਦੇ ਘਰ ਚੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਧੂੰਆਂ ਵਧੀਆ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਚੁਭਦਾ ਹੈ।
ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਸੜਕਾਂ ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਬੇਲਗਾਮ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਕਾਫਲੇ,ਉੱਚੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਜਾਂ ਸੜਕਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਮੇਂ ਉਡਦੀ ਧੂੜ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਪਰਾਲੀ ਜਾਂ ਨਾੜ ਨੂੰ ਲਾਈ ਜਾਂ ਲੱਗੀ ਅੱਗ ਦਿਸਦੀ ਏ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਾਤਾਵਰਨ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੋਂਦ ਦਿਖਾਉਣ ਦਾ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਏ। ਹਾਲਾਂ ਕਿ ਇਹ ਧੂੰਆਂ,ਅੱਗ ਨਾ ਲਗਾਉਣ ਕਰਕੇ ਗਰੀਬ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਨਿਕਲਦੇ ਧੂੰਏ ਜਾਂ ਆਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਖਤਰਨਾਕ ਹੁੰਦਾ।
ਪਰ ਇਹ ਅੱਗ ਕਿਤੇ ਵਿਕਸਤ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਕਨੇਡਾ ਵਰਗੇ ਜੰਗਲ ਚ ਲੱਗੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਰਾਲੀ ਧੂੰਏਂ ਵਾਂਗ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਾਇਰਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ। ਪਤਾ ਇਹਨਾਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਇਹ ਵਾਪਰਨਾ ਫਿਰ ਵੀ ਜ਼ਬਰਦਸਤ ਅਗਾਊਂ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਬੱਸ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਨੇ ਕਿ ਬੁੱਢੇ, ਸਾਹ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ ਬਾਹਰ ਘੱਟ ਨਿਕਲਣ।
ਸਾਡੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਤੇ ਅੱਗ ਦੇ ਬਦਲ ਚ ਹੋਰ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਨੇ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਨਿੱਜੀ ਰਾਏ ਹੈ ਕੋਈ ਸਿਆਸੀ ਪੈਂਤੜਾ ਨਹੀਂ।
ਜਸਬੀਰ ਸਿੰਘ
ਕਨੇਡਾ ਤੋਂ।

ਪਿਉਂਦ
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਬੂਟੇ ਦੀ ਟਾਹਣੀ ਨੂੰ ਦੂਸਰੇ ਬੂਟੇ ਵਿੱਚ ਕਲਮ ਕਰਨ ਨੂੰ ਪਿਉਂਦ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦੈ। ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੇ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਪਰ ਜੜ ਇੱਕ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਸੱਚ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਜਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਪਰ ਇਥੇ ਇਸਨੂੰ ਪਿਉਂਦ ਨਹੀਂ ਵਿਆਹ ਕਿਹਾ ਜਾਦੈ। ਜੇ ਮਾਲੀ ਇਸਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ,ਚਾਹਤ ਮੁਤਾਬਕ ਕਰੇ ਫਿਰ ਇਸਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਵਧੇਰੇ ਹੁੰਦੀ ਏ ਇਹਨਾਂ ਫ਼ਲ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਇਹੋ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਕਿ ਇਹ ਇਸਦੇ ਗਿਆ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਜਿੰਦਗੀ ਆਏ ਤੁਫਾਨਾ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋਕੇ ਕਰਦਾ ਭਾਵੇਂ ਇਹਨਾਂ ਆਪਸੀ ਖੜ ਖੜ ਅਕਸਰ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਏ। ਪਰ ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਇਹ ਖੜ ਖੜ ਘੱਟ ਕਰਦੇ ਨੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਚ ਪਿਉਂਦ ਵਾਲੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨਾਲੋਂ ਨਾਤਾ ਤੋੜ ਲੈਦੇ ਨੇ ।ਫਲ ਕਦੀ ਇੱਕ ਟਾਹਣੀ ਨਾਲ ਲੱਗੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਕਦੀ ਕਦਾਈਂ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਪਰ ਬਹੁਤੀ ਵਾਰ ਕੱਚੇ ਪਿੱਲੇ ਹੀ ਝੜ ਜਾਂਦੇ ਨੇ ਇਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਰਾਸਦੀ ਏ। ਇਹਦੇ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੋਲ ਪੱਛਮੀ ਸਭਿਅਤਾ ਦਾ ਏ। ਫਿਰ ਸੋਚੀਦਾ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸੀ

ਸਚਮੁੱਚ ਮਿੰਨੀ ਪੰਜਾਬ ਕੈਲਡਨ ਬਰੈਂਪਟਨ

ਵਟਸਐਪ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ ਕਿਸੇ ਵੀਰ-ਭੈਣ ਦੀ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਰਚਨਾ

ਕਾਂ,ਕੋਇਲ ਤੇ ਗਿਰਝ
ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਜਾਨਵਰ ਪਰ ਸੁਭਾਹ ਤੇ ਦਿੱਖਤ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀ। ਕਾਂ ਆਪਣੇਆਪ ਨੂੰ ਸਿਆਣਾ ਤੇ ਚਲਾਕ ਸਮਝਦੈ ਤੇ ਹੈ ਵੀ।ਛੇਤੀ ਕੀਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਮਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਹ ਮਿੱਥ ਸੀ ਕਾਂ ਕੋਇਲ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਚੋਂ ਸਬਜ਼ਬਾਗ ਦਿਖਾ ਕੇ ਪੱਟ ਲਿਆਇਆ ਸੀ। ਤੇ ਕੋਇਲ ਕੂਕਦੀ ਫਿਰਦੀ ਆ ਸ਼ਾਇਦ ਕਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇ "ਰੱਬ ਦਿਆ ਬੰਦਿਆ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਵੇ" ਫੇਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਪੰਜਾਬੀ ਵਲੈਤੋਂ ਮੇਮ ਲੈ ਆਉਂਦਾ ਸੀ ਤਾਂ ਇਹੋ ਕਹਿੰਦੇ ਸੀ ਕਾਂ ਪੱਟ ਲਿਆਇਆ। ਵਕਤ ਨਾਲ ਕਾਂ ਗਿਰਝਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਚ ਪੈ ਗਿਆ ਗਿਰਝਾਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਕਾਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਆਲ੍ਹਣਾ ਸਮੇਟ ਮਗਰੇ ਜਹਾਜ਼ ਚੜ੍ਹ ਗਿਆ। ਇਥੇ ਗਿਰਝਾਂ ਦਾ ਖਾਣਾ ਜਿਉਂਦੇ ਮੁਰਦਿਆਂ ਦਾ ਮਾਸ ਸੀ। ਉਤਰਦਿਆਂ ਹੀ ਕਾਂ ਦੇ ਖੰਭ ਨੋਚ ਦਿਤੇ ਹੁਣ ਉਹ ਉਡਣੋਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਕਾਂ ਕਾਂ ਨਹੀ ਛੱਡੀ ਜੋ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫੇਰ ਇੱਕ ਦਿਨ 911(ਪੁਲਿਸ ਕੰਟਰੋਲ ਰੂਮ)ਨਾਂ ਦਾ ਤੂਫਾਨ ਆਇਆ ਕਾਂ ਖਮੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੁਣ ਬਿਟਰ 2 ਤੱਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ।
ਜਸਬੀਰ ਗਰੇਵਾਲ

ਜਿੰਦਗੀਨਾਮੇ ਚੋਂ
ਗੁਜਰੇ ਪਲਾਂ ਦੀ ਦਾਸਤਾਨ
ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਤੀਹ ਵਰ੍ਹੇ ਅਸਮਾਨੀ ਉਡਾਰੀਆਂ ਮਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅੱਜ ਦੇ ਦਿਨ ਇੱਕੋ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਬੈਠੇ। ਟਾਹਣੀਆਂ ਭਾਵੇਂ ਵੱਖੋ ਵੱਖਰੀਆਂ ਸਨ,ਪਰ ਜੜ੍ਹ ਇੱਕ ਸੀ।ਇੱਸ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਖਿੜਨ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੇ ਲੱਗਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ।ਸ਼ਾਇਦ ਜਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਬਨਵਾਸ ਸੀ।ਸ਼ੂਕਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਚ ਡੱਕਾ 2 ਚੁਗ ਆਲਣਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਚੈਲੰਜ ਸਾਹਮਣੇ ਸੀ।ਜਿਸਨੂੰ ਅਸੀਂ ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਬਾਖੂਬੀ ਨਿਭਾਇਆ।।ਸੋਚ ਵੱਖਰੀ ਸੀ ਰਸਤਾ ਇੱਕੋ ਸੀ।ਮੇਰੀ ਤਾਂ ਇੱਕੋ ਝੱਗੇ ਨੂੰ ਵਾਰ 2 ਪਹਿਨਣ ਦੀ ਮਜਬੂਰੀ ਸ਼ੌਕ ਬਣ ਗਈ ਸੀ ਪਰ..... । ਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਫਰ ਤੋ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਬਣਾਏ ਆਲ੍ਹਣੇ ਚੋ ਬੋਟ ਉਡਾਰੀ ਮਾਰ ਗਏ ਫਿਰ ਓਹੀ ਮਜਬੂਤ ਆਲ੍ਹਣਾ ਅਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ।ਅੱਜ ਪੂਰੇ ਛੱਤੀ ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਨੇ,ਜਿੰਦਗੀ ਦਾ ਦੂਸਰਾ ਬਨਵਾਸ ਵੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਹਰ ਆਲ੍ਹਣਾ ਆਪਣਾ ਲੱਗਦਾ ਏ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਾਏਬੇਰੀਆ ਵਰਗੇ ਠੰਡੇ ਮੁਲਕ ਚ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸਾਲਗਿਰਾਹ ਮੁਬਾਰਕ ਮੇਰੇ ਹਮਸਫਰ।
ਜਸਬੀਰ ਗ੍ਰੇਵਾਲ
19/01/2022