विवेकानंद प्रतिष्ठान संचलित श्रवण विकास मंदीर

श्रवण विकास मंदीर या कर्णबधिर मुलांसाठीच्या शाळेची स्थापना दि.21 नोव्हेंबर 1989 केली. कर्णबधिर मुलांचा सर्वांगीण विकास करून त्यांच्यात आत्मविश्वास निर्माण करणे. त्यांचे पूनर्वसन करणे हाच संस्थेचा मुख्य उद्देश आहे. आज राज्यात या क्षेत्रातील एक उत्तम आणि आदर्श शाळा म्हणून ‘ श्रवण विकास मंदीर ‘ या शाळेचा गौरव होत असतो. जून 1995 मध्ये ‘ श्रवण विकास मंदीर’ विवेकानंद प्रतिष्ठान या संस्थेशी संलग्न होऊन ‘ विवेकानंद प्रतिष्ठान’ संचलित झाली.
विवेकानंद प्रतिष्ठान प्रायोगिक शिक्षणाबरोबरच गुणवत्तापूर्ण शिक्षण आणि शिक्षण क्षेत्रात बदल घडविण्याच्या संकल्पनेतून साकार होत आहे.
‘केवळ शाळा नव्हे, जीवन विषयक दृष्टिकोन देणारे गुरुकुल‘ या ब्रिदवाक्याने प्रतिष्ठानच्या वाटचालीस प्रारंभ झाला. आणि निश्चित अशा ध्येयानुसार आपल्या सर्व घटकांमध्ये विशिष्ट मुल्यांची जोपासना करीत पूर्ण जळगाव शहर व जिल्हात बघता बघता गेल्या 25 वर्षात प्रतिष्ठानचे नवे क्षितिज गाठले आहे.

मुल्ये :-
आदर्श माणूस घडविणारे गुणवत्तापूर्ण शिक्षण, सातत्यपूर्ण अध्ययन, जबाबदारी आणि दायित्व, सर्वोत्कृष्टतेचा ध्यास, राष्ट्रवाद, देशभक्ती , सामाजिक संवेदना आणि सामुहिकता.
वैचारिक अधिष्ठान, स्वयंपूर्ण कार्यपध्दती आणि समर्पित कार्यकर्ते – शिक्षक, कर्मचारी या आधारावर प्रतिष्ठानने बहुआयामी उपक्रम कार्यान्वित केले आहेत.
श्रवण विकास मंदीर या संस्थेचे संपूर्ण व्यवस्थापन व दायित्व स्वीकारुन प्रतिष्ठानने समाजात सर्वच क्षेत्रात शिक्षण बरोबरीने पोहचविले आहे.

कर्णबधिरासाठी शाळा, श्रवण विकास मंदीर - मुख्याधापक संदेश

कर्णबधीर म्हणजे ज्यांचे श्रवणेंद्रिय दैनंदिन सामान्य जीवनातील व्यवहारात कार्यरत नाहीत, म्हणजेच कानाने ऐकू न आल्यामुळे भाषेचे ज्ञान ज्यांना होत नाही त्यांना कर्णबधिर असे म्हणतात.

कर्णदोषामुळे भाषिक विकासात मागे पडल्यामुळे दैनंदिन जीवनात अनेक अडथळे येतात.त्यामुळे त्यांच्या विकासावर परिणाम घडून येतो. असे कर्णबधिर बालक कुटुंबात किंवा परिसरात निदर्शनास आल्यास प्रथम त्यांची E.N.T. सर्जनकडून तपासणी करुन योग्य श्रवणयंत्राची निवड करावी. बालकाचे व्यंग स्विकारुन त्याच्या अडचणी सोडविण्याचा प्रयत्न करावा.शैक्षणिक गरज पूर्ण होण्यासाठी योग्य विशेष शाळेची निवड करावी. तसेच कर्णबधिरांकडे दया, दान, परोपकार हया भावनेने बघण्याचा दृष्टीकोन बदलून त्यांना सहकार्य व प्रोत्साहन देण्याच्या भावनेने प्रेरित केले पाहीजे. कर्णबधिर हे सुध्दा समाजाचाच एक घटक आहे. त्यांचे समाजात समायोजन करून त्यांना समाजाच्या मुख्य प्रवाहात आणण्यासाठी सतत प्रयत्नशील असले पाहिजे. त्यांना येणार्याख अडचणी आणि अडथळे दूर करून सामाजिक वातावरण लवचिक आणि त्यांच्या गरजेनुसार बदलता आले पाहिजे.

कर्णबधिरांच्या शाळेमध्ये विविध प्रकारचे प्रबोधनपर शिबीर, कार्यशाळांचे तसेच विद्यार्थ्यांच्या सर्वागिण विकासासाठी विविध स्पर्धां, सांस्कृतिक कार्यक्रमांचे आयोजन करुन हे विद्यार्थी सर्वसामान्य मुलांप्रमाणेच काम करु शकतील हे त्यांच्या कला गुणांमधून दाखवले पाहीजे. त्यांच्यातील क्षमतांचा विचार करुन त्यांना व्यावसायिक प्रशिक्षण देऊन, रोजगाराच्या संधी प्राप्त करुन देणे, त्यांना स्वतंत्र व्यवसाय सुरु करण्यास मदत करुन प्रोत्साहन देणे, आत्मनिर्भर बनवणे आणि त्यांना आर्थिकदृष्टया स्वंयपूर्ण व स्वावलंबी बनवणे असे उद्दिष्ट सर्व पालक, शिक्षक व समाजातील नागरीकांचे असावे.

वरील सर्व उद्दिष्टांचे कृतीरूप दर्शन म्हणजेच आपले ‘श्रवण विकास मंदीर!’