13/09/2026
జలగం వెంగళరావు తెలుగు రాజకీయ చరిత్రలో ఒక ప్రముఖ నాయకుడు. ఖమ్మం జిల్లాలోని బయ్యన్నగూడెం గ్రామంలో 1921లో జన్మించిన ఆయన, నిజాం వ్యతిరేక ఉద్యమంలో యువకుడిగా పాల్గొని రాజకీయ జీవితాన్ని ప్రారంభించారు. కాంగ్రెస్ పార్టీలో చురుకైన నాయకుడిగా ఎదిగి, ఖమ్మం జిల్లాలోని వేములూరు (వెంసూర్), సత్తుపల్లి నియోజకవర్గాల నుండి పలుమార్లు శాసనసభకు ఎన్నికయ్యారు. అంతేకాక రెండుసార్లు లోక్సభకు కూడా ఎన్నికయ్యారు.
రాజకీయ ప్రస్థానం
• 1969-1971 మధ్య ఆంధ్రప్రదేశ్ హోంమంత్రిగా బాధ్యతలు నిర్వహించారు.
• 1972-73లో పరిశ్రమల శాఖ మంత్రిగా పనిచేశారు.
• 1973 డిసెంబర్ 10 నుండి 1978 మార్చి 6 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ఐదవ ముఖ్యమంత్రిగా పదవీ బాధ్యతలు చేపట్టారు. పీవీ నరసింహారావు తర్వాత రాష్ట్రపతి పాలన అనంతరం ఆయన ముఖ్యమంత్రి అయ్యారు, తదనంతరం మర్రి చెన్నారెడ్డి ఆ పదవి చేపట్టారు.
• తర్వాత కాలంలో ఆయన కేంద్రంలో రాజీవ్ గాంధీ మంత్రివర్గంలో వాణిజ్య, పరిశ్రమల శాఖ మంత్రిగా (1986-1989) కూడా సేవలందించారు.
• ప్రదేశ్ కాంగ్రెస్ కమిటీ అధ్యక్షుడిగా కూడా పనిచేశారు.
• 1999 జూన్ 12న హైదరాబాద్లో ఆయన కన్నుమూశారు.
ఖమ్మం జిల్లా బిడ్డగా - స్వస్థలంపై ప్రత్యేక శ్రద్ధ
జలగం వెంగళరావు స్వయంగా ఖమ్మం జిల్లా వాసి కావడంతో, తన ముఖ్యమంత్రి పదవీకాలంలో జిల్లా అభివృద్ధిపై ప్రత్యేక దృష్టి పెట్టారని స్థానికులు, రాజకీయ విశ్లేషకులు పేర్కొంటారు. ఆయన నాయకత్వంలో జిల్లాలో సాగునీటి, పారిశ్రామిక, విద్యుత్ రంగాలలో పలు కీలక ప్రాజెక్టులకు ప్రోత్సాహం లభించినట్లు విస్తృతంగా చెప్పుకుంటారు. వీటిలో ముఖ్యమైనవి:
సాగునీటి ప్రాజెక్టులు: ఖమ్మం జిల్లాలోని మధ్యతరహా, చిన్నతరహా నీటిపారుదల ప్రాజెక్టుల (పాలేరు, వైరా, తాలిపేరు, పెద్దవాగు వంటి జలాశయాల పరిధిలోని పనులు) విస్తరణ, ఆయకట్టు అభివృద్ధికి ఆయన హయాంలో ప్రోత్సాహం అందింది. వ్యవసాయాధార జిల్లాగా ఉన్న ఖమ్మంలో రైతులకు సాగునీటి భద్రత కల్పించడం ఆయన ప్రాధాన్యతల్లో ఒకటిగా చెబుతారు.
పారిశ్రామిక, విద్యుత్ రంగం: సింగరేణి బొగ్గు గనుల ప్రాంతం, కొత్తగూడెం-పాల్వంచ పారిశ్రామిక కారిడార్లో థర్మల్ విద్యుత్ కేంద్రం అభివృద్ధి, సంబంధిత మౌలిక సదుపాయాల విస్తరణకు ఆయన మద్దతు ఇచ్చినట్లు చరిత్ర చెబుతుంది. ఇది జిల్లాలో ఉపాధి అవకాశాలను, పారిశ్రామిక వృద్ధిని పెంచడంలో దోహదపడింది.
రహదారులు, మౌలిక సదుపాయాలు: జిల్లా కేంద్రమైన ఖమ్మం పట్టణంతో పాటు, మారుమూల ప్రాంతాలను అనుసంధానించే రహదారుల నిర్మాణం, విద్యా-వైద్య సదుపాయాల విస్తరణకు ఆయన కృషి చేశారని పేర్కొంటారు.
వారసత్వం
జలగం వెంగళరావు కుటుంబం ఖమ్మం జిల్లా రాజకీయాల్లో దశాబ్దాలుగా చురుకైన పాత్ర పోషిస్తోంది. ఆయన కుమారులు జలగం ప్రసాదరావు, జలగం వెంకటరావు కూడా సత్తుపల్లి, కొత్తగూడెం నియోజకవర్గాల నుండి శాసనసభకు ప్రాతినిధ్యం వహించారు. నేటికీ ఖమ్మం జిల్లా ప్రజలు, స్థానిక నాయకులు జిల్లా అభివృద్ధి ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడు జలగం వెంగళరావు హయాంను ప్రామాణికంగా ప్రస్తావించడం విశేషం.