18/09/2026
Sardar Gurdev Singh, President of Sikh Educational Society, Passes Away at 95:
Sardar Gurdev Singh (23.04.1931-17.09.2026), IAS (retd), M.A., LLB, President of the SES (Sikh Educational Society, Estd 1937) since 2004, and a distinguished former civil servant, passed away on Thursday, September 17, 2026. He was born in Faridkot, Punjab.
He had been the recipient of ‘Punjab Rattan’ Award for his outstanding accomplishments in the social and educational sphere by the All India Conference of Intellectuals, Delhi. After an illustrious bureaucratic career, Sardar Gurdev Singh had been associated with the SES and Sangat Sahib Bhai Pheru Sikh Educational Society (Faridkot), both of which are active in the field of education. He was an embodiment of the Sikh spirit of ‘Seva’ in the fields of education, sports, and social work. His administrative experience, scholarship and wide-ranging vision contributed significantly to the development of the institutions with NAAC grading A and A+, with which he was associated.
Sardar Gurdev Singh had an illustrious career in the Indian Administrative Service, serving as the Deputy Commissioner of Amritsar in 1984. According to reports, he did not consent to military action in Sri Harmandir Sahib during the events surrounding Operation Blue Star and was subsequently transferred from Amritsar. As a scholar himself, he had published widely on issues pertaining to Panjab with his experience as a bureaucrat and his commitment to the society. He had been an avid scholar, class topper, President of his College Union, an outstanding NCC Cadet and an International Level Hockey player. He had also held official positions in the organisations promoting hockey at the national and international level.
He was the Patron of the Institute of Sikh Studies, Chandigarh, (a think-tank of internationally known intellectuals), Co-Convenor of International Sikh Confederation and Member, Trust for Welfare of Vanjaras and Other Weaker Sections. He had been Director of the National Federation of Cooperative Sugar Factories, Vice-Chairman, National Heavy Engineering Corporation, Pune and President of more than a dozen Cooperative Sugar Mills.
His demise has cast a pall of grief over the educational, social and religious circles. Principal Dr Jaswinder Singh, Sri Guru Gobind Singh College, Chandigarh (an SES managed Institution) recalled his extraordinary decision to donate his body to PGIMER, Chandigarh, after his death for medical research and education. In a previous decision, his wife, Sardarni Surjit Kaur’s body was also donated to PGIMER at her demise in December 2018.
Professor Prem Singh Chandu Majra, Former MP; Members of the Sikh Educational Society, Vice President Dr Birendra Kaur; Secretary Col (retd) Jasmer Singh Bala; Joint Secretary Advocate Karandeep Singh Cheema; and other office-bearers of the SES expressed deep condolences on his passing. Among those who expressed grief, included representatives of the educational institutions associated with SES – Principal Dr Jaswinder Kaur, Guru Gobind Singh College for Women, Chandigarh; Officiating Principal Dr Indu Ratti, Sikh National College, Banga; Officiating Principal Dr Harpreet Singh Hundal, Sikh National College, Qadian; Principal Ravneet Kaur, Sri Guru Gobind Singh College of Pharmacy, Chandigarh; and Principal Amanpreet Kaur, Sri Guru Gobind Singh Collegiate Public School, Chandigarh.
Retired principals and faculty; along with current faculty members, also expressed their grief over the passing of the veteran educationist and former civil servant.
The passing of Sardar Gurdev Singh marks the end of a long and distinguished public life devoted to service, education, intellectual pursuit, sports and institution-building. His legacy will continue through the educational institutions he served, the students and educators he inspired, and the values of dedication, integrity and service that remained central to his life. His life and ideals would continue to inspire generations.
ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ (23.04.1931–17.09.2026), ਆਈ.ਏ.ਐੱਸ. (ਸੇਵਾਮੁਕਤ), ਐੱਮ.ਏ., ਐੱਲ.ਐੱਲ.ਬੀ., 2004 ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਸੁਸਾਇਟੀ (ਐੱਸ.ਈ.ਐੱਸ., 1937 ਸਥਾਪਿਤ) ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਉੱਘੇ ਸਾਬਕਾ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ, 17 ਸਤੰਬਰ 2026, ਦਿਨ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਫਾਨੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਰੁਖ਼ਸਤ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਫਰੀਦਕੋਟ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਕਾਨਫਰੰਸ ਆਫ ਇੰਟੈਲੈਕਚੁਅਲਜ਼’, ਦਿੱਲੀ ਵੱਲੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਲਈ ‘ਪੰਜਾਬ ਰਤਨ’ ਪੁਰਸਕਾਰ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕਾਰਜਕਾਲ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਐੱਸ.ਈ.ਐੱਸ. ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਸਾਹਿਬ ਭਾਈ ਫੇਰੂ ਸਿੱਖ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਸਿੱਖਿਆ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਭਾਵਨਾ ਦੀ ਜੀਵੰਤ ਮਿਸਾਲ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਤਜ਼ਰਬੇ, ਵਿਦਵਤਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਨੈਕ ਤੋਂ ‘ਏ’ ਅਤੇ ‘ਏ+’ ਗ੍ਰੇਡਿੰਗ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਆਈ.ਏ.ਐੱਸ. ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਕੈਰੀਅਰ ਰਿਹਾ। ਉਹ 1984 ਵਿੱਚ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਰਹੇ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ‘ਆਪਰੇਸ਼ਨ ਬਲੂ ਸਟਾਰ’ ਦੌਰਾਨ ਸ੍ਰੀ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿਖੇ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਹਿਮਤੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਤੋਂ ਤਬਾਦਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਖੁਦ ਇੱਕ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਲਿਖਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਹ ਇੱਕ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਵਿਦਵਾਨ, ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਅੱਵਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਕਾਲਜ ਯੂਨੀਅਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ, ਉੱਤਮ ਐੱਨ.ਸੀ.ਸੀ. ਕੈਡਿਟ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਦੇ ਹਾਕੀ ਖਿਡਾਰੀ ਸਨ। ਉਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਹਾਕੀ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹੁਦੇਦਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਸਰਗਰਮ ਰਹੇ।
ਉਹ ‘ਇੰਸਟੀਚਿਊਟ ਆਫ ਸਿੱਖ ਸਟੱਡੀਜ਼’, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ‘ਵਣਜਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਟਰੱਸਟ’ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਉਹ ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਫੈਡਰੇਸ਼ਨ ਆਫ ਕੋਆਪਰੇਟਿਵ ਸ਼ੂਗਰ ਫੈਕਟਰੀਜ਼’ ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ‘ਨੈਸ਼ਨਲ ਹੈਵੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ’, ਪੁਨੇ ਦੇ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਹਿਕਾਰੀ ਖੰਡ ਮਿੱਲਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਹੇ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਨਾਲ ਵਿਦਿਅਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਗ ਦੀ ਲਹਿਰ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ (ਐੱਸ.ਈ.ਐੱਸ. ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਸੰਸਥਾ) ਦੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਉਪਰੰਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ.ਐੱਮ.ਈ.ਆਰ., ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਨੂੰ ਡਾਕਟਰੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਲਈ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਲੱਖਣ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦਸੰਬਰ 2018 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸਰਦਾਰਨੀ ਸੁਰਜੀਤ ਕੌਰ ਦੀ ਦੇਹ ਵੀ ਪੀ.ਜੀ.ਆਈ.ਐੱਮ.ਈ.ਆਰ. ਨੂੰ ਦਾਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਾਬਕਾ ਸੰਸਦ ਮੈਂਬਰ ਪ੍ਰੋਫੈਸਰ ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਚੰਦੂਮਾਜਰਾ; ਐੱਸ.ਈ.ਐੱਸ. ਦੀ ਉਪ-ਪ੍ਰਧਾਨ ਡਾ. ਬੀਰੇਂਦਰਾ ਕੌਰ, ਸਕੱਤਰ ਕਰਨਲ (ਸੇਵਾਮੁਕਤ) ਜਸਮੇਰ ਸਿੰਘ ਬਾਲਾ, ਸੰਯੁਕਤ ਸਕੱਤਰ ਐਡਵੋਕੇਟ ਕਰਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਚੀਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਅਹੁਦੇਦਾਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਡੂੰਘੇ ਦੁੱਖ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਕੀਤਾ। ਐੱਸ.ਈ.ਐੱਸ. ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ- ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਜਸਵਿੰਦਰ ਕੌਰ (ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵਿਮੈਨ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ), ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਇੰਦੂ ਰੱਤੀ (ਸਿੱਖ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ, ਬੰਗਾ), ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਡਾ. ਹਰਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਹੁੰਦਲ (ਸਿੱਖ ਨੈਸ਼ਨਲ ਕਾਲਜ, ਕਾਦੀਆਂ), ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਰਵਨੀਤ ਕੌਰ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜ ਆਫ ਫਾਰਮੇਸੀ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਅਤੇ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲ ਅਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ (ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਕਾਲਜੀਏਟ ਪਬਲਿਕ ਸਕੂਲ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ) ਨੇ ਵੀ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ। ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਪ੍ਰਿੰਸੀਪਲਾਂ, ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਉੱਘੇ ਸਿੱਖਿਆ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਸਿਵਲ ਸੇਵਕ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ‘ਤੇ ਦੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟਾਇਆ।
ਸਰਦਾਰ ਗੁਰਦੇਵ ਸਿੰਘ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਸੇਵਾ, ਸਿੱਖਿਆ, ਬੌਧਿਕ ਕਾਰਜਾਂ, ਖੇਡਾਂ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾ-ਨਿਰਮਾਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਅਤੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜਨਤਕ ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਆਦਰਸ਼ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ, ਵਿੱਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਦਾ ਰਹੇਗਾ।
