01/10/2021
कादम्बरी(1-20)।। कथामुख का वाचन।।By-jagriti(Ruby)।।बाणभट्ट द्वारा विरचित।। Tgt।। Pgt।। Ugc (Net & Jrf)।।Sanskrit all Exam Ke liye
Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Sanskrit Dev Ganga, Education, Agra.
01/10/2021
कादम्बरी(1-20)।। कथामुख का वाचन।।By-jagriti(Ruby)।।बाणभट्ट द्वारा विरचित।। Tgt।। Pgt।। Ugc (Net & Jrf)।।Sanskrit all Exam Ke liye
01/10/2021
मेघदूतम्।। सम्पूर्ण उत्तरमेघ वाचन(1-55)।। By-Jagriti (Ruby) TGT।। PGT।। Ugc (Net& Jrf) Sanskrit all exam Ke liye
01/10/2021
किरातार्जुनीयम् वाचन(31-46)।।By-Jagriti Agrahari (Ruby) Tgt।।Pgt।। Ugc (Net&Jeff)Sanskrit all exam Ke liye
01/10/2021
नीतिशतकम्(2)।।श्लोक(21-41)।।by Jagriti Agrahari(Ruby) TGT।। PGT।।GIC।। & Sanskrit all exam Ke liye upyogi
01/10/2021
मेघदूतम्।।पूर्वमेघदूत सम्पूर्ण वाचन।। Tgt।।Pgt।।Ugc।।net।।Jrf।।all sanskrit Exam Ke liye।।Jagriti
संस्कृत भाषा का चमत्कार देखिए
अहिः = सर्पः
अहिरिपुः = गरुडः
अहिरिपुपतिः = विष्णुः
अहिरिपुपतिकान्ता = लक्ष्मीः
अहिरिपुपतिकान्तातातः = सागरः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धः = रामः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ता = सीता
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरः = रावणः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयः = मेघनादः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्ता = लक्ष्मणः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदाता = हनुमान्
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजः = अर्जुनः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजसखा = श्रीकृष्णः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजसखिसुतः = प्रद्युम्नः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजसखिसुतसुतः = अनिरुद्धः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजसखिसुतसुतकान्ता = उषा
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजसखिसुतसुतकान्तातातः = बाणासुरः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजसखिसुतसुतकान्तातातसम्पूज्यः = शिवः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजसखिसुतसुतकान्तातातसम्पूज्यकान्ता = पार्वती
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजसखिसुतसुतकान्तातातसम्पूज्यकान्तापिता = हिमालयः
अहिरिपुपतिकान्तातातसम्बद्धकान्ताहरतनयनिहन्तृप्राणदातृध्वजसखिसुतसुतकान्तातातसम्पूज्यकान्तापितृशिरोवहा = गङ्गा,
सा मां पुनातु इति अन्वयः।
जयतु_सनातन
★पितृपक्ष में करने योग्य कार्य★
°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°°
जीवितो वाक्यकरणात् क्षयाहे भूरिभोजनात् ।
गयायां पिण्डदानाच्च त्रिभिः पुत्रस्य पुत्रता ।।
(श्रीमद्देवीभागवते)
●●●
गीतं सनत्कुमारेण यथैलाय महात्मने ।
पृच्छते पितृभक्ताय प्रश्रयावनताय च ।।
महाराज ऐल(पुरूरवा) के पूछने पर श्री सनत्कुमार जी ने बतलाया ---
★
पितृगीतान्तथैवात्र श्लोकांस्ताञ्छृणु पार्थिव ।
श्रुत्वा तथैव भवता भाव्यं तत्रादृतात्मना ।।
*राजन् ! अब तुम पितृगण की इच्छा रूपी गायन सुनो और उन्हें प्रसन्न करने के लिए वैसा आचरण करो -----
★अपि धन्यः कुले जायादस्माकं मतिमान्नरः ।
अकुर्वन्वित्तशाठ्यं यः पिण्डान्नो निर्वपिष्यति ।।
रत्नं वस्त्रं महायानं सर्वभोगादिकं वसु ।
विभवे सति विप्रेभ्यो योsस्मानुद्दिश्य दास्यति ।।
*पितृगण कहते हैं --- क्या, हमारे कुल में कोई ऐसा मतिमान् पुरुष होगा जो लालच त्याग कर हमारे उद्देश्य से पिण्डदान करेगा तथा ब्राह्मणों को रत्न, वस्त्र, यान और सम्पूर्ण भोग-सामग्री देगा ।
★अन्नेन वा यथाशक्त्या कालेsस्मिन्भक्तिनम्रधीः ।
भोजयिष्यति विप्राग्र्यांस्तन्मात्रविभवो नरः ।।
*अथवा श्राद्धकाल में भक्ति-विनम्र चित्त से ब्राह्मणों को यथाशक्ति अन्न ही भोजन करायेगा ।
★असमर्थोsन्नदानस्य धान्यमामं स्वशक्तितः ।
प्रदास्यति द्विजाग्र्येभ्यः स्वल्पाल्पां वापि दक्षिणाम् ।।
तत्राप्यसामर्थ्ययुतः कराग्राग्रस्थितांस्तिलान
।
प्रणम्य द्विजमुख्याय कस्मैचिद्भूप दास्यति ।।
तिलैस्सप्ताष्टभिर्वापि समवेतं जलाञ्जलिम् ।
भक्तिनम्रस्समुद्दिश्य भुव्यस्माकं प्रदास्यति ।।
यतः कुतश्चित्सम्प्राप्य गोभ्यो वापि गवाह्निकम् ।
अभावे प्रीणयन्नस्माञ्छ्रद्धायुक्तः प्रदास्यति ।।
*अन्नदान में असमर्थ होने पर थोड़ा सा कच्चा धान्य और दक्षिणा ही देगा ।
यहभी न होने पर एक मुट्ठी तिल ब्राह्मण को प्रणाम कर देगा ।
इतनी सामर्थ्य न होने पर केवल सात-आठ तिलों से युक्त जलाञ्जलि ही भूमि पर देगा ।
इसका भी अभाव होने पर कहीं से एक दिन का चारा लाकर प्रीति और श्रद्धा पूर्वक हमारे उद्देश्य से गाय को खिलायेगा ।।
★
सर्वाभावे वनं गत्वा कक्षमूलप्रदर्शकः ।
सूर्यादिलोकपालानामिदमुच्चैर्वदिष्यति ।।
न मेsस्ति वित्तं न धनं च नान्य-
च्छ्राद्धोपयोग्यं स्वपितृन्नतोsस्मि ।
तृप्यन्तु भक्त्या पितरो मयैतौ
कृतौ भुजौ वर्त्मनि मारुतस्य ।।
इन सभी वस्तुओं का अभाव होने पर जो वन में जाकर अपने कक्षमूल को दिखला कर (दोनों हाथ ऊपर उठाकर) सूर्यादि दिक्पालों से उच्च स्वर में कहेगा --
"मेरे पास श्राद्धकर्म योग्य न वित्त है, न धन है और न अन्य कोई सामग्री है, अतः मैं अपने दोनों हाथ आकाश में उठाकर पितृगण को नमस्कार करता हूँ, वे मेरी भक्ति से ही तृप्ति लाभ करें ।।
*** *** *** ***
इत्येतत्पितृभिर्गीतं भावाभावप्रयोजनम् ।
यः करोति कृतं तेन श्राद्धं भवति पार्थिव ।।
हे राजन् ! धन के होने अथवा न होने पर पितृगण ने जिसप्रकार बतलाया है वैसा ही जो पुरुष आचरण करता है वह उस आचरण से विधिपूर्वक श्राद्ध ही कर देता है ।।
(श्रीविष्णुपुराण ३/१४/२१-३१) --------------------00000---------------------
28/09/2021
मम प्रियं फलं आम्रम्।
भवतः/ भवत्याः प्रियं फलं किम् ?
28/09/2021
त्रिभुवनसरसाभ्यां दिव्यलीलाकुलाभ्यां
दिशि दिशि तरलाभ्यां दीप्तभूषादराभ्याम्।
अशरणशरणाभ्यामद्भुताभ्यां पदाभ्या-
मयमयमनुकुजद्वेणुरायाति देवः ॥