Bhilane sir's Science & Maths Academy

14/03/2024

06/03/2024

🙏कौतुकास्पद आणि अभिमानास्पद नक्की वाचाचं🙏

महिन्यातून अठ्ठावीस दिवस विदेशांचा प्रवास करणारा हा अवघे २१ वर्षांचे वय असलेला युवा आहे प्रताप.
फ्रान्सने त्याला त्यांच्याकडे नोकरी करण्याचे निमंत्रण दिले आहे.
मासिक सोळा लाखांचा गलेलठ्ठ पगार, पाच शयनकक्षांचे घर, अडीच कोटींची दिमाखदार कार, अशा प्रलोभनपूर्ण प्रस्तावांनी अनेक संस्थांनी त्याला बोलावले. ह्या पठ्ठ्याने या सर्वांना सरळ नकार दिला.
आपले पंतप्रधान श्री. नरेंद्र मोदींनी त्याला बोलावून घेतले, उचित पारितोषकाने त्याचा सत्कार केला आणि 'डी आर डी ओ' मध्ये त्याला सामावून घेण्यास सांगितले.

या कर्नाटकातील मुलाने काय नेमके पटकाविले आहे ते पाहूयात.

पहिला भाग :-
कर्नाटकातील मैसूर जवळ कोडाईकुडी नावाच्या एका दुर्गम खेड्यात याचा जन्म झाला. त्याचे शेतकरी वडिल सुमारे दोन हजार रुपये कमवू शकत.
याला बालपणापासूनच 'इलेक्ट्रॉनिक्स' मध्ये विशेष रस. हा प्रताप बारावीत शिकत असताना आसपासच्या सायबर कॕफेंच्या माध्यमातून त्याचा बोईंग ७७७, रोल्स रॉईस कार, अवकाश, हवाई प्रवास, अशा गोष्टींशी परिचय झाला. याने जगभरातील अनेक शास्त्रज्ञांना याच्या मोडक्या तोडक्या इंग्रजीत शेकडो इमेल लिहिले आणि कळविले कि त्याला काम करायचे आहे पण कसचे काय अन् कसचे काय कुणीच दखल घेतली नाही.
प्रतापला खरेतर इंजिनियरिंग कॉलेज मध्ये शिकावे वाटत होते परंतु हलाखीच्या आर्थिक परिस्थितीमुळे त्याने बी एससी (फिजिक्स)ला प्रवेश घेतला. हे ही त्याला सोडून द्यावे लागले. त्याला वसतीगृहाचे शुल्क भरता आले नाही म्हणून हाकलून देण्यात आले. तो मैसूर बसस्टँडवर झोपायचा आणि सार्वजनिक स्वच्छतागृहात कपडे धुवायचा. त्याने एकलव्याप्रमाणे
सी प्लसप्लस, जावा कोअर, पायथॉन या संगणक भाषा स्वतःच शिकल्या. अशातच त्याला ई वेस्ट पासून *ड्रोन* बनविण्याबद्दल कळले. सुमारे ऐंशी खटपटीं नंतर त्याला असा ड्रोन बनविण्यात यश आले.

दुसरा भाग :-
आय आय टी दिल्ली मध्ये ड्रोन स्पर्धा आयोजित केली होती. प्रताप तिथे भाग घेण्यासाठी विना आरक्षित डब्यातून प्रवास करीत, त्याच्या गावरान कपड्यात, पोहोचला. त्याने *दुसरे पारितोषक* पटकावले.
त्याला सांगितलं गेलं की जपान मध्ये एक स्पर्धा आहे व त्याने त्या स्पर्धेत भाग घ्यावा.
जपानच्या स्पर्धेत भाग घेण्यासाठी चेन्नईच्या एका महाविद्यालयातील प्राध्यापकाने त्याच्या शोध निबंधाला मान्यता देणे आवश्यक होते.
हा चेन्नईला प्रथमच जात होता. महत्प्रयासाने प्राध्यापक महाशयांनी त्याच्या निबंधाला काही शेरे देऊन मान्यता दिली. शेऱ्यात त्यांनी लिहिले कि शोध निबंध लिहिण्याची अर्हता याच्यापाशी नाहीय. प्रतापला जपानला जाण्यासाठी साठ हजार रुपयांची गरज होती. मैसूर मधील एका भल्या माणसाने त्याच्या तिकिटाची व्यवस्था केली. बाकीचे पैसे शेवटी प्रतापच्या आईच्या मंगळसूत्राच्या विक्रीतून उभे केले. त्याच्या पहिल्यावहिल्या विमान प्रवासाने प्रताप एकटाच टोकियोला पोहोचला. उतरला तेव्हा तिथल्या खर्चासाठी त्याच्यापाशी उरले होते केवळ चौदाशे रुपये. महाग असल्यामुळे त्याने बुलेट ट्रेनचे तिकिट काढले नाही आणि नियोजित गावापर्यंत पोचण्यासाठी सोबतच्या सामानासह त्याने सोळा ठिकाणी ट्रेन बदलत साध्या ट्रेनने प्रवास केला. स्पर्धेच्या ठिकाणी पोहोचण्यासाठी प्रताप आणखी आठ किलोमिटर सर्व सामान घेऊन पायी चालत गेला. एकशे सत्तावीस देशांचे स्पर्धक असलेल्या त्या महाप्रदर्शनात शेवटी त्याने भाग घेतला. निकाल गटागटाने आणि वरचे दहा क्रमांक राखून जाहीर होत होते.
प्रताप हळुहळू हताश होत मागे सरकत होता. निकाल जाहीर करणारे हळुहळू पहिल्या दहातील निकाल सांगत होते. सरकत सरकत तिसरा क्रमांक घोषित झाला. मग दुसरा... आणि घोषणा झाली *'आता स्वागत करूयात भारतातून आलेल्या सुवर्णपदक विजेत्या श्री. प्रताप यांचे'* त्याच्या डोळ्यात आनंदाश्रूंनी गर्दी केली. तो डोळ्यांनी पहात होता अमेरिकेचा ध्वज खाली खाली सरकत आहे आणि भारताचा तिरंगा डौलाने वर वर सरकत आहे. प्रताप दहा हजार डॉलर्सनी सन्मानित केला गेला. सर्वत्र सत्कार समारंभ होऊ लागले.
त्याला मा. पंतप्रधान श्री. नरेंद्र मोदींचा फोन आला. सर्व आमदार खासदारांनी सन्मान केला. फ्रान्सने त्याला मोठी नोकरी आणि मानपानाची साधने प्रस्तावित केली. प्रतापने फ्रान्सला सरळ नकार दिला.
आणि आता मा. पंतप्रधान श्री. नरेंद्र मोदींनी त्याला बोलावून घेतले आहे आणि (डी आर डी ओ)
"रक्षा अनुसंधान एवं विकास संगठन"
मध्ये त्याला सामावून घेतले आहे
भारतीय 'बलस्य मूलं विज्ञानं' चे व्रत घेऊन भारतमातेची सेवा करण्यासाठी.
💐💐💐💐💐🙏🙏🙏🙏🙏💐💐💐💐💐

29/02/2024

28/02/2024

राष्ट्रीय विज्ञान दिवस

भारतात 1986 पासून दरवर्षी 28 फेब्रुवारी 'राष्ट्रीय विज्ञान दिन' म्हणून साजरा केला जातो. भौतिकशास्त्रातील आपल्या संशोधनामध्ये त्यांना रामन इफेक्टचा शोध लावला. याच संशोधनातून पुढे रामन स्कॅटरींगचा शोध लागला.

भारतात दरवर्षी २८ फेब्रुवारीला राष्ट्रीय विज्ञान दिवस चंद्रशेखर वेंकट रामन यांच्या सन्मानार्थ साजरा केला जातो. विज्ञानाच्या फायद्यांबद्दल समाजात जागरूकता निर्माण करण्यासाठी आणि वैज्ञानिक वृत्ती निर्माण करण्यासाठी 'राष्ट्रीय विज्ञान आणि तंत्रज्ञान परिषद' आणि 'विज्ञान आणि तंत्रज्ञान मंत्रालयाच्या' अंतर्गत राष्ट्रीय विज्ञान दिन साजरा केला जातो.
रामन इफेक्टचा शोध लागल्याने राष्ट्रीय विज्ञान दिन साजरा केला जातो. या शोधाची घोषणा भारतीय शास्त्रज्ञ सर चंद्रशेखर वेंकटरामन यांनी २८ फेब्रुवारी १९२८ रोजी केली होती. या शोधाबद्दल त्यांना १९३० मध्ये नोबेल पारितोषिक देण्यात आले होते.
सुप्रसिद्ध शास्त्रज्ञ डॉ. वसंतराव गोवारीकर १९८७ साली भारत सरकारच्या विज्ञान आणि तंत्रज्ञान खात्याचे सचिव असताना त्यांनी ज्या अनेक योजना सुरू केल्या त्यातील एक योजना म्हणजे देशात विज्ञानाचे वातावरण निर्माण करण्यासाठी दरवर्षी २८ फेब्रुवारीला राष्ट्रीय विज्ञान दिन साजरा करणे. डॉ. वसंतराव गोवारीकरांच्या मनात आले की भारतात विज्ञानाचा एकमेव नोबेल पुरस्कार डॉ. सी. व्ही. रामन यांना मिळाला आहे, तर त्यांच्याशी संबंधितच तो दिवस असावा. शिवाय तो त्यांचा जन्म अथवा मृत्युदिन निवडण्यापेक्षा त्यांनी ज्या दिवशी त्यांचा निबंध जगप्रसिद्ध ‘नेचर’ या विज्ञान मासिकाला पाठवला आणि ज्याला पुढे १९३० साली नोबेल पुरस्कार मिळाला ती तारीख का निवडू नये? अखेर ती तारीख निघाली २८ फेब्रुवारी.म्हणूनच २८फेब्रुवारीला भारतात राष्ट्रीय विज्ञान दिन साजरा केला जातो.

सी.व्ही रामन यांनी आयुष्यभर दगड व अन्य खनिज पदार्थांचे विस्तृत वैयक्तिक संग्रह जमा केला आणि या खनिजांच्या प्रकाश-विकिरणाच्या गुणधर्मांंचा अभ्यास केला. यासाठी त्यांना काही साहित्य देशभरातून व विदेशातून भेट म्हणून मिळाले . वयाच्या १६ व्या वर्षी प्रेसिडेन्सी कॉलेजमधून भौतिकशास्त्रात सन्मानाने त्यांनी मद्रास विद्यापीठात पदवी परीक्षेत प्रथम क्रमांक पटकावला. पदवीधर विद्यार्थी असताना १९०६ साली त्यांचा पहिला संशोधन पेपर प्रकाशित करण्यात आला. पुढच्या वर्षी त्यांनी एम.ए.ची पदवी मिळवली. कोलकाता येथील इंडियन फायनान्स सर्व्हिसमध्ये असिस्टंट अकाउंटंट जनरल म्हणून रुजू झाले तेव्हा ते १९ वर्षांचे होते. तेथे त्यांची इंडियन असोसिएशन फॉर द अप्लाइन्शन ऑफ सायन्स (आयएसएस)या भारतातील पहिल्या संशोधन संस्थेशी ओळख झाली, ज्यामुळे त्यांना स्वतंत्र संशोधन करण्याची परवानगी मिळाली आणि ध्वनी आणि ऑप्टिक्समध्ये त्यांनी मोठे योगदान दिले.
१९१७ मध्ये कलकत्ता विद्यापीठाच्या राजाबाजार विज्ञान महाविद्यालयात आशुतोष मुखर्जी यांनी त्यांना भौतिकशास्त्राचे पहिले प्राध्यापक म्हणून नियुक्त केले. आपल्या पहिल्या युरोप दौऱ्यात भूमध्य समुद्र पाहून त्यांना समुद्राच्या निळ्या रंगाचे वर्णन करण्याची प्रेरणा मिळाली. १९२६ मध्ये इंडियन जर्नल ऑफ फिजिक्सची स्थापना केली. त्यांनी २८ फेब्रुवारी १९२८ रोजी प्रकाश विखुरल्याची एक अभिनव घटना शोधून काढली, ज्याला त्यांनी "सुधारित विखुरणे" असे संबोधले, त्याला रामन परिणाम म्हणून ओळखले जाते. रमण १९३३ साली बेंगळुरू येथील इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ सायन्समध्ये पहिले भारतीय संचालक बनले. तेथे त्यांनी त्याच वर्षी इंडियन अकॅडमी ऑफ सायन्सेसची स्थापना केली. त्यांनी १९४८ साली रामन रिसर्च इन्स्टिट्यूटची स्थापना केली.

नारायण पुंडलिक. भिलाणे . (राज्य आदर्श शिक्षक)

27/02/2024

शिक्षक क्षमता वृद्धी प्रशिक्षणाचा लाभ निश्चित होईल.

डॉ. मंजुषा क्षीरसागर
(प्राचार्या डायट धुळे)

राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 च्या अनुषंगाने राज्य शैक्षणिक संशोधन व प्रशिक्षण परिषद ,महाराष्ट्र, पुणे या संस्थेमार्फत शैक्षणिक गुणवत्ता वृद्धिंगत करण्यासाठी संपूर्ण राज्यात वैविध्यपूर्ण उपक्रमांची अंमलबजावणी करण्यात येत आहे. तालुकास्तरीय तीन दिवशीय प्रशिक्षण श्री स्वामी समर्थ विद्यालय शिंदखेडा येथे सुरू असतांना धुळे डायटच्या कर्तव्यदक्ष प्राचार्या डॉ. मंजुषा क्षीरसागर यांनी सदिच्छा भेट दिली असता राष्ट्रीय शैक्षणिक धोरण 2020 नुसार शिक्षक हा शिक्षण व्यवस्थेतील मूलभूत बदलाच्या केंद्रस्थानी असल्याने पायाभूत स्तरापासून माध्यमिक स्तरापर्यंत प्रत्येक शिक्षकाचे सक्षमीकरण निश्चित होईल. शिक्षकांचा सातत्यपूर्ण व्यावसायिक विकास होण्याच्या दृष्टीने माध्यमिक व उच्च माध्यमिक स्तरांवरील शिक्षक क्षमता वृद्धी प्रशिक्षण निश्चितच उपयुक्त ठरेल असा विश्वास आपल्या मनोगतातून व्यक्त केला.
प्रशिक्षण सुरू असताना उपस्थित प्रशिक्षणार्थी शिक्षकांचा सकारात्मक प्रतिसाद पाहून आनंद व्यक्त केला व राज्य आदर्श शिक्षक श्री एन पी भिलाणे यांच्या सारख्या उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या शिक्षकांमुळे शिक्षण क्षेत्रात संवेदनशीलता आहे असे मत आपल्या मनोगतातून व्यक्त केले. कर्तव्यदक्ष शिक्षण विस्तार अधिकारी श्रीम. एस .आर. शिंदे यांनी प्रशिक्षणानंतर शिक्षक निश्चितच प्रत्यक्ष वर्गांमध्ये प्राप्त नवीन ज्ञानाचा आणि कौशल्यांचा उपयोग करून विद्यार्थ्यांची शैक्षणिक गुणवत्तेत वाढ होईल असा विश्वास आपल्या मनोगतातून व्यक्त केला.
जिल्ह्याच्या कर्तव्यदक्ष शिक्षणाधिकारी श्रीम. पुष्पलता पाटील मॅडम, शिंदखेडा तालुक्याचे कर्तव्यदक्ष गटशिक्षणाधिकारी डॉ. सी. के .पाटील व प्रमुख मार्गदर्शक तथा समन्वयक बोरसे आण्णा यांच्या मार्गदर्शनानुसार सुलभक आर जी पवार (बेटावद), अनिल काळे (नरडाणा), सुनील चौधरी (विरदेल ),अशोक जाधव (दोंडाईचा) , श्री ढिवरे साहेब (शिंदखेडा)
यांचे मार्गदर्शन लाभले.
सदर प्रशिक्षणात अनमोल असे मार्गदर्शन होत आहे असे मत राज्य आदर्श शिक्षक श्री. एन. पी.भिलाणे व प्रसिद्ध कवी तथा लेखक यशवंत निकवाडे यांनी आभार प्रदर्शनातून व्यक्त केले.

23/02/2024

कॉपी मुक्तीची शपथ घेत विद्यार्थ्यांना निरोप...

श्री. छत्रपती शिवाजी महाराज माध्यमिक विद्यालय रंजाणे ता शिंदखेडा जि धुळे येथे इ.10वी च्या विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक वर्ष 2023-24 पुर्ण झाल्याने विद्यालयाचे कर्तव्यदक्ष मुख्याध्यापक एस्. सी. पाटील यांच्या अध्यक्षतेखाली इ.10 वी च्या विद्यार्थ्यांना निरोप देण्यात आला.याप्रसंगी माजी सरपंच महेंद्रसिग गिरासे,अध्यात्मगुरू के.एम.पाटील, राज्य आदर्श शिक्षक एन्.पी.भिलाणे , व्हि.बी.बोरसे, एस.आर.चौधरी , आर बी शिरसाठ, श्रीम.एच.पी.पवार , श्री अभिजीत एम.बेहेरे, उमेश पाटील यांची प्रमुख उपस्थिती लाभली होती.
याप्रसंगी जीवनात शिस्त आपल्याला यशाच्या शिखरावर घेऊन जाते असे मत एस. सी. पाटील यांनी अध्यक्षस्थानावरून बोलताना व्यक्त केले. राज्य आदर्श शिक्षक एन.पी. भिलाणे यांनी स्वयंप्रेरणेने प्रेरित होऊन उच्च पदापर्यंत पोहोचलेल्या व्यक्तिमत्त्वांची उदाहरणे देऊन उपस्थितांना मार्गदर्शन केले व संस्थेचे संस्थापक अध्यक्ष तथा महाराष्ट्र राज्याचे माजी कामगार राज्यमंत्री डॉ. नानासाहेब हेमंतरावजी देशमुख यांनी सुमारे तीस वर्षांपूर्वी पाहिलेले स्वप्न ,तापी काठाच्या रंजाणे गावाच्या विद्यार्थ्यांनी आपली ,आपल्या आई वडिलांची इच्छा पूर्ण करून राष्ट्रहितासाठी सुजान नागरिक व्हावे अशी अपेक्षा आपल्या मनोगतातून व्यक्त केली. त्याचप्रमाणे कॉपीमुक्त परीक्षा द्यावी त्यासाठी प्रतिज्ञा घेतली.अध्यात्मगुरू के. एम. पाटील यांनी आपल्यावर सुसंस्कार होणे काळाची गरज आहे असे मत आपल्या मनोगतातून व्यक्त केले. माजी सरपंच महेंद्रसिंग गिरासे यांनी आपल्या गावाच्या विद्यार्थ्यांनी चांगले मोठे अधिकारी व्हावेत व गावाचा नावलौकिक व्हावा अशी अपेक्षा व्यक्त केली. व्हि. बी. बोरसे यांनी उज्वल भविष्य घडविण्यासाठी अभ्यासाचे महत्त्व आपल्या मनोगतातून व्यक्त केले,आर.बी. शिरसाठ यांनी जीवनात यशस्वी होण्यासाठी ध्येय निश्चित करणे आवश्यक आहे असे मत व्यक्त केले. अनिलकुमार आर. चौधरी, श्रीमती हर्षदा पी. पवार, अभिजीत एम बेहेरे यांनी उज्वल यश संपादन करण्यासाठीचे मार्गदर्शन केले.
आदर्श विद्यार्थीनी कु. अश्विनी कोळी, कु भावना गिरासे, कु. रोशनी बैसाणे, कु यशोदा लाडे, कु तृप्ती वाडीले , कु.साक्षी वाडीले, पवन भिल निखिल मोरे या विद्यार्थ्यांनी आपली मनोगते व्यक्त केली.
कार्यक्रमाची सांगता स्नेहभोजनाने झाली. कार्यक्रमाच्या यशस्वीतेसाठी विनोदभाऊ ढोले, संजीवभाऊ देवरे यांनी मेहनत घेतली.

23/02/2024

*शिक्षणाची महती जाणणारे, ग्राम स्वच्छतेचा वसा घेतलेले संत शिरोमणी ,संतश्रेष्ठ गाडगेबाबा यांच्या १४६ व्या जयंतीनिमित्त बाबांना & संतश्रेष्ठांच्या महान कार्यास विनम्र अभिवादन !!!*
*गोपाला गोपाला देवकीनंदन गोपाला !!*
®️🙏®️🙏®️🙏®️🙏®️
*राष्ट्रसंत, स्वच्छतेचे पुजारी, थोर समाजसेवक, संत गाडगेबाबा यांच्या जयंती निमित्तानं ......*
*विनम्र आदरांजली .....*
🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹🌹*स्वच्छतेचे पुजारी*
*संत गाडगे महाराज*

*डेबूजी झिंगराजी जानोरकर*
(समाज सुधारक)

*जन्म : 23 फेब्रुवारी 1876*
(शेणगाव,महाराष्ट्र , ब्रिटिश भारत)

*निधन : 20 डिसेंबर 1956*
(वय 80)
( वलगाव, अमरावती , महाराष्ट्र )

मुख्य स्वारस्ये : धर्म , कीर्तन ,
नीतिशास्त्र

प्रभाव : डाॕ. बाबासाहेब आंबेडकर , कर्मवीर भाऊराव पाटील , भाऊराव कृष्णाजी गायकवाड , तुकडोजी महाराज आणि मेहेर बाबा

गाडगे महाराज हे गाडगे बाबा म्हणून ओळखले जाणारे महाराष्ट्र राज्यातील एक कीर्तनकार, संत आणि समाजसुधारक होते. त्यांनी स्वेच्छेने गरीब रहाणी स्वीकारली होती. ते सामाजिक न्याय देण्यासाठी विविध गावांना भटकत असत. गाडगे महाराजांची सामाजिक न्याय, सुधारणा आणि स्वच्छता या विषयांत जास्त रुची होती. विसाव्या शतकातील समाजसुधार आंदोलनांमध्ये ज्या महापुरुषांचा सहभाग आहे, त्यापैकी एक महत्त्वाचे नाव गाडगे बाबा यांचे आहे.

संत गाडगे महाराजांच पूर्ण नाव डेबूजी झिंगराजी जानोरकर होते. त्यांच्या वडिलांचे नाव - झिंगराजी राणोजी जाणोरकर तर आईचे नाव - सखुबाई झिंगराजी जणोरकर हे होते. गाडगे महाराज हे वैज्ञानिक दृष्टिकोन असलेले प्रसिद्ध समाजसुधारक होते. दीनदलित आणि पीडितांच्या सेवेमध्ये आपलं संपूर्ण आयुष्य व्यतीत करणारे गाडगेबाबा हे संता मधील सुधारक आणि सुधारकां मधील संत होते. त्यांच कीर्तन म्हणजे लोक प्रबोधनाचा एक भाग असे. आपल्या कीर्तनातून समाजातील दांभिकपणा रूढी परंपरा यावर ते टीका करत. समाजाला शिक्षणाचे महत्त्व पटवून देताना स्वच्छता आणि चारित्र्य याची शिकवण गाडगेबाबा देत. गाडगेबाबा म्हणजे एक चालती-बोलती पाठशाळा होती.

गाडगे महाराज हे गोरगरीब, दीनदलित यांच्यामधील अज्ञान, अंधश्रद्धा, अस्वच्छता यांचे उच्चाटन करण्यासाठी तळमळीने कार्य करणारे समाजसुधारक होते. तीर्थी धोंडापाणी देव रोकडा सज्जनी |" असे सांगत दीन, दुबळे, अनाथ, अपंगांची सेवा करणारे थोर संत म्हणजे गाडगेबाबा. "देवळात जाऊ नका, मूर्तिपूजा करू नका, सावकाराचे कर्ज काढू नका, अडाणी राहू नका, पोथी-पुराणे, मंत्र-तंत्र, देवदेवस्की, चमत्कार असल्या गोष्टींवर विश्वास ठेऊ नका." अशी शिकवण आयुष्यभर त्यांनी लोकांना दिली. माणसात देव शोधणार्‍या या संताने लोकांनी दिलेल्या देणग्यांतील पैशातून रंजल्या-गांजल्या, अनाथ लोकांसाठी महाराष्ट्रात ठिकठिकाणी धर्मशाळा, अनाथालये, आश्रम, व विद्यालये सुरू केली. रंजले-गांजले, दीन-दुबळे, अपंग-अनाथ हेच त्यांचे देव. या देवांतच गाडगेबाबा अधिक रमत असत. डोक्यावर झिंज्या, त्यावर खापराच्या तुकड्याची टोपी, एका कानात कवडी, तर दुसर्‍या कानात फुटक्या बांगडीची काच, एका हातात झाडू, दुसर्‍या हातात मडके असा त्यांचा वेश असे.

समाजातील अज्ञान, अंधश्रद्धा, भोळ्या समजुती, अनिष्ट रूढी-परंपरा दूर करण्यासाठी त्यांनी आपले पूर्ण आयुष्य वेचले. यासाठी त्यांनी कीर्तनाच्या मार्गाचा अवलंब केला. आपल्या कीर्तनात ते श्रोत्यांनाच विविध प्रश्न विचारून त्यांना त्यांच्या अज्ञानाची, दुर्गुण व दोषांची जाणीव करून देत असत. त्यांचे उपदेशही साधे, सोपे असत. चोरी करू नका, सावकाराकडून कर्ज काढू नका, व्यसनांच्या आहारी जाऊ नका, देवा-धर्माच्या नावाखाली प्राण्यांची हत्या करू नका, जातिभेद व अस्पृश्यता पाळू नका असे ते आपल्या कीर्तनातून सांगत. देव दगडात नसून तो माणसांत आहे हे त्यांनी सर्वसामान्यांच्या मनावर ठसविण्याचा प्रयत्न केला. ते संत तुकाराम महाराजांना आपले गुरू मानीत. ‘मी कोणाचा गुरू नाही, मला कोणी शिष्य नाही’ असे ते कायम म्हणत. आपले विचार साध्या भोळ्या लोकांना समजण्यासाठी ते ग्रामीण भाषेचा (प्रामुख्याने वऱ्हाडी बोलीचा) उपयोग करत असत. गाडगेबाबांनी संत तुकारामांच्या नेमक्या अभंगांचा मुबलक वापरही वेळोवेळी केला. ‘देवभोळ्या माणसापासून ते नास्तिकापर्यंत, कोणत्याही वयोगटातील लोकांना गाडगेबाबा आपल्या कीर्तनात सहजपणे गुंतवून ठेवत, आपले तत्त्वज्ञान पटवून देत. त्यांच्या कीर्तनाचे शब्दचित्र उभे करणे माझ्या ताकदीबाहेरचे काम आहे .’ असे उद्‌गार बाबांचे चरित्रकार प्रबोधनकार ठाकरे यांनी काढले होते. संत व सुधारक या दोन्हीही वृत्ती गाडगेमहाराजांत होत्या. तुकारामांप्रमाणे ठणकावून् सत्य सांगण्याचे धैर्य बाबांमध्ये होते. जनसंपर्क होता. समाजाचा अर्धा भाग जो स्त्रिया व अतिशूद्र या सर्वांना व सुशिक्षित समाजथरातील जे येतील अशा स्त्रीपुरुषांना एकत्र बसवून, म्हणजे भेदाभेद, स्पृश्यास्पृश्यता संपूर्ण बाजूस घालवून हरिभक्तीचा रस चाखण्यास सर्व वर्गातील, सर्व थरातील बायाबापडी, श्रीमंत व गरीब वगैरे सर्व एकत्र होत. बाबांची कीर्तने एकल्यानंतर तुकाराम व जोतीबाची शिकवण लोकांप्रत वाहात आहे, असे दिसते.

👬 *गाडगेबाबा आणि बाबासाहेबांची भेट*

14 जुलै 1941 मध्‍ये संत गाडगेबाबा यांची प्रकृती ठीक नव्‍हती. ते मुंबईत होते. ही माहिती एका सहका-याने डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर यांच्‍यापर्यंत पोहोचवली. बाबासाहेब तेव्‍हा कायदेमंत्री होते. त्‍याच दिवशी सायंकाळी कामानिमित्‍त त्‍यांना दिल्‍लीला जायचे होते. पण गाडगेबाबांच्‍या प्रकृतीची बातमी ऐकताच त्‍यांनी सर्व कार्यक्रम बाजूला ठेवले. दोन घोंगड्या विकत घेऊन ते महानंदसामी या बातमी घेऊन येणा-या सहका-यासोबत हॉस्‍पिटलमध्‍ये पाहोचले. गाडगेबाबा कधीही कुणाकडून काही स्‍वीकारत नसत. पण त्‍यांनी बाबासाहेबांकडून घोंगड्या स्‍वीकारल्‍या.
गाडगेबाबा तेव्‍हा म्‍हणाले होते, "डॉ. तुम्ही कशाला आले? मी एक फकीर, तुमचा एक मिनिट महत्त्वाचा आहे. तुमचा किती मोठा अधिकार आहे."
डॉ. बाबासाहेब म्हणाले, "बाबा माझा अधिकार दोन दिवसाचा. उद्या खुर्ची गेल्यावर मला कोणी विचारणार नाही. तुमचा अधिकार मोठा आहे." या प्रसंगी बाबासाहेबांच्या डोळ्यांत अश्रू होते. कारण हा प्रसंग पुन्हा जीवनात येणार नाही हे दोघेही जाणत होते.

📚 *गाडगे महाराजांची चरित्रे*

असे होते गाडगेबाबा (प्राचार्य रा.तु. भगत)
ओळख गाडगेबाबांची (प्राचार्य रा.तु. भगत)
कर्मयोगी गाडगेबाबा (मनोज तायडे)
गाडगेबाबा (चरित्र, प्रबोधनकार ठाकरे)
गाडगे बाबांचा पदस्पर्श (केशव बा. वसेकर)
श्री गाडगेबाबांचे शेवटचें कीर्तन (गो.नी. दांडेकर)
Shri Gadge Maharaj (इंग्रजी, गो.नी. दांडेकर)
गाडगेबाबांच्या सहवासात (जुगलकिशोर राठी)
गाडगे माहात्म्य (काव्यात्मक चरित्र, नारायण वासुदेव गोखले)
गोष्टीरूप गाडगेबाबा (विजया ब्राम्हणकर)
निवडक गाडगेबाबा (प्राचार्य रा.तु. भगत)
मुलांचे गाडगेबाबा (प्राचार्य रा.तु. भगत)
लोकशिक्षणाचे शिल्पकार (रा.तु. भगत)
लोकोत्तर : गाडगेबाबा जीवन आणि कार्य (डॉ. द.ता. भोसले)
The Wandering Saint (इंग्रजी, वसंत शिरवाडकर)
संत गाडगेबाबा (गिरिजा कीर)
संत गाडगेबाबा (दिलीप सुरवाडे)
संत गाडगेबाबा (प्राचार्य रा.तु. भगत)
Sant Gadagebaba (इंग्रजी, प्राचार्य रा.तु. भगत)
संत गाडगेबाबांची भ्रमणगाथा (प्राचार्य रा.तु. भगत)
श्रीसंत गाडगे महाराज (मधुकर केचे)
श्री संत गाडगे महाराज ऊर्फ गोधडे महाराज यांचे चरित्र (पां.बा. कवडे, पंढरपूर)
संत श्री गाडगे महाराज (डॉ. शरदचंद्र कोपर्डेकर)
गाडगे महाराजांच्या गोष्टी (सुबोध मुजुमदार)
समतासूर्य गाडगेबाबा (प्राचार्य रा.तु. भगत )
स्वच्छतासंत गाडगेबाबा (प्राचार्य रा.तु. भगत)
🎥 *गाडगेबाबांच्या जीवनावरील चित्रपट*

डेबू : हा चित्रपट गाडगे महाराजांच्या जीवनावर आहे. दिग्दर्शक - नीलेश जलमकर
देवकीनंदन गोपाळा : हाही चित्रपट गाडगे महाराजांच्या जीवनावर आहे. दिग्दर्शक - राजदत्त

📖 *साहित्य संमेलन*

महाराष्ट्रात गाडगेबाबा विचार साहित्य संमेलन नावाचे संमेलन भरते.

⏳ *मृत्यू*

गाडगे महाराजांचे अमरावती जवळ पेढी नदीच्या काठावर, वडगाव जि. अमरावती 20 डिसेंबर 1956 रोजी निधन झाले.

🏵 *सन्मान*

त्यांच्या सन्मानार्थ महाराष्ट्र सरकारने संत गाडगे बाबा ग्राम स्वच्छता अभियान प्रकल्प २०००-०१ मध्ये सुरू केला. हा कार्यक्रम स्वच्छ गावे सांभाळणार्‍या ग्रामस्थांना बक्षिसे देतो. याव्यतिरिक्त, भारत सरकारने त्यांच्या सन्मानार्थ स्वच्छता व पाणी यासाठी राष्ट्रीय पुरस्काराची स्थापना केली. त्यांच्या सन्मानार्थ अमरावती विद्यापीठाला त्यांचे नाव देण्यात आलेले आहे.

🏵 *सन्मान*
भारताच्या टपाल खात्याने त्यांच्या नावावर स्मारक शिक्के जारी करुन गाडगे महाराजांचा गौरव केला होता.

🙏🌹 गोपाला... गोपाला... देवकीनंदन गोपाला... 🌹🙏


🙏 *विनम्र अभिवादन*🙏🏻
🌹🌹🌹🌹🌹🌹

19/02/2024

श्री छत्रपती शिवाजी महाराजांना मानाचा मुजरा.....

श्री छत्रपती शिवाजी महाराज माध्यमिक विद्यालय रंजाणे ता शिंदखेडा जि धुळे येथे शिवजयंती मोठ्या उत्साहात संपन्न झाली. छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या प्रतिमेचे पूजन विद्यालयाचे मुख्याध्यापक श्री एस् सी.पाटील,जि.प.शाळेचे मुख्याध्यापक श्री.विटकर सर, राज्य आदर्श शिक्षक श्री एन पी भिलाणे,के.एम.पाटील, श्री व्हि.बी.बोरसे, श्री अनिल आर चौधरी, श्री उमेश पाटील यांच्या हस्ते करण्यात आले.
श्री विटकर सर यांनी छत्रपती शिवाजी महाराजांचे विचार आचरणात आणण्याची गरज निर्माण झाली आहे असे प्रतिपादन आपल्या अध्यक्षीय मनोगतातून व्यक्त केले.
कार्यक्रमाचे प्रमुख पाहुणे श्री एस सी पाटील यांनी शिवरायांच्या शौर्य कथा सांगून उपस्थितांची मने जिंकली.
राज्य आदर्श शिक्षक श्री एन पी भिलाणे यांनी शिवजयंतीचे सोहळे साजरे होतांना शिवबांना ज्या पद्धतीने डोक्यावर घेतले जाते त्या पद्धतीने डोक्यात घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे असे मत आपल्या मनोगतातून व्यक्त केले.
अध्यात्म गुरू के एम पाटील यांनी शिवरायांचे बहुआयामी व्यक्तिमत्त्व आपल्या मनोगतातून व्यक्त केले. श्री व्हि बी बोरसे, श्री अनिल चौधरी, श्री उमेश पाटील यांनी शिवरायांचे विचार व चरित्र आत्मसात करणे गरजेचे आहे असे मत आपल्या मनोगतातून व्यक्त केले.
कार्यक्रम यशस्वीतेसाठी विनोदभाऊ ढोले व संजीव देवरे यांनी विशेष मेहनत घेतली.

14/02/2024

अखिल भारतीय परिट समाजाच्या वतीने सत्कार स्वीकारतांना.....