06/06/2025
ଓଡ଼ିଶାରେ ଜାତି ଭିତ୍ତିକ ଜନଗଣନା ସମୟରେ SEBC (ସାମାଜିକ ଓ ଶୈକ୍ଷିକ ଅନଗ୍ରସର ଶ୍ରେଣୀ) ଏବଂ OBC (ଅନ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ) ମଧ୍ୟରେ ଚିହ୍ନଟ ସମସ୍ୟା ବିଭିନ୍ନ କାରଣରୁ ଜଟିଳ ହୋଇପାରେ। ନିମ୍ନଲିଖିତ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଏହି ସମସ୍ୟାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହୋଇପାରେ:ତାଲିକାରେ ଅସଙ୍ଗତି: ଓଡ଼ିଶାର SEBC ତାଲିକା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ OBC ତାଲିକା ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ରହିଛି। କେତେକ ଜାତି କେନ୍ଦ୍ରୀୟ OBC ତାଲିକାରେ ଥାଇ ମଧ୍ୟ ରାଜ୍ୟର SEBC ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ନାହିଁ, ଯାହା ଚିହ୍ନଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ୨୦୨୩ରେ ଓଡ଼ିଶା କ୍ୟାବିନେଟ୍ ୨୨ଟି ଜାତିକୁ SEBC ତାଲିକାରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବାକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା, ଯେଉଁମାନେ ପୂର୍ବରୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ OBC ତାଲିକାରେ ଥିଲେ।ସର୍ଭେ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ତ୍ରୁଟି: ୨୦୨୧ରେ ଘୋଷିତ OBC ସର୍ଭେ କୋଭିଡ ମହାମାରୀ ଯୋଗୁ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ୨୦୨୩ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ସର୍ଭେରେ କେବଳ SEBC ତାଲିକାରେ ଥିବା ଜାତିଙ୍କୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ OBC ତାଲିକାରେ ଥିବା କିଛି ଜାତିଙ୍କୁ ବାଦ ଦେଇଥିଲା। ଏହା ଜାତି ଚିହ୍ନଟରେ ଅସ୍ପଷ୍ଟତା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।ଜାତି ଓ ଉପଜାତିର ଜଟିଳତା: ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୨୦୦ରୁ ଅଧିକ ଜାତି ରହିଛି, ଯେଉଁମାନେ GEN, OBC, ST, SC ଏବଂ SEBC ଶ୍ରେଣୀରେ ବିଭକ୍ତ। ଏକା ଜାତିରେ ଏକାଧିକ ଉପଜାତି ଥାଇପାରେ, ଯାହା ଚିହ୍ନଟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆହୁରି ଜଟିଳ କରେ।ଆଇନଗତ ଓ ନୀତିଗତ ପାର୍ଥକ୍ୟ: ଓଡ଼ିଶାରେ SEBC ପାଇଁ ୧୧.୨୫% ସଂରକ୍ଷଣ ରହିଛି, ଯାହା ପୂର୍ବରୁ ୨୭% ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଓଡ଼ିଶା ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ୨୦୧୭ରେ ଏହାକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ OBC ତାଲିକା ଅନୁଯାୟୀ ସୁବିଧା ପାଇବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟର SEBC ତାଲିକାରେ ଥିବା ଆବଶ୍ୟକତା ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରେ।ରାଜନୈତିକ ଓ ସାମାଜିକ ଚାପ: OBC ଓ SEBC ସମୁଦାୟ ଓଡ଼ିଶାର ଜନସଂଖ୍ୟାର ପ୍ରାୟ ୫୦% ଗଠନ କରନ୍ତି। ରାଜନୈତିକ ଦଳମାନେ ଏହି ସମୁଦାୟଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିବା ପାଇଁ ସର୍ଭେ ଓ ସଂରକ୍ଷଣ ନୀତିକୁ ନେଇ ବିଭିନ୍ନ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଛନ୍ତି, ଯାହା କେତେକ ସମୟରେ ସଠିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରେ।ସମାଧାନ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ:ଏକୀକୃତ ତାଲିକା: ରାଜ୍ୟର SEBC ଓ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ OBC ତାଲିକାକୁ ଏକୀକୃତ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅସଙ୍ଗତି ହ୍ରାସ ପାଇପାରେ।ସ୍ପଷ୍ଟ ସର୍ଭେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ: ସର୍ଭେ ପାଇଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ନିୟମାବଳୀ ଏବଂ ସଠିକ ତଥ୍ୟ ସଂଗ୍ରହ ପଦ୍ଧତି ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ।ଜନସଚେତନତା: SEBC ଓ OBC ଶ୍ରେଣୀ ସମ୍ପର୍କରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କୁ ସଚେତନ କରାଯାଇପାରେ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସର୍ଭେ ସମୟରେ ସଠିକ ତଥ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇ ପାରିବ।ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ସମାଧାନ ନିମନ୍ତେ ଓଡ଼ିଶା ସରକାର ଏବଂ ଓଡ଼ିଶା ରାଜ୍ୟ ପଛୁଆ ବର୍ଗ ଆୟୋଗ ନିୟମିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, ଯେପରି ସର୍ଭେ ଓ ତାଲିକା ଅପଡେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହି ଅସଙ୍ଗତିକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇ ପାରିବ।
