30/05/2025
📙📢Class 10 General Science Topic:
Fleming's Right-Hand Rule( ফ্লেমিংৰ সোঁহাতৰ নিয়ম)
✒️এই নিয়মটো বিদ্যুৎ উৎপাদক বা জেনাৰেটৰৰ ক্ষেত্ৰত প্ৰযোজ্য, য’ত এটা কুণ্ডলী বা কণ্ডাক্টৰ চুম্বক ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত চলন্ত অৱস্থাত থাকে।
ফ্লেমিংৰ সোঁহাতৰ নিয়ম ব্যৱহাৰ কৰি, আমি এটা চলন্ত কণ্ডাক্টৰত উদ্দীপিত বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ কৰিব পাৰোঁ।
এই নিয়ম অনুসৰি —
সোঁহাতৰ
🔘বুঢ়া আঙুলিটো বল বা গতিবেগৰ দিশ দেখুৱায়,
🔘তৰ্জনী আঙুলিটো চুম্বক ক্ষেত্ৰৰ দিশ দেখুৱায়,
🔘মধ্যমা আঙুলিটো উদ্দীপিত বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ দিশ দেখুৱায়।
(তিনিওটা আঙুলি পৰস্পৰ লম্বভাৱে ৰাখিব লাগে!)
⚙️ ব্যৱহাৰ:
এই নিয়মটো বিশেষকৈ AC জেনাৰেটৰ বা ডাইনামোত ব্যৱহৃত হয়, য’ত চুম্বক আৰু কণ্ডাক্টৰৰ আপেক্ষিক গতি থাকে।
⚠️ গুৰত্বপূর্ণ কথা:
এই নিয়ম কেৱল জেনাৰেটৰ বা চালিত কণ্ডাক্টৰ বাবে প্ৰযোজ্য।
চুম্বক ক্ষেত্ৰ আৰু বলৰ দিশ জানিলে, বিদ্যুৎ প্ৰবাহৰ দিশ নিৰ্ধাৰণ সহজ হয়।
📌 উদাহৰণ:
যদি এটা তামাৰ তাৰ চুম্বক ক্ষেত্ৰৰ ভিতৰত ওপৰলৈ চলি থাকে, আৰু চুম্বক ক্ষেত্ৰ বাওঁফালে থাকে, তেন্তে বিদ্যুৎ প্ৰবাহ আমাৰ পৰা আঁতৰৰ দিশে নিৰ্মিত হয়।
সেয়েহে, ফ্লেমিংৰ সোঁহাতৰ নিয়ম হৈছে জেনাৰেটৰ আৰু বিদ্যুৎ উৎপাদকৰ ক্ষেত্ৰত এটা অতি গুৰুত্বপূর্ণ নিয়ম।"
✒️This rule is applicable in the case of an electric generator, where a coil or conductor moves within a magnetic field.
By using Fleming’s Right-Hand Rule, we can determine the direction of the induced electric current in a moving conductor.
According to this rule, when you extend your right hand such that:
🔘The thumb points in the direction of the motion (or mechanical force) of the conductor,
🔘The index finger points in the direction of the magnetic field, and
🔘The middle finger, extended perpendicular to the other two, points in the direction of the induced current,
..then all three fingers should be held mutually perpendicular (at 90° angles).
⚙️ Application:
This rule is especially used in AC generators or dynamos, where there is relative motion between a magnetic field and a conductor.
⚠️ Important Notes:
This rule is only applicable to generators (i.e., moving conductors).
If the magnetic field direction and motion of the conductor are known, then the direction of the induced current can be easily determined using this rule.
📌 Example:
If a copper wire moves upward through a magnetic field directed to the left, then the induced current will be directed away from the observer (into the page or screen).
✅ Conclusion:
Thus, Fleming’s Right-Hand Rule is a crucial rule in the context of electric generators and electromagnetic induction, helping to predict the direction of induced current accurately.
☎️For more notes , study materials and tuition contact HM Tutorial
# HSLC 10 science # scienceteacher #শংকৰদেৱ #ধেমাজি # Dhemaji Jatiya Vidyalaya # Public Academy Sr. Sec. School, Dhemaji # Paramananda Academy,Dhemaji
